گزارش تحلیلی انجمن تجارت الکترونیک ایران، بیش از هر چیز، گزارشی به‌جا است.

گروه نویسنده آن، رویکردی حاکمیتی دارد، می‌خواهد نمایندگی کاربران را برای دسته‌ای از کسب و کارهای موجود و نه کسب و کارهای ممکن بر عهده بگیرد و در نهایت، منجر به بهبود وضعیت کسب و کارهای خود از راه بهبود وضعیت اینترنت کاربران در ایران شود.

فرض کنیم گروهی از کامیون‌داران مجوزدار یک جاده ترانزیتی، به دنبال امن کردن جاده هستند، تا با سرعت بهتر و خیال راحت‌تری بتوانند کار خود را انجام و گسترش دهند. حالا امنیت این جاده، هم برای آن‌ها و هم برای رهگذران مفید است. این گزارش تفضیلی هم نمونه‌ای از تلاش های این چنینی به شمار می‌رود:‌نمونه‌ای قابل قبول که توانسته به طور مستند، دردِ کاربر ایرانی را در زمینه‌های مرتبط شناسایی و به زبانِ حاکمیتی بیان کند.

به همین خاطر است که تا جایی که چنین هدفی دنبال می‌شود، توصیفاتی رادیکال دارد و می‌توان به آن تکیه کرد، اما جایی که به دنبال راه‌حل‌ها می‌رود، به سرعت با متنی محافظه‌کارتر روبرو می‌شویم. متنی که مانند یک پروپوزال برای بهبود وضعیت اینترنت در ایران، خود موجب انحصار می‌شود. نگاهش به ساماندهی وضعیت فیلترینگ، بهبود وضعیت آن و نه رفع آن جز در موارد ضروری است.

از اقداماتی برای رفع. فیلترینگ و اختلال، نه به عنوان حق کاربران که برای هدفی مثل افزایش «رتبه» ایران در آزادی اینترنت و دسترسی به اطلاعات نام می‌برد و چیزی درباره انحصار موجود میان کسب و کارهای رسمی دولتی، نیمه دولتی و شبه‌دولتی و خصوصی بر زبان نمی‌آورد.

آیا باید از انتشار این گزارش استقبال کرد؟ بله. انتشار آن به سود عمومی منجر می‌شود؟ بله. اما آیا به گشایشی در این زمینه می‌توان دل بست؟ کاربر ایرانی که به نظر خود گزارش تحلیلی تازه منتشر شده، در حال تجربه بدترین اینترنت جهان است، به نظر نمی‌رسد چندان بتوانددل به رفع فیلترینگ یا بهبود وضعیت اینترنت ببندد.

در چنین شرایطی، نهادهای میانجی مانند احزاب، تشکل‌های صنفی، رسانه‌ها و مانند آن، و  در این مورد، انجمن تجارت الکترونیک ایران، سود خود را از سود گروهی و سود گروهی را از سود عمومی دنبال می‌کنند و نکته مثبتی است اما باید آن قدر خود زیر ذره ‌بین همدیگر و افکار عمومی باشند تا میل به انحصار در آن‌ها مهار شود. آیا ساز و کارهای آن فراهم است؟ و آیا این انجمن قدمی برای آن هم بر می‌دارد؟