کدام بناهای تاریخی اصفهان قربانی جنگ شدند؟





کدام بناهای تاریخی اصفهان قربانی جنگ شدند؟

۲۴ اسفند ۱۴۰۴، ۱۸:۱۱

معاون میراث‌فرهنگی استان اصفهان در گفت‌وگو با «پیام ما» درمورد آسیب‌های واردشده به برخی از بناهای تاریخی اصفهان در حملات روزهای گذشته می‌گوید: «روز دوشنبه، ۱۸ اسفندماه، حدود ساعت ۱۵ برخی از میراث‌ فرهنگی-هنری اصفهان از جمله کاخ‌موزه چهلستون، تالار اشرف، تالار رکیب‌خانه، تالار تیموری، موزه هنرهای معاصر، کاخ عالی‌قاپو، کاشی‌های مسجدجامع عباسی و مجموعه توحیدخانه که دانشگاه هنر اصفهان است با تخریب‌های ناشی از موج انفجار روبه‌رو شدند و حتی برخی از خانه‌های تاریخی با ریزش تزئینات همراه شدند که فاصله‌ ۵۰۰-۶۰۰ متری با این آثار داشتند و دلیلش حمله به استانداری اصفهان بود. چون استانداری اصفهان در فاصله هفت‌هشت متری کاخ‌موزه چهلستون و در نزدیکی میدان نقش‌جهان قرار دارد.»
«سید روح‌الله سیدالعسگری» درباره شرایط آثار فرهنگی اصفهان توضیح می‌دهد: «قبل از جنگ فعلی، اقداماتی انجام دادیم و اطلاعاتی از کل بناهای تاریخی اصفهان را به یونسکو اعلام کردیم تا به کشورهای متجاوز اطلاع دهند. ازآنجاکه احتمال می‌دادیم حملات به این بناها صورت می‌گیرد، بنر سپرهای آبی را در مجموعه بناها نصب کردیم و اشیای موزه‌ای را جمع‌آوری کردیم و درون حفاظ‌هایی پیچیدیم و در جاهای امن قرار دادیم. اما با وجود همه این تدابیر، متأسفانه شدت انفجار به‌حدی بود که به برخی از مجموعه‌های تاریخی آسیب‌های گسترده‌ای وارد شد و مرمت بعضی از این آثار به‌راحتی جبران‌پذیر نیست.»
او با اشاره به آسیب‌های ناشی از جنگ بر پیکر برخی از آثار تاریخی واقع در منطقه جلفای اصفهان می‌افزاید: «براساس کارشناسی‌های صورت‌گرفته، برخی از آثار و خانه‌های تاریخی مثل سوکیاس و بخشی از کلیسای وانک در منطقه جلفای اصفهان با تَرک‌های ناشی از انفجار روبه‌رو شده‌اند که باید بیشتر بررسی شوند.» معاون میراث‌فرهنگی استان اصفهان با اشاره به دو بنای تاریخی آسیب‌دیده دیگر در استان اصفهان می‌گوید: « «مسجدجامع خوانسار» هم که یکی از بناهای تاریخی استان است که به‌دلیل حملات موشکی دچار آسیب شده. در شهرضا هم، «کارخانه ریسندگی نوین» که واجد ارزش و مربوط به دوره پهلوی است با آسیب‌هایی همراه بوده.»
سیدالعسگری درمورد اقدامات بازدارنده برای جلوگیری از آسیب‌های هرچه بیشتر آثار تاریخی در این جنگ فعلی تأکید می‌کند: «پیش‌بینی‌هایی صورت گرفته است و دستورالعمل‌های لازم داده شده‌اند و چندین فایل پی‌دی‌اف آماده کرده‌ایم و به تمامی موزه‌داران و بخش خصوصی و دولتی داده‌ایم. ولی واقعیت این است که وقتی بمبارانی با این شدت در کنار مجموعه‌های تاریخی صورت می‌گیرد، از اختیار خارج می‌شود. کشورهای متجاوز باید به کنوانسیون‌ها احترام بگذارند و به حریم‌های تاریخی تجاوز نکنند. به همین دلیل، وزارت میراث‌فرهنگی در حال انجام مکاتباتی است و امیدواریم یونسکو با نقشی که دارد، اقداماتی برای این منظور انجام دهد.»
«امیر کرم‌زاده»، مدیرکل میراث‌فرهنگی استان اصفهان، نیز در گفت‌وگو با «پیام ما» درمورد آسیب‌های واردشده به برخی از میراث فرهنگی-هنری اصفهان به‌دلیل جنگ فعلی می‌گوید: «اصفهان یک شهرموزه باز است و هر گوشه از دو هزار هکتار بافتی که در اصفهان داریم، یک موزه قرار دارد که از لحاظ تاریخی ارزشمند است.
در شهر اصفهان، چهلستون را داریم که به‌عنوان یکی از باغ‌های ایرانی ثبت جهانی است و متعلقاتش هفت و نیم هکتار است. میدان نقش‌جهان را داریم که حدود ۸-۹ کیلومتر بازار به آن وصل می‌شود و خود مجموعه میدان نقش‌جهان شامل مساجدی چون شیخ لطف‌الله، مسجد امام و کاخ عالی‌قاپوست. همچنین، مسجدجامع عتیق را داریم که یک‌هزار و صد سال قدمت دارد و همه اینها بخشی از میراث فرهنگی-هنری اصفهان هستند.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی استان اصفهان ادامه می‌دهد: «کاخ چهلستون مربوط به صفویه اول و دوم است که اگرچه در ۴۰۰-۵۰۰ سال گذشته از هرگونه حمله‌ای در امان بوده، اما متأسفانه در جنگ فعلی با آسیب‌ها و تخریب‌هایی روبه‌رو شده است. این درحالی‌است که به‌دلیل تعهدات بین‌المللی کشورها به یکدیگر و سازمان جهانی یونسکو و سازمان امور بین‌الملل که ۲۰۰ کشور عضو آن هستند، پذیرفته‌اند که تعرض به محوطه و بناهای تاریخی جهان که متعلق به کل دنیا هستند، جنایت جنگی محسوب می‌شود و این نشان‌دهنده اهمیت این بناها به‌خاطر هویت بشریت و حفظ تاریخ در جهان است.»
کرم‌زاده تأکید می‌کند: «اگرچه این میراث فرهنگی‌-هنری در هیچ جنگی آسیب ندیده‌اند، اما با حمله رژیم صهیونی-آمریکایی به استانداری اصفهان، آنها دچار آسیب‌هایی شده‌اند. این درحالی‌است که استانداری اصفهان مقرّ نظامی و امنیتی نیست و هیچ‌گونه تأسیسات نظامی در آن‌جا نبوده و صرفاً یک نهاد اداری است. با این حمله، به حریم درجه یک کاخ چهلستون تجاوز کرده‌اند و موج انفجار آن نه‌تنها این کاخ، بلکه رکیب‌خانه، دولت‌خانه صفوی و تالار تیموری را گرفته است و همه پایه‌های ستون‌های چهلستون لرزیده‌ و در بسیاری از قسمت‌ها قوس پیدا کرده‌ و میخ‌هایی که آنها را نگه می‌داشته‌اند، رها شده‌ است. علاوه‌براین، آینه‌کاری‌ها و مقرنس‌ها و همه اورسی‌ها و شیشه‌ها شکسته‌اند و وضعیت ناهمگون و ناهنجاری پبدا کرده‌اند.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی استان اصفهان می‌گوید: «سقف بعضی از قسمت‌های رکیب‌خانه تخریب شده است؛ چون این بناها با خشت و گل و چوب ساخته شده‌اند و بناهایی نیستند که با بتن و… ساخته شده باشند و در مقابل موج انفجار مقاومت کنند. یونسکو و سازمان بین‌الملل گفته‌اند اگر به این میراث‌فرهنگی جهانی تعرض شود، جنایت جنگی محسوب می‌شود؛ زیرا این بناها طاقت جنگ را ندارند، درحالی‌که پیش‌از‌این از تمامی جنگ‌های قبلی مصون مانده بودند.»
کرم‌زاده ادامه می‌دهد: «در جلفای اصفهان خانه‌های تاریخی داریم که متأسفانه آنها نیز مورد تجاوز موشک‌ها قرار گرفته‌اند و موج انفجار باعث شده است چند بنای ثبتی آسیب ببینند. علاوه‌براین، «کارخانه ریسندگی نوین» در شهرضا که ثبت ملی شده به‌دلیل موج انفجارهای ناشی از موشک با تخریب‌هایی همراه بوده است. همچنین، بازار اصفهان هم به‌عنوان یکی از بناهای ثبت‌ملی‌شده از خطر جنگ در امان نمانده و به چند مغازه آن تعرض شده است و آسیب دیده‌اند.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی استان اصفهان می‌گوید: «محل اداره‌کل میراث‌فرهنگی اصفهان که به‌عنوان یکی از بناهای ثبت‌ملی‌شده در خیابان چهارباغ عباسی و در نزدیکی میدان انقلاب قرار دارد، با موج انفجار مواجه شده است. همچنین، ترکش‌ها به سی‌و‌سه پل نیز اصابت کرده و به بدنه آن و ادارهکل میراث اصفهان آسیب زده است؛ به‌طوری‌که سقف‌های کاذب و شیشه‌ها و بخش‌های مختلف اداره‌کل میراث با آسیب جدی روبه‌رو شده‌اند.»
کرم‌زاده می‌افزاید: «کلیسای وانک جلفا به‌عنوان یکی دیگر از میراث فرهنگی-هنری کشور با قدمتی بیشتر از ۴۰۰ تا ۵۰۰ سال، در این جنگ دچار آسیب شده است و خیلی از قسمت‌های آن تخریب شده‌اند و تزئینات و نمادهای فرهنگی ارامنه آن با آسیب شدیدی روبه‌رو شده‌اند.»

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

گنج‌یابی در سایه جنگ

گنج‌یابی در سایه جنگ