دانشمندان در کنفرانس ژئوشیمی گلداشمیت در پراگ، از کشف شگفت‌انگیزی پرده برداشتند: برخی از درختان انجیر در کنیا از مسیری به نام “مسیر اگزالات-کربنات” استفاده می‌کنند که به آنها امکان می‌دهد دی‌اکسیدکربن (CO₂) را جذب کرده و به صورت کلسیم‌کربنات، در تنه و خاک اطراف خود ذخیره کنند. این فرآیند کربن را به‌صورت سنگ و برای مدت زمان بسیار طولانی‌تری نسبت به ذخیره‌سازی کربن به‌صورت مواد آلی (مانند چوب و برگ) در طبیعت حفظ می‌کند.

برخلاف تصور رایج، همه درختان از طریق فتوسنتز دی اکسید کربن را جذب می‌کنند اما این گونه خاص از درختان انجیر فراتر از آن عمل می‌کنند. آنها دی اکسیدکربن را برای تولید بلورهای ریز اگزالات کلسیم به کار می‌برند. سپس، با تجزیه بخش‌هایی از درخت و فعالیت میکروب‌ها و قارچ‌ها، این بلورها به کلسیم‌کربنات تبدیل می‌شوند. این عمل علاوه بر ذخیره‌سازی طولانی‌مدت کربن، خاک اطراف درخت را نیز غنی‌تر و قلیایی‌تر می‌کند.

دکتر مایک رولی، استاد ارشد دانشگاه زوریخ و ارائه‌دهنده این پژوهش، بر اهمیت این کشف تأکید کرده و می‌گوید: «اگرچه از مسیر اگزالات-کربنات اطلاع داشتیم، اما پتانسیل آن برای ذخیره کربن به‌طور کامل بررسی نشده بود. این قابلیت می‌تواند مزیت اضافه‌ای در کشاورزی جنگلی داشته باشد.»

در این پژوهش، سه گونه درخت انجیر در منطقه سامبوروی کنیا مورد بررسی قرار گرفتند. با استفاده از تحلیل سینکروترون در مرکز تابش سینکروترون استنفورد، محققان نشان دادند که کربنات کلسیم هم در سطح خارجی تنه و هم در اعماق چوب تشکیل می‌شود. دکتر رولی توضیح می‌دهد که این فرآیند باعث قلیایی شدن خاک اطراف درخت شده و میکروارگانیسم‌ها با حرکت به اعماق تنه درخت، بلورهای اگزالات کلسیم را به کربنات کلسیم تبدیل و کربن معدنی را در عمق بیشتری از چوب تثبیت می‌کنند.

از میان سه گونه مورد مطالعه، گونه «فیکوس ویکفیلدی» (Ficus wakefieldii) بیشترین کارایی را در ذخیره دی‌اکسیدکربن به‌عنوان کلسیم کربنات از خود نشان داد. محققان در حال بررسی نیاز آبی، میزان تولید میوه و ظرفیت ذخیره دی‌اکسید کربن این گونه در شرایط مختلف هستند تا امکان استفاده از آن در کشاورزی جنگلی عملی شود.

این کشف به پتانسیل استفاده از مسیر اگزالات-کربنات به‌عنوان راهکاری مهم برای کاهش انتشار دی اکسیدکربن، به ویژه در کشاورزی جنگلی اشاره می‌کند. دکتر رولی با اشاره به مطالعات قبلی بر روی درخت ایروکو (Milicia excelsa) که قادر به ذخیره‌سازی یک تن کربنات کلسیم در طول عمر خود است، می‌گوید: «ما معتقدیم که تعداد واقعی گونه‌های گیاهی با این قابلیت بسیار بیشتر از آنچه تاکنون شناسایی شده است، می‌باشد.»

**منبع: سایتک‌دیلی