پاکستان، هند، بنگلادش و سریلانکا در یک نقطه عطف مهم اشتراک دارند: کسب استقلال از استعمار بریتانیا. نحوه پیشرفت هر کشور منحصربه‌فرد است. در رابطه با معماری، این کشورها به طور جمعی با بحران‌های مسکن، مرمت بناهای تاریخی و نیاز به نهادهای عمومی مواجه بودند. موجی از استعمارزدایی بر جنوب آسیا سوار و از معماری مدرن به عنوان وسیله‌ای برای رهایی از دوره استعماری استفاده شد.
با نگاهی به گذشته، نوعی محوشدن مشارکت معماران زن در تاریخ معماری کشورشان را مشاهده می‌کنیم. بیشتر بایگانی‌ها و مستندات معماری مدرن جنوب آسیا از کار معماران مردی مانند «جفری باوا»، «بی.وی. دوشی» و «فضل الرحمن خان» صحبت می‌کنند. اما معماران زنی هم وجود دارند که نامشان با شکل‌دهی به معماری مدرن این کشورها همراه است.

پاکستان: یاسمین لاری
«یاسمین لاری»، اولین زن معمار پاکستان، با رویکرد انسان‌دوستانه خود به طراحی، نقش مهمی در ساخت پاکستان پس از تقسیم ایفا کرد. پس از انتقال جمعیت و اردوگاه‌های پناهندگان تقسیم هند و پاکستان در سال ۱۹۴۷، با صنعتی‌سازی و شهرنشینی بحران‌ مسکن تشدید شد. برجسته‌ترین کار یاسمین کاوش در زمینه بررسی مسکن کم‌درآمد است. طیف گسترده‌ای از طرح‌های او موضوعاتی مانند جامعه و تعلق، طراحی مشارکتی، تاریخ محلی و فرهنگ پسااستعماری را بررسی می‌کنند.
کار او در تقاطع معماری، حقوق بشر، استعمارزدایی، جنسیت، تغییر اقلیم و احیای بومی قرار دارد. او به دلیل سازه‌های بدون کربن خود با استفاده از مواد و تکنیک‌های سنتی بومی پاکستان مورد تحسین قرار گرفته است. فعالیت این معمار همچنین شامل مستندسازی و حفظ آثار تاریخی با هدف حفظ و تفسیر مجدد معماری سنتی کشورش است.

بنگلادش: مارینا تبسم
کار «مارینا تبسم» در کشور مادری‌اش، بنگلادش، الهام‌بخش معماران سراسر جهان شد. ساختمان‌های مارینا، ریشه در مسئولیت‌پذیری نسبت به جوامع محلی دارد و در آنها از مواد محلی برای بهبود زندگی جوامع کم‌درآمد در این کشور استفاده شده است. کار او همچنین بر ساخت و ساز هماهنگ با محیط طبیعی متمرکز است و به چالش‌های محیطی که منابع کشور را تهدید می‌کند می‌پردازد.
بنگلادش پس از تقسیم تحت فشار میلیون‌ها پناهنده و کاهش صنعتی قرار گرفت. این کشور همچنان با نابرابری درآمدی بالا و نیاز فوری به مسکن مقرون‌به‌صرفه روبه‌رو است. در حال حاضر روند مهاجرت شهری به دلیل فقر روستایی، فرسایش رودخانه و بلایای طبیعی در حال افزایش است. مارینا با نگاه به معماری به عنوان یک مسئولیت اجتماعی، نیاز به شناخت عمیق از بافت فرهنگی برای طراحی موثر را درک کرده است.

هند: پراوینا مهتا
جنبش آزادی علیه استعمار بریتانیا در هند نقطه عطف مهمی برای تغییر اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در هند است. با این تغییر، تمایل به بیان هویت احیاشده هند مستقل از طریق معماری مدرن ایجاد شد. یکی از معمارانی که در مبارزات آزادی‌خواهی شرکت داشت، «پراوینا مهتا» بود که تحصیلات معماری خود را برای پیوستن به جنبش‌های توده‌ای علیه استعمار بریتانیا متوقف کرد. علایق پراوینا از هنر و سیاست تا طراحی و شهرسازی گسترده بود.
پراوینا از نابرابری بین طبقات اجتماعی در هند، به ویژه در تأمین مسکن، آگاه بود. او به عنوان یک برنامه‌ریز شهری، قصد داشت تا ارزش‌های برابرخواهانه و عدالت اجتماعی را در امکانات مسکن برای جمعیت بسیار متنوع هند ترویج دهد. پراوینا با طرح‌های خود، با الهام از هنرهای سنتی، می‌خواست میراث غنی هند را در معماری معاصر بیان کند.

سریلانکا: مینت د سیلوا
در اواسط قرن بیستم، مانند اکثر کشورهای جنوب آسیا، سریلانکا پس از استقلال از استعمار بریتانیا، متحول شد. تغییر سیاسی قابل توجه، تحولی از استعمار به استعمارزدایی را برانگیخت. نتیجه بازگشت و بازتولید هویت سنتی است که در معماری، آشکار است.
در این مرحله مهم از تاریخ کشور، کار «مینت د سیلوا» یک کار نمادین فرهنگی و محلی خاص در کنار جنبش مدرن جهانی بود. او تلفیقی از مواد خام، تکنیک‌های محلی و سنت‌های صنایع دستی را برای ایجاد ساختمان‌های مدرن به کار گرفت. هدف کار او تامین وسایل زندگی برای صنعتگران فقیر بود. مینت اهمیتت تأثیر آب و هوا، جامعه و صنایع دستی را در معماری معاصر سریلانکا می‌دانست.

منبع: Archdaily