نگرانی از گردشگری بی‌ضابطه در تالاب میانکاله در حالی تشدید شده که در هفته‌های اخیر تورهایی با جمعیت بالا به این منطقه آمده‌اند

گردشگری بدون حفاظت

مدیر کل دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط زیست: فعالیت طبیعت‌گردی و توریستی در مناطق چهارگانه باید همراستا با حفاظت باشد، در غیر این صورت مورد تایید سازمان حفاظت محیط زیست نیست و جلوی آن می‌ایستیم





گردشگری بدون حفاظت

۱۲ آبان ۱۴۰۳، ۱۸:۱۵

تالاب میانکاله در سال‌های گذشته فراز و نشیب بسیاری را از سر گذرانده است. این فراز و نشیب‌ها تاثیر زیادی در حفاظت و کیفیت این تالاب‌ بین‌‌المللی و ذخیره‌گاه زیست‌کره داشته است؛ از تلاش برای راه‌اندازی پتروشیمی -که جلوی آن گرفته شد- تا خشکی بخش‌هایی از آن، پر شدن رسوب بر اثر لایروبی اشتباه، باز بودن درهای میانکاله و عبور و مرور بی‌ضابطه گردشگران و مواردی از این دست. در هفته‌های اخیر هم تبلیغات یک تور گردشگری برای حضور تعداد زیادی توریست در میانکاله، باعث تعجب و نگرانی فعالان محیط زیست استان شده است. این در حالی است که این تالاب محل عبور و زمستان‌گذرانی پرندگان بسیاری است و فعالان محلی می‌گویند حضور مردم در مناطق حفاظت شده باید با توجه به اصول حفاظتی و با تعداد محدود انجام شود.

این سومین بار است که در ماه‌های اخیر تورهای پرتعداد به میانکاله می‌روند و فراخوانی با عنوان «تور آفرود و موتور کراس میانکاله» منتشر می‌کنند. این در حالی است که منطقه توان پذیرش ماشین‌های آفرود و موتور کراس را نداشته و حتی قادر به پذیرش افراد زیاد و تورهای شلوغ هم نیست، در این شرایط پرندگانی که در این تالاب زندگی می‌کنند با حضور انسان‌ها مجبور به رفتن هستند. «حر منصوری» دیده‌بان میانکاله و فعال محیط زیست منطقه، از جمله کسانی است که تورهای کم‌تعداد برای پرنده‌نگری به میانکاله می‌برد و حالا به «پیام ما» می‌گوید: «مردم در مناطق حفاظت شده باید با تدابیر حفاظتی حضور پیدا کنند. ما هر بار برای بردن تورهای کم‌تعداد از مدیر منطقه مجوز می‌گیریم، فکر می‌کنم این تورها از اعتماد مدیر منطقه سواستفاده کرده یا از منطقه جنوبی که خشک شده است وارد شده‌اند و البته افتخارشان هم این است که تورهای تعداد بالا می‌آوردند. آنها به این نکته توجه نمی‌کنند که طرف حساب ما در آن منطقه پرنده است و پرنده با تورهای پرجمعیت مناسبتی ندارد.»

 

برخی از مهم‌ترین گونه‌های پرندگانی که در فصل زمستان به آن مهاجرت می‌کنند شامل فلامینگو، اگرت، پلیکان، غاز خاکستری و بسیاری پرندگان دیگر می‌شوند. وجود زیستگاه‌های متنوع و مناسب برای پرندگان مانند شن‌زارها، سواحل و محیط‌های سرسبز در اطراف این تالاب، سالیان سال پرندگان را به خود جذب کرده است، اما حضور افراد زیاد می‌تواند باعث نابودی آن شود. این در حالی است که این شبه‌جزیره با آسیب‌های بسیار دیگری هم دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. منصوری می‌گوید ماجرای پتروشیمی یکی از بدترین اتفاقات برای میانکاله  بود،‌ ضمن کنار طی سال‌های گذشته لایروبی بدون مشورت هم باعث تخریب بخش بزرگی از منطقه شده است «لایروبی‌های نهرهایی که به میانکاله رسید باعث شد لایه حفاظتی تالاب شکسته شود و ضربه‌گیر محافظ را از دست دهیم و بعد از آن رسوبات بسیاری به تالاب وارد شد و بسیاری از جانوران کف‌زی را از بین برد و عامل مرگ ۳۰۰ هزار پرنده شد.»

به گفته این فعال حوزه اکوتوریسم این اتفاق گرچه طی چهار تا پنج سال گذشته رخ داده  اما اثراتش طولانی‌مدت است «با وجود هشدارهای مختلف برای انجام ندادن این لایروبی متاسفانه مدیرکل گذشته محیط زیست استان با انجام لایروبی موافقت کرد و بعد از تخریب گسترده،‌ مسئولان وقت مانند رییس سازمان دامپزشکی کشور و معاون وقت تالاب‌های سازمان محیط زیست هم بر اشتباه بودن این اتفاق تاکید کردند. اما کاری که نباید می‌شد انجام گرفته بود.»

حر منصوری، دیده‌بان میانکاله: ما هر بار برای بردن تورهای کم‌تعداد از مدیر منطقه مجوز می‌گیریم، فکر می‌کنم این تورها از اعتماد مدیر منطقه سواستفاده کرده یا از منطقه جنوبی که خشک شده است وارد شده‌اند 

دیده‌بان میانکاله یکی دیگر از اتفاقاتی که در سال‌های گذشته در سایه نبود حفاظت مناسب برای میانکاله رخ داده را از دست رفتن و اشغال زمین‌های جنوبی تالاب می‌داند. به گفته او در حدود ۱۵۰۰ هکتار از اراضی جنوب تالاب توسط بومیان و برای کشاورزی گرفته شد «این اتفاق در زمان پسروی آب میانکاله و به شکلی کاملا غیرقانونی اتفاق افتاد، سال ۹۴، ۱۵۰ هکتار، سال ۹۵، ۴۵۰ هکتار، سال ۹۶، هزار هکتار، سال ۹۷، ۱۲۰۰ هکتار و در سال ۹۸ هم در حدود ۱۳۲۰ هکتار تصرف شد. این موارد فقط در هشت کیلومتر منتهی‌علیه جنوب غربی تالاب‌ بین‌المللی میانکاله و اراضی قره‌تپه بود. مابقی موارد در مرز ۶۵ کیلومتری جنوب تالاب از امام‌ده، قلعه پایان،  گلوگاه، بندرگز، باغوکناره و …. انجام گرفت.»

به گفته این فعال محیط زیست، مسئولان در آن زمان برای مدیریت میانکاله توانایی جلب مشارکت و حمایت جامعه محلی را نداشتند و همین موضوع باعث بروز تعارضات گسترده شده و تعداد آتش‌سوزی‌ها افزایش یافته بود،‌ همچنین محلی‌ها خود را جدا از منطقه و حفاظت آن می‌دانستند «گاهی تا ۴۰ آتش سوزی در بازه زمانی کوتاه داشتیم که این اتفاق خوشبختانه با تغییر مدیریت عوض شد. مسئولان فعلی تلاش گسترده‌ای برای جلب رضایت و حمایت جامعه محلی کردند که امیدواریم این روند ادامه یابد.

 

گردشگری در کنار حفاظت

مدیر کل دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط زیست: ما می‌خواهیم حفاظت را با تفرج پیش ببریم و این اتفاق نیازمند رسیدگی و بررسی مکرر است

ماجرای گردشگری در منطقه آشوراده و میانکاله به کلافی سردرگم بدل شده است. در هفته‌های اخیر از قول معاون منابع طبیعی سازمان محیط زیست ابتدا خبر حذف طرح گردشگری آشوراده به میان آمد و بعد این خبر تکذیب شد. فاصله میان جزیره آشوراده تا تالاب میانکاله در حدود ۶۰ کیلومتر است و از آنجایی که جزیره آشوراده جزو مناطق چهارگانه حفاظت محیط‌زیست و محدوده حیات‌وحش میانکاله محسوب می‌شود، طبق مصوبه سال ۹۴ شورای‌ عالی شهرسازی و معماری ایران، ایجاد مناطق نمونه گردشگری در این مناطق ممنوع اعلام شده و تمامی مجوزهای صادر شده پیش از این تاریخ باید به‌سرعت لغو شوند. اما لغو این مجوز با مخالفت نماینده مجلس گلستان مواجه شد و رحمت‌الله نوروزی، نماینده علی‌آباد کتول، با اشاره به منطقه آشوراده با لحنی به‌شدت عصبانی گفت: «رئیس سازمان محیط زیست به رئیس سازمان محیط ایست تبدیل شده و بر اساس شنیده‌ها موضوع آشوراده را که از ۷۰ سال پیش در میان بوده متوقف کرده است.» سازمان محیط زیست و فعالان محلی اما توسعه گردشگری پایدار را مهم می‌دانند. حالا «علیرضا نجیمی»، مدیر کل دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط زیست به «پیام ما» می‌گوید که مساله حفاظت در پناهگاه میانکاله و جزیره آشوراده همان چیزی است که در گذشته بوده و بر اساس طرح مدیریت منطقه است و تعریفی که برای زون‌های مختلف شده ادامه خواهد یافت.«۹۰ درصد زون‌ها در این مناطق تحت حفاظت هستند و ما می‌خواهیم حفاظت را با تفرج پیش ببریم و این اتفاق نیازمند رسیدگی و بررسی مکرر است.» 

 

به گفته او برای همین بررسی‌ها هم فعالیت در روستای آشوراده که بنیاد مسکن آن را دنبال می‌کند و در سایتی دو هکتاری است متوقف شده و معاونت محیط طبیعی سازمان دستور توقف را برای هم‌راستا شدن و بهبود وضعیت منطقه صادر کرده است. 

 

نجیمی همچنان در پاسخ به سوالی درباره تورهای بزرگی که مدتی است به میانکاله می‌روند هم گفت: «مناطق حفاظت شده بدون مجوز نباید تورها را راه بدهند و فعالیت طبیعت‌گردی و توریستی باید هم‌راستا با حفاظت باشد. در غیر این صورت مورد تایید سازمان حفاظت محیط زیست نیست و جلوی آن می‌ایستیم.»

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

فریدون قدوسی

تیم های محیط یاران متشکل از عاشقان محیط زیست بصورت داوطلبانه ايجاد شود و تحت مدیریت و سازمان دهی صحيح و خردمندانه با برنامه ریزی و زمان‌بندی زیر نظر آقای حر منصوری اقدامات حفاظتی علمی و عملی را اجرا نمایند .

پاسخ دادن به فریدون قدوسی لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *