|پیام ما| طرح گردشگری آشوراده، سال‌هاست که محل مناقشه بین سازمان‌ها و استان‌ها و نهادهای مختلف است. طرحی که علاوه‌بر زوایای محیط‌زیستی، اداری، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و... یک بُعد مهم دیگر هم دارد: «جامعه محلی» بُعدی که در توسعه پایدار همواره مورد تأکید و توجه است، اما در تصمیماتی که برای آشوراده گرفته می‌شود به‌میزان قابل‌توجهی نادیده گرفته شده است. «عباس قدیمی» به‌همراه گروه منتخب اهالی سال‌هاست که پیگیر حقوق اهالی جزیره آشوراده هستند، تاریخ جزیره را از روزهای رونق و آبادانی تا امروز که به‌گفته خود او به یک جزیره و مکان متروکه تبدیل شده است، می‌توان از زبان او شنید؛ تمام روزهایی که بر جزیره و اهالی آن گذشته را با جزئیات روایت می‌کند. در تمام سال‌هایی که بالا آمدن آب دریا مردم را به‌اجبار از جزیره کوچاند تا امروز که چندین نهاد در حال تصمیم‌گیری برای سرنوشت آشوراده هستند، او و همراهانش یک هدف را دنبال کردند؛ احقاق حقوق مردم جزیره. عباس قدیمی بعد از جلسه‌ای که همراه «حسین رحمانی»، از اهالی جزیره، با «حمید ظهرابی»، معاون سازمان محیط‌زیست، داشت، روایت دیروز و امروز جزیره را برای ما نقل کرد و از تمام دوندگی این سال‌ها گفت و تصمیمات جدیدی که دوباره اهالی را نگران و معترض کرده است. از امیدها و ناامیدی‌ها از وعده‌های محقق‌نشده از حرف‌هایی که از عمل دور بود و حالا که تصمیم گرفته شده چندهکتار از زمین‌های مردم جزیره به‌عنوان حریم دریا مصوب شود و تنها تعداد محدودی از اهالی مجوز برگشت به جزیره را داشته باشند. +

تالاب میانکاله در سال‌های گذشته فراز و نشیب بسیاری را از سر گذرانده است. این فراز و نشیب‌ها تاثیر زیادی در حفاظت و کیفیت این تالاب‌ بین‌‌المللی و ذخیره‌گاه زیست‌کره داشته است؛ از تلاش برای راه‌اندازی پتروشیمی -که جلوی آن گرفته شد- تا خشکی بخش‌هایی از آن، پر شدن رسوب بر اثر لایروبی اشتباه، باز بودن درهای میانکاله و عبور و مرور بی‌ضابطه گردشگران و مواردی از این دست. در هفته‌های اخیر هم تبلیغات یک تور گردشگری برای حضور تعداد زیادی توریست در میانکاله، باعث تعجب و نگرانی فعالان محیط زیست استان شده است. این در حالی است که این تالاب محل عبور و زمستان‌گذرانی پرندگان بسیاری است و فعالان محلی می‌گویند حضور مردم در مناطق حفاظت شده باید با توجه به اصول حفاظتی و با تعداد محدود انجام شود.

آنچه در بسیاری از مناطقی که اهالی آن به‌دلیل طرح یا حوادث غیرمترقبه کوچانده شده‌اند رخ می‌دهد، در جزیرهٔ آشوراده نیز اتفاق افتاد: دیر یا زود مردم می‌خواهند به خانه برگردند و حتی اگر تمام قوانین نوشته و نانوشته کشور هم این خواست را بی‌دلیل اعلام کنند، خواست مردم، خواست مردم است. حالا دولت می‌گوید خانه‌های جزیره را به هرکسی که سند ملکی یا مستند قابل‌تأییدی بر مالکیت داشته باشد، پس می‌دهد و در غیراین‌صورت املاک و اراضی مطابق رأی قضایی، از آن بنیاد مسکن انقلاب اسلامی‌ است. گویا قانون این گفتهٔ دولت را تأیید می‌کند. مردم اما می‌خواهند به خانه برگردند و فکر می‌کنند حالا که پای پول در جزیره در میان است، دولت آنها را «پیچانده» است. کارشناسان حقوق اما فکر می‌کنند در مقررات اراضی کشور، به‌ویژه آنجاکه مربوط به واگذاری اراضی به صلاحدید دولت یا جبران خسارات بوده است، راه‌حلی برای اهالی جزیره وجود دارد. راه‌حلی که شاید پیچیده باشد، اما ممکن است. از سوی دیگر، گروهی از منتقدان طرح طبیعت‌گردی جزیره می‌گویند اگر در زمان تصویب طرح پیوست‌های اجتماعی و فرهنگی نیز دیده می‌شد، امروز این مناقشه وجود نداشت یا لااقل پیش‌بینی شده بود.

|پیام ما|رئیس‌جمهوری یک‌بار دیگر در سفر به گلستان از جزیرهٔ آشوراده بازدید کرد و در دیدار مردمی با اهالی گلستان، تأکید کرد طرح گردشگری در جزیره را اجرا می‌کند. رئیس‌جمهوری و مدیرانش در استان گلستان درحالی بر اجرای «طرح گردشگری» در جزیره تأکید دارند که این طرح با عنوان «طبیعت‌گردی» با رعایت الزامات کامل محیط زیستی و بدون شب‌خوابی به تصویب رسیده بود و طبیعتاً اجرای هر طرحی مغایر با طرح مصوب و بدون اخذ مجوزهای لازم خلاف قانون است. حالا که دولت تصمیم گرفته فارغ از طرح مصوب قبلی، اراده‌اش را عملی کند. اما فعالان محیط زیست مطابق با قانون خواستار مشارکت در نظارت بر طرح گردشگری در آشوراده از مرحلهٔ اجرا تا بهره‌برداری و کنترل و شفافیت کامل سازمان حفاظت محیط زیست در هرگونه فعالیت صورت‌گرفته در مناطق تحت‌مدیریت آن سازمان هستند.

|پیام‌ما|هنوز صدای فریادهای «محمدجواد ساوری» مدیرکل میراث‌فرهنگی و گردشگری گلستان در گوش محیطبانان منطقه شنیده می‌شود. صدای او که هفتهٔ گذشته به آشوراده رفته و با توهین به محیطبانان، خواستار عمل به گفته‌های رئیس‌جمهور و عملیاتی شدن طرح گردشگری آشوراده شده بود. این طرح بعد از سه دهه کش‌وقوس هنوز محل مناقشه است. آشوراده که زمانی محل زندگی بود، بعد از بالا آمدن آب دریا در دههٔ ۷۰ خالی از سکنه شد و در دهه‌های اخیر هم چند طرح برای گردشگری آن نوشته شد. در این میان یکی از نویسندگان طرح در دولت قبلی می‌گوید آنها تلاش کردند تا طرح از «گردشگری» به «طبیعت‌گردی» بدل شود و از ساخت‌وساز و تغییر در منطقه جلوگیری شود. فعالان محلی اما معتقدند تا زمانی‌که مناطق گردشگری بسیاری در منطقه وجود دارد و به آنها رسیدگی نمی‌شود، چرا همچنان تلاش برای از بین بردن این منطقه که محل آمد‌وشد پرندگان مهاجر است، بالاست؟ پرسشی که تاکنون مسئولان پاسخ درخوری برایش نداشته‌اند.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به دستور رییس جمهور مبنی بر اجرای طرح طبیعت‌گردی در آشوراده گفت: امیدوارم فاز دوم کار که طرح ‌طبیعت‌گردی آشوراده است نیز با رعایت تمام الزامات محیط زیستی، پیش از سفر رییس جمهور انجام شود.