میلیارد کیلووات‌ساعت مصرف برق از ۳۱۵ میلیارد کیلووات‌ساعت مصرف سالانه برق مختص صنایع است، عددی نزدیک یک‌چهارم کل برق مصرفی؛ اما همواره تأمین این قسمت بر دوش دولت سنگینی کرده است. طبق گفته «تقی‌زاده»، رئیس هیئت‌مدیره سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق، عدم‌النفع صنایع در خاموشی‌های سال ۱۴۰۲، ۱۰۰ هزار میلیارد تومان بوده است. او البته تأکید کرده در سال ۱۴۰۳ این رقم از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان بالاتر رفته است که میزان آن معادل سرمایه‌گذاری در ۱۰ نیروگاه ۵۰۰ مگاواتی سیکل ترکیبی و معادل پنج هزار مگاوات برق است. 

 دولت قبل با نیم تراوات ساعت خاموشی صنایع صنعت برق را تحویل گرفت و با هفت برابر افزایش یعنی بیش از ۳/۵ تراوات‌ساعت خاموشی به دولت پزشکیان تحویل داد. در مردادماه سال ۱۴۰۱ تنها یک‌بار رکورد مصرف برق با رسیدن به عدد ۶۹ هزار مگاوات شکست و در مردادماه سال گذشته نیز ۱۴ روز میزان تقاضای مصرف برق وارد کانال ۷۱ هزار مگاوات شد، پیک مصرف سال گذشته ۷۳ هزار و ۴۶۷ مگاوات بود که تکرار چندانی نداشت. امسال اما در همان روزهای آغازین مردادماه شش مرتبه حدنصاب جدید مصرف برق با رسیدن به عدد ۷۹ هزار و ۱۸۹ مگاوات شکسته شد. «عباس علی‌آبادی»، وزیر نیرو، ۲۴ آبان‌ماه در حاشیه افتتاح طرح‌های صنعت برق استان خوزستان اعلام کرد از نظر ناترازی انرژی، شرایط سختی پیش‌ رو داریم. بارها در دولت پزشکیان تأکید شده است که صنایع بزرگ خودشان به‌سمت احداث نیروگاه بروند. «معنوی»، عضو کمیسیون مهندسی و سیستم‌های تولیدکنندگان برق، اما این سیاست را غلط می‌پندارد. او دراین‌رابطه به پیام‌ما می‌گوید: «اعتقاد شخصی من این است که بنده متولی برق مملکت هستم و من باید برق مملکت را تأمین کنم. مس متولی مس و فولاد متولی بخش فولاد است. من نمی‌توانم به فولاد بگویم خودت برق را تأمین کن، خودت آب بیاور و غیره. پس من به‌عنوان دولت اینجا چه اقدامی انجام می‌دهم؟»

 او با بیان این جمله که اگر صنعت قرار است خودش مشکل خودش را حل کند، پس اجازه دهند که صنعت، فولاد و سیمان را به هر قیمتی که می‌خواهد بفروشد، ادامه می‌دهد: «این موضوع با فرایند دولتی بودن سیستم‌های ما مشکل دارد. اگر تمام سیستم آزاد شود و انحصار دولت برداشته شود، می‌شود در این زمینه‌ها فکر کرد؛ ولی تا آن زمان، این حرف‌ها راهگشا نیست.» تأمین برق توسط خود صنعت موضوعی است که مورد پذیرش کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران نیز نیست. «آرش نجفی»، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران سیاست ورود صنایع بزرگ به احداث نیروگاه را از اساس اشتباه می‌داند. نجفی ۲۱ مهرماه در همین رابطه به پیام‌ما گفته بود: «اشتباه است که ما صنایعی را که در رشته دیگر فعالیت می‌کنند، مجاب کنیم و به‌نوعی این صنایع را هل دهیم به‌سمت اینکه نیروگاه تجدیدپذیر احداث کنند؛ چراکه این صنایع هم تخصص این کار را ندارند و هم اراضی‌شان کافی نیست.»

راهکاری که اتاق بازرگانی ایران برای حل بحران انرژی صنایع در نظر گرفته، مشارکت صنایع و خرید قدرالسهم است. نجفی می‌گوید: از این طریق ۱۲ هزار مگاوات برق خورشیدی ظرف دو سال ساخته خواهد شد. «اعتقادمان بر این است که باید نیروگاه‌های تجمیعی گسترده را توسعه دهیم؛ چراکه هم نگهداری‌اش راحت‌تر است و هم ایجاد شبکه برق برایمان مقرون‌به‌صرفه‌تر است.» 

۶ صنعت ایران تا قبل از تابستان سال آینده صاحب نیروگاه می‌شوند

صنایع ایران براساس انرژی ارزان بی‌نهایت توسعه پیدا کرده‌اند، اما امروز انرژی در ایران نه ارزان است و نه بی‌نهایت. براین‌اساس، محدودیت انرژی ترمز توسعه صنعت در ایران شده است. «اسفندیار زارعی»، مدیرعامل نیرونویان قشم، در شمار افرادی است که از سیاست ساخت نیروگاه توسط صنایع حمایت می‌کند. او دراین‌رابطه به پیام‌ما می‌گوید: «بزرگترین مشکل صنعت برق یارانه پنهان و قیمت‌های دستوری است. در اکثر صنایع هزینه برق بخش بسیار ناچیزی از قیمت تمام‌شده آنها را تشکیل می‌دهند و صنایع به‌راحتی می‌توانند مبلغ واقعی قیمت تمام‌شده برق را پرداخت کنند.»

صنایع بزرگترین بخش متأثر از آثار سوء‌ناترازی تولید و مصرف برق در ایران هستند. در سرمای امسال، شرایط کشور متفاوت با سال‌های گذشته است؛ چراکه امسال صنایع مختلف نه‌تنها با قطعی گاز بلکه با قطعی برق هم مواجه هستند. توقف مازوت‌سوزی و کاهش ذخایر مازوت باعث شده است امسال بحرانی جدید بر بحران سال‌های گذشته افزوده شود و هم صنایع و هم مصارف خانگی قطعی برق برنامه‌ریزی‌شده داشته باشند. 

حال‌ آنکه براساس قانون مانع‌زدایی از صنعت برق دولت موظف است دیگر نقشی در تأمین ریالی برق نداشته باشد و حتی مردم عادی نیز باید برق موردنیاز خود را خریداری کنند، به‌خصوص پرمصرف‌ها که باید برق خود را از بازار آزاد و محل تجدیدپذیرها تهیه کنند. براساس قانون تنها به مصارف برق تا سطح الگو یارانه پرداخت می‌شود و آن دسته از مشترکانی که مصارف بالایی دارند، یا باید با اقدامات مدیریتی مصرف برق خود را به سطح الگو نزدیک کنند و یا برق مازاد خود را از طریق روش‌های جایگزین مانند ذخیره‌ساز، مولدهای خورشیدی و بورس انرژی تأمین کنند.