سال گذشتهٔ میلادی، برای نخستین‌بار دمای میانگین تمام ۳۶۵ روز سال فراتر از یک درجهٔ سانتیگراد نسبت به دوران پیش‌ از انقلاب صنعتی رفت و دمای عمومی سیاره به‌طرز نگران‌کننده‌ای به آستانهٔ رسیدن به دمای فراتر از ۱.۵ درجهٔ سانتیگراد که در توافق اقلیمی پاریس صحبت آن شده بود، نزدیک شد. 

اگرچه برخی متخصصان تصور می‌کنند که تصمیم‌های ما در چند سال آینده باعث رسیدن به اهداف توافق پاریس یا شکستن این روند گرم‌شدن زمین خواهد شد، اما برخی دیگر استدلال می‌کنند که ما سال‌ها پیش، از آستانهٔ قابل بازگشت اقلیمی گذر کرده‌ایم؛ این براساس یافته‌های یک پژوهش است که توسط دو دانشمند اقلیم‌شناسی به‌ نام‌های «تسا مولر» (Tessa Möller) و «آنیکار ارنست هوگنر» (Annika Ernest Högner) در دانشگاه «پوتسدام» (Potsdam) آلمان انجام شده و مقالهٔ را آن نیز مجلهٔ «نیچر کامیونیکیشنز» (Nature Communications) منتشر کرده است. 

این درحالی‌است که کارشناسان اخیراً هشدار داده‌اند که سامانهٔ فعلی اقیانوس اطلس، ممکن است تا سال ۲۰۵۰ با فروپاشی روبه‌رو شود. علاوه‌بر این، آن‌ها می‌گویند که ورقهٔ یخی درحال‌ذوب گرینلند به‌طرز نگران‌کننده‌ای به نقطه‌ای بی‌بازگشت نزدیک شده است؛ اگرچه حتی ممکن است از نقطهٔ بی‌بازگشت هم عبور کرده باشد. 

فروپاشی سامانه‌های زیستکره مانند جنگل‌های بارانی آمازون نیز می‌تواند سامانهٔ اقلیمی زمین را به‌شکل فاجعه‌باری تغییر دهد. برخی دانشمندان بر این باورند که جنگل‌های بارانی، بیش از آنچه که کربن جذب می‌کنند، درحال انتشار کربن هستند و این اتفاق به‌جای کندکردن روند گرم‌شدن زمین، به آن دامن زده است. 

احتمال عبور از آستانهٔ تحمل این سامانه‌ها، در اصطلاح «ریسک اوج‌گیری» گفته می‌شود. پژوهشگران این مطالعه در مقالهٔ خود نوشته‌اند: «ما دریافتیم که با هر ۰.۱ درجهٔ سانتیگراد افزایش دمای بیشتر از ۱.۵ درجهٔ توافق پاریس، ریسک اوج‌گیری تا سال ۲۳۰۰ افزایش پیدا می‌کند و اگر این افزایش ۰.۲ درجه باشد، احتمال این ریسک بسیار بیشتر می‌شود.» 

اگرچه این پیش‌بینی‌ها برای آینده‌ای نسبتاً دور هستند، اما کاری که امروز انجام می‌دهیم، مسیر ما را مشخص خواهد کرد. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که پایبندماندن به اهداف توافق پاریس چقدر مهم است و به‌علاوه چقدر اهمیت دارد که حتی اگر افزایش دما از مرز ۱.۵ درجهٔ سانتیگراد گذشت، نگذاریم این افزایش به دو درجهٔ سانتیگراد برسد. 

به‌علاوه، بر این نکته تأکید شده است که حتی اگر به‌طور موقت افزایش دمای کرهٔ زمین از آستانهٔ ۱.۵ درجهٔ سانتیگراد عبور کند، ممکن است دیگر بازگشتی در کار نباشد. مانند بازی دومینو؛ اگر یکی از نقاط حساس با فروپاشی روبه‌رو شود، می‌تواند باعث فروپاشی نقطه‌ای دیگر شود. از طرفی این موضوع هم مشخص نیست که آیا روند فروپاشی هر نقطه را می‌توان به‌طور مجزا معکوس کرد یا سرعت آن را کاهش داد؟ مولر، هوگنر و تیمشان، با استفاده از یک مدل مفهومی که این پیچیدگی در مورد وضعیت نقاط حساس را در نظر می‌گیرد، به بررسی خطر ریسک اوج‌گیری در کوتاه‌مدت (تا سال ۲۱۰۰)، میان‌مدت (تا سال ۲۳۰۰) و بلندمدت (پس از ۵۰ هزار سال) پرداخته‌اند. آن‌ها با این مدل دریافته‌اند که نرخ فعلی افزایش دمای زمین، می‌تواند ریسک اوج‌گیری تا سال ۲۳۰۰ را به ۴۵ درصد برساند و احتمال این ریسک در بلندمدت (۵۰ هزار سال) می‌تواند به ۷۶ درصد برسد و البته این، با مدل‌سازی از تنها نقطهٔ حساس اقلیمی به‌ دست آمده است.

این تیم مطالعاتی توضیح داده‌اند: «ماهیت این اوج‌گیری ممکن است فرصتی برای مداخلات سریع و مقابله با انتشار گازهای گلخانه‌ای با منشأ انسانی و تثبیت صفحات یخی و جلوگیری از فروپاشی آن‌ها فراهم کند.» آن‌ها می‌گویند که رسیدن به انتشار صفر گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۱۰۰ برای به‌حداق‌ رساندن ریسک اوج‌گیری در بلندمدت «بسیار مهم است»؛ چرا که ثبات سامانه‌های اقلیمی سیارهٔ ما در خطر است.