حقوق‭ ‬کودک‭ ‬صرفا‭ ‬مصوبه‌ها‭ ‬و‭ ‬قوانینی‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬زیر‭ ‬خروارها‭ ‬لایک‭ ‬و‭ ‬کامنت‭ ‬پایین‭ ‬پست‌‭ ‬و‭ ‬استوری‭ ‬‮«‬کودکان‭ ‬کار‭ ‬محیط‌زیستی‮»‬‭ ‬دفن‭ ‬شده‌اند‌‭. ‬برخی‭ ‬افراد‭ ‬در‭ ‬جامعه‌ی‭ ‬محیط‌زیستی‭ ‬پرچم‌دار‭ ‬زیرپا‭ ‬گذاشتن‭ ‬حقوق‭ ‬کودکان‭ ‬هستند‭. ‬کنش‌گرانی‭ ‬که‭ ‬خودشان‭ ‬و‭ ‬دیگران‭ ‬را‭ ‬ملزم‭ ‬به‭ ‬رعایت‭ ‬حقوق‭ ‬حیوانات‭ ‬و‭… ‬می‌دانند‭ ‬اما‭ ‬شوربختانه‭ ‬هرگز‭ ‬نتوانسته‌اند‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬پدیده‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬با‭ ‬محوریت‭ ‬کودکان‭ ‬واکنشی‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬‮«‬حقوق‭ ‬کودکان‮»‬‭ ‬نشان‭ ‬دهند‭. ‬به‭ ‬عبارت‭ ‬دیگر‭ ‬ایشان‭ ‬ثابت‭ ‬کرده‌اند‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬‮«‬حقوق‭ ‬کودکان‮»‬‭ ‬کاملا‭ ‬بیگانه‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬همین‭ ‬موضوع‭ ‬باعث‭ ‬شهرت‭ ‬آسانسوری‭ ‬کودکان‭ ‬کار‭ ‬محیط‭ ‬زیستی‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬قوانین‭ ‬عضویت‭ ‬و‭ ‬فعالیت‭ ‬در‭ ‬شبکه‌های‭ ‬ارتباطی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬برای‭ ‬افراد‭ ‬زیر‭ ‬18‭ ‬سال‭ ‬ممنوع‭ ‬است‭. ‬حضور‭ ‬و‭ ‬فعالیت‭ ‬غیر‭ ‬قانونی‭ ‬کودکان‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬در‭ ‬دو‭ ‬حالت‭ ‬ممکن‭ ‬است‭:‬

1‭. ‬کودک‭ ‬شخصا‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬دور‭ ‬زدن‭ ‬قانون‭ ‬کرده‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬بی‌اعتنایی‭ ‬یا‭ ‬ناآگاهی‭ ‬والدین‭ ‬یا‭ ‬سرپرست‭ ‬قانونی‭ ‬از‭ ‬خطرات‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬است‭.‬

2‭. ‬والدین‭ ‬یا‭ ‬فرد‭ ‬دیگری‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬هدفمند‭ ‬برای‭ ‬کودک‭ ‬حساب‭ ‬کاربری‭ ‬اختصاصی‭ ‬ایجاد‭ ‬کرده‭ ‬باشند‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬حساب‭ ‬شخصی‭ ‬خود‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬انتشار‭ ‬محتوای‭ ‬اختصاصی‭ ‬از‭ ‬کودک‭ ‬کنند‭. ‬به‭ ‬عبارت‭ ‬دیگر‭ ‬استفاده‌‭ ‬ابزاری‭ ‬از‭ ‬کودک‭ ‬برای‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬اهداف‭ ‬مختلف‭ ‬با‭ ‬نقض‭ ‬قوانین‭ ‬ملی‭ ‬و‭ ‬جهانی‭ ‬در‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬کودکان‭.‬

طی‭ ‬سال‌های‭ ‬گذشته‭ ‬برخی‭ ‬افراد‭ ‬با‭ ‬سرمایه‌گذاری‭ ‬و‭ ‬برنامه‌ریزی‭ ‬روی‭ ‬فرزند‭ ‬خود‭ ‬تلاش‭ ‬داشته‌اند‭ ‬تا‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬حامی‭ ‬و‭ ‬کنشگر‭ ‬خردسال‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬مطرح‭ ‬کنند‭. ‬فرصت‌شناسی‭ ‬هوشمندانه‌ای‭ ‬از‭ ‬فضای‭ ‬پر‭ ‬مخاطب‭ ‬محیط‌زیست‭ ‬و‭ ‬حیوانات‭ ‬اما‭ ‬رویه‌ای‭ ‬نادرست‭ ‬بر‭ ‬خلاف‭ ‬حقوق‭ ‬کودک‭. ‬مخاطب‭ ‬ردیف‭ ‬اول‭ ‬این‭ ‬کودکان،‭ ‬جامعه‭ ‬محیط‌زیستی‭ ‬است‭.‬

برخی‭ ‬از‭ ‬کنشگران‭ ‬محیط‌زیست،‭ ‬محیط‌بانان‭ ‬مشهور‭ ‬و‭ ‬بازیگران‭ ‬حامی‭ ‬محیط‌زیست،‭ ‬عده‌ای‭ ‬از‭ ‬خبرنگاران‭ ‬و‭ ‬مجریان‭ ‬و‭ ‬رسانه‎‌های‭ ‬محیط‎زیستی‭ ‬مخاطب‭ ‬ردیف‭ ‬اول‭ ‬کودکان‭ ‬کار‭ ‬محیط‭ ‬زیستی‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬هستند‭. ‬هوادارن‭ ‬خودجوشی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬مانند‭ ‬آسانسور‭ ‬بدون‭ ‬توقف‭ ‬نقش‭ ‬بسزایی‭ ‬در‭ ‬معرفی‭ ‬بیشتر‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬شهرت‭ ‬و‭ ‬محبوبیت‭ ‬این‭ ‬کودکان‭ ‬داشته‌اند‭. ‬باز‭ ‬هم‭ ‬بدون‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفتن‭ ‬حساسیت‌های‭ ‬پیرامون‭ ‬حقوق‭ ‬کودک‭.‬

اما‭ ‬باید‭ ‬بدانیم‭ ‬که‭ ‬کودکان‭ ‬کار‭ ‬مجازی‭ ‬در‭ ‬ردیف‭ ‬کودکان‭ ‬کار‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرند‭. ‬به‭ ‬عبارت‭ ‬دیگر‭ ‬به‭ ‬همان‭ ‬اندازه‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬حق‭ ‬کودک‭ ‬کار‭ ‬خیابانی‭ ‬ظلم‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬حق‭ ‬کودک‭ ‬کار‭ ‬مجازی‭ ‬نیز‭ ‬ظلم‭ ‬می‌شود‭. ‬هیچ‭ ‬تضمینی‭ ‬برای‭ ‬تامین‭ ‬صلح‭ ‬و‭ ‬امنیت‭ ‬و‭ ‬حفظ‭ ‬سلامت‭ ‬جسمانی‭ ‬و‭ ‬روانی‭ ‬کودکان‭ ‬کار‭ ‬مجازی‭ ‬در‭ ‬امروز‭ ‬و‭ ‬آینده‭ ‬وجود‭ ‬ندارد‭. ‬فرایند‭ ‬رشد،‭ ‬کیفیت‭ ‬و‭ ‬سبک‭ ‬زندگی،‭ ‬لحن‭ ‬و‭ ‬بیان،‭ ‬رفتار‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬وجوه‭ ‬شخصی‭ ‬و‭ ‬خصوصی‭ ‬این‭ ‬کودکان‭ ‬همواره‭ ‬در‭ ‬معرض‭ ‬نمایش‭ ‬برای‭ ‬همگان‭ ‬است‭. ‬آن‌ها‭ ‬قربانی‭ ‬دائمی‭ ‬قضاوت‭ ‬و‭ ‬برداشت‌های‭ ‬نادرست،‭ ‬تشویق‭ ‬و‭ ‬بازخوردهای‭ ‬سطحی‭ ‬و‭ ‬احساسی‭ ‬هستند‭.‬

در‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬ماجراهای‭ ‬اخیر‭ ‬تعدادی‭ ‬از‭ ‬کنشگران‭ ‬محیط‌زیست،‭ ‬ویدئو‭ ‬و‭ ‬ادعاهای‭ ‬منتشر‭ ‬شده‭ ‬را‭ ‬دست‌آویز‭ ‬کینه‌ورزی‭ ‬و‭ ‬نفرت‌افزایی‭ ‬در‭ ‬دعواهای‭ ‬سیاسی‭ ‬خود‭ ‬قرار‭ ‬داده‌اند؛‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬کودکان‭ ‬درک‭ ‬جامع‭ ‬و‭ ‬کاملی‭ ‬از‭ ‬رویدادها‭ ‬و‭ ‬معادلات‭ ‬سیاسی‭ ‬و‭ ‬اجتماعی‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬بزرگسالان‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬اجازه‭ ‬می‌دهند‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬بهره‌برداری‭ ‬سیاسی‭ ‬کنند‭. ‬جامعه‌‭ ‬محیط‌زیستی‭ ‬نیک‭ ‬می‌داند‭ ‬کودکان‭ ‬در‭ ‬بروز‭ ‬بحران‌ها‭ ‬و‭ ‬معضلات‭ ‬محیط‌زیستی‭ ‬هیچ‭ ‬نقشی‭ ‬نداشته‌اند‭. ‬بنابراین‭ ‬باید‭ ‬بپذیرند‭ ‬تا‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬کودک‭ ‬به‭ ‬بلوغ‭ ‬فکری‭ ‬و‭ ‬شخصیتی،‭ ‬توانایی‭ ‬تشخیص‭ ‬خوب‭ ‬از‭ ‬بد،‭ ‬درک‭ ‬درست‭ ‬از‭ ‬لایه‌های‭ ‬پنهان‭ ‬روابط،‭ ‬قدرت‭ ‬تصمیم‌گیری‭ ‬و‭ ‬تفکر‭ ‬انتقادی‭ ‬نرسیده‭ ‬باشد‭ ‬نباید‭ ‬به‭ ‬ایشان‭ ‬نقش‭ ‬سنگین‭ ‬فعال‭ ‬یا‭ ‬کنشگر‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬داد‭.  ‬کمترین‭ ‬انتظار‭ ‬از‭ ‬کنشگران‭ ‬محیط‌زیست،‭ ‬خبرنگاران‭ ‬و‭ ‬رسانه‌های‭ ‬محیط‌زیستی‭ ‬پایبندی‭ ‬به‭ ‬مفاد‭ ‬‮«‬قانون‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬کودکان‭ ‬و‭ ‬نوجوانان‮»‬‭ ‬و‭ ‬‮«‬پیمان‌نامه‭ ‬جهانی‭ ‬حقوق‭ ‬کودکان‮»‬‭ ‬و‭  ‬‮«‬اصول‭ ‬و‭ ‬دستور‭ ‬العمل‌های‌‭ ‬اخلاقی‌‭ ‬تهیه‌‭ ‬گزارش‭ ‬از‭ ‬کودکان‌‭ ‬و‌‭ ‬نوجوانان‌‭ ‬زیر‭ ‬۱۸‭ ‬سال‮»‬‭ ‬است‭. ‬