بزرگترین مطالعه نیم قرن گذشته نشان دادسود اقتصادی زیستگاه‌های طبیعی بیشتر از کشاورزی استتغییر بیشتر طبیعت برای استفاده‌های انسانی، می‌تواند هزینه بیشتری نسبت به منافع آن برای اجتماع داشته باشد

مزایای اقتصادیِ حفاظت از مناطق غنیِ طبیعی، مثل تالاب‌ها و جنگل‌ها، بیش از منافعی است که ممکن است از طریق استفاده از زمین‌ها برای استخراج منابع، حاصل شود. این نتیجه بزرگ‌ترین مطالعه‌ای است که تاکنون بر روی ارزش حفاظت از محیط زیست در مناطق خاص انجام شده است.دانشمندان با بررسی و تجزیه و تحلیل اطلاعات ۲۴ منطقه در شش قاره دریافتند که «خدمات اکوسیستم»، مثل ذخیره کربنی و جلوگیری از سیلاب که به واسطه محافظت از محیط زیست حاصل می‌شود، بیشتر از سرمایه‌های ساخت دست انسان است که از طریق استفاده از زمین‌ها برای فعالیت‌های جنگل‌داری یا کشاورزی و کشت غلات، نی‌شکر، چای یا کاکائو حاصل می‌شود. «خدمات اکوسیستم» یعنی همه مزایای متنوع و متعددی که از طریق محیط طبیعی و اکوسیستم‌های سالم برای انسان فراهم می‌شود.
به گزارش گاردین، این مطالعه که از توسط دانشگاهیان دانشگاه کمبریج و انجمن سلطنتی حمایت از پرندگان انجام شده، نشان می‌دهد که دستکاری و تغییر بیشتر طبیعت برای استفاده‌های انسانی، می‌تواند هزینه بیشتری نسبت به منافع آن برای اجتماع داشته باشد؛ اما این هزینه‌های «سرمایه‌های طبیعی» اغلب از سوی سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرنده‌ها نادیده گرفته می‌شود.
نتایج این مطالعه، مطابق با یافته‌های یک بررسی مهم است که ماه گذشته توسط پروفسور «سِر پارتا داسگوپتا»، اقتصاددان دانشگاه کمبریج منتشر شد و هشدار می‌داد که عدم توجه اقتصاد به تهی کردن منابع دنیای طبیعی، سیاره زمین را در معرض «خطر شدید» قرار داده است. حالا در مطالعه اخیر، دانشمندان طی ۵۰ سال، ارزش خالص سالانه مکان‌های منتخب را در دو حالت بررسی کرده‌اند؛ حالت اول این‌که این مناطق «متمرکز بر طبیعت» باقی می‌ماندند و حالت دوم، حالت جایگزینِ «غیر طبیعی». آن‌ها ارزش هر تُن کربن را برای جامعه جهانی، ۳۱ دلار محاسبه کردند؛ محاسبه‌ای که به نظر می‌رسد کاملا محافظه‌کارانه باشد.
نتایج حاصل شده جالب بود: بر اساس این مقاله که در مجله طبیعت پایدار منتشر شده، بیش از ۷۰ درصد مناطق غنیِ طبیعی و ۱۰۰ درصد مناطق جنگلی اگر به همان شکل زیستگاه‌های طبیعی باقی می‌ماندند، سود اقتصادی بیشتری از آن‌ها برای مردم آن مناطق حاصل می‌شد، ارزش اقتصادی بیشتری نسبت به حالت جایگزینِ غیرطبیعی داشتند. این یعنی اگر حتی مردم این مناطق فقط به فکر پول و منافع اقتصادی – و نه حفظ محیط زیست- بودند، باز هم حفاظت و نگهداری از این زیستگاه‌های طبیعی به لحاظ اقتصادی برایشان سودمندتر بود.
محققان دریافتند که ارزش هر هکتار نمک‌زاری به نام «هسکت اوت مارش» در شهر «لنکاشایر» در انگلستان، فقط به لحاظ کاهش انتشار کربن، ۲ هزار دلار بود که با درنظر گرفتن همین عدد و بدون محاسبه سایر ارزش‌های اقتصادی و طبیعی آن، بسیار بیشتر از پولی بود که ممکن بود با کشاورزی و پرورش حیوانات از آن حاصل شود. این در حالی است که محققان می‌گویند، بسیاری از خدمات اکوسیستمی، یا مزایای دیگری که به لحاظ اقتصادی یا زیست محیطی برای انسان‌ها حاصل می‌شود، به راحتی قابل محاسبه نیست و به این معنا، نتایج حاصل شده از محاسبه منافع اقتصادی، بسیار محافظه‌کارانه و دست پایین در نظر گرفته شده است.
نویسنده ارشد این مقاله، دکتر «ریچارد برادبری»، رئیس تحقیقات زیست محیطی در انجمن سلطنتی حمایت از پرندگان و عضو افتخاری در دانشگاه کمبریج می‌گوید: «به عنوان یک محقق در زمینه حفاظت از محیط زیست، باید کاملا از پیش‌داوری‌های احتمالی خود، آگاه و در تجزیه و تحلیل داده‎‌ها تا حد امکان بی‌طرف باشید. با این حال من هنوز از نتایجی که تا این اندازه به نفع حفاظت و احیای محیط زیست حاصل شده، بسیار متعجبم.»
تجزیه و تحلیل‌ها این فرض را دارند که میزان کاهش کربن را به درستی محاسبه کرده‌اند، اما حتی بدون در نظر گرفتن مقدار کربن، این مکان‌های طبیعی اگر همین حالا هم به حال خود رها شوند، ۴۲ درصد ارزش خود را نسبت به حالتی که اگر به حال خود رها می‌شدند، دارند. دکتر «کلوین په» از دانشگاه ساوث‌همپتون و یکی از همکاران در نگارش این مقاله می‌گوید: «مردم عمدتا برای بدست آوردن منافع مالی از طبیعت استفاده می‌کنند. با این وجود، تقریبا نیمی از مواردی که ما مطالعه کردیم نشان داد که بهره‌برداری‌های ناشی از فعالیت‌های انسانی، به جای آن‌که ارزش اقتصادی را افزایش دهند، باعث کاهش آن شده‌اند.»
تبدیل زمین‌های طبیعی به زمین‌های کشاورزی گاهی با کمک یارانه‌های دولتی صورت می‌گیرد که تولید محصولاتی را ترغیب می‌کند که هزینه خود را هم درنمی‌آورند. تا حدودی به همین دلیل است که سیاست کشاورزی انگلیس پس از برگزیت، به سمت سیستم جدیدِ «مدیریت زیست ‌محیطی زمین» در حرکت است؛ سیستمی که به کشاورزان بابت خدمات زیست‌ محیطی زمین‌هایشان یارانه پرداخت می‌کند.
نویسندگان و محققان این پژوهش می‌گویند که نباید از مطالعه آن‌ها برای کنار گذاشتن گسترده زمین‌های تحت سلطه انسان‌ها استفاده شود اما می‌گویند که این مطالعه نشان می‌دهد که در نحوه برخورد با سرمایه‌های طبیعی، ما باید درس‌هایی بیاموزیم. دکتر برادبری می‌گوید: «ما خدمات اکوسیستمی را که در بازار سرمایه توجهی به آن‌ها نمی‌شود، به راحتی رد می‌کنیم اما دوست دارم که مردم، تصمیمات اقتصادی‌شان را بر اساس اطلاعاتی نظیر همین تحقیقات بگیرند، [نه آنچه که بازار از آن‌ها طلب می‌کند].»
محققان برای محاسبه ارزش پولی زمین بسته به این‌که کدام خدمات اکوسیستمی را ارائه داده، از سیستمی به نام TESSA استفاده کردند. این کلمه مخفف «ارزیابی سایت مبتنی بر خدمات اکوسیستم» است. برخی از سایت‌ها به اندازه ۱۰ هکتار و برخی دیگر هزاران هکتار بودند. بیشتر سایت‌های مورد مطالعه، جنگل‌ها و تالاب‌ها بودند اما زیستگاه‌هایی مانند علفزارها و تپه‌های شنی هم مورد مطالعه قرار گرفتند.
دکتر «الکساندر لیس»، بوم‌شناس گرمسیری در دانشگاه متروپولیتن منچستر که در این مطالعه حضور داشت می‌گوید که «تحلیل جهانی و قدرتمند» این مقاله، یادآوری ارزش فضاهای بکر و دست‌نخورده این سیاره است. او می‌گوید: «پیامدهای این سیاست روشن است: مالکیت زمین امتیازی است که مسئولیت زیادی به همراه دارد. ما باید مدیریت مبتنی بر طبیعت را با یارانه‌ها یا پرداخت خدمات اکوسیستمی تشویق کنیم و در عین حال، کسانی را که زمین‌هایشان را به صورت غیرپایدار مدیریت می‌کنند، با مالیات و اِعمال محدودیت‌ها، جریمه کنیم.پروفسور «بِن گروم»، یک اقتصاددان تنوع زیستی در دانشگاه اکستر می‌گوید که انتخاب سایت‌های مورد مطالعه، کاملا تصادفی بوده و ممکن است که نتایج حاصل شده، نمایانگر مزایای اقتصادی محافظت از سایت‌های طبیعی به طور کلی نباشد. او گفته است: «سخن من فراخوانی برای تجزیه و تحلیل بیشتر اینگونه فعالیت‌های مداخله‌گرانه در طبیعت است، نه انتقاد از این مطالعه که در سخت‌ترین مناطق، که داده‌های زیادی وجود ندارد، بهترین نتایج را گرفته است.» گروم اضافه کرده است: «این مقاله روشن می‌کند که پرداختن به این موضوعاتی که از نظرها پنهان مانده، به لحاظ خدمات اکوسیستم محلی و جهانی، تا چه اندازه مهم و باارزش است.

زیست محیطیزیستگاه‌های طبیعیطبیعتکشاورزیمحیط زیست
مطالب مرتبط
یادداشت عبدالرضا عابدیانعبدالرضا عابدیانمواجهه با سکوت نام کتابی است که علیرضا امیر حاجبی ترجمه کرده و نشر اتفاق آن را منتشر کرده است.
مدیر کل دفتر آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست در گفت‌وگو با «پیام ما» از چالش‌های احیای زمین می‌گویدسهم زمین فراموش شد
مهتاب جودکیمهتاب جودکی
اقلیم
۱۹۹۲
تابستانزمین
صفحه اول ۵۲۶
۵۲۶
استانداررزم حسینی
کاغذ اخبار
۵۰۹
رفسنجانزلزله

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک دیدگاه برای “سود اقتصادی زیستگاه‌های طبیعی بیشتر از کشاورزی است

لطفا با یک تدبیری در این سامانه لینک منابع خبر را هم قرار دهیدمخصوصا در ارتباط با موضوعات علمی که به مقالات منتشر شده ارجاع می شود.
ممنونم