تعویق 5 ساله مرمت کامل‌ترین خانه تاریخی کشور به دلیل اختلاف 500 میلیون تومانیمیراث، مالک «نصیرالدوله» نیست*رئیس هیئت‌مدیره صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی: عمارت نصیرالدوله توسط اداره کل میراث فرهنگی استان تهران نگهداری می‌شود اما بنا در مالکیت بانک کشاورزی است *یک میلیارد تومانی که در سال 84 برای خرید نصیرالدوله پرداخت شد را باد برد

مرضیه قاضی زاده | 5سال است که عمارت نصیرالدوله پلمب شده است. از سال 94 که مالک شکایت کرد و ملک را از فهرست فراخوان درآورد، این ملک در یک دعوای حقوقی مانده است. گویا هنگام فروش خانه سند در رهن بانک کشاورزی بوده و نپرداختن دیون توسط مالک، ملک را از مالکیت میراث‌فرهنگی درآورده است. در حقیقت اختلاف مالی 300 تا 500 میلیون تومان، این عمارت چند صد میلیاردی را از دایره انتفاع خارج کرده است. 

خانه نصیرالدوله را به اشتباه به جای خانه مدرس خریدند. سال 81 مجلس و دفتر رئیس‌جمهور دستور خرید خانه مدرس را صادر کرد. همان سال گروهی متشکل از سه کارشناس استان تهران کوچه مدرس را بررسی کرده و اشتباهی خانه‌ای که حداقل سه پلاک با خانه مدرس فاصله داشت را خریدند. سال 84 معادل یک میلیارد تومان برای خرید این خانه صرف شد.

میرزا احمدخان نصیرالدوله‌بدر از تاجران ثروتمند پایتخت بود که در همسایگی شهید مدرس زندگی می‌کرد. آن دو با هم رفاقت داشتند اما راهشان یکی نبود. یکی با رضا‌شاه در افتاد و روانه تبعید شد و دیگری شد وزیر فرهنگ. خانه موسوم به خانه نصیرالدوله کامل‌ترین خانه تاریخی تهران است. این عمارت قاجاری در دو طبقه ساخته شده و قسمت‌های مختلفی نظیر شاه‌نشین، کالسکه‌خانه، حمام اختصاصی و آب‌انبار دارد. تنها کتیبه چوبی باقیمانده که تاریخ 1272 روی آن درج شده نشان می‌دهد که این خانه متعلق به اوایل دوره ناصرالدین شاه قاجار است. آورد‌ه‌اند که میرزا عبدالوهاب‌خان شیرازی آصف‌الدوله (نصیرالدوله) مالک اولیه این خانه بوده اما روی نقشه حصار صفوی با عنوان باغ وزیر مختار فرانسه مشخص شده است. هرچند که شواهدی مبنی بر مالکیت مشیرالسلطنه بر این خانه وجود دارد. 

 این خانه بهمن سال 82 با شماره ۱۰۸۴۷ به ثبت رسید اما مرمتش سال‌ها بعد آغاز شد. این خانه حدود 20 سال زباله‌دانی ساکنان خیابان مدرس بود، اواخر دهه 80 حدود 400 تن خاک و نخاله‌های ساختمان را از زیرزمین عمارت بیرون کشیدند. مهدی معمارزاده، که در دو دوره ناظر مرمت این عمارت تاریخی بوده است به «پیام‌ما» می‌گوید: «20 سال پیش که این‌جا را دیدم، زیر‌زمین تا کف حیاط  پر بود از نخاله ساختمانی. زیرزمین حتی در نقشه‌برداری هم قابل تشخیص نبود و بخشی از دیوارها و سقف ریخته بود.» به گفته معمارزاده تاکنون دو مرحله مرمت روی این بنا انجام شده، در مرحله اول روی سقف داربست زده شده و سقف تالار اصلی مرمت شده و سایر اجزای بنا که در حال ریزش بوده مقاوم‌سازی شده است. در مرحله دوم هم کارهای جزئی مرمتی انجام شده است. حال اما سال‌هاست مرمت خانه نصفه‌و‌نیمه مانده و 5 سال است که در عمارت را پلمب کرده‌اند.

مرتضی ادیب‌زاده، معاون میراث‌فرهنگی استان تهران درباره این موضوع حاضر به مصاحبه نیست: «تا زمانی که مشکل حقوقی بر طرف نشود کسی از میراث‌فرهنگی در این زمینه مصاحبه نمی‌کند.»

عمارت نصیرالدوله، در تملک بانک کشاورزی

هادی میرزایی، مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی اما به «پیام‌ما» می‌گوید: «از همان سال 84 که بنا توسط اداره کل میراث‌فرهنگی‌، گردشگری و صنایع‌دستی استان تهران خریداری و در اختیار این اداره کل قرار داشت، با مشکلات حقوقی مواجه شد. »

به گفته میرزایی بهای خرید ملک به صورت کامل توسط میراث‌فرهنگی استان تهران به مالک بنا (آصفی) پرداخته شده است اما در زمان خرید، این ملک در رهن بانک کشاورزی استان آذربایجان‌شرقی قرار داشته است. او در این رابطه می‌گوید: «این بانک به دلیل دیون پرداخت نشده که میراث‌فرهنگی وقت از آن مطلع نبود، سند ملک را در سال 90 باطل می‌کند. با این حال با پیگیری مدیریت حقوقی میراث‌فرهنگی استان تهران، سال 95 رای به نفع میراث صادر می‌شود.»  سال 95 رای دادگاه به نفع میراث‌فرهنگی صادر شده اما مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی می‌گوید که هم اکنون سند بنا در مالکیت بانک کشاورزی است. 

سجاد عسگری، دبیر کمیته مردم‌نهاد پیگیری حفاظت از خانه‌های تاریخی تهران درباره مشکلات حقوقی این خانه به «پیام‌ما» می‌گوید: «بعد از 10 سال بانک کشاورزی یادش افتاده که ملک در رهن بانک بوده و از میراث شکایت کرده. پیرو همین شکایت هم ملک از مزایده خارج شد.»

خانه نصیرالدوله دو بار در لیست مزایده قرار گرفت

به گفته مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی این بنا دو بار در لیست فراخوان عمومی قرار گرفته است. میرزایی میگوید: «شهریور 1390 این بنا در لیست فراخوان عمومی قرار گرفت. همچنین در شهریور 94 نیز به فراخوان عمومی گذاشته شد اما در نهایت به دلیل مشکل معارضین از فهرست فراخوان خارج شد و از آنجا که در متن قوانین و مقررات، مرمت، حفاظت و استحکام بخشی بناها قبل از واگذاری بر عهده میراث‌فرهنگی است، بنای مورد اشاره در حال حاضر توسط اداره کل میراث‌فرهنگی استان تهران نگهداری می‌شود.»

او ادامه می‌دهد: «با شکایت میراث‌فرهنگی، پرونده بنا در مرحله رسیدگی قضایی قرار دارد و امیدواریم از طریق مراجع قضایی مالکیت آن را به میراث‌فرهنگی برگردانیم تا در نهایت صندوق احیا بتواند نسبت به مرمت، احیا و بهره‌برداری آن با در نظر گرفتن شاخص‌های حفاظت از بنا اقدام کند.» به گفته دبیر کمیته مردم‌نهاد پیگیری و حفاظت از خانه‌های تاریخی تهران مبلغ اختلاف 300 تا 500 میلیون تومان است. عسگری می‌گوید: «این دعوای حقوقی از چهار سال پیش در جریان است و هنوز تکلیف خانه مشخص نشده.» او معتقد است که وزارت میراث‌فرهنگی اراده‌ای برای حل این مشکل ندارد چرا که این مبلغ در مقایسه با قیمت ملک به قدری کم است که می توان با توافق آن را حل کرد و یا مبلغ را از طریق مزایده از مالک بعدی دریافت کرد. 

چهار سال است که پرونده این ملک در دادگاه در جریان است و در طی این مدت مالک قبلی بارها برای فروش ملک مشتری آورده است.

عسگری می‌گوید: «تا زمانی که آقای آصفی در قید حیات بود برای فروش این خانه مشتری می‌آورد. ما این موضوع را با میراث در میان گذاشتیم تا در نهایت میراث با سازمان ثبت اسناد و املاک هماهنگی‌های لازم را انجام داد که اگر کسی برای خرید آن خانه مراجعه کرد، جلوی آن گرفته شود.»

مدیرعامل و رئیس هیئت‌ مدیره صندوق احیا و بهره‌برداری در پاسخ به این سوال که بعد از چند سال دعوای حقوقی در نهایت وزارت میراث‌فرهنگی چه برنامه‌ای برای این خانه تاریخی دارد، می‌گوید: «در حال حاضر مدیریت حقوقی صندوق احیا با مدیریت حقوقی اداره کل میراث‌فرهنگی استان تهران پیگیر وصول دیون و آزادسازی سند این بنا هستند.

 برای پرداخت دیون بانک می‌توان آن را در قالب بسته سرمایه‌گذاری تعریف کرد و به شرط پرداخت دیون از سوی سرمایه‌گذار، به عنوان آورده او محسوب کرد.»

مطالب مرتبط
در پانزدهمین اجلاس جهانی میراث ناملموس یونسکو چه گذشت؟
| پیام ما |پانزدهمین اجلاس جهانی میراث ناملموس یونسکو، در حالی آذر امسال و به صورت مجازی برگزار شد که ره‌آوردش برای ایران و کشورهای همسایه، ثبت جهانی آیین زیارت دِیر تادئوس مقدس و هنر مینیاتور بود. نمایندگان میراثی کشور البته تنها توانستند برای نیمی از پرونده‌های مشترک ارائه شده، نظر کارشناسان اجلاس جهانی را […]
بام ری به قیمت سیمان فرو می‌ریزد
درخواست یک ری‌شناس درباره کوه‌ «بی‌بی‌شهربانو» : با کارخانه سیمان تعارف نکنید
|پیام‌ما| «بی‌بی‌شهربانو» هم مثل بسیاری از مسائل دیگر در ایران مصداق آن توصیفی است که دکتر محمد فاضلی می‌گوید؛ «ایران کشور مسائل حل نشده است». حالا «احمد ابوحمزه» ری‌شناس در حالی نسبت به ادامه فعالیت کارخانه سیمان تهران هشدار داده که پیشتر در شورای پنجم نیز اعضای شورا اعلام کرده بودند. اعضای شورای کنونی شهر […]
نعره‌های معدن «لاپلنگ»
فروغ فکریفروغ فکری ۱۰ ماه پس از پیدا شدن اجسادی باستانی در معدن روستای چاه‌ریسه اردستان معدن با چندین انفجار به فعالیتش ادامه می‌دهد
10 ماه بعد از پیدا شدن اجسادی در معدن لاپلنگ روستای چاه‌ریسه اردستان، نه تنها هنوز این اجساد بررسی دقیق باستان‌شناسی نشده‌اند، بلکه در همین هفته‌های اخیر معدن بار دیگر به کار خود ادامه داده و با چند انفجار در منطقه باعث نگرانی فعالان میراثی شده است. آنها می‌پرسند چطور بدون بررسی‌های دقیق منطقه، این […]
در میان دعوای شهرداری و میراث‌فرهنگی بر سر چرایی مرمت غیراصولی؛
شیرهای میدان حر تخریب شدند. احجامی که همواره کنار مجسمه نبرد «گرشاسب و اژدها» بودند و همواره اطراف میدان حر به چشم می‌آمدند، بدون خبر قبلی از بین رفتند و این به چشم شهروندان ساکن در منطقه نیز آمد. تندیس نبرد گرشاسب و اژدها به گواه تاریخ در سال ۱۳۱۵ در این محوطه که پیشتر […]
دیگر مطالب شماره 1911
گزارش «پیام ما» از آخرین وضعیت عمارت کلاه فرنگی عشرت‌آباددرهای عمارت بسته ماند
وزارت نیرو راه پرهیز از مصرف سوخت آلاینده در نیروگاه‌ها را اعلام کردصرفه‌جویی برای نجات از مازوتمدیرکل دفتر بهسازی نیروگاه‌ها: ۸۶ درصد سوخت مورد نیاز نیروگاه‌ها از گاز طبیعی و مابقی از سوخت مایع است. رئیس سازمان حفاظت محیط زیست: نیروگاه‌های شرق تهران می‌توانند از مازوت استفاده کنند.
روحانی در جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا:مردم را به نمونه آزمایشی خارجی‌ها تبدیل نمی‌کنیم
ورود انواع آلاینده‌ها جریان پویایی تالاب انزلی را با چالش روبه‌رو کرده است11 رود آلوده همچنان به «انزلی» می‌ریزند

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *