بیش از 500 هزار افغان در کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان ساکن هستند گره کور برخورد با مهاجران افغان

منتشر شده در صفحه صفحه آخر | شماره 528

بیش از 500 هزار افغان در کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان ساکن هستند
گره کور برخورد با مهاجران افغان

در دنیای امروز مهاجرت از کشوری به کشور دیگر پدیده ای رایج است. افرادی که به دلایل مختلف قید زندگی در کشور خود را می زنند و به کشور دیگری را برای زندگی انتخاب می کنند. مهاجرت به حدی رایج شده است که اکثر دولت ها برای مهاجرانی که وارد کشورشان می شوند قوانینی تدوین می کنند. کشور ایران هم از دیرباز پذیرای مهاجران افغان بوده است و حالا مشکلات ناشی از عدم ساماندهی این مهاجران دردسرساز شده است.
داستان مهاجرت افغان ها
به ایران
اولین گروه‌های مهاجر افغان، روستاییان جویای کاری بودند که در اواخر دهه 40 و رونق اقتصادی ایران وارد کشور و بیش‌تر در استان‌های خراسان و کرمان ساکن شدند. تحولاتی که در بخش اقتصادی در استان کرمان به وقوع پیوسته بود نیاز به حضور نیروی کار افغان را شدت بخشید، چرا که جوانان بومی در پی راه‌اندازی طرح سپاه دانش، کشاورزی را رها کرده و به دنبال تحصیل رفتند و افغان‌ها به عنوان نیروی کار در باغات پسته و زمین‌های کشاورزی مشغول به کار شدند، بدون این که هیچ‌گونه برنامه‌ریزی برای ساماندهی آنان وجود داشته باشد. با آغاز جنگ‌های سخت میان مجاهدین افغان و شوروی بسیاری از اتباع افغان برای فرار از فقر و ناامنی و خشونت جنگ در سال پنجاه و هفت متواری شدند و به کشورهای مختلف از جمله ایران و پاکستان پناه بردند. این دوره از مهاجرت افغان‌ها به ایران با آغاز جنگ 8 ساله همزمان بود. درهمین راستا، رهبر انقلاب نهادهایی چون سپاه و بسیج را مکلف ساخت تا با افغان‌های مهاجر همکاری کنند و در این باره اظهار کرد: «‌آواره‌هایی که از افغانستان الآن در ایران هستند و مشکلات زیادی دارند… خوب باید چه کرد با اینها؟ نباید اینها را پذیرایی کرد؟ ما مسلمانیم، آن‌ها هم مسلمانند، ما باید از آنها پذیرایی کنیم، خدمت کنیم به آنها و این دولت است که دارد این کارها را می‌کند.» (صحیفه امام،جلد 17،ص 278) دولت ایران به فرمان امام، مرزها را به روی افغان‌ها گشود بی آن که آن‌ها مکلف به پرداخت وجه و یا ارایه گذرنامه و ویزا باشند. با حمایت دولت ایران از مهاجرین و پناهجویان افغان، آن‌ها به جای جوانان ایرانی که گروه گروه و دسته دسته راهی جبهه‌های جنگ شدند به عنوان نیروی کار در ایران از ثبات بیش‌تری برخوردار گشتند. با حضور طالبان و سخت‌تر شدن جنگ و خونریزی در آن کشور، مهاجران و پناهجویان افغان هم چون سیل به ایران سرازیر شدند. مهاجران افغان با توجه به وجود ویژگی های مشترکی همچون زبان و دین، ایران را بهترین سرزمین برای ادامه یک زندگی آرام و بی سرو صدا دانسته و در استانهای ،سیستان و بلوچستان، کرمان، هرمزگان و… ساکن شدند. حالا با گذشت بیش از 30 سال از انقلاب اسلامی، حضور افاغنه در ایران برای دولت هزینه ها دارد. چرا که هیچ گاه برنامه مناسبی برای سامان دهی این مهاجران وجود نداشته است. در این میان سه استان سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان بدلیل شرایط متفاوت نسبت به سایر استان ها در کنار استان خراسان بیشترین هزینه را داده اند.
ممنوعیت حضور افاغنه در سیستان و بلوچستان و هرمزگان
یکی از راه ها برای خارج کردن مهاجران غیرمجاز افقان از ایران، ممنوعیت اقامت افغان ها در برخی استان هاست. در حال حاضر اقامت افاغنه در 15 استان کشور ممنوع است که سیستان و بلوچستان و هرمزگان در بین این 15 استان قرار دارند. در برخی مناطق استان کرمان هم اقامت افاغنه ممنوع است. اما هنوز جمعیت زیادی از افاغنه در این سه استان زندگی می کنند.
اقامت بیش از 500 هزار افغان در سه استان شرقی و جنوبی کشور
در حالی که طبق گفته های رحمانی فضلی وزیر کشور بیش از دو میلیون و 500 هزار افغان در ایران حضور دارند، در دو استان کرمان و سیستان و بلوچستان افاغنه زیادی ساکن هستند. بر اساس آمارهای منتشر شده، تا دو سال پیش حدود 500 هزار تبعه افغان بیگانه مجاز و غیرمجاز در سیستان و بلوچستان زندگی می کردند و با برنامه های انجام شده در جهت خروج افغان ها این جمعیت به 300 هزار نفر رسیده است. تعداد افغان های غیرمجاز در استان کرمان هم به 200 هزار نفر می رسد. در استان هرمزگان اما آماری از حضور افغان ها وجود ندارد و اکرمی معاون سیاسی و امنیتی استاندار هرمزگان هم در پاسخ به تماس هفته نامه «تجارت شرقی» با گفتن این جمله که من شما را نمی شناسم حاضر به اعلام تعداد افغان ها در هرمزگان نشد. با توجه به حضور پرشمار افاغنه در این سه استان شرقی و جنوبی کشور، مسئولان هر سه استان بارها در صحبت هایشان خواستار ساماندهی و یا اخراج افاغنه شده اند.
نماینده ولی فقیه کرمان: با حضور افاغنه چه با مجوز چه بی مجوز مخالفم
نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه کرمان درباره حضور افاغنه در استان کرمان معتقد است: بارها درباره حضور افاغنه و بحران آب به مسئولان وقت هشدار داده بودم زیرا بنده با حضور افاغنه چه با مجوز و چه بدون مجوز در استان و کشور مخالفم و معتقدم اتباع بیگانه جامعه ما را به خطر می‌اندازند اما چرا تصمیمی در این رابطه گرفته نشده است را نمی‌دانم. به گزارش ایسنا آیت الله جعفری در دیدار با مجمع نمایندگان این استان افزود: باید فکری برای افاغنه صورت گیرد.
نماینده کرمان در مجلس: ساماندهی افاغنه در استان کرمان ضرورتی انکار ناپذیر است
محمدرضا پورابراهیمی نماینده مردم کرمان در مجلس هم در این باره معتقد است: یکی از چالشهای اصلی ما در جامعه استان به عنوان بزرگترین استان کشور وجود تعداد زیادی از افاغنه به صورت مجاز و یا غیرمجاز است که باید این وضعیت ساماندهی شود. به گزارش مهر وی افزود: کرمان جزو استانهای آسیب پذیر در این خصوص است و ساماندهی خواسته اصلی مردم، نمایندگان و مسئولان استان کرمان است. وی از وزارت کشور خواست در این خصوص تصمیم گیری کند زیرا ساماندهی افاغنه در استان کرمان خواست مردم است.
معاونت سیاسی امنیتی استانداری هرمزگان: حضور اتباع غیرمجاز سبب بروز ناهنجاری ها می شود
بهروز اکرمی معتقد است: حضور اتباع غیرمجاز در شهرستان قشم و کل استان سبب ایجاد برخی ناهنجاری‌ها و مهم‌تر از همه زمینه‌ساز افزایش نرخ بیکاری شده است. به گزارش فارس وی با بیان اینکه پاکسازی منطقه از حضور اتباع غیرمجاز، نیازمند همت مضاعف مسئولان است، خاطرنشان کرد: خوشبختانه در این زمینه مسئولان به یک فهم مشترک دیدگاهی دست یافته‌اند و امیدواریم این وحدت رویه با عملیاتی شدن برنامه‌ها و مصوبات به یک نقطه مطلوب برسد. معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار هرمزگان تصریح کرد: در شهرستان قشم بدلیل موقعیت خاص جغرافیایی و بهره‌گیری از قانون مناطق آزاد تجاری، شاهد حضور توأمان اتباع مجاز و غیرقانونی هستیم که باید دستگاه‌های مربوطه ضمن تفکیک آمار اتباع مجاز و غیرقانونی، با کسانی‌ که به‌صورت غیرمجاز وارد این جزیره شده و به کسب و کار مشغولند برخورد قاطع داشته باشند. این مقام مسئول با اشاره به اینکه برخورد انتظامی در جمع‌آوری اتباع غیرمجاز باید آخرین مرحله کار باشد، افزود: ایجاد بستر فرهنگی مناسب در بین شهروندان در مورد عوارض ناشی حضور این افراد و در کنار آن شناسائی کارگاه‌ها و صنوفی که از اتباع غیرمجاز استفاده می‌کنند و برخورد با آنها می‌تواند گام مهمی برای حل این مسئله باشد. وی با تاکید بر اینکه هیچ یک از دستگاه‌ها و نهادهای عمومی حق استفاده از اتباع غیرمجاز برای انجام پروژه‌های عمرانی خود ندارند، افزود: به دستگاه‌های دولتی و برخی نهادها تذکر می‌دهیم که از این افراد استفاده نکنند و در غیر این‌صورت برابر قانون با آنها برخورد می‌شود.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان: 92 درصد بیماری مالاریا در هرمزگان مربوط به افاغنه ساکن
در استان است
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به پیامدهای منفی ناشی از حضور اتباع غیرمجاز در استان، گفت: 92 درصد بیماری مالاریا در استان مربوط به افاغنه ساکن در هرمزگان است. به گزارش ایرنا دکتر یحیی میرزاده اظهار داشت:بیماری هایی ازقبیل سرخک ، وبا و مالاریا از بیماری های واگیرداری بوده که توسط اتباع غیرمجاز در برخی نقاط استان از جمله منطقه قشم شایع و در برخی موارد در حال اپیدمی است.
مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری هرمزگان: برنامه ریزی مناسبی برای جلوگیری از ورود اتباع غیرمجاز به هرمزگان وجود ندارد
مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری هرمزگان هم معتقد است: حضور قابل توجه و روبه رشد اتباع غیرمجاز در شهرستان قشم و سایر نقاط استان با وجود ممنوعیت حضور این افراد که در سال 88 به تصویب شورای عالی امنیت ملی رسیده حاکی از نبود برنامه ریزی و اهتمام مسوولان برای مبارزه با این پدیده در سال های گذشته بوده است. به گزارش ایرنا منصور نبی زاده کاهش تقاضا، برخورد قضائی با استفاده کنندگان از نیروی کار غیرمجاز و حضور نیروی انتظامی و دریابانی را از راه های اصلی مبارزه با این معظل برشمرد.
استاندار سیستان و بلوچستان: مدیریت مهاجرت افغان‌ها به مرزهای شرقی ضروری است
استاندار سیستان و بلوچستان هم چندی پیش گفت: به دنبال تهدیدات و نا امنی های اخیر در مناطق مختلف افغانستان هجوم مهاجران و اتباع افغان به مرزهای شرقی جمهوری اسلامی ایران رو به رشد است. به گزارش روابط عمومی استانداری سیستان و بلوچستان، علی اوسط هاشمی بر آمادگی برای مقابله با این شرایط بحرانی تأکید کرد و افزود: با گسترش دامنه تهدیدات در افغانستان، سایر استانهای مرزی و یا حتی مرکزی کشور نیز از این مساله متأثر خواهد شد. وی گفت: همه استانها باید آمادگی رو به رو شدن با هجوم اتباع افغان و مدیریت جمع کثیری از مهاجران افغان را داشته باشند. وی ارتقا توان مرزبانی و حمایت سایر یگانها از مرزبانی را برای مدیریت این بحران در مرزهای کشور خواستار شد. استاندار سیستان وبلوچستان اظهار داشت: مهاجران افغان همراه خانواده هایشان مهاجرت می کنند و در شرایط اضطرار قرار دارند به طوری که نمی توان قوانین و سیاستهای قبلی را در قبالشان اعمال کرد و باید تدابیر و دستور العمل های جدیدی برای اینگونه شرایط اندیشیده شود. وی خاطر نشان کرد: کمیساریای سازمان ملل و همچنین کشورهای غربی نیز باید سهم شان را در این مورد بپردازند و جمهوری اسلامی ایران نباید به تنهایی تبعات ناشی از این تهدیدها را متحمل شود. هاشمی ادامه داد: محدود سازی در حوزه استان برای مدیریت ورود مهاجران افغان شرط عقل است و تمرکز و توان نیروی انسانی و تجهیزات باید برای جلوگیری از ورود این مهاجران به نقاط شهری و در نتیجه درون جامعه به کار گرفته شود. استاندار بر تقویت اردوگاههای اسکان و اهتمام در مباحث قرنطینه ای تأکید کرد و تشکیل ستاد بحران و جمعیت هلال احمر و پشتیبانی از آوارگان را در خاک کشور خودشان خواستار شد. هاشمی بر انعطاف و رعایت حداقل های انسانی و پرهیز از برخورد قهری با مهاجران تأکید کرد و افزود: هدایت درست به همراه انعطاف مد نظر است اما در این مسیر همه چیز را نباید از بعد عاطفی در نظر بگیریم و در کنار آن از درک بحران روییده شده در یک کشور نیز نباید غافل باشیم.
مهمانان خوب و بد
اگرچه که اکثر مسئولان و اغلب مردم دید خوبی نسبت به افاغنه ندارند اما نباید از نقش افغان‌ها در سازندگی ایران در دوران جنگ و پس از جنگ به سادگی عبور کرد. تعدادی از همین افغان‌ها در جهبه جنگ مقابل عراقی‌ها برای دفاع از ایران به شهادت رسیدند. در زمانی که ایران به علت جنگ با عراق دچار بحران نیروی کار بود بخش زیادی از افغان‌ها در اموری مانند کشاورزی، دامداری و ساخت‌ و‌ ساز به‌عنوان نیروی کار ارزان قیمت مشغول به کار شدند و به تدریج ایران تنها خانه برخی از مردم مهاجر افغان شد. هر چند حضور کارگران و مهاجرین افغان در ایران، همواره موجب نارضایتی کارگران ایرانی بود و بارها آنها خواهان برخورد جدی دولت با معضل بیکاری شدند، اما دولت و شرکت‌های خصوصی در ایران از حضور مهاجرین افغان نهایت استفاده اقتصادی را بردند تا آنجایی که یک سال پیش یکی از روزنامه‌های ایران با اعتراف به این واقعیت تحت عنوان «سازندگان ایران، اما بی نام و نشان» این موضوع را مورد ارزیابی قرار داد.در این مدت کمتر سنگبری، دامداری، ساخت و ساز ساختمانی و… را می‌توان دید که کارگران ایرانی در آنها حضور داشته باشند. همانطور که احمدی مقدم فرمانده سابق نیروی انتظامی ایران گفته بود:« ما در مرزهای کشور سیم خاردار نصب می‌کنیم، مسیر ورود اتباع بیگانه از دریا باز می‌شود، راه‌های دریایی را کنترل می‌کنیم این اتباع از راه قانونی وارد شده اما دیگر از کشور نمی روند؛ تمام این موارد ناشی از وجود مشکل در افغانستان و نیاز به کارگر در ایران است و همچنین جویندگان کار در ایران نیز تغییر ذائقه داده‌اند و به سمت شغل‌های مایل به کارگری نمی‌روند… چند سال قبل وقتی افغانی‌ها را از کشور طرد کردیم دیدیم تعداد زیادی از گاوداری ها و صنعت تولید آجر کشور متوقف شد. ایرانی ها جویای کار هستند اما این کارها را انجام نمی‌دهند و نمی‌روند بر سر درخت میوه بچینند جوانان ما به دلیل اینکه تحصیل کرده اند یک میز و تلفن همراه می خواهند تا معامله ها را جوش دهند.» این نشان می دهد افغان ها چقدر در چرخاندن چرخ تولید در ایران موثر بودند و هستند اما عدم ساماندهی این مهاجران که به امید زندگی بهتر و رهایی از مشکلاتی همچون شرایط بد اقتصادی، نبود کار، جنگ داخلی و عدم امیدواری به آینده و پیشرفت به ایران آمده اند، باعث بروز مشکلاتی شده است. مشکلاتی همچون ازدواج با ایرانی ها و بدنیا آمدن فرزندانی که حتی نمی توانند شناسنامه بگیرند، عدم تحصیل، بروز بیماری‌های واگیردار (به گقته وزارت بهداشت ۵ تا ۱۰ درصد مبتلایان به وبا از مهاجرین افغان و پاکستانی هستند)، اعتیاد، تجاوز به عنف، حاشیه نشینی در شهرها، شکل گیری باندهای قاچاق انسان. به این مشکل افزایش قتل های عمد را هم اضافه کنید. سایت جماران در این مورد می نویسد: طبق آماری که از سوی مراجع قضایی اعلام شده حدود 36 درصد قتلهای عمدی که در ایران اتفاق می‌افتد، به وسیله افغان‌ها صورت گرفته است.
ساماندهی افاغنه غیرمجاز تنها
راه حل موجود
گفتنی است در حالی که برخی از مسئولان مختلف این سه استان بر اخراج افاغنه صحبت می کنند که اخراج اتباع غیرمجاز افغان کار ساده‌ای نیست. چرا که امروزه هر کارگر افغانی که به وسیله پلیس گرفتار شود یکی دو ماه دیگر سروکله‌اش پیدا می‌شود اما با پرداخت مبلغی به قاچاقچیان انسان‌باز به داخل کشور هدایت می‌شوند. تجربه‌ی حضور افغان‌ها در ایران هرچه که باشد باید به این نکته توجه داشت که غفلت از جنبه‌های مختلف حضور آن‌ها در ایران مشکلات‌ عدیده‌ای را به بار خواهد آورد و این مشکلات در صورتی که حل نشوند در طی زمان به بحران تبدیل خواهند شد و مدیریت بحران، کار آسانی نخواهد نبود. ایرانیان، افغان‌ها را به عنوان مهاجر و پناهنده پذیرفتند و در کنار استفاده از نیروی کار آن‌ها در بخش‌های مختلف شاهد قانون شکنی‌های بی‌شمار از سوی عده‌ ای از آنان بودند و متاسفانه به دلیل عدم برنامه ریزی مناسب برای این مهاجران، قانون شکنی های یک عده به پای همه مهارجان افغان نوشته شده است. به نظر می‌رسد ملایمتی که ایرانیان در ابتدای ورود این میهمانان نسبت به آن‌ها داشتند، به تدریج بر اثر بی‌تفاوتی‌های اولیه در ساماندهی آنان -که منجر به رشد فزاینده‌ی حضور آنان شد – و هم چنین اقدامات مجرمانه‌ی برخی از آنان که قاچاق مواد مخدر، قتل، سرقت و تجاوز را به ناحق با نام همه‌ی مهاجرین افغانی پیوند زدند، جایش را به نارضایتی داده است. بنابراین مسئولان امر می بایست هرچه سریع تر به فکر راهکارهای منطقی و قابل اجرا برای ساماندهی افاغنه بیفتند. چرا که اگر دستگیری و اخراج افغان ها فایده ای داشت، معضلات ناشی از حضور افاغنه در این سه استان تا امروز کم تر شده بود.

27

نوشته های مرتبط


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :

آمار سایت

  • کاربران آنلاین : 0
  • امروز: 130
  • دیروز: 133
  • هفته: 1,204
  • ماه: 4,629
  • سال: 169,211