افزایش تولید پسته در آمریکا فروش پسته ایران در بازارهای بین‌المللی را سخت می‌کند
دشواری برای پسته کرمان

هفته گذشته در حالی خبر ثبت ملی پسته رفسنجان در رسانه‌ها منتشر شد که در روزهای اخیر بحث بر سر وضعیت پسته ایرانی در بازارهای جهانی داغ بوده است. محصولی که تولیدکننده اصلی آن در کشور، کرمان است.
درحالی‌که فرماندار رفسنجان خبر خوبی در رابطه با پسته می‌دهد، فعالان این عرصه اما نسبت به آینده این کالا در بازارهای جهانی هشدار می‌دهند. حمید ملانوری هفته پیش از ثبت ملی پسته خبر داد. وی در این رابطه گفت که بهترین و باکیفیت‌ترین ارقام پسته در کنار قدیمی‌ترین درخت این محصول به رفسنجان تعلق دارد و مکاتبات ثبت ملی پسته به نام رفسنجان در حال انجام است. طبق گفته ملانوری، رونمایی از این ثبت همراه با جشن پسته‌یکی دیگر از برنامه‌های همایش رفسنجان تدبیر، تلاش و توسعه خواهد بود. همایشی که قرار است اواخر شهریورماه برگزار شود. این خبر خوب اما در کنار هشدارهای فعالان صنعت پسته چندان به چشم نمی‌آید.
سنگ بزرگ پیش پای پسته ایرانی
محسن جلال پور رئیس کرمانی اتاق بازرگانی ایران چندی پیش در کانال تلگرام خود از دغدغه خود در رابطه با پسته گفت. وی که رئیس اتاق بازرگانی کرمان هم هست، نوشت: «ازآنجاکه رقیب اصلی ما آمریکا، امسال به میزان زیادی محصول برداشت خواهد کرد و هنوز بخشی از محصول گذشته‌اش را نیز نتوانسته به فروش برساند، به نظرمی‌رسد قصد کاهش قیمت برای محصول سال جدید را دارد. این همان دغدغه‌ای بود که طی سال‌های گذشته بارها به آن اشاره‌کرده‌ام.» جلال پور که رئیس هیئت‌مدیره انجمن پسته ایران هم هست، ادامه داد: «احتمالاً افزایش تولید در آمریکا و درنتیجه کاهش قیمت‌ها، فروش پسته ایرانی را در بازارهای بین‌المللی با مشکل مواجه خواهد کرد. آنچه پیش‌بینی می‌شود، این است که محصول امسال آمریکا حدود۳۳۰هزار تن خواهد بود و محصول ایران، حدود ۱۷۰هزار تن.» طبق گفته وی ایران و آمریکا برای اولین بار است که به تولید۵۰۰هزار تنی در پسته دست پیدا می‌کنند. به همین دلیل جلال پور هشدار می‌دهد که برای نباختن در بازاری که رقیبش آمریکا است، باید خوب فکر و به‌درستی برنامه‌ریزی کرد. البته این اولین بار نیست که رئیس هیئت‌مدیره انجمن پسته ایران نسبت به آینده صنعت پسته هشدار می‌دهد. او حدود 2 سال پیش هم گفته بود: «صنعت پسته ایران درخطر جدی و تهدیدی به نام بازار پسته آمریکا قرار دارد که این کشور بازار اصلی ایران در چین را تصرف کرده است.»
وقتی آمریکا از ایران پیشی گرفت
چند سالی می‌شود که آمریکا در بازار پسته از ایران پیشی گرفته است. آن‌طور که خبرگزاری کشاورزی ایران نوشته، طبق گزارش وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) در سال ۲۰۱۵، صادرات پسته، ارزش ارزآوری بالاتری نسبت به سایر محصولات کشاورزی این کشور داشته است. تا سال ۲۰۱۱، ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده پسته جهان به شمار می‌آمد، اما از سال ۲۰۱۲، آمریکا در تولید و صادرات این محصول از ایران پیشی گرفت و با هشدارهایی که رئیس هیئت‌مدیره انجمن پسته می‌دهد، به نظر می‌رسد پسته ایرانی در آینده بیشتر از پسته آمریکایی عقب بیفتد.
ضرری که کرمان می‌کند
محسن جلال پور در حالی خبر از آینده مبهم پسته ایرانی می‌دهد که تولیدکننده اصلی پسته در کشور، کرمان است. طبق گفته محمود بازاری مدیرکل دفتر توسعه صادرات خدمات سازمان توسعه تجارت ایران، استان کرمان سهم 65 درصدی در صادرات پسته ایرانی دارد و کاهش فروش پسته ایران در بازارهای جهانی بیش از همه به صنعت پسته در استان کرمان ضربه خواهد زد. همچنین طبق گزارش انجمن پسته ایران بیشترین سطح زیر کشت و تولید مربوط به استان کرمان با حدود ۲۰۰ هزار هکتار و ۹۲ هزار تن می‌باشد و پس‌ازآن استان‌های خراسان رضوی با حدود ۳۵ هزار هکتار و ۴۳ هزار تن، یزد با حدود ۲۸ هزار هکتار و ۲۸ هزار تن، فارس با حدود ۱۴ هزار هکتار و ۱۵ هزار تن و خراسان جنوبی با حدود هشت هزار هکتار و ۱۱ هزار تن قرار دارند و این نشان می‌دهد که فروش نرفتن پسته ایرانی در بازارهای جهانی، بیش از هر استان دیگری برای کرمان دردسر دارد و آینده این صنعت را در این استان با خطر روبرو می‌کند.
خصوصاً که استان کرمان با معضل بزرگ کم‌آبی هم روبرو شده و فشار توأمان کم‌آبی و فروش نرفتن پسته ایرانی در بازارهای جهانی، فشار بر این صنعت را تشدید خواهد کرد.
کاهش صادرات پسته به نفع اقتصاد استان است
معاون بازرگانی سازمان صنعت، معدن، تجارت استان کرمان در این خصوص به «پیام ما» گفت: «گفته می‌شود میزان تولید پسته در آمریکا بیش از 360 هزار تن است؛ اما آمارها نشان می‌دهد که میزان تولیدات از آنچه که گفته می‌شود کمتر است.»
زریسفی با اشاره به اینکه ایرانی‌ها تولید پسته را در آمریکا رواج داده‌اند، اظهار کرد: «پسته آمریکا با پسته‌ی کشور ما رقابت پایاپای دارد و سال گذشته تولید پسته آمریکا بیشتر از تولید پسته ایران بود؛ اما کیفیت و مرغوبیت پسته ایران از پسته‌ی آمریکا بیشتر است.» وی با اشاره به دقیق نبودن آمارها در خصوص تولید پسته آمریکا، افزود: «طبق آمارها گفته می‌شود امسال تولید پسته ایران 170 هزار تن است.» معاون بازرگانی سازمان صنعت، معدن، تجارت اظهار کرد: «سال 2015 تولید پسته ایران بیشتر از آمریکا بوده است؛ اما درمجموع کشت پسته در آمریکا به دلیل داشتن امکانات آبی مناسب، شیرین بودن آب و داشتن شرایط جغرافیای مناسب وضعیت بهتری دارد.» زریسفی تصریح کرد: «بیش از 50 درصد از بازار تجارت جهانی پسته در اختیار آمریکا است و ایران نیز سهم کمتری نسبت به آمریکا دارد.» وی با اشاره به اینکه اولین و مهم‌ترین محصول صادراتی استان کرمان در سال‌های گذشته پسته بوده است، گفت: «بیش از 90 درصد از صادرات کل استان در سال 93 مربوط به پسته باارزش یک میلیارد و 69 میلیون دلار بوده و 88 درصد از صادرات کل استان در سال 94 مربوط به پسته باارزش 917 میلیون دلار بوده است.» معاون بازرگانی سازمان صنعت، معدن، تجارت افزود: «در دو ماه اول امسال با توجه به اینکه ماه‌های کم‌کاری ازنظر صادرات پسته است و صادرات این محصول باارزش 73 میلیون دلار بوده است که 60 درصد از کل صادرات استان را شامل می‌شود.» زریسفی با اشاره به اینکه وقتی صادرات استان از تک‌محصولی خارج شود به نفع استان است، گفت: «صادرات پسته همواره ادامه دارد، اما آمارها نشان می‌دهد هرسال میزان صادرات نسبت به سال قبل کمتر بوده است و نشان‌دهنده این موضوع است که اتکای ما به پسته کمتر می‌شود و این تنوع ایجادشده در محصولات صادراتی به نفع اقتصاد استان تمام خواهد شد.»