برای بناهای تاریخی، جنگ همیشه با پایان حمله‌ها تمام نمی‌شود. تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد بسیاری از بناها، نه در لحظه انفجار، بلکه در روزها و ماه‌های بعد از بحران فرومی‌ریزند؛ زمانی که سازه‌ها تعادل خود را ازدست‌داده‌اند و اقدامات اضطراری حفاظتی به‌موقع انجام نمی‌شود.

یکی از مهم‌ترین نمونه‌های تاریخی، ورشو در لهستان است. بر اساس گزارش رسمی یونسکو، در سال ۱۹۴۴، بیش از ۸۵ درصد مرکز تاریخی این شهر توسط نیروهای آلمان نازی تخریب شد. اما آنچه ورشو را به نمونه‌ای مهم در تاریخ حفاظت میراث‌فرهنگی تبدیل کرد، فقط میزان ویرانی نبود؛ بلکه شیوه بازسازی آن بود. پس از جنگ، مستندنگاری دقیق بناها، استفاده از آرشیوهای معماری و جمع‌آوری بقایای باقی‌مانده باعث شد بازسازی شهر تاریخی ورشو به یکی از مهم‌ترین پروژه‌های حفاظت میراث‌فرهنگی در جهان تبدیل شود. یونسکو بعدها این تجربه را «نمونه‌ای کم‌نظیر از بازسازی کامل یک شهر تاریخی» توصیف کرد.

در آلمان نیز، برلین و بسیاری از شهرهای تاریخی در جنگ جهانی دوم آسیب گسترده‌ای دیدند. بخش‌هایی از جزیره موزه‌ها (جزیره موزه‌ها یک مکان تاریخی در قسمت شمالی جزیره شپری، واقع در مرکز شهر تاریخی برلین است)، کلیساها و ساختمان‌های تاریخی بر اثر بمباران تخریب شدند و سال‌ها بعد، پروژه‌های تثبیت و بازسازی آغاز شد. بسیاری از مرمتگران اروپایی بعدها تأکید کردند که اگر تثبیت اضطراری بناها بلافاصله پس از جنگ آغاز نمی‌شد، بخشی از این آثار برای همیشه از دست می‌رفتند. تجربه آلمان بعد از جنگ جهانی دوم، بعدها به شکل‌گیری رویکردهای نوین «حفاظت اضطراری» در اروپا کمک کرد؛ رویکردی که بر مستندنگاری سریع، تثبیت اولیه و جلوگیری از تخریب ثانویه تأکید داشت.

در دهه‌های اخیر، سوریه به یکی از مهم‌ترین نمونه‌های معاصر بحران میراث‌فرهنگی تبدیل شد. شهر تاریخی حلب که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، در جریان جنگ داخلی سوریه آسیب‌های سنگینی دید. بر اساس ارزیابی مشترک یونسکو و مؤسسه آموزش و تحقیقات سازمان ملل (UNITAR)، بیش از ۱۰ درصد بناهای تاریخی حلب کاملاً تخریب شدند و بیش از نیمی از ساختمان‌های بررسی‌شده آسیب شدید یا متوسط دیدند.
یونسکو در گزارش‌های خود تأکید کرده که بخش مهمی از خسارت‌ها، پس از پایان درگیری‌های اصلی رخ داده است؛ زمانی که بناهای آسیب‌دیده به دلیل نبود تثبیت اضطراری، استفاده از روش‌های غیراصولی مرمت یا فشارهای محیطی، بیشتر تخریب شدند.

در حلب، پس از پایان درگیری‌ها، پروژه‌های بین‌المللی برای «تثبیت اضطراری» بناها آغاز شد. دروازه‌های تاریخی، برج‌های دفاعی و بخش‌هایی از ارگ حلب، به دلیل ترک‌های عمیق و خطر فروپاشی، وارد مرحله حفاظت فوری شدند. یونسکو اعلام کرده بود که بخشی از آسیب‌ها به این دلیل تشدید شد که بناها پیش‌تر بر اثر سال‌ها جنگ، ضعیف شده بودند و مداخلات غیراصولی پس از بحران، وضعیت را وخیم‌تر کرد.

در عراق نیز، پس از جنگ و سال‌های ناامنی، بسیاری از محوطه‌های تاریخی و بناهای فرهنگی با خطر تخریب، غارت و فرسایش روبه‌رو شدند. در شهر موصل، پس از آسیب گسترده به بناهای تاریخی، پروژه‌های حفاظت اضطراری آغاز شد؛ پروژه‌هایی که اولویت آن‌ها نه بازسازی کامل، بلکه جلوگیری از ادامه فروپاشی بود.
کارشناسان میراث‌فرهنگی معتقدند تجربه کشورهایی مثل لهستان، آلمان، سوریه و عراق نشان می‌دهد که در بحران‌های نظامی، «زمان» مهم‌ترین عامل نجات میراث‌فرهنگی است. در بسیاری از موارد، تفاوت میان مرمت و نابودی کامل یک بنا، فقط چند روز تأخیر در اقدام بوده است.