| پیام ما | درحالی‌که تنها ساعاتی تا آغاز رسمی مذاکرات میان هیئت‌های آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در پایتخت پاکستان باقی‌مانده، شهر اسلام‌آباد به یکی از امن‌ترین نقاط جهان تبدیل شده است. مقامات پاکستانی با استقرار بیش از ۱۰ هزار نیروی امنیتی در منطقه دیپلماتیک و هتل سرنا (محل برگزاری مذاکرات)، عملاً تعطیلات عمومی دوروزه اعلام کرده‌اند تا هرگونه اختلال احتمالی را خنثی کنند. این نشست قرار است صبح شنبه ۲۲ فروردین (امروز) باهدف تبدیل آتش‌بس موقت دوهفته‌ای به توافق صلح پایدار آغاز شود. رصد تحولات نشان‌دهنده شتاب دیپلماتیک بی‌سابقه است. معاون رئیس‌جمهور آمریکا، جی‌دی ونس که ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده دارد، پیش از عزیمت به اسلام‌آباد در اظهاراتی مدعی شد: «ایران نباید سعی کند ما را بازی دهد.» ونس با اشاره به دستورالعمل‌های روشن دونالد ترامپ، تأکید کرد که واشنگتن با شرایط مشخص، بدون تحمل تأخیر یا فریب وارد مذاکرات خواهد شد. ترامپ نیز در پیام‌های اخیر خود در شبکه‌های اجتماعی، عملکرد ایران در تنگه هرمز را «بسیار ضعیف» خواند و هشدار داد که این وضعیت با توافق آتش‌بس همخوانی ندارد. طبق داده‌های دریایی، ترافیک کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان بسیار پایین‌تر از سطح عادی است و تنها حدود یک‌دهم کشتی‌های معمول در روزهای اخیر عبور کرده‌اند.

از سوی دیگر هیئت مذاکره‌کننده ایرانی به ریاست یکی از مقامات ارشد (احتمالاً با حضور محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عباس عراقچی وزیر خارجه) وارد اسلام‌آباد شده است. تهران مذاکرات را بر اساس پیشنهاد ۱۰ ماده‌ای خود آغاز می‌کند که شامل کنترل تنگه هرمز، رفع کامل تحریم‌ها و توقف حملات اسرائیل به لبنان است. سفیر ایران در پاکستان تأکید کرده که هیئت ایرانی باوجود تردیدهای داخلی به دلیل نقض‌های مکرر آتش‌بس توسط اسرائیل، برای گفت‌وگوی جدی وارد می‌شود. بااین‌حال، اختلافات داخلی در تهران بر سر اختیارات هیئت گزارش شده است. آتش‌بس دوهفته‌ای که با میانجی‌گری پاکستان و پس از پنج هفته درگیری شدید برقرار شد، همچنان شکننده است. حملات اخیر اسرائیل به بیروت و اهداف حزب‌الله در لبنان که صدها کشته برجای گذاشته، از سوی تهران «نقض فاحش» توافق تلقی می‌شود. ایران هشدار داده که پاسخ «قوی» خواهد داد. در مقابل، آمریکا و اسرائیل اصرار دارند که آتش‌بس صرفاً میان واشنگتن و تهران بوده و شامل لبنان نمی‌شود. نخست‌وزیر پاکستان، شهباز شریف، اما تأکید کرده که آتش‌بس گسترده‌تر است. این اختلافات، سایه‌ای سنگین بر موفقیت مذاکرات افکنده است.

جامعه بین‌المللی با نگرانی شدید تحولات را دنبال می‌کند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از آتش‌بس استقبال کرده و خواستار پایبندی همه طرف‌ها به تعهدات برای «صلح پایدار و جامع» شده است. عربستان سعودی نیز بیانیه‌ای صادر کرده و ابراز امیدواری کرده که گفت‌وگوها به آرامش منطقه‌ای منجر شود. چین و روسیه به‌عنوان حامیان سنتی ایران، بر لزوم رفع تحریم‌ها و احترام به حاکمیت تهران تأکید دارند.

تحلیل‌گران غربی معتقدند مذاکرات بر سه محور اصلی متمرکز خواهد بود: محدودیت‌های برنامه هسته‌ای ایران، امنیت کامل تنگه هرمز و کاهش تنش‌های نیابتی در لبنان و دیگر نقاط. کارشناسان هشدار می‌دهند که بی‌اعتمادی تاریخی عمیق، ادامه درگیری‌های اسرائیل – حزب‌الله و مشکلات لجستیکی تنگه هرمز، دستیابی به توافق جامع را بسیار چالش‌برانگیز کرده است. موفقیت یا شکست این دور می‌تواند بر قیمت جهانی نفت (که پس از جنگ به‌شدت افزایش‌یافته)، امنیت انرژی آسیا و ثبات خاورمیانه تأثیر مستقیم بگذارد. پاکستان این رویداد را «پیروزی دیپلماتیک بزرگ» خود می‌داند و تلاش کرده نقش میانجی بی‌طرف را ایفا کند. تا لحظه تنظیم این گزارش (عصر جمعه ۲۱ فروردین)، هیچ حادثه امنیتی جدیدی در خلیج‌فارس گزارش نشده و آتش‌بس مستقیم آمریکا – ایران همچنان برقرار است. اما ادامه محدودیت‌ها در تنگه هرمز و تنش در لبنان، احتمال گسترش درگیری را زنده نگه داشته است. امروز جهان نظاره‌گر خواهد بود که آیا دیپلماسی پیچیده اسلام‌آباد می‌تواند گره کور چند دهه‌ای خاورمیانه را باز کند یا تنش‌ها وارد فاز خطرناک‌تری خواهند شد. نتیجه این مذاکرات نه‌تنها برای دو طرف، بلکه برای اقتصاد جهانی و امنیت منطقه‌ای تعیین‌کننده خواهد بود.

موضوعی که در نامه آخر رهبر انقلاب به‌روشنی به آن اشاره شده است که دست نظامیان ایرانی روی ماشه است و مردم خیابان‌ها را ترک نمی‌کنند.