وزیر امور خارجه ایران در مورد این دور از مذاکرات توضیح داد هیئت ایرانی پس از گفت‌وگوهای جمعه، ارزیابی مثبتی از روند مذاکرات ارائه کرده و مسیر ادامه مذاکرات با میانجی‌گری عمان برای روزهای آتی مشخص شده است.

هیئت ایرانی به ریاست «سیدعباس عراقچی»، وزیر امور خارجه، پس از پایان مذاکرات با میانجی‌گری وزیر خارجه عمان، به هتل محل اقامت خود بازگشت. در تیم آمریکایی علاوه‌بر «استیو ویتکاف»، «جرد کوشنر»، داماد سابق رئیس‌جمهور آمریکا، و فرمانده سنتکام نیز حضور داشتند.

وزیر خارجه ایران پس از پایان گفت‌وگوهای مسقط نتایج این گفت‌وگوها را تشریح کرد و گفت: «این گفت‌وگوها شروع خوبی بود، اما ادامه آن منوط به انجام مشورت‌ها در پایتخت‌ها و تصمیم‌گیری درباره نحوه ادامه مسیر است.»

براساس گزارش ایسنا، وزیر امور خارجه ایران با اشاره به برگزاری گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا اعلام کرد این مذاکرات پس از ساعت‌ها رایزنی فشرده در فضایی مثبت آغاز شده است.

عراقچی گفت: «مذاکرات از ساعت ۱۰ صبح آغاز شد و تا نزدیک ساعت ۱۸ ادامه داشت و طی آن جلسات متعددی به‌صورت غیرمستقیم برگزار شد. آقای «بدر البوسعیدی»، وزیر خارجه عمان، نقش فعالی در میزبانی و انتقال پیام‌ها و دیدگاه‌های دو طرف ایفا کرده و چندین دور تبادل‌نظر میان طرفین انجام شده است.»

وزیر امور خارجه ایران افزود در این گفت‌وگوها پس از یک دوره طولانی وقفه، مواضع و نگرانی‌های ایران به‌طور کامل منتقل شد و منافع و حقوق مردم ایران مورد تأکید قرار گرفت. همچنین دیدگاه‌های طرف مقابل نیز شنیده شد.

عراقچی با ارزیابی مثبت از روند مذاکرات تصریح کرد: «این گفت‌وگوها شروع خوبی بود، اما ادامه آن منوط به انجام مشورت‌ها در پایتخت‌ها و تصمیم‌گیری درباره نحوه ادامه مسیر است. درباره اصل ادامه مذاکرات تقریباً توافق نظر وجود دارد و مقرر شده است مذاکرات ادامه پیدا کند، اما زمان و تاریخ دور بعدی پس از مشورت‌های بعدی و از طریق میانجی عمانی تعیین خواهد شد.»

وزیر امور خارجه تأکید کرد فضای حاکم بر مذاکرات مثبت بود و می‌توان آن را «شروعی خوب» توصیف کرد. عراقچی با اشاره به شرایط آغاز دوباره مذاکرات گفت پس از حدود هشت ماه پرتنش و پشت سر گذاشتن یک جنگ و مجموعه‌ای از تحولات، روند گفت‌وگوها از سر گرفته شده است.

او تأکید کرد: «بی‌اعتمادی بزرگی که در این مدت ایجاد و بر بی‌اعتمادی‌های گذشته افزوده شده، چالش مهمی در مسیر مذاکرات به شمار می‌رود و نخستین گام، غلبه بر این فضاست تا بتوان چارچوبی برای گفت‌وگویی طراحی کرد که منافع مردم ایران را تأمین کند.»

وزیر امور خارجه ایران افزود در نشست جمعه درباره این موضوع بحث‌های مفیدی انجام شد، دیدگاه‌های دو طرف شنیده شد و مقرر شد ادامه پیدا کند.

عراقچی اظهار داشت: «درصورتی‌که همین رویکرد از سوی طرف مقابل ادامه یابد، امکان دستیابی به یک چارچوب مورد توافق برای ادامه مذاکرات و موضوعات مطرح‌شده در جلسات بعدی وجود دارد. بااین‌حال، قضاوت نهایی را زودهنگام دانست.»

او در پایان خاطرنشان کرد: «این روند شروع خوبی داشته و می‌تواند ادامه خوبی نیز داشته باشد، اما تحقق آن به رفتار طرف مقابل و همچنین تصمیم‌گیری‌های آینده در تهران بستگی دارد.»

از ترکیه تا عمان

در روزهای اخیر، مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده آمریکا که برای گفت‌وگوهایی درباره برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی برنامه‌ریزی شده بود، با پیچیدگی‌های جدی مواجه شد و مسیر آن از استانبول در ترکیه به مسقط، پایتخت عمان منتقل شد؛ تحولی که در رسانه‌ها و محافل دیپلماتیک بازتاب گسترده‌ای داشت و نشان‌دهنده چالش‌های دیپلماسی در سطح بالای بین تهران و واشنگتن است.

ماجرا از زمانی آغاز شد که برخی رسانه‌ها گزارش دادند دور تازه‌ای از مذاکرات میان ایران و آمریکا قرار است در استانبول برگزار شود و دو طرف برای گفت‌وگو درباره پرونده هسته‌ای و احتمال برداشته شدن برخی تحریم‌ها آماده می‌شوند. این نشست در حالی برنامه‌ریزی شده بود که ایران تأکید داشت گفت‌وگوها باید در فضایی بی‌طرفانه و بدون حضور کشورهای ثالث یا موضوعات دیگر دنبال شود و تنها محور آن پرونده هسته‌ای باشد.

بااین‌حال، در آخرین روزهای هفته گذشته خبرهایی منتشر شد که نشان می‌داد گفت‌وگوها لغو شده است. طبق این گزارش‌ها، اختلافات جدی میان تهران و واشنگتن بر سر محل برگزاری و چارچوب مذاکرات باعث شد مذاکراتی که قرار بود در استانبول برگزار شود، متوقف و لغو شود؛ چراکه آمریکا با خواست ایران برای تغییر مکان به مسقط و محدود کردن دستورکار به پرونده هسته‌ای مخالفت کرد.

لغو موقت مذاکرات در رسانه‌ها و مجامع دیپلماتیک خبرساز شد. بعضی گزارش‌ها تأکید کردند تهران خواستار محیطی امن‌تر و قابل‌پذیرش‌تر برای گفت‌وگوها بود و بر این باور بود که مسقط گزینه‌ای مناسب‌تر از استانبول است، به‌ویژه با توجه به سابقه عمان در میزبانی از مذاکرات قبلی میان دو کشور و امکان مدیریت بهتر فضای گفت‌وگو.

در پی انتشار گزارش‌های مربوط به لغو مذاکرات، اخباری مطرح شد مبنی‌بر فشار کشورهای منطقه در احیای روند دور جدید مذاکرات. براساس این روایت‌ها، برخی کشورهای عربی و اسلامی با تماس با مقامات کاخ سفید خواستار ادامه مذاکرات شدند و این فشارها باعث شد واشنگتن مواضع خود را بازنگری کند و موافقت کند که مذاکرات به مسقط منتقل شوند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، این موضوع را تأیید و اعلام کرد دور جدید مذاکرات در مسقط و با حضور هیئتی از ایران برگزار خواهد شد و برنامه‌ریزی‌ها انجام شده است.

بر همین اساس، سایت آکسیوس هم خبر داد دولت دونالد ترامپ با خواسته ایران برای انتقال مذاکرات از ترکیه به عمان موافقت کرد. این رسانه آمریکایی به‌نقل از دو منبع آگاه گزارش داد ایران خواستار تغییر محل و قالب مذاکرات با آمریکا شده است.

پایگاه خبری «اکسیوس» شامگاه چهارشنبه به نقل از دو مقام آمریکایی ادعا کرد برنامه مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا پس از لابی چندین کشور خاورمیانه با دولت ترامپ از سر گرفته شد.

یکی از مقامات آمریکایی مدعی شد: «آنها از ما خواستند جلسه را برگزار کنیم و حرف‌های ایرانیان را بشنویم. ما به کشورهای عربی گفتیم اگر اصرار داشته باشند، جلسه را برگزار می‌کنیم، اما بسیار بدبین هستیم.»

یک مقام دیگر آمریکایی گفت دولت ترامپ «برای احترام گذاشتن به متحدان آمریکا در منطقه» و «برای ادامه مسیر دیپلماتیک» با برگزاری نشست موافقت کرده است.

مذاکره به وقت مسقط

مذاکرات میان تهران و واشنگتن پس از چند هفته تنش و کش‌وقوس درباره محل و چارچوب گفت‌‌وگوها سرانجام در عمان برگزار شد. جلسات رسمی گفت‌وگوها صبح جمعه آغاز شد و به گزارش برخی رسانه‌ها، هیئت‌های دو کشور به‌صورت غیرمستقیم با هم وارد گفت‌وگو شدند. این روش که توسط بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان و به‌عنوان میانجی اجرا شد، به هر دو طرف اجازه داد بدون نشست مستقیم در یک اتاق، مواضع خود را انتقال دهند.

گفت‌وگوها حدود ساعت ۱۰ صبح جمعه به وقت مسقط آغاز شد و چند ساعت ادامه یافت. پیش از شروع رسمی، هیئت‌های ایران و آمریکا با مقام عمانی دیدارهای جداگانه‌ای داشتند تا مواضع اولیه و چارچوب گفت‌وگوها را مورد بررسی قرار دهند.

در جریان این گفت‌وگوها تمرکز اصلی مذاکرات بر پرونده هسته‌ای ایران و مسائل مربوط به رفع تحریم‌ها بوده و ایران بارها بر حفظ این چارچوب تأکید کرده است.

در ادامه روند مذاکرات، دور دوم جلسه‌ها نیز برگزار شد و رسانه‌ها خبر دادند که هیئت‌های دو طرف به تبادل دیدگاه‌های بیشتری پرداختند. حدود ساعت ۱۸ به وقت مسقط این دور از جلسه‌ها به پایان رسید، اما به‌گفته برخی رسانه‌ها دو طرف قرار است ادامه گفت‌وگوها را در روزهای آتی پیگیری کنند.

در جریان پایان یافتن این دور اول گفت‌وگوها، یک بیانیه از وزارت خارجه عمان منتشر شد که در آن به نقش این کشور در فراهم کردن فضای دیپلماسی بی‌طرف و مساعد برای گفت‌وگوهای ایران و آمریکا اشاره شد و اعلام شد رایزنی‌ها جهت ادامه مسیر دیپلماسی ادامه خواهد یافت.

موضوع مهم درباره این دور از مذاکرات ایران و آمریکا این بود که در جریان این دور هیچ خبر تأییدشده‌ای درباره مذاکرات منتشر نشد و همه اخبار منتشرشده تنها گمانه‌زنی، رسانه و خبرنگاران بود.

اخبار منتشرشده درباره مذاکرات جمعه در مسقط نشان می‌دهد این گفت‌وگوها آغاز یک مرحله تازه دیپلماسی میان تهران و واشنگتن است؛ مرحله‌ای که با چالش جدی پیرامون چارچوب و دستورکار مواجه است. بسیاری از رسانه‌ها معتقدند این دور از گفت‌وگوها ادامه خواهد یافت و اهمیت آن در باز کردن دوباره کانال دیپلماسی در شرایط بحرانی منطقه‌ای است.