یکی از اولین سفرهای پرنده‌نگری من در تالاب قنبرآباد بود. در یکی از سردترین روزهای زمستان راهی تالاب شده بودیم تا پرندگانی زمستان‌گذران این تالاب را تماشا کنیم. آن روز باد شدید بود و اردک‌ها و چنگرها گوشه‌ای پناه گرفته بودند. پرندگان دیگر هم از جایشان تکان نمی‌خوردند؛ چون همین که یک پرنده جهشی کوتاه می‌کرد، باد جسم سبکش را با خود می‌برد. هیچ پرنده‌ای در آسمان نبود، اما اجسام دیگری در آسمان پرواز می‌کردند، پلاستیک‌های رهاشده که با باد جابه‌جا می‌شدند: گونی‌ پلاستیکی‌های ساختمان‌سازی، کیسه مشکی زباله و جمعیت پرتعداد کیسه‌های خرید شفاف. در ادامه‌‌ سفر، کانالی را دیدیم که به‌تازگی حفر شده بود، انواع آشغال و پلاستیک در اعماق مختلف خاک کانال پیدا بود؛ پلاستیک‌هایی که می‌رفتند تا اعماق خاک را هم آلوده کنند. برعکس تصور ما، کسی این پلاستیک‌ها را در طبیعت رها نکرده بود، تمام این آشغال‌های هوایی و زمینی روزی در سطل آشغال ریخته شده بودند و بعد به آرادکوه (مرکز دفن زباله‌ای در جنوب تهران) منتقل شده بودند تا با باد پراکنده شوند. حضور گسترده‌ پلاستیک را تمام طبیعت‌گردان حس می‌کنند. در بسیاری از زیستگاه‌های طبیعی نزدیک شهر، گرفتن حتی یک عکس از منظره که زباله‌ای در آن نباشد، معمولاً غیرممکن است. اما این پلاستیک‌ها فقط منظره را نازیبا نمی‌کنند، همان‌طورکه به عمق خاک نفوذ می‌کنند، به عمق بدن موجودات زنده نیز نفوذ می‌کنند.

 در سال ۲۰۰۸، در یکی از دورافتاده‌ترین جزایر استرالیا برای دریافت علت مرگ‌ومیر جوجه‌ پرندگان آلباتروس، شروع به تشریح پرندگان کردند و نتایج این تشریح برای جهان شوکه‌کننده بود. شکم جوجه‌ها از تکه‌های مختلف پلاستیک، از در بطری تا تکه‌ پلاستیک‌های شکسته در ابعاد گوناگون پر بود. والدین از دریا این تکه‌ها را جمع می‌کردند و برای جوجه می‌آوردند و به‌مرور شکم جوجه پر می‌شد از تکه‌های هضم‌نشدنی پلاستیک، تا حدی که دیگر جایی برای غذا نمی‌ماند و جوجه‌ها از گرسنگی تلف می‌شدند. یکی از بزرگترین مخاطرات پلاستیک برای پرندگان و زیستمندان دیگر، بلعیدن آن است. آلودگی پلاستیکی در جهان عمری کمتر از ۷۰ سال دارد و ۷۰ سال در مقابل تاریخ تکاملی یک گونه، هیچ است. زیستمندان با پلاستیک کاملاً بیگانه هستند، در تمام تاریخ تکاملی‌شان چیزی مشابهش ندیده‌اند. بخش دیگر مشکل از آنجاست که پلاستیک اشکال و رنگ‌های گوناگونی دارد و شناخت این طیف متنوع هم دشوار است. برای وحشتناک‌تر شدن این پازل، جالب است بدانید که پلاستیک‌های شناور دریا، بویی مشابه با مواد غذایی پرندگان دریایی متصاعد می‌کنند. تمامی این عوامل تشخیص غذا را از پلاستیک برای پرندگان دشوار می‌کند.

یکی دیگر از خطرات پلاستیک برای پرندگان، گیر افتادن در آن است. تورها و نخ‌های ماهیگیری معمولاً با نخ‌های شفاف پلاستیک ساخته می‌شوند و بعد از استفاده در آب رها می‌شوند که به‌راحتی می‌توانند پرندگان را به دام بیندازند. پرندگانی چون باکلان‌ها و کشیم‌ها، برای شکار در اعماق آب شیرجه می‌زنند و مثل ماهی شنا می‌کنند. برای چنین پرندگانی، گیر کردن بین تورهای رهاشده در آب بسیار محتمل است. حتی تکه‌ای بسیار کوچک از الیاف پلاستیکی، می‌تواند دور نوک پرنده گره بخورد و پرنده از گشنگی تلف شود.

پلاستیک یک اختراع مدرن است، شاید حتی دو نسل قبل ما اولین مواجهه‌شان را با پلاستیک به یاد بیاورند، اولین مواجهه با جسمی جادویی که منعطف، نشکن، خراب‌نشدنی و ارزان است. اما ما در جهان امروز به پلاستیک و دورانداختنش به‌عنوان بخشی ضروری از زندگی‌مان عادت کرده‌ایم. امروزه جنبش‌هایی برای کاهش مصرف پلاستیک در زندگی شخصی به راه افتاده است، با راهکارهایی مشخص که به‌راحتی با جست‌وجو به‌دست می‌آیند.

در بازگشت از سفر پرنده‌نگری، از مقابل آرادکوه رد شدیم. جمعیت زیاد پرندگان شکاری که برای پیدا کردن غذا دور آن کوه متعفن زباله می‌چرخیدند، ما را واداشت که توقف کنیم و تماشایشان کنیم. کورکور سیاه، عقاب صحرایی و شاهی و دسته‌های بزرگ سار و پلاستیک‌های سرگردان که باد از کوه زباله جدایشان کرده بود، دور کوه زباله می‌چرخیدند. هنوز زمستان تمام نشده، بسیاری از این پرندگان مهاجرت می‌کنند و بسیاری از این زباله‌ها، در شکمشان یا با باد پشت سرشان، می‌روند تا بکرترین زیستگاه‌های زمین را هم آلوده کنند. دیدن این همهمه‌ زباله و پرنده که در دود زباله‌سوزی دوردست، یکی شده بودند، به ما یادآور می‌شود که دور انداختن در جهانی که تمام اجزایش چنین درهم‌تنیده‌اند، شوخی ساده‌انگارانه‌ای‌ست. در زمین دوری وجود ندارد.