تأکید بر حفاظت از زیستگاه‌ها و آسمانی امن برای پرندگان

به گزارش پیام ما، شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در یادداشت هفتگی خود با عنوان «پرندگان؛ پیام‌آوران صلح و زندگی» که در روزنامه اعتماد نیز منتشر شده است، به مناسبت بیستم اردیبهشت، روز جهانی پرندگان مهاجر، بر اهمیت حفاظت از این گونه‌ها و زیستگاه‌های طبیعی آن‌ها تأکید کرد.

در این یادداشت آمده است که روز جهانی پرندگان مهاجر فرصتی برای تأمل در شگفتی‌های خلقت و یادآوری مسئولیت انسان‌ها در پاسداری از میراث طبیعی مشترک بشری است. به گفته وی، پرندگان مهاجر با پیمودن هزاران کیلومتر مسیر، مرزهای سیاسی و جغرافیایی را بی‌معنا می‌کنند و در عین حال به عنوان شاخص‌هایی مهم، سلامت اکوسیستم‌های زمین را یادآور می‌شوند.

انصاری در ادامه با اشاره به نقش شهرها در حفظ یا تهدید حیات پرندگان، خاطرنشان کرده است که شهرها می‌توانند به ایستگاه‌های امن برای این پرندگان تبدیل شوند یا به دامگاه‌هایی مرگبار. برخورد پرندگان با شیشه‌های بازتابنده ساختمان‌ها، نورپردازی‌های شدید شبانه، کاهش فضای سبز بومی و آلودگی هوا و آب از جمله عواملی است که می‌تواند بقا و موفقیت تولیدمثل پرندگان را در محیط‌های انسان‌ساخت کاهش دهد.

وی بر ضرورت بازنگری در طراحی سکونتگاه‌های انسانی تأکید کرده و نوشته است که توسعه شهری باید در امتداد طبیعت و نه در تقابل با آن باشد. به گفته رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، ایران در قلب مسیرهای مهم مهاجرتی پرندگان جهان قرار دارد و همین موضوع مسئولیت حفاظت از تالاب‌ها، سواحل، دشت‌ها و ارتفاعات کشور را دوچندان می‌کند.

در بخش دیگری از این یادداشت به پیامدهای تنش‌های نظامی بر محیط زیست و حیات وحش اشاره شده است. بر اساس این مطلب، جنگ و اقدامات نظامی علاوه بر تهدید جان انسان‌ها، پیامدهای محیط زیستی گسترده‌ای نیز به همراه دارد و می‌تواند امنیت زیستی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.

در این یادداشت همچنین آمده است که مطالعات علمی نشان می‌دهد تنش‌های نظامی و انفجارها علاوه بر تخریب مستقیم زیستگاه‌ها، باعث آلودگی صوتی شدید و اختلال در سیستم ناوبری پرندگان مهاجر می‌شود. قرارگیری در معرض صداهای شدید و ناگهانی مانند انفجارها می‌تواند با افزایش استرس، کاهش زمان تغذیه، جابه‌جایی اجباری از زیستگاه‌های امن و کاهش موفقیت زادآوری در پرندگان همراه باشد. همچنین امواج صوتی ناشی از بمباران‌ها و پروازهای نظامی می‌تواند الگوهای مهاجرتی را برهم بزند و در برخی موارد به خستگی شدید، گم کردن مسیر و مرگ‌ومیر دسته‌جمعی گونه‌های نادر منجر شود.

انصاری در ادامه با اشاره به پیامدهای استفاده از تسلیحات و آلاینده‌های ناشی از انفجارها تأکید کرده است که این عوامل می‌تواند منابع آبی و تالاب‌ها را که محل استراحت حیاتی پرندگان مهاجر هستند، آلوده کند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین اعلام کرده است که در شرایط کنونی، این سازمان خود را موظف می‌داند صدای طبیعت و حیات وحش باشد. به گفته وی، حفاظت از تالاب‌ها، سواحل و زیستگاه‌های حساس در چنین شرایطی بخشی از پدافند محیط زیستی کشور محسوب می‌شود و اقداماتی مانند پایش منظم، فعالیت گروه‌های امداد حیات وحش، کنترل آلودگی‌های ثانویه و حفاظت از زیستگاه‌های حساس تشدید شده است.

در پایان این یادداشت بر ضرورت تبدیل رویکرد «شهر دوستدار پرنده» به یک گفتمان ملی در مدیریت شهری، آموزش عمومی و مشارکت اجتماعی تأکید شده است. در این مطلب آمده است که پرندگان مهاجر پیام‌آور پیوند و تاب‌آوری هستند و ایمن‌سازی فضاهای مشترک انسانی می‌تواند به ساخت آینده‌ای زیست‌پذیرتر برای نسل‌های آینده کمک کند.