معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان کرمانشاه با اشاره به افزایش ۲۷ درصدی شمار پرندگان مهاجر در استان، گفت: خشکسالی، تغییر اقلیم، شکار غیرمجاز، آلودگی زیستگاه‌ها و سوءمدیریت منابع آبی مهم‌ترین تهدیدهای پیش روی پرندگان مهاجر هستند و حفاظت از این گونه‌های ارزشمند بدون همراهی مردم امکان‌پذیر نیست.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست مهاباد از مشاهده و ثبت پرنده نادر و حمایت‌شده «سار صورتی» در محدوده زیستگاه تالاب بین‌المللی قوپی باباعلی خبر داد و این رخداد را نشانه‌ای مثبت از شرایط زیستگاهی مناسب در این تالاب عنوان کرد.

معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در یادداشتی به مناسبت روز جهانی پرندگان مهاجر با تأکید بر نقش پرندگان در نشان دادن سلامت اکوسیستم‌ها، بر ضرورت حفاظت از زیستگاه‌ها، مدیریت شهری سازگار با طبیعت و توجه به تهدیدهای ناشی از جنگ و آلودگی‌های محیط زیستی تأکید کرد.

«واژه دوباره‌ساختن برای طبیعت توهمی است که ما را از پیشگیری بازمی‌دارد.» این گفته دکتر سید محمود قاسم‌پوری از اعضای شورای راهبری سازمان حفاظت محیط‌زیست است که به مدت ۳ دهه در حوزه مسائل محیط‌زیست ایران فعالیت دارد. او عضو هیئت‌علمی «دانشگاه تربیت‌مدرس» در گرایش تنوع زیستی و حفاظت زیستگاه‌ها است و از دهه گذشته بر روی اکوسیستم‌های ساحلی خلیج‌فارس و جزایر آن پژوهش می‌کند. در این گفت‌وگو، به بررسی تأثیرات جنگ ۴۰ روزه اخیر و بحران‌های اجتماعی بر حفاظت از محیط‌زیست ایران پرداخته‌ایم.

مهاجرت پرندگان شکاری از آخرین ماه تابستان آغاز می‌شود؛ این پرندگان از سرزمین‌های شمالی به‌سمت نواحی گرم‌تر جنوب پر می‌کشند و در مسیر خود بر فراز آسمان، از کوه‌ها، جنگل‌ها، شهرها و بیابان‌های ایران عبور می‌کنند. شمارش و پایش این گونه‌ها که در رأس هرم غذایی قرار دارند، اطلاعات حیاتی برای حفاظت از گونه‌های در خطر انقراض و همچنین کل اکوسیستم فراهم می‌آورد. وضعیت جمعیتی آنها می‌تواند اطلاعات و ارزیابی درباره آلودگی، تخریب زیستگاه، شکار و تغییراقلیم به ما بدهد.

موزه‌ها فقط یادآور گذشته یا مکانی که تاریخ را حبس کنند، نیستند. آن‌طورکه «محمدرضا رکنی»، پژوهشگر میراث‌فرهنگی، می‌گوید موزه‌ها کارکرد مهم دیگری هم دارند: «حفظ تنوع‌زیستی». او این زاویه‌دید را در هفتمین سالگرد راه‌اندازی موزه خیابان ولیعصر که شانزدهم مهرماه در خانه‌ تاریخی مینایی برگزار شد، مطرح می‌کند. تحقیقات او به‌صورت تخصصی روی تهران، شهر موزه‌‌های ایران، است. موزه‌هایی که هر کدام قصه‌ای دارند و موجودات دیگری به‌جز انسان‌ها در آنها زندگی می‌کنند. شاید برای شما هم سؤال باشد که این موجودات چه هستند و در موزه‌ها چه می‌کنند؟ در این مطلب همراه با پژوهشگر حوزه میراث‌فرهنگی و تنوع‌زیستی به موزه‌های «سعدآباد»، «گلستان»، «ملک»، «نیاوران»، «نگارستان» و «پارک شهر» می‌رویم تا آنها را بشناسیم و بدانیم که حال‌وروزشان چگونه است.

«تختک‌نشین‌ها»، آرام‌آرام با خشکیدن هامون ناپدید شدند. روزگاری زمین‌های سیستان سبز بود و پرآب، اما حالا فقط در خاطره‌ها باقی مانده است. کاهش بارندگی و سدسازی‌های بالادست رود هیرمند، این دریاچه‌ بزرگ را به پهنه‌ای از خاک و نمک تبدیل کرده؛ دریاچه‌ای که با بیابان‌شدنش، زندگی را در جزیره‌های کوچکش و میان مردمانی که روزی بر آب می‌زیستند، خاموش کرد. آنها خانه‌هایشان از گل و نی بود و قایق تنها راه ارتباطشان با دنیا. صیاد، کشاورز و دامدار بودند و زندگی‌شان با آب گره خورده بود. «کلثوم بزی»، نویسنده‌ و تسهیلگر اجتماعی، خود از میان همین مردم تختک‌نشین آمده است. او در کتاب «آب‌نشین‌ها» از قصه زندگی روزمره زنانی گفته که در گذشته‌ای دور در میان آب‌های هامون می‌زیستند؛ قصه‌هایی که نشان می‌دهد چگونه جامعه‌ای کوچک، با سختی‌ها و امیدهایش، در پهنه‌ آب و نیزار هامون شکل گرفته بود. قصه‌، بخش پررنگی از فرهنگ آنها بود و شاید اگر این قصه‌ها نبودند که نسل‌به‌نسل نقل شوند، همین یک قطره کوچک از زندگی آنها نیز باقی نمانده بود.