کشف سفال‌های تاریخی در نخاله‌های حفاری مترو، احتمال وجود آثار ارزشمند در بافت تاریخی شیراز را تقویت کرده است

گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها

انبوهی از سفال‌های خردشده و ظروف لعاب‌دار در میان نخاله‌های حفاری تونل مترو کشف شده‌اند، درحالی‌که هنوز هیچ ناظری از سوی میراث‌فرهنگی برای بررسی و ارزیابی این کشفیات حضور ندارد





گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها

۱۰ اسفند ۱۴۰۳، ۱۹:۲۲

کارگاه‌های حفاری مترو زیر بافت تاریخی شیراز همچنان فعال هستند و در روزهای اخیر سفال‌های قرون میانه اسلامی که احتمالاً متعلق به قرون ۵ تا ۱۰ هجری قمری هستند، در میان نخاله‌های یکی از کارگاه‌های حفر تونل مترو که قرار است به عبور اتوبوس‌های برقی از زیر زمین در بافت تاریخی شیراز اختصاص پیدا کند، کشف شده است. این درحالی‌است که به‌گفته فعالان میراث فرهنگی شیراز، قرار بود تا پایان مطالعات و صدور مجوز وزارت میراث‌فرهنگی برای حفر مترو در بافت تاریخی شیراز، هیچ اقدامی از سوی شهرداری شیراز برای حفر تونل مترو انجام نشود.

در ماه‌های گذشته، موضوع حفر تونل‌های مترو در بافت تاریخی شیراز و عبور مترو از کنار آرامگاه حافظ به‌دلیل وجود آثار و لایه‌های تاریخی در هسته اولیه شکل‌گیری شهر شیراز خبرساز شد و درنهایت قرار شد وزارت میراث‌فرهنگی با بررسی و مطالعات تکمیلی، نظر خود را درباره ادامه پروژه مترو در محدوده بافت تاریخی شیراز و عبور آن از مقابل آرامگاه حافظ اعلام کند. اما شواهد خلاف این رویه است و مترو شیراز همچنان در حال ادامه مسیر در محدوده بافت تاریخی این شهر است که تاکنون مطالعه و کاوش باستان‌شناسی و لایه‌شناسی در محدوده آن انجام نشده است.

هفته گذشته بود که «سیدرضا صالحی‌امیری»، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در نشست با خبرنگاران اعلام کرد «شیراز خط قرمز وزارت میراث‌فرهنگی است و این وزارتخانه اجازه رفتار غیرقانونی و برخلاف ضوابط میراث‌فرهنگی در سایت‌ها و محوطه‌ها و بافت تاریخی این شهر را نمی‌دهد.» او همچنین با تمجید از شهردار شیراز، از «محمدحسن اسدی» به‌عنوان میراثی‌ترین شهردار کشور یاد کرد. این درحالی‌است که فعالان میراث فرهنگی شیراز معتقدند بخش عمده تخریب‌ها در بافت تاریخی شیراز و احداث خیابان ۹ دی که منجر به تخریب خانه‌های تاریخی بسیاری شد، در دوره حضور او در شهرداری و شورای شهر اتفاق افتاده است. میراثی‌ترین شهردار ایران فقط چندماه مدیرکل تسهیلات و تأمین منابع سازمان میراث‌فرهنگی، پیش از تبدیل شدن به وزارتخانه، بود و پس از آن در بخش‌های دیگر مشغول فعالیت بود.

 

کشف سفال‌های تاریخی
چندشب قبل به‌طور اتفاقی انبوهی از سفال‌های خردشده و ظروف لعابدار متعلق به دوره میانه اسلامی که در دپوی نخاله‌های حاصل از کندوکاوهای شهرداری و زیر چرخ لودرها و ماشین‌آلات سنگینی که مشغول به کار در پروژه حفر تونل اتوبوس‌های برقی زیرزمینی در محدوده بافت تاریخی شیراز بودند، کشف شد. درحالی‌که ناظری از وزارت میراث‌فرهنگی و اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان فارس در این پروژه حضور ندارد و ماشین‌آلات سنگین در حال تخریب این محدوده هستند.

این پروژه هنوز ادامه دارد و هنوز باستان‌شناس ناظری در این پروژه حضور ندارد تا این موضوع را بررسی و خسارات وارده را برآورد کند. اما کارشناسان میراث فرهنگی نگرانند که با تداوم تخریب لایه‌های تاریخی در کارگاه حفر تونل، بدون به دست آوردن شناخت و امکان حفاظت و بهره‌برداری از داشته‌های تاریخی واقع در لایه‌های زیرین بافت تاریخی شیراز، نشانه‌های موجود در زیر این بافت، برای همیشه از دست برود.

 

آسیب به لایه‌های تاریخی در نبود ناظر از سوی وزارت میراث‌فرهنگی
«امین طباطبایی»، فعال میراث‌فرهنگی استان فارس و مدیرعامل خانه فرهنگ جاودان، در گفت‌وگو با «پیام‌ما» درباره کشفیات جدید موجود در میان نخاله‌های خاکبرداری حفر تونل در بافت تاریخی شیراز می‌گوید: «متأسفانه نگرانی‌های ما در مورد وجود آثار و لایه‌های تاریخی در امتداد مسیر تونل مترویی که زیر بافت تاریخی شیراز حفر می‌شود، درست بود و در میان نخاله‌هایی که به‌خاطر شمع‌زنی احداث ایستگاه مترو به‌دست آمده، سفال‌هایی که احتمالاً مربوط به دوره‌های میانه اسلام است، کشف شده که نشان می‌دهد در این نقطه آثاری وجود دارد که نیاز به بررسی و کاوش باستان‌شناسی دارد.»

طباطبایی: نگرانی‌های ما در مورد وجود آثار و لایه‌های تاریخی در امتداد مسیر تونل مترویی که زیر بافت تاریخی شیراز حفر می‌شود، درست بود و در میان نخاله‌هایی که به‌خاطر شمع‌زنی احداث ایستگاه مترو به دست آمده، سفال‌هایی که احتمالاً مربوط به دوره‌های میانه اسلام است، کشف شده

این فعال میراث فرهنگی فارس درباره کشفیات جدید موجود در نخاله‌های خاکبرداری حفر تونل در بافت تاریخی شیراز می‌گوید: «شواهد موجود نشان می‌دهد با وجود اینکه اعلام شده بدون مجوز میراث فرهنگی حفاری‌های مترو انجام نمی‌شود، ولی هیچ ناظری از سوی میراث‌فرهنگی در این پروژه حضور ندارد. با‌توجه‌به تفاهمنامه‌ای که بین پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و دانشگاه هنر شیراز و شهرداری بسته شد، قرار بود نظارت بر این پروژه‌ها توسط دانشگاه هنر و نمایندگانی که آنها معرفی می‌کنند، انجام شود که محقق نشده است»

طباطبایی می‌گوید: «کارگاه ایستگاه مترو همچنان در حال فعالیت است و با حضور انبوه ماشین‌آلات ساختمان‌سازی و تجهیزات عمرانی به‌طور مداوم در حال شمع‌زنی هستند. این درحالی‌است که در حفاری‌ها برای ساخت ایستگاه مترو و زیرگذر عبور اتوبوس‌های برقی در بافت تاریخی، براساس تصاویری که در اختیار داریم و مشاهدات میدانی صورت‌گرفته، تمام نشانه‌های مربوط به لایه‌های تاریخی و به مواد فرهنگی موجود در نخاله‌های خارج‌شده از حفاری‌ها در حال تخریب هستند و هیچ ناظری هم بالای سر پروژه نیست. همین موضوع نگرانی‌ها را از تخریبی که ممکن است در این پروژه صورت بگیرد، بیشتر می‌کند.»

مدیر خانه فرهنگ جاودان شیراز می‌گوید: «باتوجه‌به هشدارهایی که در این مدت در مورد آسیب‌های ناشی از احداث غیراصولی مترو شیراز داده شد، شهرداری به‌طور ۲۴ساعته پروژه را جلو می‌برد و نبود ناظر از طرف میراث فرهنگی و فقدان مطالعات در مورد لایه‌های تاریخی موجود در امتداد مترو شیراز و نبود اطلاعات روشن از اینکه حفاری‌ها در حال تخریب کدام لایه‌های تاریخی است، آسیب بزرگی برای میراث فرهنگی شیراز است.»

امین طباطبایی تأکید می‌کند: «شواهدی که از زیر خاک به روی زمین آمده است، این نگرانی بزرگ را ایجاد می‌کند که باتوجه‌به تخریب‌های صورت‌گرفته در بافت تاریخی شیراز، فاجعه تخریب این بافت ارزشمند تاریخی ادامه پیدا کند. ازاین‌رو، به‌نظر می‌رسد نیاز به اقدام خیلی جدی‌تر در مورد کاوش و مطالعه و نظارت و نجات‌بخشی و شناسایی لایه‌های تاریخی و حتی باستانی در بافت تاریخی شیراز و در پروژه‌های در حال احداث شهرداری در این محدوده وجود دارد. باتوجه‌به اینکه منطقه‌ای که پروژه در آن انجام می‌شود، به‌عنوان قدیمی‌ترین نقطه شهر شیراز شناخته می‌شود، احتمال دارد آثاری از دوره‌های پیش‌ازاسلام هم در این منطقه وجود داشته باشد. زیرا شیراز دوران اسلامی نیز درست در همان هسته مرکزی شکل‌گیری شهر باستانی شیراز شکل گرفته است. بنابراین، این نگرانی وجود دارد که با این پروژه و ادامه دیگر تخریب‌هایی که در سال‌های اخیر اتفاق افتاده است، بدون به دست آوردن هیچ شناختی و امکان حفاظت و بهره‌برداری از داشته‌های تاریخی، پروژه عمرانی مترو شیراز نشانه‌های موجود از تمدن‌هایی که از هزاره‌های گذشته در لایه‌های تاریخی بافت تاریخی شیراز وجود داشته را تخریب کند.»

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

Morteza

درود بر شما،
فقط موندم و مخ من هنگ کرده ، با این اوصاف و با همراه داشتن بی لیاقتی دولت و سازمان میراث فرهنگی، باز توقع دارن مردم محل دفینه ها و آثار باستانی رو بهشون اعلام کنن. اگه فقط بردارن ببرن که خوبه، چرا که فقط به بردن قانع نیستن و خودشون مثل اجنبیها آثار و فرهنگ و تمدن رو هم با خاک یکسان میکنن. و بعد کاری میکنن که طرف خطای نکرده ی بچگی هاش رو هم اعتراف کنه. بدرود

فرشاد ...

بفکر پیش رفت و عمران و آبادی برای رفاه و آسایش مردم باشید ...
چی یه چسپیدید ب یه مشت گوزه شکسته مال کدوم شاه گدای ایران ، که چه بشه ...
تخریب کنید و بفکر رفاه مردم باشید ...
بافت قدیمی ،اونم در زیر لایه های زمین ...
خیلی آدمای کارشناسی تشریف دارید برید ب تخت جمشید برسید ، نه لایه های زیر زمین ...

مجتبی

حالا اگر برای مترو تونل نمی‌زدند هزار سال دیگه هم در لایه های زیرین میموند چه دردی از مردم دوا میکرد ول کنید حداقل مترو ی کم درد ترافیک را کمتر کنه
احتمالا فکر این هستم که طلا های تو‌کوزه ها سهم کی بشه

ali

اقایان همکاران تا کی قراره بی کفایت بودن خود را ثابت کنید چقدر اثار در بخش کشاورزی سد سایز معدن خانه سازی مترو نابود شد و تمام این نماد ها که به نسخه یا گنجی مربوط میشد باید به دل زمین نابود شوند تا کی قراره با ندادن مجوز شاهد نابودی باشیم خجالت بکشین بسته

محمدم۵۲

با این فرمون ،اکثر آثار باستانی روی زمین رو نابود کردند .
زیر زمین ،پیشکش.
ضمنا اگه سکه و گنجی بوده رفته خارج،سفالش رو گذاشتن. واسه دق خوردن ملت.

الیاس مصطفی پور

با سلام هیچگاه نباید جنگ و خونریزی بشود انشاالله جهان هستی و آرامش باران رحمت خدا باشید

ایمان چراغی

عالیه

حسین

باید به حال مردمی که ارزشی برای گذشته شان قایل نیستند گریست

حسین

باید به حال مردمی که ارزشی برای گذشته شان قایل نیستند گریست

هوشنگ

شاید دانسته واز قصد تخریب میکنند عده‌ای‌متعصب جاهل که تا تاریخ واقعی این سرزمین اشکار نشود تا تحریف وجعلیات گذشته که به خرد ملت دادند واقعیتش فاش نشود دوستی نوشته تخت جمشید واقعیت وجعلیاتش باید توست کارشناسانی عادل بازنگری شود

عبد آلمجید زرگر قاضی بازنشسته 65

لطفا دقت فرمایید
در اصرار به حفظ آثار تاریخی و فرهنگی تلاش برای یافتن مشتی کوزه یا گنج های طلا نیست
هدف و انگیزه چنین بنیان گرزارانی شناسایی افکار کهن ها و دست یابی به رموز خلقت الهی است تا بشری که به جانشینی خداوند سلطه بر کاینات را به ارمغان دارد با بهره گی ذری از آن آیات که در قرآن صراحت فیها آیات برای کی
برای اولوا الالباب که متفکرین ما هستند به داده های الهی دست یابند و خود را شناسند و به الخاد پکرایدد
محمود را شناسند و به فکر کشتار نو دیگذ نباشند
به فکر کشتاری نباشند که من قتل نفسا کانما قتل الناس گمیعا نباشند
این مسأله را یک کتاب گامعه شناسی گوابگواست و با پوزش من پیستم

احمدی

بردنیها را بردند خوردنیها را خوردند از این به بعد دادو بیداد کردنها فایده‌ای ندارد.

رضا

متاسفانه گشتی در بافت تاریخی بزنید درختانی هزار ساله را مشاهده میکنید که در قدیم بر مقبره بزرگان می‌کاشتند و درست در کنار آن امامزاده ای را میتوان یافت که بمنظور حفاظت از آن ، منسوب کردند به امامزاده. بسیاری از این منازل خود دارای آثاری در دل خود هستند که فقط دیدن آنها از نزدیک میتواند به تایید این مسأله کمک کند. چندی پیش یکی از دوستان بنده رو صدا زد که در حال گودبرداری بودیم که به این آثار رسیدیم و ناظر هم چیزی نمی‌فهمید و تنها درک آن این بود که قصد دارید روی این خاک نرم چهار طبقه بسازید در حالیکه چون سواد تاریخی ندارند، نمی‌دانند که این خاک نرم چه دلیلی میتواند داشته باشد و متاسفانه آثار دوره ساسانی را در دل این خاک نرم ها میتوان پیدا نمود. نه تنها شیراز که جای جای استان همین شکل است. مقبره دی دوور یا مادر دختر که الان به قبر آریوبرزن مشهور شده در زیر آن دارای قبرستانی ارزشمند است که کشاورزان هر سال چند متر از این قبرستان را به زمینهای خود اضافه میکنند. طی دو سال ، تفاوت این دو قبرستان از پنج هزار متر به دو هزار متر رسیده است و مدتی بعد هم محو میشود. علمی هم که در این زمینه وجود دارد صرفا تاریخی است و خود کارشناسان میراث و حتی باستان شناسان هم چیزی از این مسایل نمی‌دانند. تمام آثار این کشور در موزه ها، خانه ها، و نمایشگاههای تمام کشورهای خارجی وجود دارد و چه اندازه ثروت بوده است که تمام این گفته شده ها را پر کرده است

نسرین

شهردار بی کفایت شیراز در اصل نه بخاطر آسایش مردم بلکه با توجه به دانستن اینکه اینجا محدوده تاریخی چند هزارساله هست و بایستی برای آیندگان حفظ شود خانه‌های قدیمی منطقه روتخریب کرد تا اشیا قدیمی و نفیس زیر زمین را به یغما ببرن وسفالهای شکسته را برای قطع امید مردم شیراز به جای گذاشته که دلخوش به تاریخی برای آینده فرزندانشان نباشن ،

محمد هارونی

جای تعجب نیست که همه دنبال سهم خواهی از این گنجینه مجازی یا حقیقی باشند. مردگان وجاماندهایشان چه دردی از مردم را دوا می کنند. آنچه باید آینه عبرت وموجب غیرت باشد در این سرزمین و اقسا نقاط دنیا فراوان وبه حد کفایت موجود است. چسبیده اید به چاه فاضلاب گذشته گان که چه بشود. اگر گنجی یافت شود ناز شصت یابنده که صرف امور خیر وشر خودش ودیگران کند که انهم مایه برکت و رونق است شاید عباسقلی خان باغی از تاک یا گلستانی بنا کند و دود یا برکاتش به همسایه برسد. بخدا که اگر گنجی پیدا کنم از هر نعمت و خلقتی که خدا بر ای زندگی خلق کرده بهره میجستم واطرافیان را نیز بی نصیب نمی گذاشتم.

روزبه

درود بر شما
همه چی رو به تاراج بردند
خدایا این سرزمین آرش،بابک،مزدک،آریوبرزن،حافظ،وسعدی و........
را از دست مغولان به ظاهر ایرانی حفظ کن
آمین

عباس

گاگول این مالب چیه نوشتی هر پخی به ذهنت میرسه میگی و میگی خبرنگارم.ای خاک بر سر اون خبرگذاری که به تو گاگول میگه خبرنگار.این احمقهایی هم که نظر دادن یکی نیست بگه کجای این فرهنگو شماها حفظ کردید.از دولت و مسئولین احمق که هیچ انتظاری نیست چون الاغن اما شماها که نظر میدید و ... واقعا شده یه بار فکر کنید به جملاتی که استفاده میکنید؟کلمات انگلیسی گفتن و بافرهنگی و کلاس میدونید،سر و... و عین فرهنگ میدونید،به اینا هم فکر کنید ...

مشاور کل

به سخنان هیتلر رحمت اله در مورد یهودیان مراجعه کنید!فقط دوخط نوشته !تا رازش امروز آشکار بشه ؟
بعد مثل من حتما از خدا میخواهید کمی بهش رحم کنه!مثله همه ما ملت ایران که امروز با گناهی زندگی میکنیم که جای هیچ رحمی ندارها..
ترس از مردن..
غافلیم که روزی صدبار می‌میریم ..وای برما..
تنها راه احیاء ایران اینه هرکسی فقط خودش و بیدار و احیا و اصلاح کنه تا دنیا عوض بشه..

ناشناس

فقط اون افرادی که نظر دادن که این آثار به چه دردی میخوره ومیگن مالهکدوم شاه گدا هست یا نیست چه فرقی داره ترافیک خوب بشه .همین سطح فکر نشان از اصالت انسان داره زشته چرا به خودتون نمیایید کی الان ایرانو میشناسه اگه اندازه یک ارزن توجهان برای ایران فرهنگ مونده باشه مربوط به گذشته وهمین کورشو تخت جمشیدو و.... هست ن تو و منی که نهایتا بتونی اینجا یه نظر بدی خیال میکنی توی که نظر دادی وجود داشته باشی یا نداشته باشی با این دید الان جهان نسبت به ایران چه منفعتی داریم دید جهانیان به این کشور همون فرهنگ وتمدنی هست که ایران ومصر که اولین کشورهای جهان بودن هست که مصر با اون آثارش میشناسنش وایران که از مصرم احتمالا بیشتر تاریخ جاودانه تری داشته با پدیدارشدن جاهلیت کمرنگ شد وتاریخش داره از بین میره

قاسم‌پور

این جوری دیگه هیچی از آثار قدیمی نمی‌مونه

پاسخ دادن به قاسم‌پور لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

گنج‌یابی در سایه جنگ

گنج‌یابی در سایه جنگ