به گزارش پیام ما به نقل از خبرآنلاین، در پی درگیری‌های نظامی اخیر، میراث‌فرهنگی کشور نیز از پیامدهای این بحران در امان نمانده و ده‌ها اثر تاریخی در نقاط مختلف ایران با درجات متفاوتی از آسیب مواجه شده‌اند؛ خسارت‌هایی که به گفته مسئولان، تنها به تخریب فیزیکی محدود نیست و بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی را هدف قرار داده است.

ابعاد این آسیب‌ها و نحوه جبران آن‌ها اکنون به یکی از دغدغه‌های مهم در سطح ملی و حتی بین‌المللی تبدیل شده است.

۱۴۹ اثر درگیر بحران؛ گستره‌ای فراتر از یک منطقه

 علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی، با اشاره به آمار اولیه می‌گوید: «در جریان جنگ اخیر، در مجموع ۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان کشور دچار آسیب‌های جدی شده‌اند.»
او توضیح می‌دهد که این آثار طیف متنوعی را شامل می‌شوند: «از بافت‌های تاریخی و خانه‌های ارزشمند گرفته تا بناهای شاخص، موزه‌ها و محوطه‌های فرهنگی.»

 به گفته ایزدی، بیش از ۵۰ موزه نیز در میان این فهرست قرار دارند که هر یک به درجاتی آسیب دیده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده گستردگی جغرافیایی و ماهوی خسارت‌هاست.

 ماهیت خسارت‌ها نیز یکدست نیست. ایزدی در این‌باره می‌گوید: «برخی آسیب‌ها جزئی و در حد شکستگی درها و پنجره‌هاست، اما در مواردی با تخریب‌های شدید یا حتی از بین رفتن کامل سازه‌ها مواجه هستیم. در بناهای شاخص، علاوه بر سازه، تزیینات ارزشمند مانند گچ‌بری و آیینه‌کاری نیز آسیب دیده‌اند؛ بخش‌هایی که مرمت آن‌ها پیچیده‌تر و زمان‌برتر است.»

 از نظر جغرافیایی، بیشترین آسیب‌ها در استان تهران ثبت شده است. ایزدی در این‌باره توضیح می‌دهد: «حدود ۷۰ اثر آسیب‌دیده در تهران قرار دارند و پس از آن، اصفهان در رتبه بعدی است.»

 در کنار ارزیابی خسارت‌ها، اقدامات حفاظتی نیز آغاز شده است: «آثار ارزشمند از موزه‌ها خارج و به مکان‌های امن منتقل شده‌اند و هم‌زمان تجهیزات حفاظتی در حال تکمیل است.»

۷.۵ همت خسارت؛ رقمی که ممکن است افزایش یابد

 در برآوردهای اولیه، میزان خسارت‌ها حدود ۷.۵ همت اعلام شده، اما این رقم هنوز قطعی نیست. ایزدی در توضیح این موضوع می‌گوید: «بسیاری از بناهای تاریخی، به‌ویژه سازه‌های خشتی، دچار آسیب‌های پنهان می‌شوند که در مراحل مرمت آشکار خواهد شد؛ بنابراین احتمال افزایش هزینه‌ها وجود دارد.»

 به گفته او، برآورد فعلی بیشتر جنبه مقدماتی دارد و رقم نهایی به بررسی‌های دقیق‌تر میدانی وابسته است.

 در میان آثار آسیب‌دیده، نام برخی از مهم‌ترین نمادهای میراث جهانی ایران نیز دیده می‌شود: «کاخ گلستان در تهران و مجموعه میدان نقش جهان و مسجد امام در اصفهان از جمله این موارد هستند. در شب پایانی درگیری‌ها، این اثر ثبت جهانی در پنج ایستگاه دچار خسارت شد.»

 به گفته ایزدی، این آسیب‌ها صرفاً یک مسئله ملی نیست و به میراث مشترک بشری مربوط می‌شود. ایران در حال پیگیری حقوقی موضوع با استناد به کنوانسیون‌های بین‌المللی است تا بتواند حمایت لازم برای جبران خسارت‌ها را جلب کند.