بررسی چالشهای جهانی محیطزیست و تأثیر آن روی نظم بینالملل و آینده بشر در دنیای پیچیده امروز
دوگانگی دردناک انسان و طبیعت
باتوجهبه روندهای کنونی، مشکلات زیستمحیطی نهتنها بر آینده نوع بشر اثر میگذارد بلکه نظم بینالملل را به چالش میکشد
۲۸ دی ۱۴۰۳، ۱۷:۵۷
جهان امروز را میتوان پیچیدهتر و غیرقابل پیشبینیتر از هر زمان دیگری دانست. با پایان جنگ سرد و برهم خوردن نظم دوقطبی، نظام بینالملل دچار آشفتگی روزافزون شد. با پدید آمدن قدرتهای نوظهور، ایالات متحده دیگر نتوانست مانند دهه ۱۹۹۰ بر جهان حکومت کند و روابط میان قدرتها بسیار پیچیدهتر از پیش شد. تنشها و درگیریهایی از قبیل تروریسم، افراطگرایی، نژادپرستی و بیگانههراسی دولتهای بسیاری را در سطح منطقهای و فرامنطقهای به خود مشغول کرد. باوجوداین، جامعه بینالملل با مشکلات جهانی روبهرو شد که گریز از آن بدون همکاری دستهجمعی امکانپذیر نیست.
مسئله محیطزیست یکی از مهمترین و همچنین بحرانیترین مسائل جهانی است که اگر استراتژی محکمی برای کنترل آن در نظر گرفته نشود، مشکلات ناشی از آن کل نظام بینالملل را درگیر خواهد کرد و نهتنها آینده نوع بشر را تحتتأثیر قرار خواهد داد بلکه کل اکوسیستم طبیعی جهان را در بر خواهد گرفت. بنابراین، میتوان چنین استدلال کرد که براساس چالشهای زیستمحیطی و توانایی یا ناتوانی جامعه بینالملل در مقابله با آنها، بهسمت نظم یا بینظمی جدید جهانی خواهد رفت. پیدایش بازیگران جدید، مقیاس جهانی ارتباطات، وابستگی متقابل فزاینده و درهمآمیختگی سطوح ملی و بینالمللی بهواسطه تغییرات متعدد، نظام بینالملل را بهسمت ظهور یک سیستم حکمرانی جهانی هدایت میکند. زیرا روابط بین دولتهای مستقل کنونی نمیتواند جوابگوی تحلیل و درک پویاییهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کنونی باشد.
دستیابی به اهداف ملی هر دولت مستقل، آن دولت را ملزم به پذیرش بسیاری از همپوشانیها و مشارکتهای گسترده چندجانبه میکند. مسئله محیطزیست، یک مسئله فراملیتی و جهانی محسوب میشود که نمیتوان آن را با حاکمیت وستفالیایی تطبیق داد.
ناکامی جامعه بینالملل در رسیدگی به مسائل و مشکلات زیستمحیطی از قبیل تغییراقلیم، نشاندهنده خلأ وجود نهادهای بینالمللی قدرتمند و جهانمحور برای مدیریت آن است. درواقع، مسئله محیطزیست کلید اصلی در ایجاد یک همکاری بینالمللی و روند جهانی شدن ساختار نظام بینالملل است؛ زیرا نحوه مدیریت محیطزیست تأثیر مستقیم بر حال و آینده نوع بشر دارد.
ازآنجاکه مسائل زیستمحیطی، طیف وسیعی از موضوعات مانند اقتصاد و امنیت را شامل میشود، بهویژه از سال ۲۰۰۷ میلادی جایگاه مهمی را در سیاست بینالملل به خود اختصاص داده است. استخراج بیرویه منابع طبیعی، امنیت غذایی جهانی، تابآوری در برابر بلایای طبیعی و تغییرات آبوهوا نمونههایی هستند که اهمیت مسائل زیستمحیطی را در سطح بینالمللی نشان میدهند. اگر مفهوم امنیت را بهطور مختصر، اطمینان از بقا تعریف کنیم، خطراتی مانند تغییرات آبوهوا، فرسایش خاک، بیابانزایی، جنگلزدایی، انقراض گونهها و از بین رفتن تنوعزیستی، اسیدی شدن اقیانوسها، تخریب لایه اوزون و بسیاری دیگر در چارچوب مفهوم امنیت قرار میگیرند.
با وقوع انقلاب صنعتی و توسعه فناوری، کشاورزی، حملونقل و شهرنشینی که بهنوعی در پاسخ به افزایش جمعیت رخ داد، سطح مصرف کالاها و خدماتی که به مقادیر زیادی آب نیاز دارند، بالا رفت. بهویژه در ۶۰ سال اخیر، سرعت مصرف جهانی آب دوبرابر سریعتر از جمعیت، افزایش پیدا کرده است و نشان میدهد مدیریت ضعیف و ناهماهنگ منابع آبی میتواند تهدید بزرگی برای انسان محسوب شود. زیرا کمبود آب تأثیر مستقیم بر تغییراقلیم دارد و تغییراقلیم نیز اقتصاد، جامعه و محیطزیست و درنتیجه انرژی، تولید مواد غذایی و بسیاری موارد دیگر را تحتتأثیر قرار میدهد. بنابراین، حفاظت از محیطزیست درواقع حفاظت از امنیت غذایی، امنیت انرژی، امنیت اقتصادی و دسترسی به منابع طبیعی اساسی را در بر میگیرد که ما را به مفهوم امنیت انسانی میرساند و درنتیجه چندبعدی بودن محیطزیست را نشان میدهد.
امنیت انسانی شامل جنبههای زیستمحیطی، اقتصادی، غذایی، بهداشتی، اجتماعی، سیاسی و شخصی است و نشان میدهد امنیت نهتنها بر تهدیدات دولتمحور و دفاع ملی که باید بر افراد نیز متمرکز باشد تا بتواند از رشد فرایندهای مستعد تضعیف جمعیت مانند فقر، سوءتغذیه، نداشتن بهداشت، عدم رعایت حقوق بشر، عدم دسترسی به کالاها و خدمات اساسی و بسیاری مسائل دیگر جلوگیری کند.
از این منظر میتوان ناامنی زیستمحیطی را در ارتباط مستقیم با بیعدالتی و نابرابری اجتماعی در نظر گرفت که درنهایت منجر به نابرابریهای فزاینده جهانی میشود. فضای خشونت سیاسی، فرهنگی و یا مذهبی یکی از نتایج ساختارهای نابرابر اجتماعی و اقتصادی است. بهعبارت دیگر، حفاظت جمعی از محیطزیست، اقدامی مهم برای حفاظت از امنیت و رفاه بینالمللی محسوب میشود.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
بحران در زیستگاههای حساس حیاتوحش
چرای غیرمجاز دام در خراسان شمالی؛ تهدیدی جدی برای بقای یوزپلنگ آسیایی
گامی مؤثر در جهت حفاظت از تنوع زیستی استان تهران
بازگشت حیاتوحش به طبیعت؛ ۳۵ گونه جانوری در مناطق حفاظتشده تهران رهاسازی شدند
محیط زیست و آیینهای مذهبی
پویش «محرم سبز» در استان تهران؛ کاهش پسماند و ترویج نذر سبز در مراسم عزاداری
پارک پردیســـــــــان را دریابیم
میزبانی ایرانی از کاروانسرا تا بومگردی
پرفروشهای نمایشگاه کتاب تهران چه تصویری از جامعه ایران به دست میدهند؟
فهرست پرفروشها سند اجتماعی میشود
کلکِ خیـــــــالانگیز
مقابله با قاچاق حیاتوحش
هشدار جدی به شرکتهای حملونقل؛ قاچاق حیاتوحش جرم است و مجازات سنگین دارد
پیشرفت ۹۰ درصدی پروژه احیای تالاب بامدژ خوزستان
امنیت غذایی
هشدار درباره گسترش «ارزانخواری»؛ فشار اقتصادی الگوی تغذیه خانوارها را تغییر میدهد
وب گردی
- بهترین پنل پیامکی ایران [4 تا از بهترین سامانه پیامکی ایران]
- آشنایی با خدمات متنوع اسنپفود در رشت
- بهترین مدل شومیز برای افراد چاق؛ 10 مدل ترند 1405
- جنس سیم چه تأثیری در کیفیت برق رسانی دارد؟
- مسابقه ملی ایدهپردازی «ایدانو» به آنتن شبکه دو رسید
- «سهم ما از قدردانی»؛ حمایت ویژه هتلهای دُنسه از قهرمانان امداد
- درخواست ایجاد مسیر دوچرخهسواری ۱۰۰ کیلومتری در قم
- چند روز بعد از سمپاشی ساس از بین میرود؟ (راهنمای کامل سمپاشی ساس + قوی ترین سم ساس)
- باغ پرندگان تهران کجاست؟ معرفی، ساعت کاری و آدرس
- مقایسه قیمت ورق شیروانی، سیاه، استیل و گالوانیزه در یک نگاه بیشتر
بیشترین نظر کاربران
شهــرکُــشــــــی |پیام ما
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید