در تعریف طرح سیمرغ کوه‌های ایران که در سایت‌های مختلف آمده، این طرح به مجموعه صعود به ۳۱ قله‌ بلند ایران در ۳۱ استان ایران با رعایت اهداف و موارد الزام این طرح اطلاق می‌شود. طرح سیمرغ در سال ۹۵ توسط فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی به تصویب رسید. براساس طرح سیمرغ کوهنوردی، افرادی که برمبنای اهداف و شرایط لازم مطرح‌شده، توسط فدراسیون در هر زمانی بتوانند به این مجموعه قلل صعود کنند و مدارک و مستندات لازم را به فدراسیون ارائه کنند، مفتخر به دریافت نشان سیمرغ کوهنوردی می‌شوند. در ادامه تعریف این طرح آمده که از مهمترین اهداف طرح سیمرغ کوهنوردی، سفر و گردش کوهنوردان به اقصی نقاط ایران است که به‌واسطه آن بتوانند با فرهنگ و اخلاقیات مردمان سرزمینمان ایران، آشنایی شوند. هدف دیگر کمک به اقتصاد روستاییان و بهبود معیشت بومیان منطقه است که نهایتاً موجب رونق گردشگری‌های روستایی و بومگردی شود و حتی به‌واسطه‌ این طرح، شهرهای کوچک‌ در مسیر این کوهنوردان نیز منتفع شوند. 

فدراسیون کوهنوردی این طرح را با الگوبرداری از طرح‌هایی مثل باشگاه هشت‌هزارمتری‌ها و نشان پلنگ برفی و هفت قله‌ بلند هفت قاره به‌صورت یک پروژه گردشگری کوهنوردی در ایران به اجرا درآورد که به‌سبب آن صنعت گردشگری را تا حدی رونق بخشد. 

اولین همایش سیمرغ در ۲۳ مرداد سال ۱۳۹۷ برگزار شد که ۴۷ کوهنورد مفتخر به دریافت نشان سیمرغ از طرف فدراسیون کوهنوردی شدند و در دومین همایش که در آبان ۱۳۹۸ برگزار شد. مجموعاً ۱۲۸ نفر به دریافت نشان مفتخر شدند که در این‌ بین پنج نفر با شرایط شیوه‌نامه‌ جدید سیمرغ کوه‌های ایران صعودهایشان را به اتمام رسانده بودند. 

منظور از شرایط شیوه‌نامه‌ جدید گذراندن هشت دوره کارآموزی و کلاس‌های آموزشی است و همچنین اجرای برنامه زیر نظر باشگاه‌های کوهنوردی و با حضور مربی است که در شیوه‌نامه‌ای که در اردیبهشت ۱۳۹۹ تدوین‌شده در اختیار عموم قرار داده شد.

این طرح براساس تعریفی که در بالا ارائه شد از جمله طرح‌های موفق کوهنوردی می‌توانست باشد اما در سال‌های اخیر این طرح با انتقادات بسیاری مواجه شده است. مانند همایش‌های بزرگی که برگزار می‌کنند و افراد بسیاری که بی‌ضابطه به کوه‌های بکر می‌روند. 

تجاری شدن طرح سیمرغ

«ولی کاویانی‌فر» تا هفته قبل بازرس طرح ملی سیمرغ کوه‌های ایران بود و حالا استعفا داده است. او با بررسی میدانی و صعود به قله‌های سیمرغی، آسیب‌شناسی این طرح را انجام داد و بارها در این مدت به دست‌اندرکاران طرح درباره آسیب‌ها صحبت کرد اما نتیجه‌ای به همراه نداشته است. 

او معتقد است کوهستان محیطی امن و پاک است و باید پاک بماند، اما در این طرح فقط صعود به مرتفع‌ترین قله هر استان مورد توجه است، فارغ از اینکه این قله‌ها تا چه میزان بکر هستند و باید از آنها محافظت کرد. «قله‌ها براساس ارتفاعشان برای این طرح انتخاب می‌شوند و صعود به بلندترین قله هر استان عاملی است تا افراد سیمرغ بگیرند. این درحالی‌است که بسیاری از این قله‌ها بکر هستند و حضور گروه‌های بزرگ در آن اشتباه محض است و عامل نابودی طبیعت.»

به‌گفته کاویانی‌فر، این طرح شیوه‌نامه‌ای دارد که شیوه صعودهای امن و به دور از حادثه را ترویج می‌دهد. براساس شیوه‌نامه حضور افراد در تیم‌های ۱۲نفره ممکن است و البته افراد باید برای رونق بخشیدن به اقتصاد محلی و گردشگری خریدهای لازم را از مقصد انجام دهند. «با وجود این قوانین، صعودهای سراسری تیم‌هایی متشکل از ۱۰۰ تا ۲۰۰ نفر به کوهستان انجام می‌شود که با اصول شیوه‌نامه مغایر است. همین چندماه قبل همایشی در قله سیالان قزوین برگزار شد و حدود ۳۰۰ نفر به قله صعود کردند. حضور این تعداد کوهنورد در طبیعت فاجعه‌بار است. از سویی افراد معمولاً خریدهایشان را در مبدأ یا در راه انجام می‌دهند و چیزی به جامعه محلی نمی‌رسد. در صعود به قله‌های بلند کشور هزینه‌های گزافی از کوهنوردان می‌گیرند که این عامل و صعودهای سراسری با تعداد زیاد باعث کم شدن تعداد افراد شرکت‌کننده در طرح سیمرغ شده است.»

او در سال‌های مختلف شاهد این بود که قله‌های بسیاری در کشور ناشناخته هستند و اشخاص صرفاً با صعود به چند قله شاخص مثل دماوند، سبلان و الوند، خود را کوهنورد می‌دانند و همین هم دلیلی برای معرفی و راه‌اندازی این طرح شد. «از سال ۱۳۹۸ شاهد این بودیم که کار به‌سمت تجاری شدن رفت. شیوه‌نامه‌ای که نوشته بودیم، رعایت نشد. دسته‌های بزرگ کوهنوردی به کوه‌ها برده شد و هر ماه در قله‌های بکر اقدام برگزاری همایش کردند و شاهد حضور چند صد نفر کوهنورد بودیم که نتیجتاً آسیب‌های جبران‌ناپذیری به اکوسیستم و حیات‌وحش زدند.» 

او هم مانند کاویان‌فر به تعداد افرادی که به مناطق بکر برده می‌شود، انتقاد دارد و می‌گوید براساس اصول بین‌المللی تیم‌ها اصولاً ۹نفره هستند، «ما در شیوه‌نامه ۱۰ تا ۱۲ نفر را تأیید کردیم که به‌همراه بیمه، مربی و سرپرست مورد تأیید فدراسیون بودند، اما متأسفانه با برگزاری همایش‌های ۳۱ قله، تعداد نفرات بالای چند صد نفر به مناطق فرستاده شدند.» او بار دیگر بر این نکته تأکید می‌کند که این طرح بسیار خوب بود و است، اما مشروط بر اینکه شیوه‌نامه اجرایی اسفند ۱۴۰۲ رعایت شود، اتفاقی که نیفتاد و هر روز هم بدتر از قبل شد تا بیم تخریب قله‌های بلند کشور هر روز جدی‌تر شود.