رویدادهای مهم روز اول «اجلاس اقلیمی سازمان ملل متحد» شامل چند مورد بود:توافق بر سر قوانین تجارت اعتباری کربن: دیپلمات‌ها بالاخره پس از سال‌ها کشمکش به توافقی برای چارچوب‌گذاری بازارهای اعتباری کربن دست یافتند. ثبت رکورد جدید برای سال ۲۰۲۴ به‌عنوان گرم‌ترین سال تاریخ: سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد به‌دلیل روند مستمر افزایش دمای میانگین جهانی، سال ۲۰۲۴ در مسیر ثبت رکورد جدیدی قرار گرفته است.

اظهارنظر «جان پودستا»، نماینده ویژه اقلیمی آمریکا: او بیان کرد که مبارزه با تغییر‌اقلیم حتی با روی کار آمدن رئیس‌جمهور جدید، دونالد ترامپ، متوقف نخواهد شد.

سودهای کلان شرکت‌های نفتی: سود این شرکت‌ها به ۵۰۰ میلیارد دلار در سال رسیده است.

اثر هنری «نهنگ مرده در ساحل»: این اثر هنری به‌اندازه واقعی یک نهنگ عنبر توسط «کاپتین بومر»، هنرمند بلژیکی، خلق شده است. این اثر هنری پیشتر در زوریخ سوئیس و بوردو فرانسه برای جلب توجه مردم به مشکلات این گونه به نمایش گذاشته شده بود. در کاپ۲۹ این اثر هنری در ساحل باکو و حاشیه دریای خزر در معرض دید عموم قرار گرفت.

سخنرانی «سیمون استیل»، رئیس سازمان ملل در امور اقلیم: او خطاب به حضار گفت: «آنچه مرا به وجد آورده، نبوغ و اراده انسانی است. توانایی ما برای بارها و بارها بلند شدن و ادامه دادن، تا زمانی که به اهداف خود برسیم.»

به‌گزارش گاردین نگاهی به آنچه در روز اول اتفاق افتاده، نشان می‌دهد COP29 با چالش‌ها و تحولات مهمی روبه‌روست که تأثیرات گسترده‌ای بر آینده اقدامات جهانی در حوزه اقلیمی دارد. به‌عنوان مثال واکنش‌های انتقادی نسبت به ماده ۶ همچنان ادامه دارد. «اریکا لنون»، وکیل ارشد مرکز حقوق بین‌المللی محیط‌زیست، درباره تصویب سریع این قوانین گفت: «امروز، کشورها اجازه دادند که این حرکت خارج از رویه برای کسب یک پیروزی اولیه در آغاز COP29 به سرانجام برسد. اما این تصمیم به هیچ عنوان پیروزی‌ای برای مردم یا کره زمین نیست. تصویب این قوانین برای بازارهای کربن بدون هیچ‌گونه بحث و بررسی، پیش‌زمینه‌ای خطرناک برای کل روند مذاکرات ایجاد می‌کند. این موضوع رویه‌ای بسیار نگران‌کننده است؛ زیرا این اقدام توان کشورها برای بحث و حتی اصلاح استانداردها را از بین می‌برد. ازاین‌رو، تصویب سریع این قوانین منجر به مقرراتی خطرناک می‌شود که به نقض حقوق بشر و آسیب‌های زیست‌محیطی می‌انجامد.»

گفته‌های منتقدان تصویب قوانین بازار کربن بیانگر نگرانی عمیق برخی فعالان نسبت به پیامدهای اجتماعی و محیط‌زیستی بازارهای کربن است که ممکن است به‌جای کاهش واقعی انتشار گازهای گلخانه‌ای، بیشتر به‌نفع کشورهای توسعه‌یافته و صنایع آلاینده باشد. در همین زمینه یکی از سخنرانان در اجلاس ابراز نگرانی کرد که تصویب این تصمیم بدون بحث و بررسی، نشان‌دهنده‌ روند همکاری واقعی نیست و از کنفرانس خواست که این رویه را ادامه ندهد. او اشاره‌ای هم به COP28 در امارات متحده عربی داشت، جایی که در آن نیز تصمیم‌گیری‌هایی در روز نخست با وجود نگرانی‌های برخی کشورها به‌سرعت انجام شد.

منتقدان همچنین معتقدند اینگونه تصمیم‌گیری‌های شتاب‌زده، فرآیند مذاکرات اقلیمی را تحت‌تأثیر منفی قرار می‌دهد و ممکن است منجر به پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی ناخوشایند شود.

اعتراضات در لندن،‌ سخنرانی در باکو

همزمان با آغاز اجلاس COP29 در آذربایجان، فعالان اقلیمی در لندن روز نخست این نشست را با برگزاری اعتراضی در مقابل دفتر مرکزی شرکت نفت و گاز BP برگزار کردند. معترضان بنری با شعار «BP، از تأمین مالی نسل‌کشی و بحران اقلیمی دست بکش» در دست داشتند و از این شرکت خواستند که به استخراج نفت و گاز پایان دهد و از «سوءاستفاده از روند اجلاس بین‌المللی اقلیم و سودجویی از نسل‌کشی» دست بردارد. گروه «لندن بدون سوخت‌های فسیلی (Fossil Free London)» که این اعتراض را سازمان‌دهی کرده است، در بیانیه‌ای به رسانه‌ها اعلام کرد که BP ارتباط طولانی‌مدتی با شرکت نفت دولتی جمهوری آذربایجان (SOCAR) دارد و این دو شرکت اخیراً توافق کرده‌اند تا زمینه‌های جدیدی را برای حفاری اکتشاف کنند. جالب اینکه «مختار بابایف»، رئیس COP29، سابقه ۲۶ سال کار در شرکت «SOCAR» را دارد. اعتراضات فعالان اقلیمی در لندن همچنین به روابط انرژی بین آذربایجان و اسرائیل اشاره داشت. تقریباً ۳۰ درصد نفت اسرائیل از آذربایجان تأمین می‌شود که از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیهان (BTC) به خاورمیانه می‌رسد. شرکت BP مالک عمده این خط لوله است و شرکت نفت آذربایجان (SOCAR) دومین سهامدار بزرگ آن به‌شمار می‌آید.

«جوانا وارینگتون»، یکی از فعالان گروه «لندن بدون سوخت‌های فسیلی» در این زمینه گفت: «همان غول‌های سوخت فسیلی که از رنج میلیاردها نفر سود می‌برند، با نزدیک شدن بحران اقلیمی به نقطه فروپاشی، از نسل‌کشی استعماری اسرائیل حمایت می‌کنند. این‌همه در برابر چشمان رهبران جهان رخ می‌دهد که به‌جای ایستادگی برای حمایت از حقوق بشر و زندگی، به نظاره نشسته‌اند.» این اعتراضات نشان‌دهنده پیوند میان مسائل اقلیمی و حقوق بشری است و تأکیدی بر این دیدگاه که غول‌های سوخت فسیلی از رنج و بحران‌های انسانی برای سودجویی استفاده می‌کنند.

همزمان با این اعتراضات در لندن رهبر حزب کارگر بریتانیا، COP29 را به‌عنوان «بزرگترین فرصت» بریتانیا برای رهبری جهانی معرفی کرد. او تأکید کرد که رسیدگی به مسائل زیست‌محیطی، به‌ویژه سرمایه‌گذاری‌های سبز و نوآوری‌های مرتبط، برای کشور فرصت بزرگی ایجاد می‌کند. اظهارات «استارمر» با دیدگاه‌های حزب کارگر هم‌راستاست که اعلام کرده درصورت پیروزی در انتخابات، قصد دارد همکاری نزدیکی با سازمان‌های زیست‌محیطی برای پیشبرد سیاست‌های سبز و پایدار داشته باشد. استارمر همچنین به نقش شرکت‌های سوخت فسیلی، از جمله BP، در تشدید بحران‌های اقلیمی اشاره و بر لزوم انتقال بریتانیا از این صنایع به‌سمت انرژی‌های تجدیدپذیر و فناوری‌های سبز تأکید کرد.

یکی دیگر از اتفاقات جالب توجه COP29 حضور طالبان در این اجلاس است. مقامات طالبان برای اولین‌بار از زمانی که در سال ۲۰۲۱ قدرت را در افغانستان به دست گرفتند، در اجلاس COP29 شرکت کرده‌اند. ازآنجاکه این گروه به‌طور رسمی از سوی کشورهای عضو سازمان ملل به رسمیت شناخته نمی‌شود، طالبان نمی‌تواند به‌طور کامل در مذاکرات رسمی شرکت کند. اما طبق گزارشی از خبرگزاری رویترز، به دعوت میزبانان آذربایجان، طالبان برای مشارکت در بحث‌های حاشیه‌ای و احتمالاً برگزاری نشست‌های دوجانبه دعوت شده‌اند؛ مقامات کشوری که برای سال‌ها با خشکسالی مواجه بوده و یکی از کشورهای آسیب‌پذیر در برابر بحران اقلیمی است.

تغییراقلیم و بحران عمیق بی‌عدالتی 

کمیسر عالی پناهندگان سازمان ملل در این زمینه در سخنرانی خود در COP29 گفت: «بحران اقلیمی نمایانگر یک بی‌عدالتی عمیق است. افرادی که مجبور به فرار شده‌اند و جوامعی که میزبان آنها هستند، کمترین مسئولیت را در قبال انتشار گازهای گلخانه‌ای دارند، اما بیشترین هزینه را می‌پردازند. میلیاردها دلار بودجه اقلیمی هرگز به دست آنها نمی‌رسد و کمک‌های بشردوستانه نمی‌تواند شکاف روزافزون را پر کند. راه‌حل‌ها در دسترس هستند، اما نیاز به اقدام فوری داریم. بدون منابع و حمایت‌های مناسب، افرادی که تحت‌تأثیر قرار گرفته‌اند، به دام خواهند افتاد.»