پیش از تکمیل بند کمال‌خان، روزانه تعداد زیادی بونکر سیمان از کارخانه سیمان سیستان با هدف ارزآوری به افغانستان صادر می شد، اما پس از بهره‌برداری از بند مذکور و سد اخیری که روی خاشرود احداث شد، صادرات سیمان به افغانستان از این پایانه مرزی کاهش یافت، اما بازهم جزو عمده کالاهای صادراتی به افغانستان از طریق مرز میلک به‌شمار می‌رود.

در حال حاضر سد بخش‌آباد در ولسوالی بالابلوک ولایت فراه افغانستان با ارتفاع ۸۱ متر و ظرفیت ۱/۳ میلیارد مترمکعب پیشرفت فیزیکی قابل‌توجهی دارد و تونل‌های این سد در حال تکمیل است. بااین‌حال و با وجود پیامدهای زیستی و زیست‌محیطی سدهای سلما، کمال‌خان و پاشدان، سیمان عمده کالای صادراتی پایانه مرزی ماهیرود به افغانستان عنوان شده است.

کمیسار آب هیرمند براساس هشدارهای مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست‌جمهوری و سایر کارشناسان از سال ۹۶ مطلع بود که بند کمال‌خان در حال تکمیل است، برای پیشگیری از احداث بند کمال‌خان چه اقدامی انجام داده است؟ از طرفی چندسالی است که مسئله احداث سد بخش‌آباد و تبعات زیست‌محیطی آن مطرح است، آیا وزارت نیرو برای پیشگیری از احداث این سد برنامه‌ای داشته و به دستگاه دیپلماسی ارائه داده است؟

عدم وجود نگاه استراتژیک در وزارت نیرو صدمات زیادی به مناطق مختلف به‌ویژه منطقه سیستان وارد کرده است، اینکه کمیسار آب هیرمند و دفتر رودخانه‌های مرزی وزارت نیرو هیچ نقشه و برنامه‌ای برای پیشگیری از برنامه سدسازی افغانستان بر روی حوضه‌های آبریز ورودی به استان‌های شرقی ایران ندارند، قابل‌پذیرش نیست. بدیهی‌ترین اقدام دفتر رودخانه‌های مرزی برای ایجاد خلل در سدسازی‌های افغانستان، می‌توانست تصمیم‌سازی برای ممنوعیت صادرات سیمان به افغانستان به‌عنوان مهمترین عامل ساخت سد باشد که متأسفانه تاکنون روند صادرات سیمان استمرار دارد.

در فضای رسانه‌ای هیچ‌گاه شاهد موضع منفی وزارت نیرو در قبال صادرات سیمان به افغانستان نبوده‌ایم؛ با توجه به اینکه وزارت نیرو دو موضوع فاز حقوقی دیپلماسی آب و اجرای پروژه‌های آبی را به‌عهده دارد، بنابراین شائبه تعارض منافع را به ذهن متبادر می‌کند.

اگر دفتر رودخانه‌های مرزی در ساختار وزارت نیرو وجود نداشت، افغانستان چه اقدامی انجام می داد که تاکنون انجام نداده است؟ (بند کمال‌خان، سد بخش‌آباد، نهر لشکری، سد پاشدان و …) بودن یا نبودن دفتر رودخانه‌های مرزی وزارت نیرو، تفاوتی در نتیجه داشته است؟

ازآنجاکه پیامدهای زیست‌محیطی احداث سد بخش‌آباد فراتر از حد تصور است، به‌گونه‌ای‌که شرایطی را رقم خواهد زد که برای وضعیت کنونی سیستان تأسف بخوریم. بنابراین، انتظار می‌رود دولت چهاردهم تدابیری اتخاد کند تا صادرات سیمان به افغانستان متوقف شود و بدین‌ترتیب هزینه‌های سدسازی‌ در افغانستان افزایش و روند احداث آن کُند شود.