«این نخستین‌بار نیست که موضوع خشک شدن همهٔ قنات‌ها در «خیج»، روستایی با بیش از دو هزار نفر جمعیت در شهرستان شاهرود استان سمنان مطرح می‌شود. قنات‌هایی که محل اصلی تأمین آب شرب و کشاورزی اهالی این روستا بود و ضامن تأمین معیشت اهالی که عمدتاً از راه باغداری امرار معاش می‌کنند. موضوع حتی از این هم فراتر رفته است و اهالی می‌گویند آب شرب هم ندارند و ممکن است روزی فقط یک یا دو ساعت به آنها آب برسد. علاوه‌بر‌این، به‌دلیل نبود آب میزان باغداری این منطقه تا یک‌پنجم کاهش پیدا کرده است.

 حفر مکرر چاه

اهالی می‌گویند علاوه‌بر حفر چاهی که سال گذشته انجام شده است، یک‌بار دیگر مقنی‌ها در روستا از ابتدای سال مشغول کار هستند، اما به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسند.

«ابوالقاسم میرباقری» که به روایت خودش باغش به یک‌دهم نسبت به ۱۰ قبل رسیده است، به «پیام ما» می‌گوید: «وقتی به جهادکشاورزی می‌گوییم آب نداریم و مشکل ما را حل کنید، می‌گویند مگر روستا شورا و دهیار ندارد که شما خودتان می‌خواهید موضوع را پیگیری کنید؟ وقتی به ادارهٔ آب می‌گوییم هم همین حرف را می‌زند. چه ما بگوییم، چه دهیار، چه اعضای شورا، در این واقعیت تغییری ایجاد نمی‌کند که خیج آب ندارد. باغ‌های اینجا معروف بود، اکثر مردم از همین راه زندگی می‌کردند؛ اما امروز هیچ‌چیزی نداریم. نه آب کشت و زرع داریم و نه آب آشامیدن و حمام رفتن. مردم برای بی‌آبی مریض شده‌اند، اما کسی گوشش بدهکار نیست.»

  مهاجران نیمه‌کاره

قنات «اکبرآباد» ۴۰ هکتار از باغ‌های این منطقه را  آبیاری می‌کرد، اما امروز ۱۰ هکتار از باغ‌ها باقی است؛ چراکه قنات دیگر آب ندارد. ابوالقاسم پیشتر هم برای ما تعریف کرده بود که باغش۴۰ ساعت آب می‌گرفت و چهار هکتار را آبیاری می‌کرد، اما حالا به یک هکتار هم نمی‌رسد. یعنی آبی نیست. او فکر می‌کند مشکل فقط خشک شدن نیست، بلکه ساخت‌وسازهایی است که طی این چندسال به جان روستا افتاده است: «آدم‌های روستا هیچ‌وقت کامل از روستا نمی‌روند. می‌روند در شهر ساکن می‌شوند، اما خانه ‌و زندگی‌شان را در روستا نگه می‌دارند. طبیعی است که بچه‌هایشان هم بیایند و بخواهند در همین روستا خانه‌ای بسازند. هیچ مقرراتی هم برای ساخت‌وساز وجود ندارد. تعداد آدم‌هایی که دیگر ساکن روستا نیستند اما تابستان به روستا برمی‌گردند، زیاد است. همین موضوع مشکل بی‌آبی را تشدید می‌کند. زنان ما اگر ظرف هم بخواهند بشویند، باید ساعت ۴ صبح باشد؛ آن‌هم اگر آبی این ساعت بیاید. حمام هم بخواهی بروی و یا رویتان به گلاب، اجابت مزاج را هم باید بگذاری نصفه‌شب انجام بدهی. اما نمی‌دانید به آن بنده خدا که معترض بود، چه حرف‌هایی زدند. انگار نه انگار که مردم دیگر امانشان بریده است.»

این‌بار هم می‌گوید هنوز همان مقنی‌ها مشغول کار هستند، اما هنوز به آب نرسیده‌اند: «کار بی‌فایده می‌کنند. همهٔ اهالی می‌گویند که این صرف پول اضافی است، اما کسی گوش نمی‌کند. اگر مردم حرفی بزنند، می‌گویند مگر شما متخصص هستید؟ کارگرها هم دارند کارشان را می‌کنند، آنها که تقصیری ندارند. زنان ما مشکل پزشکی و بیماری پیدا کرده‌اند، به‌خاطر شرایط بهداشتی ناشی از بی‌آبی. برای هیچ‌چیزی آب نیست؛ نه کشاورزی، نه نوشیدن، نه حمام کردن، نه  اجابت مزاج کردن. وقتی هم که اعتراض کنیم، می‌گویند شلوغ‌کاری می‌کنید. جنجال می‌کنید.»

 وضعیت حاد

«علی‌اکبر حسینی»‌ رئیس شورای این روستاست. او همهٔ صحبت‌های اهالی را تأیید می‌کند و معتقد است مردم این روستا صبورانه دارند شرایطی را تحمل می‌کنند که اگر همان مسئولان آب را بیاوری، برای دو روز هم نمی‌توانند تحمل کنند: «چاهی که سال قبل در روستا حفر شد که آب نداشت. آن‌همه هزینه و پول صرف شد، قطره‌ای آب برای مردم بیرون نیامد. این سال‌ها همه‌جا کم‌وبیش با مشکل آب دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. اما در منطقهٔ ما هیچ روستایی مشکلش به‌اندازهٔ خیج حاد نیست. مسئولان هم توجه نمی‌کنند. حالا دارند چاهی حفر می‌کنند که باز هم به آب نخواهد رسید. این فقط اسراف پول مردم است.»

مدیر آبفای شاهرود پاسخی به «پیام ما» نمی‌دهد. او پیشتر نیز و در گفت‌وگو با پیام ما اعلام کرده بود کارهایی برای «خیج» انجام شده و کارهایی نیز در حال انجام است، اما نمی‌تواند اطلاعات دیگری بدهد. «علی‌رضا مطهرنژاد» گفته بود: «من به هیچ عنوان تلفنی جواب نمی‌دهم. حتماً یک کارهایی شده و  باز هم می‌شود، اما من به شما تلفنی جواب نمی‎دهم؛ آن‌هم بدون هماهنگی با استان.»

«عرب یارمحمدی»، مدیر روابط‌عمومی آبفای این شهرستان، همان زمان به «پیام ما» گفته بود: «از شرکت آبفای کشور دستور داده‌اند مدیران شهرستانی به هیچ‌عنوان مصاحبهٔ تلفنی نکنند و همهٔ مصاحبه‌ها یا از استان انجام شود یا با هماهنگی استان. اداره‌های شهرستانی دیگر هیچ اختیاری برای مصاحبه ندارند.»

آبفای شاهرود، نخستین‌بار نیست که جواب پیگیری رسانه‌ها را نمی‌دهد. اهالی خیج نیز نخستین‌بار نیست که مسئلهٔ بغرنج آب را به مسئولان این شهرستان و استان سمنان یادآوری می‌کنند. یک طرح آبرسانی بی‌نتیجه پیشتر در این روستا اجرا شده‌ است و حالا هم یک طرح دیگر در دست اجراست. دولت خودش را موظف به پاسخگویی نمی‌داند، اما باپاسخ یا بی‌پاسخ گره مشکل آب در خیج است که بی‌ گره‌گشایی مانده است.