خواجه محمدشریف اناری در دربار نادرشاه

نجمه پورشریفی

 موقوفه خواجه شریف انار از جمله بزرگترین موقوفات منطقه و حتی در استان کرمان است. واقف آن خواجه محمد شریف فرزند ابواسحاق است. حسب سوابق تاریخی و روایات نقل شده، خواجه محمد شریف از انسان های متقی و نوابغ عصر خود بوده که در سال های ۱۱۱۰ – ۱۰۶۰ هـ.ق با کار و تلاش مداوم تعداد زیاد از قنوات و اراضی تحت شرب را احیا و به بهره برداری رساند.

خواجه محمدشریف دارای سه پسر به ترتیب به نام های خواجه محمدحسین، خواجه محمدحسن و آقالطفعلی بوده که تولیت موقوفه را به اکبر اولاد خود خواجه محمدحسین واگذار و او به عنوان متولی اول تعیین می شود و حسب نص صریح وقفنامه تولیت موقوفه تولیت موقوفه را واقف به اکبر اولاد ذکور خود که متصف به صفات ارشدیت، اصلحیت و اکبریت باشد تفویض نموده و همچنین با توجه به روایات نقل شده چند تن از حکام و زورمداران کرمان و … با عبور از  انار عمده رقبات موقوفه را از ید خواجه محمدشریف خارج می کنند که توصیه‌ علمای دین و زعمای قم در آن زمان موثر واقع نشده به نحوی که خواجه محمدشریف به پایتخت نادرشاه افشار در مشهد مقدس می رود و به هر ترتیبی که بوده به عنوان کارگر آشپزخانه دربار نادرشاه مشغول فعالیت می شود و چون دارای خط بسیار زیبا و هوش سرشاری بوده روزی متوجه محاسبه اشتباه حساب آشپزخانه دربار توسط سرآشپز می شود و مراتب را به سر آشپز تذکر می دهد. به نحوی که سرآشپز با توجه به درایت و هوش او محاسبات آشپزخانه را به او واگذار می کند. زمانی که رئیس خزانه‌داری پادشاه تفاوت محاسبات جاری و قبلی آشپزخانه را ملاحظه می کند در پی تحقیق متوجه خواجه محمد شریف شده و او با اجازه شرفیابی به حضور رسیده و در معرفی خود سرگذشت خود را و اینکه با تحمل چه مسائل و مشکلاتی توانسته خود را به اینجا جهت احقاق حق خود برساند شرح می دهد و نهایتاً‌ پادشاه با صدور دستورات لازم در سرکوبی متجاوزین به املاک وی و بدرقه نامبرده با چند تن از قراولان ویژه دربار راهی انار شده و تماماً املاک خود را مسترد می نماید. 

مرحوم خواجه محمدشریف حسب وقفنامه‌ موجود در سنه۱۱۳۷ هـ.ق یعنی ۳۰۰ سال قبل کلیه آب و اراضی رقبات خود را وقف به اولاد خود و نحوه‌ تولیت و انتفاع از عواید آن ها را بر نهج شرعی و تقسیم عایدات به صورت کما فرض الله (پسربخش دختر بخش) بر عهده متولیان قرار داده و از طرفی یک تومان تبریز از عایدات را اختصاص به زوار حضرت سیدالشهدا و نیم دانگ (۸ حبه) از آب و اراضی نصرت آباد را وقف بر امامزاده محمد صالح می نماید و همچنین در انتهای وقفنامه مرقوم داشته هر شخصی خواه متولی، خواه حاکم، خواه قاضی، خواه مفتی و هر کس که یکی از شروط وقفنامه را تغییر دهد، در زمره کفار و در یوم الحساب القیامه محشور با قاتلین حضرت اباعبدالله الحسین و در زمره اشقیا و در قبر طعمه مار و کژدم و از شفاعت سید ابرار بی نصیب باشد و نیز وقفنامه موقوفه مذکور سنه ۱۱۳۷هـ.ق بدواً بر روی پوست نگارش شده که در تحقیقات انجام شده از بین رفته و مواد آن در بایگانی راکد اداره کل اوقاف کرمان موجود و ممهور به مهر و خاتم واقف است و در حواشی آن ترتیبی چند از علما و مراجع و آیات عظام آن زمان مراتب صحت وقفنامه و تعلق به واقف و انجام وقف به صورت صحیح و شرعی را تائید و گواهی و شهادت دادند.