دربند راور؛ زیستگاه یوز ایرانی

راوَر، مرکز شهرستان راور، شمالی‌ترین شهر استان کرمان در شرق ایران است. این شهر در فاصله ۱۴۰ کیلومتری شهر کرمان واقع شده‌است..
این منطقه بر سر راه کویری کرمان ـ شهداد قرار دارد و به همین دلیل راور نامیده شده است. به طوری که گفته شده حدود 16 قرن پیش، راور محل زندگی زرتشتیان بوده و خاور زمین خوانده می شده است. مردم این شهرستان به زبان فارسی سخن می گویند و نسبت به استان کرمان از گویش محلی کمتری برخوردارند.
یکی از مناطق بسیار ارزشمند شهرستان راور، منطقه دربند است که شمال و شرق شهر راور را دربرگرفته است. ارزش منطقه دربند به دلیل زیستگاه یوز آسیایی(ایرانی) می باشد. این منطقه یکی از مناطق ده گانه «زیستگاه یوزپلنگ آسیایی» محسوب می گردد. به دلیل ارزش های دربند، اداره کل محیط زیست استان پس از سال تلاش در سال 78 موفق به جلب توجه«دفتر پژوهش یوزپلنگ آسیایی» گردید و اکنون پرونده این منطقه به عنوان«پناهگاه حیات وحش» در دست تکمیل است و مراحل نهایی را جهت رسمیت یافتن طی می کند.
منطقه دربند دارای آب و هوایی گرم و نیمه خشک می باشد و اطراف آن را ارتفاعات و عوارض طبیعی فراگرفته اند. این منطقه از شمال توسط ارتفاعات«کلاغ پر» و «کوه طبس» از جنوب توسط ارتفاعات «تیغه سیاه»، «میان کوه» و «غفاری»، از شرق تپه های «سنگ انداز»، کلوت های موازی، جاده آسفالته شهداد- نهبندان، کویر لوت و چنگه مروارید و در نهایت از سمت غرب توسط ارتفاعات«ملخ خورده» و جاده خاکی راور به علی آباد نمکی دربرگرفته شده است. پست ترین نقطه این منطقه حدود 450 متر ارتفاع دارد که شامل نقاط کویر لوت می گردد و بلندترین نقطه آن هم مربوط به ارتفاعات«لکر کوه» است که نزدیک به 3 هزار متر از سطح دریا ارتفاع دارد. پوشش گیاهی منطقه از نوع بوته ای(گیاهان یک ساله) همچون آلاله، آویشن، درمنه و درختچه ای و درختی می باشد که می توان به نمونه هایی مانند کهکم، بنه، هوم، بادام وحشی، اورس و… اشاره کرد که تقریباً 5 تا 25 درصد از منطقه تحت تأثیر این پوشش گیاهی می باشد. همچنین ارتفاعات و تپه ماهورهای منطقه دربند میزبان مناسبی برای گونه های مختلف از جمله کل و بز، قوچ و میش، جبیر، یوزپلنگ، پلنگ، گرگ، تشی(جوجه تیغی)، کاراکال و… می باشد و پرندگانی چون کبک، تیهو، انواع کوکر، کبوتر وحشی، شاهین، عقاب صحرایی و… در این منطقه بر غنای حیات وحش آن افزوده اند.(برگرفته از کتاب جاذبه هاب طبیعت گردی/محمد جهانشاهی)