به مناسبت زادروز همایون کرمانی
روایتگر موج و دریا

امروز شانزدهم مرداد ماه، یکصد و پنجمین سالگرد تولد همایون کرمانی است. همایون با نام اصلی«محمد تجربه کار» در سال 1290 در محله گلبازخان از محله های کهن و سادات نشین کرمان دیده به دنیا گشود. با تولد محمد، کار و بار پدرش که مشغول کار پیله وری بود رونق یافت. پدرش همواره می گفت:«آقا محمد، پا قدمش مبارک و همایون بوده است…!» و همین واژه زیبا و پرمعنای(همایون) را به عنوان تخلص برگزید. واژه ای که در سراسر دوران رؤیایی کودکی آن را از لبان پدر شنیده و بدان روی، بین همسالان و همالان خویش به خود بالیده بود.
همایون کرمانی ، در آغاز، به حکم عشق و گرایش به آفرینش هنری، به کار نقاشی قالی سرگرم بود و روزگار می گذراند. اما در سال 1314 خورشیدی، از آن جا که هم فرزندان زیادی داشت، هم گرفتار فشار وضع بد اقتصادی در زندگی و بی رونقی کار و بار خود بود به آشنایی یکی از کارمندان دارایی کرمان- که خود نیز از ادبا و هنروران کرمان بود- به کار در دارایی مشغول شد. همایون در سال 1308(18 سالگی) زن گرفت. حاصل این پیوند 9 فرزند بود. که داغ یکی از این نه فرزند،«ناهید»، بر دل شاعر ماند.
همایون کرمانی از دیرباز به تنگی نفس مبتلا بود و با شنیدن مرگ فرزندش سکته ای خفیف داشته و تنگی نفس هم دست بردارش نبود. با این همه وضع مزاجی وی تا آخرین روز عمرش خوب رضایت بخش بود. تا این که به ناگهان در ساعت 12 شب اردیبهشت ماه 1358 بار دیگر به سکته ای شدید دچار و روز بعد با نگاهی ژرف به فرزندان و لبخندی دنیا را وداع گفت. شعر همایون، عرفانی بود. تا جایی که حبیب یغمایی می نویسد:«از غزلیاتش رایحه افکار عرفانی شعرای بزرگ به شامه اهل دل می رسد.» این شاعر شوریده، معتقد بود که تنها از مکتب قرآن است که انسان می تواند کام جان خود را بگیرد. پس بر اساس چنین اعتقادی بود که به شهادت همه آنان که به گونه ای شناختی از او دارند- از غیبت کردن، دروغ گفتن، کینه ورزی، ریاکاری و دوز و کلک و تبانی پرهیز داشت. به هیچ مخدر و مُسکری روی نیاوردو متعصب و دل سیاه و خشکه مقدس هم نبود و جلوه های عالی و انسانی و عرفانی موسیقی اصیل ایرانی را می ستود.
شاعری مانند همایون با چنان اندیشه های والای انسانی ابداً بهر مشت سیمی برای گذران دو روزه عمر کوتاه تر از نسیم، پیش صاحبان زر و زور، تعظیم و کرنش نمی کند و اصلا به تملق و چاپلوسی نمی اندیشد و مدح دونان را بهر دو نان نمی گوید و این یکی از امتیازات و افتخارات همایون است که حتی مصرعی هم در مدیحه، نمی سراید…
«دیوان همایون» در سال 1376 توسط مرکز کرمان شناسی به چاپ رسیده است.
صفحه کرمون به زودی به طور مفصل به این شاعر کرمانی خواهد پرداخت.