چرا بیمه‌ها نمی‌توانند خسارات بومگردی‌ها را پوشش دهند؟

بیمه‌های بی‌اثر





بیمه‌های بی‌اثر

۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴، ۲۳:۱۴

اواخر آذرماه پارسال شعله‌ها به‌سرعت به کپرهای اقامتگاه «کاشکیلو» رسید. دیررسیدن آتش‌نشانی و مشکلات در سیستم اطلاع‌رسانی به نهادهای امدادی باعث شد خساراتی سنگین و نزدیک به دو میلیارد برای این اقامتگاه بومگردی شهداد باقی بماند که هنوز هم زخم‌های آن باقی است. «پیام‌ما» سال گذشته در گزارشی بیمه اقامتگاه‌های بومگردی را بررسی کرده بود، اما پیگیری‌های دوباره نشان می‌دهد هنوز هم در بر همان پاشنه می‌چرخد. «سرور اسکندری»، مدیر کاشکیلو، درباره پیگیری‌هایش برای پرداخت خسارت از سوی بیمه به «پیام‌ما» می‌گوید هنوز بعد از گذشت ماه‌ها به‌دلیل قوانین بیمه نتوانسته خسارت واردشده را دریافت کند. موضوعی که بار دیگر ضرورت بازنگری و تقویت پوشش‌های بیمه‌ای اقامتگاه‌های بومگردی را مطرح می‌کند و این پرسش را پیش می‌آورد که چرا چارچوب بیمه‌ها متناسب با فضای اقامتگاه‌ها نیست؟

۱۳ دقیقه کافی بود تا آتش به‌سرعت به اتاق‌های «کاشکیلو» که از درخت نخل ساخته شده‌ بود، برسد. آتش‌سوزی از یکی از اتاق‌ها شروع شده بود. یکی از کپرها با کپسول آتش‌نشانی اقامتگاه خاموش شد، اما سرعت گسترش آتش به‌اندازه‌ای بود که کپسول‌های اقامتگاه توان کنترل آن را نداشتند.
آتش‌سوزی خسارات مالی سنگینی به اقامتگاه وارد کرد. به‌گفته اسکندری، بخش سنتی اقامتگاه که اتاق‌های کپری مجهز و تخت‌های چوبی ساخته‌شده از گز شهداد و چنار سیرچ داشتند و ساخت آنها هزینه بالایی در بر داشت، کاملاً خاکستر شدند. بااین‌حال، خوشبختانه هیچ‌یک از مهمان‌های این اقامتگاه آسیب ندیده بودند.
سال گذشته مدیر کاشکیلو گفته بود: «اقامتگاه بیمه آتش‌سوزی دارد، امیدواریم طبق قرارداد بیمه در تعیین خسارت به این نکته توجه کنند که کپرها به‌نوعی معماری سنتی جنوب کرمان محسوب می‌شوند.» اما پیگیری‌های «پیام‌ما» بعد از گذشت پنج ماه نشان می‌دهد بیمه، ساختمان‌هایی را که اسکلت دارند یا از آجر ساخته شده‌اند، تحت‌پوشش قرار می‌دهند و فضای سنتی اقامتگاه‌ها را در نظر نمی‌گیرد.
اسکندری دراین‌باره می‌گوید آنچه از بیمه انتظار داریم یک چتر حمایتی باشد، یک چتر منفعتی برای خودشان است: «به همین دلیل، به‌دنبال بهانه‌هایی هستند تا بیمه‌شونده را از گرفتن حق بیمه منصرف کنند. به‌نظرم مشکل تمام اقامتگاه‌ها این است که زمانی که به‌دنبال گرفتن خسارت هستید به شما می‌گویند باید آن زمان با مبلغ بیشتری بیمه می‌کردید. این درصورتی‌است در زمان بیمه کردن اقامتگاه چنین مشاوره‌ای را نمی‌دهند.»
او توضیح می‌دهد که کپر یک سازه سنتی است، اما بیمه‌ این را نمی‌پذیرد: «می‌گویند در قرارداد ما کپر نیست. این در‌حالی‌است که اقامتگاه‌های بومگردی این منطقه با کپر تعریف می‌شوند.»
به او گفته شده که کپر و فضای آزاد جزو قرارداد نبوده: «فضای آزاد یعنی چه؟ یک ساختمان وقتی خراب می‌شود، جای آن می‌شود فضای آزاد. ما که در فضای آزاد نبودیم. ساختمان داشتیم. اما نمی‌پذیرند و فقط گفته می‌شود در قرارداد نبود. درست هم می‌گویند. قانون آنها خلأ ندارد، اما در مشاوره هنگام بیمه‌شدن خلأ وجود دارد. ما که چنین چیزی را نمی‌دانستیم.»
به‌اعتقاد اسکندری، راهکار این است در تفاهمنامه‌ای که با وزارت میراث‌فرهنگی می‌بندند، گفته شود با وضعیت موجود اقامتگاه بیمه شود؛ زیرا اقامتگاه‌ها معمولاً خانه‌های قدیمی هستند یا سازه‌های سنتی دارند.
او می‌گوید چنین مشکلاتی باعث دلسردشدن مدیران اقامتگاه‌ها می‌شود: «موضوع دیگر این است که دیگر توان شروع دوباره نداریم. زمانی که نزدیک به دو میلیارد خسارت دیده‌ایم و گفته می‌شود شاید نهایتاً ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون داده شود، دیگر توان دوباره بلندشدن داریم؟! این موضوع در درازمدت انگیزه‌ها را کم می‌کند.»

بیمه‌ای که فقط برای تمدید مجوز به کار می‌آید
تمام اقامتگاه‌ها در کشور باید بیمه آتش‌سوزی داشته باشند. هنگام تمدید مجوز، یکی از نکات مهمی که بر آن تأکید می‌شود، داشتن این بیمه است. علاوه‌براین، در زمان ارزیابی، توجه به اصول ایمنی مانند تجهیز اقامتگاه به کپسول آتش‌نشانی و دیگر وسایل ضروری برای مقابله با حریق، ضروری است. درصورتی‌که این شرایط رعایت نشود، تمدید یا صدور مجوز ممکن نخواهد بود.
مدیر «کاشکیلو» هم به این موضوع اشاره می‌کند که بیمه صرفاً یک رفع تکلیف برای اقامتگاه‌ها برای تمدید مجوزشان است و باید متن بیمه برای گرفتن مجوز بارگذاری شود.
«فرحناز اسماعیلیان»، رئیس انجمن اقامتگاه‌های بومگردی کرمان، نیز در گفت‌وگو با «پیام‌ما» گفته‌های مدیر «کاشکیلو» را تأیید می‌کند و از قوانین بیمه می‌گوید: «بیمه قوانینی را گذاشته که اموالی که در حیاط قرار دارند، مشمول بیمه نمی‌شوند. حتی مصالح بومی مثل آلاچیق‌ها هم بیمه نمی‌شوند. زمانی که اقامتگاهی را می‌خواهند بیمه کنند، باید در نظر بگیرند این اقامتگاه دارای قدمت است و اتفاقاً قدمت آن موضوع مهم بیمه باید باشد.»
به‌گفته اسماعیلیان، سقف خانه‌ها اکثراً با مصالح سنتی است و این امکان وجود ندارد تا به یک سقف صنعتی تبدیل شود: «حتی سیستم اطفای حریق در یک خانه مانند یک هتل نیست. اما اینها جزو مواردی است که زمانی بیمه‌ای بخواهد خسارت پرداخت کند، به این موارد توجه می‌کند و درنهایت یک ایراد می‌گیرند. مثلاً می‌گویند چرا سیم‌کشی روکار بوده؟»
او معتقد است بیمه باید در نظر بگیرد که چنین بیمه‌ای برای اقامتگاه است و باید شرایط آن در نظر گرفته شود: «اقامتگاه را براساس مبلغ بیمه می‌کنند، اما هنگام پرداخت حق بیمه براساس اجناس، بیمه می‌کنند. ولی هنگام پرداخت خسارت مثلاً می‌گویند فرشی که داخل اقامتگاه بوده و سوخته، اهمیتی ندارد. اما این توضیحات لازم را هنگام قرارداد ارائه نمی‌دهند. اقامتگاه‌ها هم برای دریافت مجوز ناچارند که بیمه باشند.»
او درباره وظیفه وزارت میراث‌فرهنگی دراین‌باره توضیح می‌دهد: «باید بیمه‌های خاصی برای اقامتگاه‌های بومگردی تدوین و در آن به همه این نکات توجه شود تا هم بیمه‌گذار و هم بیمه‌گر متضرر نشوند. برای مثال، بیمه‌گذار باید بداند که دارد یک خانه قدیمی را بیمه می‌کند نه اینکه هنگام پرداخت گفته شود اقامتگاه باید استانداردهای یک ساختمان صفر را داشته باشد، اما هنگام بیمه‌کردن قیمت خانه را در نظر بگیرند. البته ناگفته نماند که در فرم‌هایشان هم نوشته شده که سقف‌های غیرایمن و چوبی مشمول بیمه نمی‌شوند و فقط بناهای ساختمانی بیمه می‌شوند.»
رئیس انجمن اقامتگاه‌های بومگردی کرمان می‌گوید اقامتگاه‌ها مطابق با اقلیم منطقه ساخته می‌شوند: «در کویر نمی‌توان یک ساختمان آجری برای اقامتگاه ساخت. باید هم برای زیبایی و خنک‌بودن و هم برای نشان دادن اقلیم آن منطقه به‌شکل سنتی ساخته شود. پس باید بیمه مناسب این نوع اقامتگاه‌ها وجود داشته باشد.»

نبود صندوق حمایت از کسب‌وکار
اسماعیلیان همچنین توضیح می‌دهد که صندوق حمایت از کسب‌وکار وجود ندارد: «به همین دلیل، ناچاریم سراغ بانک‌ها برویم. اما زمان وام گرفتن دچار چالش‌هایی می‌شویم که عملاً دریافت آن ممکن نیست یا گفته می‌شود مشمول اقامتگاه نمی‌شود.»
او اشاره می‌کند که برای مثال، به فردی که دچار خسارت‌شده گفته می‌شود که از تسهیلات تبصره ۱۸ گردشگری استفاده کند: «اما این قانون برای کسانی است که می‌خواهند اقامتگاه «تأسیس» کنند، اما فردی که خسارت‌دیده نمی‌خواهد اقامتگاه تأسیس کند و می‌خواهد آن را دوباره راه‌اندازی کند.»
نکته دیگری که او به آن اشاره می‌کند، این است که حتی درصورت دریافت این وام، پول به صاحب اقامتگاه داده نمی‌شود: «مبلغ به فروشنده‌ای داده می‌شود که می‌خواهد از آن خرید کنید. مثلاً شیشه و فرش مشمول مواردی نمی‌شود که بانک هزینه آن را می‌دهد. درواقع، باید یک کالای سرمایه‌ای ماندگار باشد.» به‌گفته او، عملاً گلوگاه‌هایی در این مسیر است که فرد را از دریافت وام منصرف می‌کند.
با وجود تلاش‌های مداوم اقامتگاه‌های بومگردی برای فراهم کردن فضایی ایمن برای مسافران، وقوع حوادث غیرمنتظره همیشه ممکن است. بنابراین، پیش‌بینی و برنامه‌ریزی برای چنین حوادثی پیش از وقوع، موضوعی ضروری است. با اتخاذ تدابیر ایمنی مناسب و تقویت سیستم‌های بیمه‌ای، می‌توان میزان خسارت را به حداقل رساند و راه‌های جبران آسیب‌ها را هموار کرد. چنین موضوعی نیازمند همکاری بیشتر بین اقامتگاه‌ها و شرکت‌های بیمه است تا هم از بروز مشکلات جدی جلوگیری و هم امنیت گردشگران و سرمایه‌گذاران حفظ شود.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *