سازمان‌های مردم‌نهاد و کنترل بحران‌های محیط‌زیستی

سید ابوالفضل میرقاسمی

کارشناس توسعه روستایی

۲۲ آبان ۱۴۰۳، ۱۸:۳۹

یکی از دلایل اصلی شدت یافتن روند تخریب محیط‌زیست در دهه‌های اخیر، تضعیف سرمایه اجتماعی و درنتیجه کاهش سطح اعتماد عمومی، بی‌تفاوتی و یا بعضاً عدم مسئولیت‌پذیری، ضعف مشارکت فعال مردم و بهره‌برداران محلی در حفظ و احیای محیط‌زیست است. خوشبختانه در بخش غیردولتی، شاهد حضور فعال سازمان‌های مردم‌نهاد در سطوح مختلف ملی، استانی و شهرستانی هستیم که با جدیت تمام در حال تلاش و کوشش در حوزه توسعه محلی و حفاظت از منابع‌طبیعی و محیط‌زیست هستند.

سمن‌ها به‌دلیل آشنایی با ادبیات مشارکت مردمی و حسن تعامل با مردم و بهره‌برداران محلی، می‌توانند نقش بسیار مؤثری در حساس‌سازی، آگاهی‌بخشی، اعتمادسازی، تغییر نگرش، ظرفیت‌سازی، توان‌افزایی، ایجاد تشکل‌های مردم‌نهاد، جلب مشارکت فعال مردم و بهره‌برداران محلی داشته باشند. سمن‌ها می‌توانند مردم محلی را دغدغه‌مند کنند، به‌نحوی‌که نه‌تنها قدر محیط‌زیست و عرصه‌های طبیعی زادگاه خویش را بیش‌ازپیش بدانند بلکه در حفظ و احیای آن عرصه‌ها بیشتر بکوشند و جلوی تخریب آنها توسط دیگران را بگیرند و دیگر بی‌تفاوت نباشند.

سمن‌ها، از یک‌طرف می‌توانند در زمینه نظارت، نقد و بررسی عملکرد بخش‌های دولتی و خصوصی و از طرف دیگر در زمینه ظرفیت‌سازی محلی، تقویت سرمایه اجتماعی و بسیج اجتماعی (برای حفظ و احیای منابع‌طبیعی و محیط‌زیست) نقش‌آفرینی کنند، به شرط آن که ظرفیت و توانمندی لازم را داشته باشند.

از دولت انتظار می‌رود در اسرع‌وقت بستر لازم جهت تضمین رعایت ملاحظات محیط‌زیستی و رعایت اصول توسعه پایدار و رشد فراگیر و اقتصاد سبز و … را فراهم کنند. امید است با حسن تدبیر مسئولین ذی‌ربط و هم‌فکری اساتید و صاحب‌نظران دلسوز و متعهد، اقدامات عاجل و مؤثری در این خصوص صورت پذیرد تا بااستفاده از رویکردهای مشارکتی مناسب، بستر مناسب جهت تحقق تمرکززدایی، بسیج اجتماعی، جلب مشارکت فعال همه آحاد جامعه و ارتقای عزم ملی جهت مواجهه اصولی و سریع با مشکلات فوق‌الذکر فراهم شود تا ضمن کاهش وخامت اوضاع بحرانی کشور، به‌تدریج، مشکلات اجتماعی، اقتصادی و محیط‌زیستی موجود ساماندهی و کنترل شوند.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

توسعه پایدار، حفاظت، سازمان‌های مردم‌نهاد، سرمایه اجتماعی، محیط‌زیست