بایگانی مطالب نشریه

واکنش محیط زیست به حذف تصویر یوزپلنگ از پیراهن تیم ملی فوتبال

در آستانه رونمایی از پیراهن تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی قطر که به گفته تولیدکننده آن، نقش یوزپلنگ آسیایی از این پیراهن حذف شده و تنها نمادی از پوست یوز روی آن طراحی شده است، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: بخشی از توجه کنونی مردم، دوستداران محیط زیست و رسانه‌ها به یوزپلنگ آسیایی حاصل انجام فعالیت‌هایی مانند نقش بستن یوز روی پیراهن تیم ملی فوتبال بوده است.
به گزارش ایسنا، حسن اکبری درباره وجود تصویر یوز روی پیراهن تیم ملی فوتبال در ادوار اخیر جام جهانی عنوان کرد: وجود تصویر یوز روی پیراهن تیم ملی طبیعتا همه را حساس و به مشارکت در حفاظت از این گونه ارزشمند ترغیب کرده است؛ به عبارتی این موضوع تاثیرگذار بوده است و در صورت تداوم می‌تواند همچنان موثر باشد.او با بیان اینکه ما باید با روش‌های متنوع نسبت به فرهنگسازی و ایجاد حساسیت در حوزه محیط زیست عمل کنیم، گفت: وجود تصویر یوزپلنگ آسیایی روی پیراهن تیم ملی فوتبال می‌تواند ورزش‌دوستان را به موضوع ضرورت حفظ یوز ترغیب و حساس کند. اگرچه این افراد جامعه بزرگی را شامل می‌شوند ولی باید روش‌های متنوع دیگری را نیز به کار گیریم تا سایر رشته‌های ورزشی، اصناف و… نسبت به لزوم حفظ محیط زیست حساس شوند.به گفته معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی بخشی از آنچه که امروز در بین مردم، دوستداران محیط زیست و رسانه‌ها در جهت توجه به یوز شاهد هستیم، حاصل همین فعالیت‌ها است و اثرگذاری مورد نظر در خصوص حساس کردن جامعه به این مسئله را تامین کرده است.

بخشی از توجه کنونی مردم، دوستداران محیط زیست و رسانه‌ها به یوزپلنگ آسیایی حاصل انجام فعالیت‌هایی مانند نقش بستن یوز روی پیراهن تیم ملی فوتبال بوده است

اکبری یادآور شد: هر فعالیت و اقدامی سوالاتی را برای افراد ایجاد می‌کند که پرداختن به آنها موجب حساس کردن جامعه به موضوع است. حتی برای ما که در حوزه فنی هستیم این اقدام دستاوردهایی دارد. به عنوان نمونه وقتی سازمان موضوع تداخل معدن با زیستگاه‌ها، ایمن‌سازی جاده‌ها، پیگیری تامین اعتبار برای حفاظت یوز، ارتقای سطح مناطق حفاظتی یوز را دنبال می‌کند، طبیعتا هرچقدر جامعه، اصناف دولتی یا خصوصی نسبت به این مسئله حساس‌تر باشند، نتیجه بهتری خواهیم گرفت. بنابراین حساس کردن جامعه و فرهنگ‌سازی در زمینه این موضوع در حوزه اجرا و حفاظت بسیار موثر است و می‌تواند نقش خوبی را ایفا کند. او درباره واکنش سازمان محیط زیست به عنوان یک نهاد بالادستی نسبت به حذف تصویر یوزپلنگ آسیایی از روی پیراهن تیم ملی فوتبال ایران گفت: ما بیشتر در حوزه تخصصی، فنی، اجرا، حفاظت، تهیه برنامه حفاظت از یوز و اقدامات حفاظتی در زیستگاه‌ها فعالیت می‌کنیم. واکنش به این مسئله بیشتر در حوزه روابط عمومی و آموزش است.

سکون تئاتر

حال «هنر ششم» این روزها خوب نیست. پای ناآرامی‌های اخیر به سالن‌های تئاتر کشیده شده. یا سالن‌ها تعطیل شده‌اند یا گروه‌ها رغبتی به اجرا ندارند. «از مردم می‌خواهیم نگذارند چراغ تئاتر خاموش شود.» این را شایان مستوفی، کارگردان تئاتر، می‌گوید که این شب‌ها نمایشش را در پردیس تئاتر شهرزاد به اجرا می‌برد.

 

چندین شب است که سالن‌ها صدای تشویق را نشنیده‌اند و بازیگران بعد از خستگی دلنشینی که از اجرایشان داشتند، روبه‌روی مخاطب نایستادند تا تعظیم کنند و از حضور علاقه‌مندان به این هنر، غرق در لذت شوند. این در حالی است که در تابستانی که گذشت این سالن‌ها شور و حال دیگری داشتند. ایرنا در گزارشی دراین‌باره نوشته بود: ۳۲ تماشاخانه پایتخت در هفته اول مرداد از ۸۰ نمایش با بازیگران چون الهام پاوه‌نژاد، بهرام افشاری، امیر جدیدی و… میزبانی کردند. اما حالا این روزها سالن‌های تئاتر در سکوت به سر می‌برند. خالی از نمایش. خالی از تماشاگر.

مدیر تئاتر شهر درباره سیستم جبران خسارت بر این نظر است که مسئولیت جبران خسارت برعهده مرکز هنرهای نمایشی است

شروع تعطیلی‌ها از تئاتر شهر
سی‌ام شهریورماه 1401 روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر اعلام کرد که «تمامی آثار نمایشی به صحنه رفته در مجموعه تئاتر شهر در این روز اجرایی ندارند.» تعطیلی‌ای که مشخصا قرار بود تا چندین روز ادامه‌دار باشد. بعد از اعلام تعطیلی مجموعه تئاتر شهر، پردیس تئاتر شهرزاد، مرکز تئاتر مولوی، عمارت نوفل لوشاتو و تالار حافظ هم اجراهای چهارشنبه ۳۰ شهریور ماه را تعطیل کردند. اما چند روز بعد روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر به دنبال اطلاع‌رسانی صورت‌گرفته درباره ازسرگیری اجراهای عمومی تئاتر شهر، شامگاه دوشنبه (چهارم مهر) اطلاعیه جدیدی را منتشر کرد. ایسنا دراین‌باره به نقل از مجموعه تئاتر شهر نوشت: این مجموعه ضمن عذرخواهی از هنرمندان و تماشاگران طی این اطلاعیه اعلام کرد: «بر اساس تازه‌ترین تصمیمات اتخاذ شده در شامگاه روز دوشنبه چهارم مهرماه، آثار نمایشی به منظور ایجاد فضای مناسب‌تر و همچنین رعایت حداکثری سلامت و امنیت تماشاگران و هنرمندان ارجمند، تا اطلاع ثانوی به صحنه نخواهند رفت.»
نوزدهم مهرماه نیز «سید جواد طاهری»، مدیر مجموعه تئاتر شهر، به ایسنا گفته بود نمی‌توانیم دومینووار اجرای تمام گروه‌های نمایشی را در این مجموعه به عقب بیندازیم. مدیر هنری این مجموعه بیان کرده بود: طبیعتا شرایط فعلی برای اجرای تئاتر مناسب نیست. حتی اگر الان سالن‌های تئاتر باز شوند، با توجه به اینکه خیلی نمی‌توان امنیت تماشاگران و گروه‌های نمایشی را تضمین کرد، صلاح بر این است که اجراها تا زمانی که شرایط مناسبی ایجاد شود، متوقف بماند.
اما حالا او در پاسخ به پرسش خبرنگار «پیام ما» مبنی بر اینکه زمان بازگشایی این مجموعه مشخص شده است یا خیر؟ می‌گوید: «تا حدودی مشخص شده و احتمالا از یک‌شنبه بعد گروه‌ها می‌توانند شروع کنند. ما هم به به گروه‌هایی که نوبت اجرایشان می‌رسد اعلام کردیم که آمادگی داشته باشند. این وقفه‌ای که اتفاق افتاده باعث شده خیلی از گروه‌ها تمریناتشان را ادامه ندهند و به زمان نرسند و فرصتی پیش می‌آید که گروه‌هایی که قبلا اجرا می‌رفتند بتوانند اجراهایی را که با وقفه مواجه شده به صحنه ببرند و آن تعداد اجرا را جبران کنند.»
طاهری در پاسخ به این پرسش که این مجموعه چگونه عواقب به تاخیر انداختن اجراها را جبران و با گروه‌ها همکاری می‌کند، می‌گوید: «اگر سه چهار گروه نمی‌توانند اجرا بروند ما برایشان زمان بعد از سال را در نظر می‌گیریم. مگر اینکه گروه‌های دیگری انصراف دهند و آنها را جایگزین کنیم.»
مسئولیت جبران خسارت به عهده کیست؟
نمایش «سوم ماه می» به کارگردانی «سعید حسنلو» قرار بود در سالن ایرانشهر(ناظرزاده) به صحنه برود. حالا نمایش او هم کنسل شده و می‌گوید هنوز معلوم نیست با چه مدت تعطیلی مواجه باشند. «نمایش من سیزده بازیگر دارد و اگر قرار باشد بازگشایی هم صورت بگیرد مشخص نیست بتوانیم اجرا برویم. چون زمانبندی و هماهنگی مجدد بین آنها برای من دشوار است. به علاوه شرایطی که باید اجرا برویم خودش یک مسئله دیگریست. سالن به ما وعده اجرای جبرانی هم داده است اما بعید می‌دانم در این شرایط اجرا رفتن حتی اگر بیست روز دیگر هم باشد، کار منطقی‌ای به نظر بیاید.»
از او درباره جبران خسارتی که متحمل شده‌اند می‌پرسیم. با لبخندی تلخ پاسخ می‌دهد: «بعید است مرکز هنرهای نمایشی برنامه‌ای برای جبران خسارت مالی داشته باشد. البته با من هنوز صحبتی نشده و شاید هم تصمیمی گرفته باشند. البته درحال حاضر این یک اتفاق شخصی است. اگر متضرر هم شده باشیم شخصا متضرر شده‌ایم. به نظر نمی‌آید سالن ایرانشهر تصمیمی مبنی بر جبران خسارت داشته باشد چون سالن ایرانشهر، سالن نیمه‌دولتی است و بعید است که مرکز هم بتواند حمایتی کند.»
مدیر تئاتر شهر درباره سیستم جبران خسارت بر این نظر است که مسئولیت جبران خسارت برعهده مرکز هنرهای نمایشی است. « آنجا باید تصمیم بگیرند. ما به عنوان مجموعه تئاتر شهر برای گروه‌هایی که نمایششان متوقف شده شرایطی را فراهم می‌کنیم که بتوانند به اجرایشان ادامه دهند. یا بعد از بازگشایی سالن تئاتر شهر یا در زمان دیگری. مرکز هنرهای نمایشی می‌تواند در شورای حمایت تصمیم بگیرند که آیا می‌خواهند برای جبران خسارت توجه ویژه‌ای داشته باشند یا خیر.»
به سالن دستور کنسلی نداده‌اند
تئاتر کمدی «شبی در طهران» به کارگردانی شایان مستوفی و نویسندگی محمد چرمشیر این شب‌ها از ساعت 8 و ربع تا 9 و ربع در پردیس تئاتر شهرزاد به صحنه می‌رود. مستوفی درباره تعطیلی‌ها توضیح می‌دهد: «با سه،چهار روز تعطیلی مواجه بودیم. باید از 6 تا 29 مهرماه به صحنه می‌رفتیم ولی اولین اجرایمان 17 مهر شروع شد.»
او درباره میزان استقبال تماشاگران می‌گوید: «تماشاگران استقبال می‌کنند اما نه آنطور که باید. حتی در این شرایط هم کار من سر زبان‌ها افتاده ولی متاسفانه آنطور که باید استقبال نمی‌شود.»
مستوفی در پاسخ به پرسش خبرنگار «پیام ما» مبنی بر اینکه آیا بهتر نبود در این شرایط به اجرا نمی‌رفتید، توضیح می‌دهد: «تمایل داشتیم اجرا نرویم اما خب یکسری فشارها و دغدغه‌ها هم از طرف مرکز هم از طرف سالن بود که باید همکاری می‌کردیم. علاوه بر این سالن هم به ما می‌گفت که دستور کنسلی نداده‌اند. ما خواستیم سانس اجرای‌مان را عوض کنیم اما به ما گفتند که سانس‌ها پر است.»
کارگردان تئاتر «شبی در طهران» اضافه می‌کند: «از مردم می‌خواهم پشت هنر تئاتر را خالی نکنند و نگذارند چراغ آن خاموش شود. تئاتر از خود مردم است، حرف خود مردم است. باید شرایط یکدیگر را درک کنیم چون هنرمندانی هستند که تنها راه کسب درآمدشان هنرشان است. ما هم هر روز هم قبل از اجرا هم بعد از اجرا به احترام این شرایط سکوت و از تماشاگران عذرخواهی می‌کنیم.»
نمی‌توانیم تبلیغ کنیم
قطع و اختلال اینترنت باعث شده که گروه‌های تئاتر فرصت اطلاع‌رسانی و تبلیغ را از دست بدهند. به نقل از ایسنا، مدیر عمارت «نوفل لوشاتو» نیز چندی پیش گفته بود: «شرایط خاص اینترنت سبب شده گروه‌های نمایشی فرصتی برای اطلاع‌رسانی و تبلیغ نمایش‌های خود نداشته باشند.» داود نامور ادامه داد: «امروزه حضور اینترنت در زندگی روزمره ما بسیار پررنگ است و به‌ویژه در دوران کرونا بسیاری از فعالیت‌های ما به فضای مجازی منتقل شد. نمی‌توان تصور کرد که با محدودیت‌های فعلی بتوانیم به روال عادی زندگی خود بازگردیم و امیدوارم مسئولان و بویژه وزارت ارتباطات هرچه زودتر تدبیری برای حل این مشکل بیندیشند.»
حالا کارگردان نمایش «ماه می» نیز با بیان اینکه نمی‌توانند به صورت نرم تبلیغ کنند، می‌گوید: «امکان تبلیغ وجود ندارد. همچنین به نظر من درحال حاضر روحیه تماشاگر این اجازه را نمی‌دهد که از نمایش‌ها استقبال کنند. حتی مردم به سینما رفتن هم اشتیاقی نشان نمی‌دهند.»
حال باید دید که سالن‌های نمایش چگونه می‌خواهند اجرای جبرانی گروه‌ها را مدیریت کنند به طوری‌که لطمه‌ای به اجرای گروه‌هایی که در ماه‌های آینده قرار است به روی صحنه بروند، وارد نشود و آیا مرکز هنرهای نمایشی برنامه‌ای برای جبران خسارت مالی آنها دارد یا خیر.

مرور روایت‌ها درباره ماجرای اردبیل

در میدان عالی قاپوی اردبیل چه گذشته است؟ این پرسشی است که در روزهای اخیر چندین بار از سوی رسانه‌ها پرسیده شده و هربار روایتی از سوی مسئولان اعلام شده است. روز جمعه، 22 مهر خبری مبنی بر ورود افراد لباس شخصی به یک مدرسه و ضرب و شتم یک دانش‌آموز و مرگ ناشی از خونریزی داخلی در فضای غیر‌رسمی پیچید. فضای مجازی به مرور زمان آکنده از این خبر شد و نام فردی به نام «اسرا پناهی» به عنوان مجروح حادثه منتشر شد. به مرور زمان نام‌ها بیشتر شدند، در میان روایت‌ها تناقض‌هایی هم به چشم آمد. تمام این اخبار در روزهای اخیر در حالی منتشر شد که دیروز، چهارشنبه، 27 مهرماه خبرگزاری تسنیم خبر معرفی مدیرکل جدید پزشکی قانونی استان اردبیل را منتشر کرد. دیروز‌ منابع غیررسمی در فضای مجازی هم ادعایی مبنی بر خودکشی برادر اسرا پناهی منتشر کردند. روزنامه «پیام ما» نمی‌تواند این ادعا را تایید یا تکذیب کند.

 

«فوت دانش آموز اردبیلی دروغ است.» این خبر را اولین بار روز جمعه ۲۲مهر۱۴۰۱ ساعت 23:40 خبرگزاری ایرنا به نقل از مدیرکل امنیتی و انتظامی استانداری اردبیل منتشر کرد. خبری که درست چند ساعت بعد از بیانیه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران منتشر شد. در این بیانیه آمده بود که «در روز پنجشنبه ۲۱ مهرماه، در اردبیل، بعد از آنکه تعدادی از دانش‌آموزان دختر در دبیرستان شاهد، دست به اعتراض زده و شعارهایی در اعتراض به وضعیت موجود سر دادند، نیروهای لباس شخصی به این مدرسه حمله کرده و بعد از ضرب و شتم دانش‌آموزان تعدادی از آنها را دستگیر کرده‌اند.»
پنجشنبه مدارس تعطیل است
در واکنش به این خبر، مدیرکل امنیتی انتظامی استانداری، علی محبوبی‌پور به ایرنا گفته بود که این ادعا کاملا دروغ است. او تاکید کرده بود که در روزهای اخیر هیچ دانش‌آموزی دستگیر نشده است و این موضوع کذب محض است و آن را به مانور گسترده ضد انقلاب مربوط دانسته بود: «در روزهای اخیر، بارها و بارها سناریوی کشته‌سازی آنها به سنگ خورده و دروغ از آب در آمده است و حالا دست به سناریویی بدون محتوای مشخص زده‌اند که نه اسم و عنوانی دارد و نه هیچ‌گونه مدرکی که از آن سوء‌استفاده کنند. در کذب بودن این خبر همین بس که روز پنج‌شنبه همه مدارس اردبیل تعطیل است و دانش‌آموزان در مدارس حضور نداشته‌اند که کسی بخواهد به مدارس مراجعه و تعدادی را بازداشت کند!» دقایقی بعد از انتشار این خبر، یعنی دقایق ابتدایی صبح شنبه، 23 مهرماه ایرنا با مدیرکل آموزش و پرورش استان اردبیل گفت‌وگو کرد. «کلام‌الله صفری» با رد خبر فوت، ضرب و شتم و دستگیری دانش‌آموزان در جریان اعتراضات گفت: هر خبری در خصوص برخورد انتظامی و پلیسی در این مورد کذب است. او همچنین درباره شایعه بازداشت تعدادی از دانش‌آموزان گفته بود: «رسانه‌های معاند به دنبال تهییج مردم هستند، در حالی که عموم دانش‌آموزان با آرامش در مدارس حضور می‌یابند و ادعاهای این رسانه‌ها کذب است.»
مراسم روز چهارشنبه و برای هفته وحدت بود
بخش آنلاین روزنامه شرق، روز شنبه ساعت 4 بعدازظهر، با «حامد عاملی»، استاندار اردبیل گفت‌وگو کرد. عاملی در این گفت‌وگو روایت دیگری از ماجرایی که در فضای مجازی نقل شده بود، ارائه کرد: «روز چهارشنبه مراسمی در یک نقطه از اردبیل برگزار شده است. پس از این مراسم برخی از دانش‌آموزان با خروج از محل، شعارهایی مثل «زن، زندگی، آزادی» سر می‌دهند. این شعارها از سوی دانش‌آموزان در خیابان سر داده می‌شود به همین علت هم مجموعه نیروهای انتظامی که در محل حاضر بوده، دانش‌آموزان را به درون مدرسه هدایت می‌کند.» عاملی تاکید کرده بود که در جریان این اتفاق کسی کشته نشده است. او اما تایید کرده بود: «با حضور نیروهای انتظامی، دانش‌آموزان به درون مدرسه شاهد می‌روند اما هیچ اتفاقی رخ نمی‌دهد. در جریان این اتفاق هم خدایی نکرده هیچ دانش‌آموزی جان خود را از دست نداده و خبر منتشر شده درباره کشته شدن یک دانش‌آموز در جریان این اتفاق کذب محض است.» استاندار اردبیل در بخش دیگری از اظهارات خود به مراسم روز چهارشنبه اشاره کرده بود. خبر مراسمی که عاملی از آن یاد می‌کند، روز چهارشنبه در خروجی خبرگزاری ایرنا هم قرار گرفته است. ایرنا نوشته بود: زنان اردبیل «در اعتراض به اغتشاشات اخیر و در دفاع از مقام شامخ زن در پیاده‌راه عالی قاپو اردبیل اجتماع کرده‌اند.» آنطور که «خبرگزاری دولت» روایت کرده بود، حدود صدها زن در این تجمع شرکت کردند و شرکت‌کنندگان در این تجمع شعارهایی نظیر مرگ بر آمریکا و مرگ بر فتنه‌گر سر دادند و از هرگونه اقدام خرابکاری اعلام انزجار کردند. استاندار اردبیل اما برگزاری این مراسم را به مناسبت هفته وحدت دانسته بود: « ماجرا از این قرار بوده که روز چهارشنبه مراسمی در شهر برای هفته وحدت برگزار شده که در این مراسم تعدادی از دانش‌آموزان هم حضور داشته‌اند. بعد از پایان این مراسم، دانش‎آموزان باید به مدارس خود برمی‌گشتند. تعدادی از دانش‌آموزان در مسیر برگشت به مدرسه، در خیابان شعارهایی سر می‌دهند. در نتیجه این شعار، دانش‌آموزان به درون مدرسه هدایت می‌شوند. نیروهای امنیتی و انتظامی وارد مدرسه نشده‌اند اما وقتی دانش‌آموزان وارد مدرسه می‌شوند، میان اولیای آنان و مدیران مدرسه برخوردهایی صورت می‌گیرد.» استاندار اردبیل این موضوع را در میان صحبت‌هایش تایید می‌کند: «ماجرای وقوع برخورد میان اولیای دانش‌آموزان که دنبال فرزندان خود آمده بودند و مدیران مدرسه هم از این قرار بوده که اولیا اعتراض داشتند که چرا فرزندان ما را به مراسم مربوط به هفته وحدت برده‌اید. آموزش و پرورش موظف بود که این اقدام را با هماهنگی اولیا انجام دهد. من به عنوان استاندار اردبیل به مجموعه‌ای که این اتفاقات را رقم زد و دانش‌آموزان را بدون اجازه اولیا به مراسم برد، تذکر داده‌ام و گفته‌ام که بعد از پایان این اتفاقات، با افرادی که مسئول این موضوع بوده‌اند، برخورد شود.» او تاکید کرده بود که برخوردی هم میان اولیای دانش‌آموزان و نیروهای انتظامی صورت نگرفته است.
مراسم فرهنگی و تربیتی بود
«اسرا پناهی» دانش‌آموز نیست. این خبری بود که ساعتی بعد از گفت‌وگوی شرق در اکو ایران منتشر شد. کلام‌الله صفری، مدیرکل آموزش و پرورش استان اردبیل در گفت‌وگو با این سایت، روایت دیگری از مراسم روز چهارشنبه ارائه کرد و گفت: این مراسم یک برنامه تربیتی و فرهنگی بوده است که بعضی مدارس با رضایتنامه، دانش آموزان را راهی کردند. برخی دانش‌آموزان نیز با تایید شورای مدرسه و به صورت داوطلبانه به این برنامه تربیتی‌–‌فرهنگی رفتند و به سلامت برگشتند. بحث برنامه نیست بلکه بحث دامن زدن رسانه‌های غربی و نیروهای معاند نظام است، نیروی انتظامی هم نبوده و در کمال آسایش رفتند شرکت کردند، بعد هم برای شرکت در کلاس به مدرسه رفتند؛ اینها تحت تاثیر تبلیغات دامن زدند و گفتند فوتی داشتیم. صفری در واکنش به نام «اسرا پناهی» که گفته می‌شد جانش را در تجمع از دست داده است، نیز بدون تایید یا رد خبر گفته بود: ایشان (خانم اسرا پناهی) دانش‌آموز ما نیست و بین دانش‌آموزان، فردی به نام خانم اسرا پناهی دیده نمی‌شود. احتمالا ترک تحصیل کرده باشد. من اطلاعاتی که داشتم خدمتتان عرض می‌کنم، باید بررسی شود اما مطمئنم جزو دانش آموزان سال جاری نیست؛ احتمالا جزو دانش‌آموزان ترک تحصیلی و رفوزه و مردودی باشد. دانش‌آموزی که بیاید تا اول مهر ثبت‌نام کند، در مراسم شرکت کند و برگردد و بعد اعلام شود کشته شده، نداریم.
اسرا، نارسایی قلبی داشت
ساعاتی بعد از انتشار این خبر، خبرگزاری فارس ویدئویی از گفت‌وگوی عموی اسرا پناهی منتشر کرد، گفت‌وگویی که در زیرنویس آن عموی اسرا پناهی، یکبار او را خواهرزاده خود معرفی می‌کند اما در ادامه می‌گوید که برادرش یک ماه پیش فوت کرده است و اسرا پناهی نیز دارای بیماری قلبی مادرزادی بوده است. علی دایی، چهره سرشناس فوتبال ایران هم همان شب در پستی اینستاگرامی بدون نام بردن از «اسرا پناهی» به ضرب و شتم یک دانش‌آموز در مدرسه‌ای در زادگاهش در اردبیل اشاره کرد.
روایت نماینده مجلس و ردپای خودکشی
روز یکشنبه، 24 مهر۱۴۰۱ ماجرا با اظهارنظر امام جمعه اردبیل و گفت‌وگوی او با روزنامه هم‌میهن آغاز شد. امام جمعه اردبیل گفته بود مسئولان نباید بدون اجازه والدین بچه‌ها را به مراسم می‌بردند. او نیز تایید کرده بود که برخوردی با دانش‌آموزان صورت نگرفته است. ساعاتی بعد، «کاظم موسوی»، نماینده مجلس روایت دیگری از ماجرا ارائه داد و بدون نام بردن از اسرا پناهی به ایسنا گفت: «دختری که دو سال پیش پدرش طلاق گرفته بود و یک ماه پیش پدر این دختر که قاتل بوده توسط قوه قضاییه اعدام شده است و چند روز پیش این دختر قرص خورده و اصلاً ربطی به مدرسه ندارد و او اصلاً مدرسه‌ای نیست و مدرسه را نمی‌شناسد و به مدرسه نرفته است.»
خجسته، شنبه مرخص شد
دوشنبه، 25 مهرماه ایرنا در گفت‌وگو با رئیس دانشگاه علوم پزشکی اردبیل از فرد دیگری نام برد که در دچار تشنج شده است، فردی که نامش تا پیش از آن در روایت‌های اعلامی مطرح نبود. علی محمدیان اردی گفت: برابر اسناد پزشکی موجود، وضعیت جسمی اسرا پناهی خانقاه فرزند احمد متولد اسفندماه ۱۳۸۵ در ساعت ۶ دقیقه و ۳۷ ثانیه بامداد روز چهارشنبه ۲۰ مهرماه با شماره‌ تلفن همراهی که گویا متعلق به برادر او بوده، به اورژانس گزارش شده و چند دقیقه بعد توسط اکیپ اورژانس به بیمارستان امام خمینی(ره) انتقال یافته و تحت مداوا قرار گرفته است. اولین دستور دارویی برای این بیمار در دقیقه ۳۶ بامداد ۲۰ مهرماه بوده و علائم بدو ورود او به اورژانس بیمارستان استفراغ و افت شدید فشار(فشار ۷) ثبت شده است. او تاکید کرد: در مراحل درمان، وضعیت بیمار رفته رفته بدتر شده و در ساعات ظهر روز چهارشنبه تحت دیالیز سفاقی قرار گرفته و با وخامت حال او، ساعت حوالی ۱۴ و ۲۵ دقیقه به بخش آی.سی.یو منتقل شده و در ساعت ۱۸ و ۵۰ دقیقه در اثر وقفه قلبی و تنفسی از دنیا رفته است. محمدیان تاکید کرده بود که اولین ورود بیمار به بیمارستان در دقایق اول روز چهارشنبه و حدود ۱۰ ساعت قبل از زمان ادعایی رسانه‌های معاند و قبل از حواشی اتفاقات روز چهارشنبه مدرسه شاهد بوده است و اصولا وضعیت پزشکی وی ربطی به محل تحصیل او ندارد. مشکل اولیه وخامت حال بیمار هم توسط برادر او به اورژانس اعلام شده و اکیپ اورژانس کمتر از پنج دقیقه در محل اعلامی حاضر شده و مداوا از نخستین دقایق آغاز شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اردبیل همچنین با اشاره به مداوای یک بیمار دیگر حدود ۱۶ ساله به نام «خجسته» همزمان با این رویداد گفت: این خانم نیز پس از تشنج توسط اکیپ اورژانس در روز چهارشنبه از مدرسه به بیمارستان فاطمی و از آنجا به بیمارستان علوی اردبیل منتقل شده و تحت مداوا قرار گرفته است. این دختر دانش‌آموز سابقه سه ساله تشنج داشته و در شهر تهران هم توسط پزشک متخصص ویزیت شده و داروی لاموتریژن مصرف می‌کرده و حملات مشکوک تشنج داشته است. او تاکید کرده بود که این دختر فوت نشده است و پس از انتقال به بیمارستان علوی که مرکز مغز و اعصاب است، تحت مداوا قرار گرفته و خود من آخرین بار پنجشنبه شب ویزیت کردم و روز شنبه نیز پس از مداوا از بیمارستان علوی مرخص شده است.
همان روز، عموی «اسرا پناهی» بار دیگر در ویدیویی از علی دایی خواست تا حرفش را اصلاح کند. سه‌شنبه ساعات اولیه بامداد، علی دایی در پستی اینستاگرامی برای اولین بار نامی از اسرا پناهی آورد و نوشت که روایت عموی اسرا پناهی را قبول ندارد. همان روز خبرگزاری قوه قضاییه از علی دایی خواست تا مستندات خود را ارائه دهد. روز چهارشنبه، 27 مهرماه اینبار رسانه‌ها و روزنامه‌های اصولگرا به صحبت‌های علی دایی واکنش‌های تندی نشان دادند.
‌ خجسته همان روز مرخص شده است
روزنامه جوان با تیتر آقای گل خودت را پرپر نکن، روایت دیگری از ماجرا ارائه داد و «اصل ماجرا را روایت کرد». این روزنامه نوشت که: «اسرا دانش‌آموز دبیرستان سبلان بوده نه دبیرستان شاهد و امسال نیز ثبت‌نام نکرده بوده است. اما ماجرای مدرسه شاهد چه بود؟ در این ماجرا باز با سوءتدبیر مدیران مدرسه، بچه‌ها بدون اجازه والدین به یک مراسم شهری برده می‌شوند. این موضوع، اعتراض والدین و بچه‌های مدرسه را به دنبال دارد. باز با یک سوءتدبیر، پلیس به دعوت مدیران مدرسه به آنجا می‌رود. با توجه به برخورد مدیر و معاون مدرسه و همچنین اعتراضات خانواده‌ها پس از بازگشت دانش آموزان از مراسم شهری، شش دانش‌آموز دچار افت فشار خون و سرگیجه می‌شوند که برای پیشگیری از هر حادثه‌ای با آمبولانس، دانش‌آموزانی که شرایط نامساعدی داشتند به بیمارستان برده می‌شوند. پس از گذشت حدود دو ساعت رسیدگی درمانی، همه مرخص می‌شوند و تنها یک دانش‌آموز که احتمال تشنج او بالا بود در بیمارستان بستری می‌شود که او نیز به نام «آناهیتا خجسته» پایه دوازدهم هنرستان پس از ثبات جسمانی و با تشخیص پزشک همان شب مرخص می‌شود. در این ماجرا نه «آیتک رضایی» که پنج‌ماه پیش از دنیا رفت و نه «اسرا پناهی» که دانش‌آموز دبیرستان سبلان بوده و امسال ثبت‌نام نکرده بوده و چند روز قبل از دنیا رفته است، حضور نداشتند.»
خبرهای غیررسمی
دیروز چهارشنبه ابتدای صبح خبرگزاری تسنیم خبر معرفی مدیرکل جدید پزشکی قانونی استان اردبیل را منتشر کرد. در این خبر گفته شد که در این مراسم با تشکر از زحمات «فرخی»، «نگار خوشنویس» به عنوان مدیرکل جدید پزشکی قانونی استان اردبیل منصوب شد. در شبکه‌های اجتماعی و فضای غیررسمی هم ادعایی درباره خودکشی «محمدرضا پناهی»، یعنی برادر «اسرا پناهی» نیز منتشر شد. خبری که روزنامه «پیام ما» مستقلا نمی‌تواند آن را تایید یا تکذیب کند. همچنین برخی منابع در اردبیل خبرهایی از برکناری مدیرکل آموزش و پرورش اردبیل منتشر کردند. خبری که البته منابع رسمی آن را تاکنون تایید نکرده‌اند.
در چنین وضعیتی که روایت‎‌ها متفاوت و متناقض‌اند، شاید تشکیل کمیته حقیقت‌یاب چنان که «خبرگزاری میزان» هم -البته با کنایه -آن را به علی دایی پیشنهاد کرده است بتواند به شفافیت بیشتر منجر شود.

کشت‌ فراسرزمینی به جای خودکفایی

|پیام ما| ایران هیچگاه منابع آبی قابل‌توجهی نداشته، از همین رو پیشینیان ما تلاش می‌کردند از هر‌گونه هدررفت آن جلوگیری کنند. با این حال توسعه تکنولوژی در کنار افزایش جمعیت در کنار سوءمدیریت در دهه‌های اخیر بحرانی جدی را در این زمینه شکل داده است. اعتراضاتی که در شهرهای مختلف با موضوع آب در خوزستان،‌ اصفهان،‌ شهرکرد و … شکل گرفت نشان داد چنانچه راهکاری برای این موضوع نیندیشیم در آینده با نارضایتی‌هایی فراگیرتر در شهرهای بیشتری مواجه خواهیم بود. با این حال در عمل آنچه اتفاق افتاده تاکید بر خودکفایی برای دستیابی به امنیت غذایی آن هم در شرایطی است که بخش کشاورزی دو برابر استاندارد خود آب مصرف می‌کند.‌ معاون حوضه آبریز فلات مرکزی شرکت مدیریت منابع آب ایران در همین رابطه گفت: میزان مطلوب اختصاص آب به بخش کشاورزی ۴۵ میلیارد مترمکعب بوده و باید مصرف آب در بخش کشاورزی به میزان ۵۰ درصد کاهش پیدا کند.

 

«عبدالله فاضلی فارسانی» با بیان اینکه بنا بر پیش‌بینی کارشناسان هواشناسی، ایران با ورود به مهرماه و سال آبی ۱۴۰۲ وارد سومین خشکسالی متوالی خود شده است و چشم‌انداز بارش‌های پائیزی چندان خوشایند نیست، به خبرگزاری آب ایران گفت: این در حالی است که اساساً بخش عمده سرزمین ایران در اقلیم خشک دنیا قرار گرفته و به طور معمول حد متوسط بارش‌ آن نیز یک چهارم متوسط بارش‌های جهانی است.
او افزود: به همین دلیل نیز از قدیم‌الایام با حفر شبکه‌ قنات‌ها تلاش می‌شد از منابع آب به بهترین شکل ممکن و به دور از هر گونه حیف و میل و اسراف و تبذیر بهره‌برداری شود، در عین حال درسال‌های اخیر کمبود منابع آب چالش‌های جدی را به وجود آورده است که خشک شدن تالاب‌ها و دریاچه‌ها و آنچه از آن تحت عنوان فرونشست دشت‌ها یاد می‌شود و نتیجه حفر چاه‌ها و برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی است، نمونه‌های بارز آن است.
معاون حوضه آبریز فلات مرکزی شرکت مدیریت منابع آب ایران با بیان اینکه عامل عمده تشدید بحران آب به برداشت‌های بی‌رویه بخش کشاورزی کشور باز می‌گردد، گفت: میزان آب کشاورزی سال‌ها محل مناقشه بود، اما در جلسات متعددی که وزارت نیرو با جهاد کشاورزی داشت بالاخره به جمع‌بندی رسیدیم. وزارت نیرو معتقد است به طور میانگین از ۱۰۰ میلیارد لیتر مصرف منابع آبی کشور ۹۰ میلیارد لیتر و به عبارتی ۹۰ درصد در بخش کشاورزی مصرف می‌شود و منظورمان از این عدد برداشت این بخش از منابع آبی است، آنها نیز معتقد بودند آب تا به مزرعه برسد، پرتی و هدررفت دارد، البته اختلاف‌نظرها چندان معنی‌دار نبوده است.

دیدگاه کشورهای پیشرفته این است که به جای کشت محصولات آب‌بر، بهتر است منابع آبی ارزشمند خود را حفظ کنند، حال ما افتخار می‌کنیم که دهمین تولیدکننده تخم‌مرغ دنیا هستیم، آنهم در شرایطی که برای تولید هر عدد تخم‌مرغ ۱۰۰ لیتر آب باید مصرف کنیم تا به سر سفره برسد، بنابراین اگر به سمت کشت محصولات استراتژیک نرویم منابع آبی خود را از دست خواهیم داد و محصولات استراتژیک و حیاتی و در نهایت امنیت غذایی کشور را به خطر می‌اندازیم

او بیان کرد: ما معتقدیم از میانگین ۱۰۰ میلیارد مترمکعب مصرف سالانه، هشت میلیارد مترمکعب مربوط به مصرف آب شرب، دو میلیارد مترمکعب مربوط به آب صنعت و بقیه مربوط به کشاورزی است؛ البته کشاورزی به معنای عام اعم از دامداری، باغداری، پرورش ماهی و … این ۱۰۰ میلیارد مترمکعب میانگین است، ممکن است سالی پربارش باشد و ما بیش از ۱۰۰ میلیارد مترمکعب آب تحویل دهیم یا کم بارش باشد و تحویل آب به ۷۰ میلیارد متر مکعب برسد.
فاضلی با تاکید بر اینکه در عین حال وزارت جهاد کشاورزی معتقد است از میزان آب تحویلی ۸۴ میلیارد مترمکعب به مصرف بخش کشاورزی می‌رسد، البته مقیاس اندازه‌گیری در این باره ندارند و بر اساس حدس و گمان این موضوع را مطرح می‌کنند، این در حالی است که وزارت نیرو هر سال یک بار میزان آب تحویلی از منابع آبی اعم از سد، چاه، قنات و … را اندازه‌گیری می‌کند، گفت: در سال ۱۳۹۶ پروفسور هوکسترا (پدر آب مجازی دنیا) در اتاق بازرگانی سخنرانی می‌کرد و درباره میزان مصرف آب کشاورزی از وزیر جهاد کشاورزی راجع به میزان مصرف آب کشاورزی پرسید، او تلفات و خروج آب از داخل کشور به دریاها و غیره را مطرح کرد و گفت قرار است به طور رندوم در مزارع و مراکز تولیدات کشاورزی دستگاه‌های اندازه‌گیری نصب و مصرف آب را اندازه‌گیری کنیم. پروفسور هوکسترا معتقد بود ۹۴ درصد مصارف آب ایران در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.

آنچه مسلم است کشاورزی ایران بایستی از وضعیت کنونی خارج شده و اساسا متحول و به نحوی برنامه‌ریزی شود تا با استفاده از میزان آب قابل برنامه‌ریزی یا برداشت آب مطمئن و در حد ظرفیت مجاز تحمل حوضه‌های آبریز و آبخوان‌ها، نیاز محصولات استراتژیک و اساسی تامین شود

صرف آب در بخش کشاورزی باید ۵۰ درصد کاهش یابد
معاون حوضه آبریز فلات مرکزی شرکت مدیریت منابع آب ایران در پاسخ به چرایی این مسئله که چرا قانون پیاده سازی الگوی کشت در چند برنامه سالانه کشور تنفیذ اما در هیچ یک فرصت اجرا پیدا نکرده است، بیان کرد: الگوی کشت در چهار برنامه یعنی برنامه سوم، چهارم، پنجم و ششم قانون بوده اما اجرایی نشده است، در جلسه پانزدهم شورای عالی آب در سال ۱۳۹۳ مصوب شد وزارت نیرو میزان آب مصرفی تمامی‌دشت‌ها و بخش کشاورزی را ارزیابی کرده و میزان آب قابل برداشت در هر منطقه را اعلام کند تا در منابع آبی کشور پایداری ایجاد شود، زیرا در شرایط کنونی منابع آبی کشور به سمت شکنندگی پیش می‌رود.
او افزود: نظر کارشناسی این است که رقم مطلوب اختصاص آب به بخش کشاورزی ۴۵ میلیارد مترمکعب بوده و اختصاص آب به این میزان می‌تواند در برداشت و تامین آب، پایداری ایجاد کند و بایستی مصرف آب در بخش کشاورزی به میزان ۵۰ درصد کاهش پیدا کند، در وضعیت کنونی در حال از دست دادن منابع آبی خود هستیم. سطح آب زیرزمینی ما در حال پایین رفتن مستمر بوده، این در حالی است که آب‌های سطحی نیز افت چشمگیری دارند و نمونه آن دریاچه ارومیه و زاینده‌رود است.
مصرف آب دو برابری کشور در بخش کشاورزی
معاون حوضه آبریز فلات مرکزی شرکت ممدیریت منابع آب ایران با بیان اینکه آب رودخانه‌ها و تالاب‌ها سال به سال در حال کاهش و خشک شدن بوده و اینها نتیجه مصرف آب دو برابری کشور در بخش کشاورزی است، گفت: مصوبه شورای عالی آب وزارت نیرو را مکلف کرده بود وضعیت سهم آب بخش‌های مختلف را مشخص کند، وزارت نیرو آن را تعیین و سال ۱۳۹۴ به وزارت جهاد کشاورزی ابلاغ کرد. در این ابلاغیه میزان آب قابل برداشت در منطقه به منطقه کشور استخراج شده بود. میزان آب قابل برداشت بخش صنعت، شرب و فضای سبز نیز به همین شکل محاسبه و استخراج شده بود و در مصوبه مذکور یک سال به وزارت جهاد کشاورزی فرصت داده شد تا بر مبنای آن الگوی کشت را ارائه و اجرایی کند، اما در نهایت مصوبه اجرایی نشد.
او با بیان اینکه الگوی کشت در چهار برنامه پنج ساله کشور و همچنین آیین‌نامه بهینه‌سازی مصرف آب کشاورزی مصوب سال ۱۳۷۶ آمد اما اجرایی نشد، گفت: هم اکنون دوستان وزارت جهاد کشاورزی عنوان می‌کنند که الگوی کشت را آماده اجرا کرده‌اند و بر این اساس مشوق‌هایی را در نظر گرفته‌اند تا کشاورزان الگوی کشت طراحی شده را بپذیرند، اما به نظر می‌رسد مشوق‌های پیشنهادی چند ایراد دارد، اول این که معتقدم رایگان کردن آب اساساً نمی‌تواند مشوق اجرای الگوی کشت باشد. اگر کشاورز زمینی داشته باشد و بخواهد در آن برنج بکارد، توجیه اقتصادی آن چندین برابر کشت گندم خواهد بود و با رایگان کردن آب به کشت جایگزین ترغیب نمی‌شود.
این مدیر بخش آب کشور ادامه داد: دوم این که شاخص‌های بهره‌وری آب را باید فراتر از الگوی کشت در نظر گرفت و با مصرف آب کمتر محصول بیشتری تولید کرد. بر این اساس افزایش بهره‌وری آب در کشت محصولات کشاورزی شاخص قرار داده شده و با افزایش نرخ خرید تضمینی کشاورز را به کشت جایگزین تشویق می‌کنیم. معتقدم اینکه دولت از حق النظاره آب بگذرد و «آب» را از یک کالای ارزشمند به یک کالای رایگان تبدیل کند راهکار مناسبی برای اجرایی شدن الگوی کشت نیست.
او با بیان اینکه دولت باید منابع مالی را در نظر گرفته و به کشاورز اعلام کند اگر با مصرف آب کمتر تولید محصول بیشتری داشت، مثلا محصول را با ضریب بالاتری خریداری کند، گفت: سومین مسئله هم این است که در کشور باید به سمت تولید محصولات استراتژیک برویم. در حال حاضر بخش عمده‌ای از آب کشاورزی به کشت صیفی‌جات و باغات اختصاص پیدا می‌کند. اگر به آمارهای فائو توجه کنیم حتی اکثر کشورهای پرآب مانند آلمان، انگلیس و آمریکا محصولات غیراستراتژیک خود را وارد می‌کنند. مثلا آمریکا هم‌اکنون ۴۰ درصد غذای دنیا را تولید می‌کند، اما کماکان بخشی از محصولات غیراستراتژیک خود را وارد می‌کند.
برای تولید هر عدد تخم‌مرغ ۱۰۰ لیتر آب مصرف می‌شود
فاضلی افزود: دیدگاه کشورهای پیشرفته این است که به جای کشت محصولات آب‌بر، بهتر است منابع آبی ارزشمند خود را حفظ کنند، حال ما افتخار می‌کنیم که دهمین تولیدکننده تخم‌‌مرغ دنیا هستیم، آنهم در شرایطی که برای تولید هر عدد تخم مرغ ۱۰۰ لیتر آب باید مصرف کنیم تا به سر سفره برسد، بنابراین اگر به سمت کشت محصولات استراتژیک نرویم منابع آبی خود را از دست خواهیم داد و محصولات استراتژیک و حیاتی و در نهایت امنیت غذایی کشور را به خطر می‌اندازیم.
معاون حوضه آبریز فلات مرکزی شرکت مدیریت منابع آب ایران با تاکید بر اینکه غالبا وقتی بحث مدیریت کشت محصولات کشاورزی مطرح می‌شود، در تقابل با بحث خودکفایی قرار گرفته و واکنش برانگیز می‌شود، بیان کرد: در اینجا با دو مقوله روبه‌رو هستیم، نخست بحث تامین امنیت غذایی و دیگری بحث خودکفایی است. امنیت غذایی کشور بدون تردید باید تامین شود و ممکن است این امنیت از روش‌های مختلف مانند کشت‌های فراسرزمینی به دست آید.
فقدان عملکرد سیستمی ‌و عملکرد جزیره‌ای؛ مهم‌ترین مشکل
معاون حوضه آبریز فلات مرکزی شرکت مدیریت منابع آب ایران در پاسخ به این سوال که مهمترین چالش‌های اجرای الگوی کشت و راه برون‌رفت از بن‌بست‌های موجود چیست؟ گفت: فقدان عملکرد سیستمی‌ و عملکرد جزیره‌ای از مهمترین مشکلات است. هر دستگاهی اهداف خود را دنبال می‌کند، وزارت جهاد کشاورزی در پی افزایش تولید محصولات کشاورزی است، هر دولتی که مدیریت را در اختیار می‌گیرد درصدد است رکوردهای قبل را پشت سر بگذارد و تولید محصول بیشتری داشته باشد، توسعه کشت بدون توجه به محدودیت‌های آبی ادامه دارد و اگر آبی وجود داشته باشد ترجیح بر این است به جای لحاظ در جبران ذخایر از دست رفته و حفظ پایداری سرزمین(مطابق مفاد ماده ۳۵ قانون برنامه ششم)، صرف توسعه کشت شود.
فاضلی افزود: از این سو وزارت نیرو در تلاش برای مدیریت منابع آبی است، فقدان عملکرد سیستمی ‌از مهمترین دلایلی است که الگوی کشت تا کنون مجال اجرا پیدا نکرده است. به نظر می‌رسد این مسئله در سطح کلان دولت باید مدیریت شود. مسئله دوم فقدان ضمانت اجرای الگوی کشت است. وزارت جهاد کشاورزی ادعا می‌کند که قوانین ۴ برنامه قبل ضمانت اجرایی نداشته‌اند، پرسش اینجاست که حال که برنامه هفتم در دست تدوین است چرا از ظرفیت‌های آن برای ایجاد ضمانت اجرا بهره‌برداری نمی‌شود.
​او با بیان اینکه نکته سوم نیز عدم جابه‌جایی منابع آبی موجود به کشت محصولات استراتژیک و اساسی است و اینکه سایر کشت‌ها مانند محصولات آب بر اعم از سبزی و صیفی با بخشی از منابع آب مورد مصرف باید به سمت گلخانه‌ها و فضاهای مسقف و کنترل شده بروند و مازاد آب برای پایداری آبخوان‌ها و منابع مورد استفاده لحاظ شود، گفت: آنچه مسلم است کشاورزی ایران بایستی از وضعیت کنونی خارج شده و اساسا متحول و به نحوی برنامه ریزی شود تا با استفاده از میزان آب قابل برنامه‌ریزی یا برداشت آب مطمئن و در حد ظرفیت مجاز تحمل حوضه‌های آبریز و آبخوان‌ها، نیاز محصولات استراتژیک و اساسی تامین شود. قوانین مرتبط با این موضوع بایستی وضع یا اصلاح شوند و عزم و اراده ملی برای این اقدام حیاتی برای کشور اتخاذ شود. آموزش و ترغیب کشاورزان و بازار کنترل شده محصولات کشاورزی نیز در این خصوص مهم است.

نباید بگذاریم نخبگان مایوس شوند

رهبر انقلاب صبح روز چهارشنبه در دیدار صدها نفر از نخبگان جوان و استعدادهای برتر علمی، نخبگان دانشگاهی را در چهار دهه اخیر موجب آبروی ایران خواندند و افزودند: همه به‌ویژه مسئولان و موثرین در فضای کشور باید نخبگان علمی را جزو مهمترین ثروت‌های کشور بدانند و از آنها حمایت کنند و نخبگان نیز ظرفیت‌ها و استعدادهای فردی خود را به سرمایه پیشرفت کشور تبدیل کنند.

 

رهبر انقلاب با اشاره به افق روشن آینده کشور تأکید کردند: در چهل و سه سال اخیر چندین بار از فروپاشی جمهوری اسلامی حرف زده‌اند اما پایداری و استمرار حرکت انقلاب نشان می‌دهد این تحلیل غلط و غیر واقع‌بینانه است. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، ایشان با سپاسگزاری عمیق از پروردگار به علت تشکیل مجدد جلسه همیشه شاداب و امیدبخش با نخبگان بعد از سبک شدن مشکل کرونا گفتند: مطالبی که نخبگان مطرح کردند بسیار خوب و پیشنهادها نیز درست و غالباً عملی بود و نشان داد بسیاری از مشکلات، مشکلات مدیریتی بوده است؛ چرا که راهکارها وجود دارد. ایشان وزیران حاضر در جلسه را به انتقال و پیگیری پیشنهادهای نخبگان در هیات وزیران مأمور کردند و افزودند: باید با رفتار کریمانه با نخبگان به‌عنوان ثروت عظیم ملی، در مراقبت از این ثروت تعیین‌کننده و افزایش آن، به جدّ تلاش کنیم. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نخبه علمی و دانشگاه را از ارکان مهم پیشرفت کشور دانستند و افزودند: هرقدر دانشگاه تعطیل و روند فعالیت علمی تخریب و ناقص شود، برای دشمن مغتنم است به همین علت، نه دیروز و امروز؛ بلکه در مقاطع مختلف برای توقف دانشگاه‌ها تلاش کرده‌اند.

رهبر انقلاب اسلامی «غفلت از دشمن» را از خطرات پیشِ روی نخبگان دانستند و گفتند: بر اساس اطلاعات متقن، سرویس‌های جاسوسی برای فریب و جذب نخبگان یا خراب کردن ذهن آن‌ها، در پوشش مراکز علمی، نخبگان را دعوت می‌کنند و خود را نیز بسیار مودب و باهوش جا می‌زنند تا بتوانند نقشه خود را پیش ببرند

رهبر انقلاب همچنین دانشگاه را از بزرگترین موانع سلطه استکبار خواندند و افزودند: قدرت‌های گردن‌کلفت جهان برای سلطه بر دیگران و عقب نگه داشتن ملت‌ها، از اسلحه، فریب و حتی علم استفاده می‌کنند؛ بنابراین دانشگاهی که سطح علم کشور را بالا می‌برد، در حقیقت مانع سلطه دشمن می‌شود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای استعداد طبیعی و هوش سرشار، همت و تلاش و پشتکار، و هدایت و توفیق الهی را عناصر اصلی تبدیل یک فرد با هوش به فردی نخبه و ممتاز و برگزیده خواندند و افزودند: البته فراهم بودن زمینه مناسب، عامل مهم به نتیجه رسیدن این روند است. ایشان فراهم شدن زمینه نخبه‌پروری با پیروزی انقلاب اسلامی را واقعیتی مسلم و تشکیک‌ناپذیر خواندند و افزودند: پس از انقلاب، با توسعه دانشگاه‌ها در اقصی نقاط کشور، ‌افزایش خیره‌کننده تعداد دانشجویان و استادان و ایجاد پرشمار پژوهشگاه و اندیشکده، زمینه توسعه علم و نخبه‌پروری فراهم آمده و هدف جمهوری اسلامی یعنی گسترش دانشگاه و ارتقای توانایی علمی به فضل الهی محقق شده است.
رهبر انقلاب با تاکید بر اینکه دانشگاهیان ما اجازه ندادند کشور محتاج غربی‌ها بماند، گفتند: نخبگان دانشگاهی ما بدون هیچ مبالغه، موجب آبروی ایران هستند و در هر زمینه‌ای دانشمندان ما ورود و تمرکز کردند، تحسین مجامع علمی جهان را برانگیختند؛ بنابراین هم باید دیگران قدر شما را بدانند هم خودتان، و من نیاز بسیار قدردان شما هستم. ایشان در تشریح گوشه‌هایی از افتخارات نخبگان و دانشمندان کشور،‌ به تحقیقات و دستاوردهای پژوهشگاه رویان در عرصه‌هایی همچون سلول‌های بنیادی و شبیه‌سازی حیوان زنده، پیشرفت در بیوشیمی، پرتاب و انتقال ماهواره به فضا، دستاوردهای بنیادی در صنعت هسته‌ای، تولید واکسن‌های پیچیده از جمله واکسن کرونا و پیشرفت‌های خیره کننده در صنایع موشکی و پهپادی اشاره کردند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر اینکه انسان‌های با هوش که از استعداد و علم خود در جهت ساخت سلاح اتمی و سلاح شیمیایی و یا ابزارهای جاسوسی استفاده کرده‌اند، نخبه نیستند، افزودند: نخبه آن انسان صاحب استعداد و پرتلاش است که از هدایت الهی بهره گرفته است. ایشان در ادامه موضوع «انتظار از نخبگان» را مطرح کردند و گفتند: از فرد نخبه این انتظار وجود دارد که ظرفیت شخصی خود را تبدیل به ظرفیت ملی کند و توانایی‌های خود را در جهت حل مسائل کشور قرار دهد. رهبر انقلاب اسلامی با گلایه از برخی نخبگان که در ایران رشد می‌کنند اما ثمره این رشد را به خارج می‌برند و برخی اوقات نیز با تبدیل شدن به پیچ و مهره‌های دشمن ظرفیت خود را در اختیار آن قرار می‌دهند، افزودند: نخبه باید در کنار مردم خود بماند البته مهاجرت کردن و درس خواندن نخبه در دانشگاه‌های برتر اشکالی ندارد اما بعد از پایان تحصیلات به کشور برگردد و توانایی‌های خود را برای پیشرفت کشور به‌کارگیرد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کردند: نخبگان ما باید در محضر وجدان خود و در محضر خدا، این مسئله را حل کنند. ایشان توقع دیگر از نخبگان را «دچار غفلت نشدن» دانستند و گفتند: نخبگان نباید از توانایی‌های خود غفلت کنند تا تلاش و حرکت آنها متوقف نشود و اسیر سرگرمی‌های زیان‌بار نشوند.

رهبر انقلاب اسلامی غفلت نکردن از ظرفیت‌های عظیم و وسیع کشور را یکی دیگر از الزامات نخبگی برشمردند و افزودند: متاسفانه اکثر نخبگان از ظرفیت‌های گسترده کشور مطلع نیستند و یکی از کارهای مهم معاونت علمی ریاست جمهوری آشنا کردن نخبگان جوان با ظرفیت‌ها و کارهای بزرگ در دست انجام است

رهبر انقلاب اسلامی غفلت نکردن از ظرفیت‌های عظیم و وسیع کشور را یکی دیگر از الزامات نخبگی برشمردند و افزودند: متاسفانه اکثر نخبگان از ظرفیت‌های گسترده کشور مطلع نیستند و یکی از کارهای مهم معاونت علمی ریاست جمهوری آشنا کردن نخبگان جوان با ظرفیت‌ها و کارهای بزرگ در دست انجام است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای خاطرنشان کردند: برخی حتی ظرفیت‌های بزرگ کشور را انکار می‌کنند و خواستار جمع‌آوری ظرفیتی همچون صنعت هسته‌ای می‌شوند و به دروغ می‌گویند «دنیا امروز از انرژی و صنعت هسته‌ای رویگردان شده است.» ایشان تاکید کردند: اگر ما صنعت هسته‌ای را در آن زمانی که آغاز کردیم، شروع نمی‌کردیم باید ۱۰ سال بعد وارد این موضوع می‌شدیم و بعد از ۳۰ سال نتیجه می‌گرفتیم.
رهبر انقلاب اسلامی «غفلت از دشمن» را از خطرات پیشِ روی نخبگان دانستند و گفتند: بر اساس اطلاعات متقن، سرویس‌های جاسوسی برای فریب و جذب نخبگان یا خراب کردن ذهن آن‌ها، در پوشش مراکز علمی، نخبگان را دعوت می‌کنند و خود را نیز بسیار مودب و باهوش جا می‌زنند تا بتوانند نقشه خود را پیش ببرند. ایشان در ادامه در خصوص انتظارات از دستگاه‌های مسئول در قبال نخبگان خاطرنشان کردند: در یک کلمه انتظار اصلی از دستگاه‌ها، حمایت از نخبگان به صورت عاقلانه، خردمندانه و با توجه به جوانب گوناگون است. رهبر انقلاب اسلامی افزودند: یکی از موارد حمایت این است که نخبه‌ای که در داخل درس خوانده و یا از خارج آمده، در اینجا اشتغال متناسب با دانش خود و همچنین امکان تحقیقات و ارتباط با مراکز علمی دنیا را داشته باشد و این توقع زیادی نیست. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به مهاجرت مجدد برخی از نخبگانی که از خارج برگشته بودند، خطاب به مسئولان گفتند: نباید بگذاریم نخبگان به واسطه برخی سنگ‌اندازی‌ها یا برخوردهای نامناسب، از دانشگاه و ادامه فعالیت در کشور، مأیوس شوند و هرچه در این زمینه خرج کنیم، هزینه نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری است.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر لزوم اصلاح شاخص ارزیابی استادان و نخبگان، خاطرنشان کردند: اکنون شاخص ارزیابی استادان و نخبگان، تعداد مقالات است در حالی‌که باید موضوع حل مسئله را شاخص ارتقاء قرار داد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در بخش پایانی سخنانشان به یک موضوع اساسی درباره تحلیل صحیح مسائل، تصحیح افق دید و حرکت بر مبنای آن پرداختند. ایشان با اشاره به تبلیغات مستمر غربی‌ها از ابتدای پیروزی انقلاب تا به امروز مبنی بر رو به زوال بودن جمهوری اسلامی گفتند: آنها برای این ادعا زمان هم تعیین می‌کردند و هر بار می‌گفتند یک ماه دیگر، یک سال دیگر یا پنج سال دیگر، کار جمهوری اسلامی تمام است و عده‌ای نیز در داخل از سرِ غفلت یا بدخواهی این ادعاها را ترویج می‌کردند.
رهبر انقلاب با اشاره به تیتر یکی از روزنامه‌ها در زمان حیات امام(ره) مبنی بر اینکه «نظام در حال فروپاشی است» و پاسخ کوبنده امام (ره) که «خودتان در حال فروپاشی هستید و نظام محکم و مستحکم ایستاده است»، افزودند: بعد از رحلت امام(ره) در سال ۶۹ عده‌ای که در بین آنها افراد موجّه و با سابقه نیز حضور داشتند در اعلامیه‌ای گفتند «نظام در لبه پرتگاه است.» حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کردند: ما تسلیم نشدیم و ایستادیم و ان‌شاءالله همچنان خواهیم ایستاد. ایشان با اشاره به وجود دو نظام تحلیلی در این زمینه گفتند: یک نظام تحلیلی معتقد است کار و ایستادگی در مقابل هنجارهای فراگیر جهانی و قدرت‌های برخاسته از این هنجارها همچون آمریکا، بی‌فایده و موجب از بین رفتن است، این افراد کسانی را هم که تحلیل دیگری از واقعیات و جهان دارند، متوهم تصور می‌کنند.
رهبر انقلاب اسلامی گفتند: اما تحلیل دوم و واقع‌بینانه بر این اساس است که مجموعه واقعیات را، آن هم نه فقط واقعیات خوب، بلکه واقعیات بد را با هم می‌بیند و بر اساس آن حرکت می‌کند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: هرگز نقاط ضعف را انکار نکرده‌ایم و در این باره ما بیش از همه در جلسات رمضانیِ مسئولان نظام و در جلسات خصوصی، تذکر داده‌ایم و بارها گفته‌ایم که عقب هستیم. رهبر انقلاب افزودند: اما واقعیت قابل‌توجه این است که جمهوری اسلامی حرکت پرشتابی را که از انتهای قافله آغاز کرده بود ادامه داده و امروز به نزدیکی‌های جلوی قافله رسیده است. ایشان با اشاره به پیشرفت‌های درخشان کشور در دانش و مدیریت‌های گوناگون، گفتند: ضعف‌هایی وجود دارد و بعضی از مسئولان و دولت‌ها هم کوتاهی‌هایی داشته‌اند اما حرکت عمومی به‌سمت پیشرفت است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای خاطرنشان کردند: نگاه کنید ۴۰ سال یا ۲۰ سال قبل جمهوری اسلامی کجا بود و امروز کجا است با همین مقایسه می‌توان فهمید کدام تحلیل واقع‌بینانه است، تحلیل غربگراها یا تحلیل انقلاب؟ ایشان جوانان و نخبگان با انگیزه را از بزرگ‌ترین نشانه‌های حرکت محکم و رو به جلوی انقلاب دانستند و افزودند: بعد از گذشت ۴ دهه از انقلاب و انبوه دشمنی‌ها و تبلیغات منفی، وجود نخبگان پر شمار و معتقد به این راه که با جدیت در حال کار و تلاش هستند، بهترین دلیل برای صحت تحلیل انقلاب از جهان و مسیر صحیح پیشرفت است.
در ابتدای این دیدار ۷ تن از نخبگان جوان به بیان دیدگاه‌ها و نظرات خود پرداختند. آقایان و خانم‌ها امیر محمدزاده لاجوردی، دانشجوی پسادکترا رشته نرم‌افزار دانشگاه شریف، حمیده مجد، برگزیده طرح شهید احمدی‌روشن بنیاد ملی نخبگان و فعال حوزه معدن، جواد شمس‌الدینی، رتبه ۶۵ کنکور در رشته پزشکی و عضو بنیاد ملی نخبگان، محمد تمنایی، دکترای تخصصی مهندسی حمل و نقل دانشگاه تربیت مدرس، زهرا احتشام، برگزیده طرح شهید احمدی‌روشن و دانشجوی استعدادهای درخشان، سید محمد نوید قریشی، دکترای تخصصی مهندسی هوافضا دانشگاه تهران، وحید ضرغامی، دکترای تخصصی فناوری نانو دانشگاه صنعتی شریف به بیان نکاتی پرداختند.
«لزوم تحول در زیرساخت‌های اکتشاف و بهره‌برداری از معادن با مشارکت دادن بخش خصوصی ضمن رعایت دغدغه‌های محیط زیستی، «کاهش تعرفه واردات ماشین آلات سنگین مورد نیاز بخش تولید که تولید داخلی ندارند»، «ضرورت ارتقاء عدالت آموزشی و برقراری طرح‌های خاص حمایت آموزشی در مناطق محروم»، «انتقاد از افزایش ناگهانی ظرفیت جذب دانشجویان رشته پزشکی بدون آماده‌سازی زیرساخت‌های لازم»، «پیشنهاد تشکیل شبکه راهبردی فرابری و ترابری به‌منظور تکمیل زیرساخت‌های حمل و نقل و تبدیل شدن ایران به قطب حمل و نقل منطقه»، «ضرورت ایجاد همبستگی بین مسئله ارتقاء در آموزش عالی با حل مسائل کشور»، «لزوم تحول در برنامه‌های فضایی بخصوص حمایت مالی در مقیاس ملی و تقویت همکارهای بین‌المللی»، «ضرورت سیاستگذاری بر رشد شرکت‌های دانش‌بنیان در بخش‌های دارای تقاضا و بازار و ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاری‌های سودآور مردمی» از جمله مهمترین محور سخنان شرکت‌کنندگان در این مراسم بود. در این دیدار همچنین سرپرست معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، نهضت علمی در کشور را محصول گفتمان‌سازی و پیگیری‌های جدی رهبر انقلاب اسلامی در سال‌های گذشته دانست و با اشاره به لزوم رشد صنایع دانش‌بنیان به‌منظور تقویت زنجیره ارزش گفت: ایجاد و احیاء صنایع دانش‌بنیان بر مبنای قانون جهش تولید، همکاری با شبکه‌های دانش‌بنیان، حمایت از تولید داخلی فناورانه و جلوگیری از واردات غیرضروری در دستور کار دولت است.

محیط‌بان خوزستانی در درگیری با شکارچیان مجروح شد

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان ایذه گفت: یک محیط‌بان به نام سید سجاد حسینی، در درگیری با شکارچیان غیرمجاز و مسلح در منطقه سادات حسینی شهرستان دزپارت مجروح شد.
احمد امیری به ایرنا توضیح داد: درگیری بین محیط‌بانان و شکارچیان غیرمجاز در ارتفاعات منطقه سادات حسینی در بخش قارون از توابع شهرستان دزپارت، در نزدیکی منطقه حفاظت شده شالومنگشت در ساعت ۱۸:۳۰ دقیقه سه شنبه اتفاق افتاد.
او افزود: ۲ نفر از محیط‌بانان در پی گزارش اهالی درباره حضور شکارچیان غیرمجاز، در منطقه حضور یافته و در مسیر شکارچیان کمین کردند؛ شکارچیان به فرمان ایست محیط‌بانان توجه نکردند که منجر به درگیری شد. امیری اضافه کرد: در این درگیری سید سجاد حسینی که محیط‌بان نمونه ۲ سال پیش در کشور بوده، مورد اصابت گلوله شکارچیان قرار گرفت و از ناحیه دست زخمی شد.
او با بیان اینکه ۱۸ ساچمه به دست راست این محیط‌بان اصابت کرده، ادامه داد: این محیط‌بان ابتدا به درمانگاه قارون و پس از آن برای ادامه مداوا به بیمارستان دهدز و ایذه اعزام شد اما به دلیل نیاز به دستگاه‌های تخصصی، برای ادامه درمان باید به اصفهان یا تهران اعزام شود.
امیری گفت: حال عمومی این محیط‌بان، هم‌اکنون خوب گزارش شده و خوشبختانه خطر قطع عضو وی را تهدید نمی‌کند اما درد شدیدی در ناحیه دست دارد.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست ایذه همچنین بیان کرد: شکارچیان غیرمجاز به دلیل پوشاندن سر و صورتشان، شناسایی نشدند اما شکایتی در دادگاه دهدز مطرح شده که در حال پیگیری و تعقیب قضایی است. خرداد‌ماه امسال نیز یکی از محیط‌بان‌های منطقه حفاظت‌شده چهل‌پا در اندیمشک با شلیک سلاح جنگی شکارچیان زخمی شد.

ماسک بزنید؛ آنفلوآنزا همه‌گیر شده است

|پیام ما| احتمال ابتلا به آنفلوآنزا در روزهای اخیر از احتمال ابتلا به کرونا پیشی گرفته است. این در حالی است که کادر درمان نگران آن هستند که ویروس آنفلوآنزا و ویروس کووید۱۹ هر دو با هم فردی را مبتلا کنند و در این صورت هم‌افزایی داشته و موجب افزایش تعداد افراد بستری در بخش‌های ویژه نظیر آی.سی.یو شوند.

 

نخستین ماه پاییز در حال پایان است و نمونه‌هایی از ابتلا به آنفلوآنزا به ویژه آنفلوآنزا ان.۱ اچ.۱ موجب درگیری شدید ریه و بستری شدن افراد مبتلا شده ‌است. در همین حال از آنجایی که مردم پس از واکسینه‌شدن در برابر کرونا کمتر از ماسک استفاده می‌کنند احتمال ابتلا به ویروس‌هایی از این دست آن هم در فصل پاییز که فصل جولان دادن آنفلوآنزا است بیشتر شده است. این در حالی است که دکتر حسین کرمان‌پور مدیر بخش اورژانس بیمارستان سینا در تهران گفته است: بیشترین نگرانی ما از این است که دو ویروس کرونا و آنفلوآنزا هم‌افزایی کنند. ویروس‌های این دو با هم متفاوت هستند ولی نشانه‌هایی شبیه هم دارند. در سال ۱۳۹۹ این دو ویروس با هم هم‌افزایی داشتند و نتیجه آن افزایش تعداد بستری‌ در بخش‌های ویژه و مرگ‌ومیر بود.
دکتر کرمان‌پور با اشاره به اینکه کرونا در همه فصول امکان شیوع داشت افزود: آنفلوآنزا در فصل سرد شایع می‌شود و در استان‌های سردتر امکان ابتلا به آن افزایش بیشتری خواهد داشت زیرا مردم در فضاهای بسته و تهویه کمتر دور هم جمع می‌شوند و همین سبب شیوع سریع‌تر بیماری می‌شود.

دکتر حسین کرمان‌پور: بیشترین نگرانی ما از این است که دو ویروس کرونا و آنفلوآنزا هم‌افزایی کنند. ویروس‌های این دو با هم متفاوت هستند ولی نشانه‌هایی شبیه هم دارند. در سال ۱۳۹۹ این دو ویروس با هم هم‌افزایی داشتند و نتیجه آن افزایش تعداد بستری‌ در بخش‌های ویژه و مرگ‌ومیر بود

مدیر بخش اورژانس بیمارستان سینا در تهران توصیه کرده تا مردم در صورت امکان واکسن آنفلوآنزا را تزریق کنند. او گفته است: افراد بالای ۱۸ سال همگی می‌توانند از این واکسن استفاده کنند اما مهم این است که افراد دارای بیماری زمینه‌ای و همچنین افراد مسن این واکسن را تزریق کنند.
چگونگی تزریق واکسن آنفلوآنزا
«مسعود ضیائی» استاد بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با بیان اینکه برای افراد بالای ۸ سال دریافت یک نوبت واکسن آنفلوآنزا کافی است، گفت: اگر کسی زیر ۸ سال واکسن دریافت می‌کند، برای اولین مرتبه در سال اول، باید دو نوبت به فاصله چهار هفته از همدیگر تزریق واکسن داشته باشد.
ضیائی، همچنین توصیه کرد: افراد پرخطر تا قبل از شروع فصل سرما نسبت به تزریق واکسن اقدام کنند.
به گزارش ایسنا، او با بیان اینکه آنفلوآنزا یک بیماری حاد تنفسی تب‌دار و سیستمیک است که قسمت‌های مختلفی از بدن را می‌تواند درگیر کند، گفت: آنفلوآنزا بیماری جدیدی نیست و مانند کووید بیماری نوپدیدی محسوب نمی‌شود، بلکه از بیماری‌هایی است که چندین قرن شناخته شده و به دلیل این بیماری تاکنون میلیون‌ها انسان از دست رفته‌اند.
ضیائی، آنفلوآنزا را یک بیماری عفونی ویروسی دانست که انواع مختلفی دارد. او افزود: به سبب جهش‌هایی که این ویروس‌ها دارند هر سال می‌توانند نوع جدیدی از بیماری را ایجاد کنند که افراد نسبت به آن ایمنی نداشته باشند. او دراین‌باره توضیح داد: این تغییرات در ویروس می‌تواند جزئی یا کلی باشد، بنابراین ممکن است اپیدمی بیماری در یک منطقه کوچک اتفاق افتد، یا حتی هر ۱۰ تا ۴۰ سال یک بار باعث پاندمی یا جهانگیری شود؛ از جمله بیماری آنفلوآنزا خوکی که چند سال پیش تمام جهان را درگیر کرد و یا موارد شدیدتری مثل آنفلوآنزا اسپانیا در سال ۱۹۱۳ رخ داد که حدود ۲۰ تا ۴۰ میلیون نفر را به کام مرگ فرستاد.
ضیائی همچنین با بیان اینکه در سرماخوردگی علائم به صورت تدریجی شروع می‌شود در حالیکه از ویژگی‌های آنفلوآنزا شروع ناگهانی بیماری است، عنوان کرد: در آنفلوآنزا علائم ناگهانی مثل تب و لرز، بدن درد، گلو درد و تب‌هایی که شاید بالای ۳۹ و ۴۰ درجه برسد، سردرد و علائم تنفسی تحتانی که بعداً شاید اضافه شود، از علائم و نشانه‌های شایع بیماری به شمار می‌رود.
رئیس مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با بیان اینکه آنفلوآنزا می‌تواند تمامی گروه‌های سنی از نوزاد تا سالمند را درگیر کند، افزود: آنفلوآنزا، بر حسب اینکه فرد در چه سنی قرار دارد و دچار چه بیماری زمینه‌ای باشد، می‌تواند بیماری‌های شدیدتری در افراد ایجاد کند، بنابراین آنهایی که نوزاد و یا سالمند هستند نوع شدیدتری می‌گیرند و علاوه بر آن، افرادی که دچار بیماری‌های ریوی، قلبی، نارسایی کلیوی، کبدی، دیابت و نقص ایمنی هستند می‌توانند بیماری شدیدتری بگیرند.
ضیائی با اعلام اینکه شروع این بیماری همه ساله در فصل سرما و در پاییز و زمستان است و تا بهمن پیک آن را داریم و بعد فروکش می‌کند، تصریح کرد: وقتی بیماری آنفلوآنزا شایع می‌شود، ابتدا در کودکان بوده و بعد این افراد غیبت از مدرسه دارند و به بزرگسالان منتقل می‌کنند و سپس افرادی که آسم یا بیماری قلبی دارند، بیماریشان تشدید می‌شود و در بزرگسالان نیز غیبت از محل کار شایع شده و بعد بیماری کم کم فروکش می‌کند.
او با بیان اینکه این روالی است که هر ساله درباره بیماری آنفلوآنزا اتفاق می‌افتد، بنابراین لازم است ما توجه خاصی به این بیماری داشته باشیم، تصریح کرد: لازم است قبل از شروع فصل سرما، افرادی که برای ابتلا به این بیماری پرخطر هستند، نسبت به آنفلوآنزا واکسینه شوند.
ضیائی در بخش دیگری از توضیحات خود افزود: خوشبختانه آنفلوآنزا واکسن دارد ولی واکسن آن بر اساس سوش‌های شایع سال گذشته در دنیا تهیه می‌شود، به این صورت که سوش‌هایی که بیشترین درگیری را داشته‌اند، به سازمان جهانی بهداشت اعلام می‌شود و این سازمان اطلاعات را به شرکت‌های سازنده واکسن می‌دهد و تا مردادماه معمولاً تولید شده و از شهریورماه واکسن جدید توزیع می‌شود که بهتر است تا اواسط آبان‌ماه حتماً تزریق شود ولی می‌توان تا اواخر دی‌ماه دریافت کرد؛ وقتی واکسن تزریق می‌شود دو هفته بعد ایمنی ایجاد می‌شود.
شرایط تزریق واکسن
رئیس بخش بیماری‌های عفونی بیمارستان ولیعصر(عج) بیرجند در پاسخ به این سوال که چه افرادی باید این واکسن را تزریق کنند، گفت: توصیه می‌شود افراد مسن بالای ۶۵ سال بدون توجه به اینکه بیماری دارند یا ندارند، تزریق انجام دهند، در افراد زیر ۶ ماه نیازی به تزریق واکسن نیست ولی افراد بالای ۶ ماه تا ۵ سال هم به دلیل اینکه به بیماری شدیدتری مبتلا می‌شوند توصیه می‌شود واکسن دریافت کنند.
او ادامه داد: همچنین تمامی کودکانی که آسپرین دریافت می‌کنند و بین ۶ ماه تا ۱۸ سال سن دارند، افرادی که بیماری‌های قلبی، ریوی، دیابت، بیماری کلیوی، خونی، نقص سیستم ایمنی دارند فارغ از اینکه چه سنی هستند و فقط بالای شش ماه باشند، بانوان باردار در فصل سرما، افرادی که در خانه سالمندان از آنان مراقبت می‌کنند باید در خصوص تزریق واکسن آنفلوآنزا اقدام کنند.
استاد بیماری‌های عفونی دانشگاه با بیان اینکه برای افراد دیگر تزریق واکسن ضرورتی ندارد افزود: اگر قرار است فردی به مسافرتی برود و یا در اجتماعات شلوغ که خطر ابتلا وجود دارد شرکت کند، می‌تواند واکسن دریافت کند.
ضیائی با بیان اینکه افراد تب‌دار و کسانی که به واکسن یا اجزای آن حساسیت دارند از دریافت واکسن منع می‌شوند، گفت: در حال حاضر واکسن آنفلوآنزا در نوع ایرانی و خارجی موجود است و افرادی که به تخم‌مرغ حساسیت دارند باید از نوع کشته شده(خارجی) اجتناب کنند ولی می‌توانند واکسنی که در ایران تولید می‌شود را دریافت کنند.
این متخصص بیماری‌های عفونی در پاسخ به سوالی درباره تزریق واکسن درباره افرادی که درگیر درمان سرطان هستند، افزود: هیچ منعی در خصوص این افراد وجود ندارد و فقط یک نوع واکسن زنده‌ای داریم که در بینی تزریق می‌شود که افراد دچار نقص سیستم ایمنی نباید آن را تزریق کنند.
ضیائی با اظهار اینکه واکسن کرونا و آنفلوآنزا را می‌توان با یکدیگر تزریق کرد، اما بهتر است حداقل دو هفته فاصله بین تزریق این دو نوع واکسن باشد، یادآور شد: افرادی که به کرونا مبتلا می‌شوند نیز دو هفته بعد از بهبودی تزریق انجام دهند.
چرا در بیماری‌های ویروسی نباید خوددرمانی کنیم؟
در همین حال ناصر امینی مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: معمولا در خوددرمانی بیماری‌های ویروسی، افراد از داروهای آنتی‌بیوتیک استفاده می‌کنند که ما مصرف آن‌ها را تایید نمی‌کنیم؛ زیرا این داروها برای بیماری‌های باکتریایی مناسب بوده و طول درمان را نیز افزایش می‌دهد.
امینی در گفت‌وگو با ایسنا و در مروری بر بیماری آنفلوآنزا توضیح داد : آنفلوآنزا، بیماری دستگاه تنفسی فوقانی بوده که عامل آن نیز ویروسی شبیه بیماری کرونا است. این بیماری از طریق هوا انتقال پیدا می‌کند و احتمال سرایت آن به دیگران زیاد است. کودکان، افراد کهنسال و کسانی که بیماری‌های زمینه‌ای مانند گوارشی، دیابت، قلب و عروق، سل و… ‌دارند نسبت به قشر جوان و میانسال سیستم ایمنی‌ ضعیف‌تری دارند و سطح بیماری این افراد شدیدتر است.
او درمورد اثربخشی واکسن آنفلوآنزا بیان کرد: طبق تحقیقات انجام شده اثربخشی واکسن حدود ۴۰ الی ۶۰ درصد تخمین زده شده که آمار مطلوبی است؛ یعنی حدود ۴۰ الی ۶۰ درصد کسانی که واکسن دریافت می‌کنند به این بیماری مبتلا نمی‌شوند اگر هم مبتلا شوند به صورت خفیف است. واکسن آنفلوآنزا حدود ۳۱ درصد مرگ‌ومیر را کاهش می‌دهد.
امینی با اشاره به بیمارهایی که در نیم سال دوم میان مردم رایج است، تصریح کرد: در نیمه دوم سال بیماری‌های ویروسی همچون آنفلوآنزای انسانی، کرونا و سرماخوردگی میان مردم رایج است. پیش‌بینی می‌شود آنفلوآنزای پرندگان نیز شیوع پیدا کند.
مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص تفاوت‌های بین بیماری سرماخوردگی و آنفلوآنزا تأکید کرد: سرماخوردگی مانند آنفلوآنزا بیماری ویروسی بوده که دستگاه تنفسی را درگیر ویروس می‌کند، اما آنفلوآنزا بیماری حاد و ناگهانی‌ و همراه با علائم و تب شدیدتری است. در سرماخوردگی فرد در چند روز اول دارای خستگی و ضعف بدنی بوده و بعد علائمی مثل تب خفیف، سرفه و.. شروع می‌شود. تشخیص این دو بیماری از هم با پزشک متخصص است.
امینی با اشاره به ممنوعیت درمان خانگی هنگام ابتلا به بیماری‌های ویروسی عنوان کرد: به طور کلی توصیه برای بیماری‌های ویروسی، درمان‌های نگهدارنده است. در مرحله اول باید تب فرد مبتلا کنترل شود، سپس با مشورت پزشک داروی مناسب برای کنترل سرفه، ضعف بدن، گرفتگی گلو و التهاب بینی تجویز و مصرف شود.
او با اشاره به تبعات خوددرمانی و مصرف خودسرانه دارو ادامه داد: در خود درمانی افراد از داروهای آنتی‌بیوتیک استفاده می‌کنند که ما مصرف آن‌ها را تایید نمی‌کنیم. همچنین مقاومت میکروبی نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها بالا می‌رود؛ به عنوان مثال اگر شخصی به بیماری باکتریایی مبتلا شود و بخواهد آنتی‌بیوتیک مصرف کند دیگر تاثیر مثبتی ندارد و پزشک مجبور می‌شود به سراغ آنتی‌بیوتیک‌هایی که عوارض بیشتری دارند برود؛ بنابراین آنتی‌بیوتیک‌ها باید در زمان و دوز مناسب مصرف شود.

زبان، فقط سخن‌گفتن نیست

زبان، گاهی کلام است و گفتار و نوشتار، اما همیشه اینگونه نیست. گرچه عموماً زبان گفتار و نوشتار، زبان دانسته می‌شود، اما باید گفت بی‌نهایت زبان وجود دارد. زبان، مقوله‌ای بسیار گسترده‌تر از زبان انسانی است. با این‌ همه، زبان انسانی نیز بسیار فراتر از زبان کلام و گفتار و نوشتار است. زبان بدن که در دوران اخیر مورد توجه قرار گرفته است، یکی از این زبان‌هاست. سکوت هم زبان است. رفتار و کردار هم زبان است.
هر رفتاری اعم از پوشیدن، خوردن، راه‌ رفتن و… خود علاوه بر رفتار بودن، نوعی زبان است و پیامی با خود دارد. فرضاً تند و فرز راه‌ رفتن من این معنی و مفهوم را دارد که تن و پاهای سالمی دارم و شل و آهسته راه رفتنم به معنی کم‌توان بودنم است. شیوۀ راه‌ رفتن من نه تنها برای دیگران که من و رفتارم را می‌بینند، معنی و مفهوم دارد که برای خودِ من نیز این مفهوم را دارد و خودِ من پیش و بیش از دیگران به این مفهوم واقف می‌شوم. اینچنین نیست که بدون این رفتار نیز من به این مفهوم واقف باشم، حتی اگر به میزان توان خودم واقف باشم، باز راه‌ رفتن من مفهومی به این مفهوم می‌افزاید و فهم مرا از خودم گسترش می‌دهد. شاید فهمِ جدید در خودآگاه ما کاملاً برایمان روشن و صریح نباشد اما هست و وجود دارد. فهم‌های ناخودآگاه و پنهان نیز فهم‌هایی هستند که فهم‌های خودآگاه و آشکار ما را تقویت می‌کنند و به دیگران انتقال می‌یابند. چنانکه زبان بدن، که در بسیاری مواقع ناخودآگاه است برای دیگران مفهوم و دریافتنی است، حتی اگر مخاطب ما چیزی از زبان بدن نداند، به‌عنوان مثال رفتار دست‌دادن ما آنگاه که از روی سیاست و تظاهر است، بسیار بسیار متفاوت از دست‌‌دادن ما از روی مهر و دوستی است، و مخاطب این مسئله در می‌یابد. مهم‌ترین نکته در زبان رفتاری، طبیعی ‌بودن آن است. وقتی که من پادرد دارم، به‌صورت طبیعی می‌لنگم و این لنگیدن طبیعی زبانی متفاوت از لنگیدن مصنوعی و ساختگی است.
نه‌تنها در حوزۀ فردی، که در حوزۀ اجتماعی نیز، زبان‌های مختلف غیرکلامی و رفتاری جاری و فعال هستند. سینما، هنر، چاپ و نشر (اگر چه با ابزار زبانی)، فرهنگ، آموزش، حتی اقتصاد، صنعت، خانواده، محیط‌ زیست و غیره زبان‌های اجتماعی‌ای هستند از جنس رفتار. همۀ این موارد، به‌خودیِ‌خود، دارند حرفی و پیامی را مخابره می‌کنند، هم برای کسانی که در بروز این رفتار شرکت دارند و هم برای کسانی که تنها بیننده و شاهد این موارد هستند. در واقع، علوم انسانی در پی به سخن‌درآوردن این زبان‌هاست، اما اگر زبان‌های رفتاری به سخن هم درنیایند، به خودی‌ِخود دارند چیزی را بیان می‌کنند. دریافتن زبان رفتاری چندان سخت و مشکل نیست، چرا همه رفتار می‌کنیم و رفتارها را می‌شناسیم، کافی است کمی واقع‌بینی پیشه کنیم و در عادات فکری خود غوطه‌ور نباشیم تا پیام زبان‌های رفتاری را به روشنی دریابیم.
یکی از رفتارهای اجتماعی که امروز بسیار مورد توجه قرار گرفته است، پوشش جامعۀ زنان است. پوششی که مدت‌هاست در جریان تغییر و تحول قرار گرفته است؛ تغییر و تحولی کاملاً طبیعی و همراه با رشد و توسعۀ زنان ایرانی. پوشش زنان، یکی از زبان‌های رفتاری زنان رشدیافته ایرانی[2] است، یکی دیگر از این زبان‌های رفتاری افزایش میزان تحصیلات، اشتغال، تجرد و … است که متاسفانه در عادات ذهن سنتی ایرانی، مغفول مانده‌اند و نادیده گرفته شده‌اند. اما این زبان‌های رفتاری هستند، پیام مخابره می‌کنند و اثر می‌گذارند، هم بر فردی که این رفتار را دارد و هم بر کسی که بیننده و دریافت‌کننده این رفتار است.
معمولاً دیگر زبان‌های انسانی تحت سیطره زبان کلام و سخن‌ گفتن قرار دارند. ارجحیت‌ دادن به سخن‌ گفتن، منجر به ندیده‌ و نشنیده انگاری رفتار زبانی شده است، اما قدرت زبان رفتاری کمتر از سخن گفتاری نیست؛ اگر بیشتر نباشد.
[1] . منظور از سخن، شکل گفتاری و نوشتاری زبان یا language است.
[2] . ذکر این نکته لازم است که منظور نویسنده به هیچ وجه این نیست که تمام زنانی که تغییر پوشش داشته‌اند، رشد یافته‌اند و یا برعکس تمام زنانی که تغییر پوشش نداشته‌اند از غافلۀ رشد عقب‌ مانده‌اند.
farah_abutaleby@yahoo.com

ایران در رتبه 90 حقوق کودکان

| پیام ما | این هشداری برای کودکان جهان است؛ سیل، امواج گرما و همه آنچه تغییر اقلیم در زمین رقم زده، زندگی یک میلیارد کودک را به خطر انداخته است. بنیاد غیردولتی «حقوق کودکان» دیروز با انتشار گزارشی درباره وضعیت 185 کشور درباره این موضوع اعلام خطر کرد و گفت که در طول یک دهه گذشته استانداردهای زندگی کودکان بهبود نیافته است. بر اساس این بررسی ایران روی نودمین پله شاخص حقوق کودکان قرار گرفته است، این در حالی است که همسایه غربی‌اش ترکیه در رتبه 25 است و همسایه شرقی‌اش افغانستان در بدترین وضعیت و روی پله 184.

 

حدود یک میلیارد کودک در سراسر جهان، به دلیل آسیب‌های ناشی از تغییر اقلیم، در معرض خطر «بسیار بالا» قرار دارند. KidsRights که بنیادی غیردولتی و جهانی است این بار در بررسی‌هایش آثار تغییر اقلیم را در موضوع حقوق کودکان برجسته دیده است. «شاخص حقوق کودکان» اولین و تنها رتبه‌بندی است که سالانه نحوه رعایت حقوق کودکان را ارزیابی می‌کند و حالا اعلام کرده ایسلند، سوئد و فنلاند به‌ترتیب بهترین کشورها در رعایت حقوق کودکان هستند و سیرالئون، افغانستان و چاد بدترین‌ آنها.
هشدار برای نسل فعلی و آینده
گزارش شاخص حقوق کودکان 2022 به این نتیجه رسیده است که تغییرات اقلیمی یک خطر آشکار است، زیرا نزدیک به نیمی از تمام کودکان در جهان در معرض خطر بسیار بالایی قرار دارند که به طور جدی زندگی آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در این ارزیابی همچنین عربستان سعودی در رتبه 143، پاکستان 149، ارمنستان 114، هند 115، تاجیکستان 105، چین 99، قرقیزستان 93، کویت 94، امارات متحده عربی 76، آذربایجان 64، ترکمنستان 63 و ترکیه در رتبه 25 قرار دارند

بنیاد حقوق کودکان در گزارش خود تغییر اقلیم را بزرگترین تهدید جهانی برای آینده کودکان معرفی کرده است. شاخص «حقوق کودکان»، بر اساس آمار آژانس‌های سازمان ملل متحد، نشان می‌دهد که بیش از یک سوم کودکان جهان، یعنی حدود 820 میلیون کودک، در حال حاضر در معرض امواج گرما هستند. در همین حال کمبود آب بر زندگی 920 میلیون کودک در سراسر جهان تأثیر گذاشته و بیماری‌هایی مانند مالاریا و تب دنگی، سلامت حدود 600 میلیون کودک (از هر چهار کودک یک نفر) را تحت تأثیر قرار داده است.
در همین حال از هر 6 کودک، یک نفر – برابر با 400 میلیون کودک- در معرض توفان قرار دارند. این آمار نگران‌کننده از سوی دیگر اینطور تخمین می‌زند که نزدیک به 90 درصد کودکان سراسر جهان نیز در معرض آسیب‌های آلودگی هوا هستند.
مارک دولارت، بنیانگذار و رئیس بنیاد حقوق کودکان، گزارش امسال را برای نسل فعلی و آینده کودکان هشداردهنده توصیف کرد و گفت: «تغییر سریع شرایط اقلیمی آینده، حقوق اولیه کودکان را تهدید می‌کند.»
دولارت از دولت‌های سراسر جهان می‌خواهد تا تلاش‌های خود را بر سرمایه‌گذاری روی کودکان و آینده آنها در زمین متمرکز کنند و می‌گوید: «دولت‌های سراسر جهان که قرار است در مذاکرات COP27 شرکت کنند، باید برای سرمایه‌گذاری و انجام اقدامات حیاتی در راستای تغییر تصمیم بگیرند.» به گفته او با ادامه تشدید تغییر اقلیم، وضعیت برای نسل‌های آینده جهان در دهه آینده تیره و تار است.
ایران در نقشه حقوق جهانی حقوق کودکان
شاخص حقوق کودکان در دهمین سال فعالیت خود، نشان می‌دهد علاوه بر اینکه در طول دهه گذشته هیچ پیشرفت قابل توجهی در استانداردهای زندگی کودکان رخ نداده، استانداردها در کشورهای با رتبه پایین حتی بیشتر از قبل کاهش یافته است.
کشورها در پنج حوزه حقوق کودکان، امتیاز دریافت می‌کنند؛ حق زندگی، حق آموزش، حق برخورداری از حمایت، حق سلامت و همینطور شرایط مناسب دسترسی به حقوق کودکان.
در این بررسی رتبه شاخص حقوق در ایران کودک 90 است و در پنج حوزه مشخص اینطور امتیاز گرفته است؛ حق سلامت: 59، حق زندگی: 65، حق تحصیل: 47، حق برخورداری از حمایت: 54، حق شرایط مناسب دسترسی به حقوق کودکان: 160.
ایسلند، سوئد، فنلاند، هلند، آلمان، لوکزامبورگ، دانمارک، اتریش، اسلوونی و نروژ به‌ترتیب 10 کشور برتر ارزیابی امسال هستند. 10 کشور پایین جدول هم به ترتیب اینها هستند: نیجریه، نیجر، پاپوآ گینه نو، السالوادور، گینه، جمهوری دموکراتیک کنگو، گینه استوایی، جمهوری آفریقای مرکزی، سیرالئون، افغانستان و چاد. طبق این بررسی، از بین سه کشور نخست، فقط رتبه سوئد نسبت به سال قبل تغییر کرده و از رتبه چهارم به دوم رسیده است. سوئیس هم افت قابل توجهی در رتبه‌بندی کلی خود داشته و از پله دوم به پله 31 سقوط کرده است.
در این ارزیابی همچنین عربستان سعودی در رتبه 143، پاکستان 149، ارمنستان 114، هند 115، تاجیکستان 105، چین 99، قرقیزستان 93، کویت 94، امارات متحده عربی 76، آذربایجان 64، ترکمنستان 63 و ترکیه در رتبه 25 قرار دارند.
پیشرفت قابل‌توجهی رخ نداد
بررسی یک دهه شاخص سالانه حقوق کودکان تصویری ثابت را نشان می‌دهد؛ بسیاری از کشورها همان عملکرد کلی گذشته را داشته‌اند و در کنار آن شاخص‌ها در کشورهایی با رتبه بسیار پایین مانند افغانستان، جمهوری دموکراتیک کنگو یا پاپوآ گینه نو باز هم کاهش یافته است.
با این حال، برخی از کشورها در دهه گذشته پیشرفت‌های آشکاری در شاخص‌های حقوق کودکان داشته‌اند. مثل آنگولا در بخش حق زندگی و بنگلادش در حق سلامت. اگرچه، در کشورهای دیگر شاخص‌ها آشکارا کاهش یافته است؛ مثل نسبت مرگ‌و‌میر مادران در نیجریه که از 550 به 920 در هر صد هزار تولد افزایش یافته است.
25 میلیون کودک زیر یک سال واکسیناسیون اولیه را دریافت نکردند و این بالاترین رقم مرگ‌و‌میر از سال 2009 است. در همین حال تعداد کودکان کاملاً واکسینه نشده از سال 2019 به میزان 5 میلیون افزایش یافته است.
از 130 کشور مورد بررسی در سال 2020، خدمات بهداشت روان برای کودکان و نوجوانان تقریباً در سه چهارم (72درصد) کشورها مختل شده است و برآورد اخیر می‌گوید اگر اقدامات اصلاحی فوری انجام نشود، 17 تریلیون دلار ضرر پیش‌بینی می‌شود.
طبق این گزارش از سال 2013، چهار ایالت به طور قابل‌توجهی شاخص‌های «شرایط مناسب دسترسی به حقوق کودکان» را بهبود بخشیده‌اند و 12 کشور واقع در خاورمیانه طی ده سال گذشته بهبود قابل‌توجهی را نشان داده‌اند.
تلاش‌های عمان در سال‌های اخیر برای همکاری با سازمان ملل به بهبود امتیاز آن در این حوزه کمک کرده است. این بهبود عمدتاً به دلیل توسعه بودجه‌هایی بوده است که به طور خاص برای حقوق کودکان و آموزش اختصاص داده شده است. با این حال، همچنان نگرانی‌هایی در مورد بازداشت خودسرانه و آزار و اذیت فعالان مدنی در عمان وجود دارد که منجر به کاهش امتیاز آن در همکاری دولت و جامعه مدنی شده است.
160 میلیون کودک کار در جهان
آمار شاخص حقوق کودکان که با همراهی دانشگاه اراسموس روتردام و همینطور دانشکده اقتصاد اراسموس و موسسه بین‌المللی مطالعات اجتماعی تهیه شده، نشان می‌دهد برای اولین بار در دو دهه گذشته، تعداد کودکان کار به 160 میلیون نفر افزایش یافته است که نشان‌دهنده افزایش 8.4 میلیونی در چهار سال گذشته است.
از سوی دیگر این بنیاد به آنگولا و بنگلادش اشاره کرده و می‌گوید این دو کشور به طور قابل‌توجهی امتیازات خود را در زمینه حقوق کودکان بهبود بخشیده‌اند. آنگولا بیش از نصف مرگ‌و‌میر کودکان زیر پنج سال خود را کاهش داده و بنگلادش تعداد کودکان کم وزن زیر پنج سال را تقریبا به نصف رسانده است.
کرونا 286 هزار کودک را کشت
موسس بنیاد حقوق کودکان می‌گوید همه‌گیری ویروس کرونا، معیشت کودکان را به شدت تحت تاثیر قرار داده است و «بعد از بررسی دقیق نتایج همه‌گیری کرونا، اوضاع حتی می‌تواند از آن چیزی که در ابتدا به نظر می‌رسید، بدتر هم باشد».
بر اساس این گزارش به دنبال قرنطینه، تعطیلی کلینیک‌های بهداشتی، بروز اختلال در تحویل غذا و دارو و همینطور برنامه‌های واکسیناسیون، آسیب شدیدی به کودکان رسید و بیش از 286 هزار کودک زیر پنج سال به دلیل اثرات غیرمستقیم رکود اقتصادی مربوط به همه‌گیری جان خود را از دست دادند.

پیش‌بینی تشدید آلودگی هوا در نیمه دوم سال

استاندار تهران با اشاره به برنامه‌ریزی برای کاهش آلودگی هوا در شش ماهه دوم سال جاری از برنامه‌ریزی‌ها برای جایگزینی موتورسیکلت‌های برقی با موتورسیکلت‌های کاربراتوری خبر داد.
به گزارش ایسنا، محسن منصوری در جلسه کارگروه کاهش آلودگی هوا در جمع خبرنگاران، گفت: از اواسط پاییز تا اواخر زمستان با تشدید پدیده آلودگی هوا و افزایش آلایندگی مواجه هستیم که البته پدیده‌های طبیعی همچون گرد و غبار نیز روی این موضوع تاثیرگذار است.

ما سومین پاییز خشک را پیش رو داریم و بارندگی کمتر، موجب تشدید آلایندگی‌ها می‌شود

او افزود: اخیرا موضوع آلودگی هوا در تهران بیشتر ناشی از ورود ریزگردها از غرب کشور است؛ اما به‌طور کلی مسئله آلودگی هوا در تهران ناشی از دو موضوع منابع آلاینده در زمستان همچون خودروها و موضوع پدیده‌های طبیعی همچون گرد و غبار است که در دیگر فصول سال نیز رخ می‌دهد. منصوری ادامه داد: در این جلسه درباره تشدید آلودگی هوا در شش ماهه دوم سال بحث و گفت‌وگو شد. تاکید شد که مجموعه شرکت پخش فرآورده‌های نفتی طرح کنترل و هدایت بخارات و خروجی‌های بنزین در پمپ‌های بنزین را که موجب ایجاد بخشی از آلودگی هستند را در برنامه مشخص ارائه کند، البته این کار آغاز شده اما سرعت آن باید افزایش پیدا کند. استاندار تهران درباره گازرسانی صنایع نیز گفت: باید توزیع گاز در صنایع به گونه‌ای باشد که صنایع به مازوت‌سوزی روی نیاورند. اگر استثنائا به هر دلیلی با اخذ مجوز مقرر شد صنایعی از این فرآیند استفاده کند باید تدبیر شود که بیشترین فاصله را با تهران داشته باشد.
منصوری تاکید کرد: ما سومین پاییز خشک را پیش رو داریم و بارندگی کمتر، موجب تشدید آلایندگی‌ها می‌شود. بنابراین دستگاه‌ها تکلیف سنگین‌تری بر عهده دارند. بی‌تردید تحقق قانون هوای پاک نیازمند منابع مالی گسترده است و از سوی دیگر زمان‌بر نیز خواهد بود؛ اما می‌توانیم تدابیری را اتخاذ کنیم که بخشی از اقدامات لازم برای تحقق این قانون اجرایی شود.
او ادامه داد: ۳۰ تا ۳۲ درصد آلایندگی مربوط به منابع ثابت همچون کارخانه‌ها و ۶۷ تا ۸۰ درصد آلودگی تهران سهم منابع متحرک همچون اتوبوس، تاکسی و موتورسیکلت است که در این میان موتورسیکلت‌ها سهم زیادی را به خود اختصاص می‌دهند. چرا که اگر موتورسیکلتی استاندارد لازم را نداشته باشد چهار تا پنج برابر یک خودرو آلایندگی ایجاد می‌کند. در تهران به ازای هر نفر تقریبا یک خودرو داریم؛ لذا باید در این حوزه برنامه‌ریزی دقیقی انجام دهیم.

بحران اقلیم و آوارگی مهاجران

مهاجرت، نقل‌ مکان مردم از منطقه‌ای به منطقه دیگر برای کار یا معاش تعریف می‌شود. گاهی مهاجرت بنا به تمایل شخص در راستای افزایش سطح زندگی، دستیابی به رفاه نسبی و یافتن شغل مناسب و… است. گاهی نیز شرایط تحمیلی مانند جنگ، بلایای طبیعی، فقر و شرایط نامساعد اقتصادی و سیاسی و فقدان امنیت جانی افراد را بر آن می‌دارد تا از سرزمین خود کوچ کنند. برخی اوقات مهاجرت درون مرزهای یک کشور اتفاق می‌افتد و گاهی مؤلفه‌های فوق، شرایط اضطراری را برای جابه‌جایی اجباری فرد به خارج از مرزهای کشور ایجاد می‌کنند که پناهندگی نامیده می‌شود. یکی از عوامل مهاجرت و پناهندگی یا آوارگی مردم بحران تغییر اقلیم است. تغییر اقلیم با تغییرات بلندمدت در عوامل اقلیمی شرایط عادی ساکنان مناطق بسیاری را دچار تغییر می‌کند. پیامدهای فراوان تغییر اقلیم در مناطق مختلف جهان می‌تواند دلیل اصلی مهاجرت‌های به‌اصطلاح اقلیمی باشد. بروز رخدادهای طبیعی نوین و تشدید رویدادهای پیشین مانند افزایش وقایع فرین آب‌وهوایی و طوفان‌های شدید، بیابان‌زایی و نوسانات بارندگی و سیل و سیلاب و طغیان رودها، آتش‌سوزی جنگل‌ها در اثر خشکسالی، اسیدی شدن اقیانوس‌ها و آلودگی آب‌ها بسیاری از مناطق را غیرقابل‌سکونت می‌کند. برای مثال مطابق آخرین بررسی‌ها بالا آمدن سطح آب دریاها در برخی مناطق و زیر آب رفتن زمین‌ها نهایتاً تا سال ۲۱۰۰ شرایط زندگی در زیستگاه‌های بسیاری را غیرممکن می‌کند. از سویی آلودگی آب‌های شیرین زندگی و سلامت ساحل‌نشینان را تهدید می‌کند.
در تعاقب پیامدهای طبیعی تغییر اقلیم معضلاتی نظیر تشدید رقابت بر سر آب و غذا و سایر منابع، ناامنی انرژی، شیوع بیماری‌ها و تغییر سبک زندگی در اثر تغییر اقلیم بستر را برای شکل‌گیری موج مهاجرت‌های گسترده فراهم می‌کند.
مسئله مهاجرت به‌ویژه برای کشورهای درحال‌توسعه قابل‌توجه‌تر است. البته رشد شهرنشینی و توسعه اقتصادی به نوبه خود محرک تغییر اقلیم است.
برای جنوب آسیا افزایش دما و افزایش سطح آب دریا، طوفان‌ها و سیلاب‌های مکرر ناشی از ذوب یخچال‌های طبیعی پیش‌بینی می‌شود. به‌نحوی‌که برخی پژوهشگران بر این عقیده هستند که اقتصاد جمعی کشورهای جنوب آسیا مانند بنگلادش، مالدیو و نپال و… دچار بحران‌های مخرب می‌خواهد شد. سایر مناطق که برای آنها کاهش بازده کشاورزی و دامداری و بحران آب تصور می‌شود و آمریکای مرکزی، شمال غربی آفریقا و شاخ آفریقا و خاورمیانه نیز به‌احتمال زیاد شاهد مهاجرت‌های اقلیمی دسته‌جمعی خواهد بود.
به هر روی تغییر اقلیم و بی‌توجهی به محیط‌زیست و آسیب‌پذیر بودن بخش کشاورزی در بسیاری کشورها انگیزه‌های ترک سرزمین را در افراد قوت می‌بخشد. مهاجران اقلیمی یا به عبارتی پناهجویانی که راهکار بقای خود را در مواجهه با تغییر اقلیم در مهاجرت می‌بینند، دچار مشکلات معیشتی عدیده‌ای پس از مهاجرت نیز خواهند شد. تأثیرپذیری و تأثیرگذاری فرهنگی، رویارویی با ملی‌گرایان ضد مهاجر و بیگانه‌هراسی در کشورهای مقصد و ممانعت از ورود مهاجران و تنش‌های اجتماعی، بی تابعیتی و تضییع حقوق مهاجران غیرقانونی و بهره‌کشی از آن‌ها با حداقل درآمد برای مشاغل بدون مجوز قانونی تنها گوشه‌ای از مشکلات پیش روی این اقشار است.
چه‌بسا که این مسئله برای زنان مهاجر که از لحاظ اقتصادی به مردان خانوارها وابسته هستند و مهارت خاصی نیز ندارند، مخاطره‌آمیزتر است و امکان بروز خطرات استثمار جنسی و اقتصادی زنان مهاجر را به‌صورت شایان توجهی افزایش می‌دهد. در فرایند مهاجرت کشورهای مبدأ سرمایه‌های انسانی و نیروی کار خود را از دست می‌دهند و توسعه اقتصادی آنها که از مهم‌ترین اهداف ملی است با موانعی مواجه می‌شود.
ورود مهاجران می‌تواند فرهنگ و امنیت و ثبات اجتماعی کشورهای مقصد را تحت‌الشعاع قرار دهد. مسائل ذکر شده سبب تعارض و تنش و اعمال فشار بر کشورهای مبدأ و مقصد و مسیرهایی که مهاجران طی می‌کنند، می‌شود. این بی‌ثباتی می‌تواند منجر به بروز تروریسم شود که به نوبه خود مسبب مهاجرت و آوارگی اقشار فراوانی خواهد شد.
برای جهان پیش رو تجربه توفان‌های بی‌سابقه و… مسئله عادی تلقی خواهد شد. پس مهاجرت اقلیمی مقوله بعیدی برای آیندگان نیست. هرچند که نظام حقوقی بین‌الملل کنونی برای محافظت از مهاجران اقلیمی توانمند نیست. زیرا هیچ توافقنامه الزام‌آور قانونی وجود ندارد که کشورها را ملزم به حمایت از آنها کند. بهتر است تعریف نوینی از واژه پناهنده ارائه شود تا مهاجران اقلیمی را نیز در خود بگنجاند. زیرا حمایت‌های قانونی که برای پناهندگان ارائه می‌شود شامل حال مهاجران اقلیمی نمی‌شود. با وجود اندک قراردادهای داوطلبانه هیچ تلاش سازمان‌یافته‌ای برای نظارت بر جمعیت مهاجران اقلیمی وجود ندارد. بی‌تدبیری و فقدان تلاش کشورها در این حوزه به طور فزاینده‌ای جامعه بین‌الملل را دچار مشکل خواهد کرد. سیل مهاجرت از مناطقی که کمک‌های بین‌المللی کمی دریافت می‌کنند و مدیریت انرژی و آب و کاربری زمین به‌عنوان شاخص‌های مؤثر برتاب آوری در آنها ضعیف است و اعمال محدودیت‌ها از سوی کشورهای مقصد توازن و نظم بین‌الملل را مخدوش می‌کند. چاره‌اندیشی پیرامون تأکید بر تقویت انعطاف‌پذیری و تاب‌آوری در مقابل چالش‌های محیط زیستی، بررسی منطقی فشارهای ناشی از تغییر اقلیم بر جمعیت‌های آسیب‌پذیر نه صرفاً تخصیص بودجه، بهبود آموزش، سیاست‌گذاری، امنیتی‌کردن مسئله تغییر اقلیم در کشورها و برنامه‌ریزی‌های ملی و اتخاذ رویکردهای راهبردی و یاری‌های توسعه محور دوجانبه و چندجانبه و دیپلماسی محیط زیستی یک اولویت در راستای رفع این مسئله جهانی است.

سیب گاز‌زده‌ای با 61 کیلوگرم کربن

ولع خرید سری‌های جدید گوشی‌های اپل، وصف‌ناشدنی است. هر بار که این شرکت محصول جدیدی را روانه بازار می‌کند، آیفون‌دوستان برای خریدش صف می‌کشند. اما این علاقه به خرید جدیدترین مدل تلفن همراه، برای محیط زیست حکم جام زهر را دارد. اما تلفن‌های مدل جدید همراه چه ربطی به محیط زیست دارند؟ هر تلفن همراه در طول روند تولید خود، 79 درصد کربن تولید می‌کند. آیفون هم که محصول محبوب خیلی‌ها است، در مسیر تولید کربن دی اکسید کم نقش نداشته است. آیفون 14 با ادعای دوستدار محیط‌زیست بودن، 61 کیلوگرم کربن تولید کرده است.

 

شرکت اپل ۱۲ روز پیش از مدل جدید آیفون 14 رونمایی کرد. شرکتی که تقریباً هر سال از سری جدید تلفن‌های همراهش خبر می‌دهد. تلفن‌هایی که گاهی با تغییرات جزئی و گاهی با تغییرات بزرگ‌تری بازار را به دلیل کیفیت ارائه خدمات و محبوبیت این کالا، برای خود می‌کند. به نقل از یورونیوز، حالا همزمان با رونمایی از محصول جدیدش، نگرانی‌های محیط زیستی فعالان این حوزه اوج گرفته است. اپل محصول جدیدش را دوستدار محیط زیست معرفی و ادعا کرده که در ساخت آن از عناصر بازیافتی استفاده کرده است. اما فعالان محیط زیست به استناد گزارش‌های منتشر شده از سوی خود این شرکت، اپل را مسئول آسیب‌های جدی به محیط زیست می‌دانند. گزارشی که شرکت مشهور اپل منتشر کرده بود تاکید می‌کند که 79 درصد از انتشار کربن در طول عمر یک تلفن همراه، در زمان تولید آن آزاد می‌شود.

میزان کربن تولیدی صنعت فناوری و اطلاعات در حال حاضر حدود 3 برابر شده و تا سال 2040، بیش از 14 درصد و برابر با نیمی از کربن تولیدی کل صنعت حمل و نقل خواهد شد

تعویض گوشی همراه، محیط‌زیست را شکننده‌تر می‌کند
با وجود اینکه شرکت اپل در سری جدید محصولات خود یعنی آیفون 14 و 14 پرو، از استفاده 100 درصدی از محصولات بازیافتی خبر داده، اما این سری از تلفن‌های همراه 61 کیلوگرم کربن از خود به جا گذاشته است. هرچند که نسبت به آیفون 13 که 64 کیلوگرم رد پای کربن داشت، محصول بهتری است اما به طور کلی تعویض گوشی تلفن همراه فقط به دلیل آنکه نسخه جدیدتری به بازار ارائه شده است؛ برای محیط زیست سم است. سالانه 211 میلیون گوشی در اروپا با حداکثر سه سال دوام، تعویض می‌شوند. در ایران هم سال گذشته، ۱۶ میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه تلفن همراه به فروش رسیده که آیفن سهمی 6 درصدی از این بازار داشته است. البته هرچند مقاومت در برابر خرید محصولات جدی بازار، میزان آلایندگی را کم نمی‌کند اما ممکن است بر آینده حجم تولیدات تلفن‌های همراه موثر باشد.
خنجر اپل بر تن طبیعت
اپل پیش از این توسط ناظری ایتالیایی 10 میلیون یورو جریمه شده بود. زیرا این ناظر ایتالیایی دریافت که به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری این شرکت باعث اختلالات جدی شده و بدون هشدار قبلی انرژی بیشتری مصرف می‌کند. همین موضوع مردم را به سمت خرید گوشی‌های جدیدتر سوق داد. البته اپل خود را از این اتهام مبری دانسته، اما نتیجه‌ همچنان پرداخت جریمه بوده است. این شرکت همچنین علیه لایحه حق تعمیر در ایالات متحده لابی کرده است. حق تعمیر، قانونی است که به تولیدکنندگان را موظف می‌کند اجازه دسترسی به قطعات یدکی و ابزار تعمیر را با قیمت‌های منصفانه به بازار دهند. همچنین دستگاه‌ها را به گونه‌ای طراحی کنند که امکان تعمیر آسان را، با هدف ترجیح تعمیر به جای جایگزینی فراهم کند. اما اپل با لابی بر سر این قانون، در مورد مشکل رو به رشد زباله‌های سمی الکترونیکی هیچ اقدامی نکرده است.
آیا اپل پایدارتر می شود؟
بخش بزرگی از انتشار دی‌اکسید کربن منتشر شده در ساخت گوشی‌های هوشمند جدید، از استخراج مواد کمیاب درون آن‌ها ناشی می‌شود. خرید یک تلفن جدید به اندازه شارژ مجدد و کارکردن یک گوشی هوشمند برای یک دهه تمام انرژی می‌گیرد. اما اپل، بزرگترین شرکت فناوری جهان تلاش کرده تا اقدامات خود را در این زمینه و سایر جنبه‌های محیط زیستی پاکسازی کند. این شرکت ادعا می‌کند که از 100 درصد عناصر خاکی کمیاب بازیافت شده، در تمام آهنرباهای آیفون 14 استفاده می‌کند و تقریباً تمام عناصر خاکی کمیاب در دستگاه را نشان می‌دهد. اپل در آخرین گزارش پیشرفت محیط زیستی خود معتقد است که “متعهد به تنظیم بالاترین استانداردها برای تامین منابع مسئول مواد مورد استفاده در محصولات خود است.” اپل در سال 2020 اعلام کرد که قصد دارد تا سال 2030، ردپای کربن را به صفر برساند و همه چیز از زنجیره تأمین و تولید تا چرخه عمر محصول را در بر بگیرد.
صنعت ICT بیشترین از حمل و نقل، کربن تولید می‌کند
یک مطالعه جدید از محققان دانشگاه مک‌مستر که در مجله تولید پاک‌تر منتشر شده است، تأثیر کربن کل صنعت اطلاعات و ارتباطات (ICT) را از حدود سال‌های 2010 تا 2020، از جمله رایانه‌های شخصی، لپ‌تاپ‌ها، نمایشگرها، تلفن‌های هوشمند و سرورها مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. در حالی که دنیا از رایانه‌های شخصی غول‌پیکر به سمت تلفن‌های کوچک و پرانرژی حرکت می‌کنند، تأثیر کلی فناوری بر محیط زیست بدتر می‌شود. صنعت ICT در سال 2007، فقط یک درصد ردپای کربن تشکیل می داد. اما میزان کربن این صنعت در حال حاضر حدود 3 برابر شده و تا سال 2040، بیش از 14 درصد خواهد شد. این مقدار نیمی از کربن کل صنعت حمل و نقل است.
بر این اساس فعالان محیط زیست معتقدند بهتر است به جای خرید گوشی نو، اقدام به خرید تلفن‌های همراه دست دوم کنیم و همچنین اقدامی که در نجات محیط زیست می‌تواند تاثیر به سزایی داشته باشد بازیافت تلفن همراه زمانی است که واقعاً گوشی همراه عمرش را کرده باشد.