|پیام ما| آلودگی هوا سالانه جان میلیون‌ها نفر را می‌گیرد و بنابر مطالعه وزارت بهداشت در ۲۷ شهر با جمعیت تقریبا ۳۵ میلیون نفر مشخص شد در سال ۱۴۰۰ میزان مرگ‌های منتسب به ذرات معلق در کشور، ۲۰ هزار و ۸۰۰ نفر بوده است که از این میان سهم تهران ۶۴۰۰ مرگ اعلام شد. این در حالی است که قانون هوای پاک معطل مانده و با وجود اینکه از سال 1396 تصویب شده اما هنوز بسیاری موارد آن اجرایی نشده است.

از بین مواد مختلف قانون هوای پاک و آیین‌نامه فنی این قانون، ۲۲ ماده یا اصلا اجرا نشده و یا به شکل ضعیف اجرا شده است، ‌ ۱۷ ماده متوسط و ۱۷ ماده هم به خوبی اجرا شده است. طی سال ۱۴۰۰ تنها ۱۶.۷ درصد از روزهای سال شاخص کیفیت هوا در محدوده خوب یا پاک بوده است.
رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت در گفت‌وگو با ایسنا بیش از ۲۰ هزار مرگ در سال گذشته را منتسب به آلودگی هوا می‌داند. او درباره مرگ‌های منتسب به مواجهه با ذرات معلق نیز بیان کرد: بر اساس مطالعه وزارت بهداشت در ۲۷ شهر با جمعیت تقریبا ۳۵ میلیون نفر مشخص شد در سال ۱۴۰۰ میزان مرگ‌های منتسب با ذرات معلق در کشور ۲۰ هزار و ۸۰۰ نفر بوده است که از این میان سهم تهران ۶۴۰۰ مرگ اعلام شد.

یکی از عوامل موثر در آلودگی هوا کیفیت سوخت است. طبق قانون هوای پاک، وزارت نفت موظف است روزانه ۷۰ میلیون لیتر بنزین یورو۴ تولید کند که از این میزان تنها روزانه ۳۰ میلیون لیتر بنزین یورو۴ تولید می‌شود که فاصله زیادی با حد مقرر در قانون دارد

آلودگی هوا؛ معضل اکثر کشورهای دنیا
عباس شاهسونی با تاکید بر اینکه معضل آلودگی هوا در اکثر کشورهای دنیا وجود دارد، ‌گفت: تعداد مرگ و میر منتسب به آلودگی هوا در چین و هند بیش از یک میلیون نفر در سال است یا در اتحادیه اروپا سالانه ۳۵۰ هزار مرگ منتسب به آلودگی هوا رخ می‌دهد. متاسفانه ۹۹ درصد از جمعیت دنیا در مناطقی زندگی می‌کنند که غلظت ذرات معلق در آنجا بالاتر از رهنمود سازمان بهداشت جهانی است.
این در حالی است که پیش از این گروهی از دانشمندان در تحقیقات خود اعلام کرده‌اند که نرخ مرگ‌ و میر بر اثر آلودگی هوا از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، ۷ درصد افزایش پیدا کرده است. به گزارش «پیام ما» در اردیبهشت‌ماه امسال، در این تحقیق اعلام شد که ۱۰ کشوری که بیشترین آمار مرگ ‌و‌ میر را دارند چاد، جمهوری آفریقای‌مرکزی،‌ نیجر، جزایر سالومون، سومالیا، آفریقای‌جنوبی، کره‌شمالی، لسوتو، بلغارستان و بورکینافاسو هستند. همچنین در این تحقیق گفته شده هند تلاش‌هایی برای مقابله با آلودگی هوا داخل خانه‌ها داشته اما همچنان بالاترین آمار مرگ‌ و‌ میر ناشی از آن را دارد و با وجود هشدارهای قبلی اما پیشرفت کمی در زمینه کنترل آلودگی هوا در هند حاصل شده. آمریکا یکی از کشورهای صنعتی است که در لیست ۱۰ کشوری قرار دارد که بیشترین آمار مرگ ‌و‌ میر را دارند.
ناظر اجرای قانون هوای پاک سازمان محیط زیست است
به گفته رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت، سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۲۱ با توجه به اثرات آلاینده‌های معیار هوا بر سلامت، این معیار را کاهش داد و حتی حد رهنمود ذرات معلق PM۲.۵. از ۱۰ به ۵ کاهش یافت که این سبب افزایش آمار مرگ و میرهای منتسب با آلودگی هوا شد و به این دلیل تقریبا یک افزایش ۵۰ درصدی در مرگ و میرهای منتسب به آلودگی هوا در کشور نسبت به سال ۱۳۹۹ شاهد هستیم و این هم به دلیل کاهش حد رهنمود جهانی است.

رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت: ناظر اجرای قانون هوای پاک سازمان محیط زیست است و وزارت بهداشت هم وظایف خاص خود را مطابق این قانون بر عهده می‌گیرد. گزارشی اواخر سال ۱۴۰۰ از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر شد. با توجه به این گزارش وزن کیفیت اجرای قانون هوای پاک ضعیف یا متوسط است؛ زیرا برخی از مواد قانونی اصلا اجرایی نشدند

به گزارش ایسنا، عباس شاهسونی، وزن کیفیت اجرای قانون هوای پاک را ضعیف یا متوسط خواند؛ زیرا به گفته او برخی از مواد آن تاکنون اجرایی نشده‌اند.
او درباره پدیده آلودگی هوا به‌ویژه در کلانشهرها همزمان با فصل سرما و همچنین وضعیت اجرای قانون هوای پاک از زمان تصویب تاکنون، گفت: ناظر اجرای قانون هوای پاک سازمان محیط زیست است و وزارت بهداشت هم وظایف خاص خود را مطابق این قانون بر عهده می‌گیرد. گزارشی اواخر سال ۱۴۰۰ از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر شد. با توجه به این گزارش وزن کیفیت اجرای قانون هوای پاک ضعیف یا متوسط است؛ زیرا برخی از مواد قانونی اصلا اجرایی نشدند.
او تاکید کرد: وظیفه قانونی سازمان حفاظت از محیط زیست نظارت بر حسن اجرای قانون هوای پاک است که باید این کار به درستی انجام شود. هرچند که سامانه‌ای برای پایش وظایف دستگاه‌ها راه‌اندازی کردند و دستگاه‌ها شرح عملکرد خود را بارگذاری می‌کنند اما صرف راه‌اندازی سامانه کافی نیست و باید از دستگاه‌ها با قوت بیشتری درخواست شود که به وظایف خود عمل کنند.
فرسودگی ۹۰ درصد موتورسیکلت‌های کشور
او با اشاره به اینکه در مورد خودروهای دیزلی و موتورسیکلت‌ها اتفاق مثبتی رخ نداده است که منجر به کاهش ایجاد آلودگی هوای آنها شود، بیان کرد: در مورد معاینه فنی موتورسیکلت‌ها اقدامی صورت نگرفته است؛ به شکلی که ما ۱۱.۵ میلیون موتورسیکلت در کشور داریم که ۹۰ درصد این تعداد فرسوده هستند و عمدتا معاینه فنی آنها انجام نمی‌شود. از سوی دیگر یکی از تاکیدات طی سال‌های اخیر تولید موتورسیکلت‌های برقی بوده است که با توجه به قیمت بالای آن استقبالی از تولید این موتورسیکلت‌ها انجام نشد. در مورد کامیون‌ها و خودروهای دیزلی هم می‌بایست این خودروها مجهز به فیلتر دوده شوند که این اقدام هم انجام نشده است.
وزارت نفت، عقب‌تر از تعهدات خود
او درباره نقش کیفیت سوخت بر بروز آلودگی هوا نیز گفت: یکی از عوامل موثر در آلودگی هوا کیفیت سوخت است. طبق قانون هوای پاک، وزارت نفت موظف است روزانه ۷۰ میلیون لیتر بنزین یورو۴ تولید کند که از این میزان تنها روزانه ۳۰ میلیون لیتر بنزین یورو۴ تولید می‌شود که فاصله زیادی با حد مقرر در قانون دارد. از سوی دیگر باید روزانه ۵۵ میلیون لیتر گازوئیل یورو۴ تولید شود که این مقدار هم اکنون ۲۸ میلیون لیتر در روز است.
لزوم اجرای طرح ترافیک در تمام کلانشهرها
شاهسونی در پاسخ به سوالی درباره مباحث مطرح مبنی بر بازنگری در طرح ترافیک و نقش وزارت بهداشت در این باره، عنوان کرد: تقاضایی از وزارت بهداشت نشده است که نماینده‌ای در جلسات بازنگری طرح ترافیک داشته باشد. یکی از تاکیدات قانون هوای پاک موضوع اجرای طرح ترافیک است که در سه شهر تهران،‌ مشهد و قم اجرا شده است اما در سایر کلانشهرها یا این کار انجام نشده است و یا به درستی به اجرای طرح ترافیک توجه نشده است. مشکل دیگر این است که دوربین‌های موجود به پلیس راهور متصل باشند و خودروهای متخلف در حوزه طرح ترافیک را جریمه کنند. اکنون در شهر تهران تقریبا ۵۰ درصد از دوربین‌هایی که نصب هستند کد جریمه ندارند؛ یعنی ۵۰ درصد احتمال اینکه افرادی که وارد طرح می‌شوند جریمه نشوند وجود دارد. در واقع دوربین وجود دارد اما کد جریمه برای آن تعریف نشده است که موید عدم اجرای کامل و صحیح طرح ترافیک است.
تنها دو روز هوای پاک پایتخت در سال ۱۴۰۰
رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت درباره تعداد روزهای با هوای پاک در کشور،‌ گفت: وزارت بهداشت در ۲۷ شهر مطالعات انجام داده است و مشخص شده است که ۶۲.۶ درصد هوا در محدوده قابل قبول بوده است یعنی تقریبا ۸۰ درصد از روزهای سال هوای قابل قبول در سطح کشور داشتیم. البته در کلانشهرها درصد روزهای با هوای خوب و پاک خیلی کمتر بوده است؛ مثلا در تهران طی سال قبل ۸۹ روز هوا ناسالم برای گروه‌های حساس بوده است که یعنی وضعیت هشدار داشته‌ایم، شش روز هوا ناسالم برای همه مردم بوده است. ۰.۵۴ درصد روزهای سال هوای تهران خوب بوده است که یعنی حدود دو روز هوای پاک در این استان داشته‌ایم و ۷۳ درصد هم در محدوده قابل قبول بوده است.
۵ شهر دارای آلوده‌ترین هوای کشور
او در خصوص شهرهای دارای آلوده‌ترین هوای کشور،‌ توضیح داد: در سال ۱۴۰۰ شهرهای تهران، ‌مشهد، اهواز، اصفهان، کرج کمتر از ۱۰ روز هوای خوب داشتند و بیشترین تعداد روزهای هوای خطرناک هم مربوط به شهر زابل بوده است که ۱۵ روز هوای خطرناک داشته است.
شاهسونی با اشاره به تاثیر تحریم‌ها بر موضوع آلودگی هوا، گفت: وقتی اقدامی انجام نشود قاعدتا تعداد روزهای با آلودگی هوا افزایش می‌یابد. هرچند که نمی‌توان از عدم عمل دستگاه‌ها به وظایفشان چشم‌پوشی کرد، اما یکی از چالش‌های مهم هم به دلیل تحریم‌های ظالمانه است که ما توانایی وارد کردن تکنولوژی جدید این موضوع را نداریم یا به منابع مالی خود دسترسی نداریم تا نوسازی ناوگان فرسوده را انجام دهیم و این سبب شده است که تعداد روزهای با هوای آلوده افزایش یابد.

تازه‌ترین گزارش منتشره از سوی شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان می‌دهد ۸ استان کشور بیش از ۸۰ درصد وابسته به منابع آب زیرزمینی هستند و این در حالی است که بروز پدیده فرونشست‌ها ناشی از برداشت بی‌رویه از این منابع است. به گزارش ایرنا تازه‌ترین گزارش شرکت مدیریت منابع آب نشان می‌دهد حدود ۵۵ درصد از نیاز آبی کشور (شرب، صنعت و کشاورزی) از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود که این میزان برابر با حدود ۵۴ میلیارد مترمکعب در سال است.
بر اساس این گزارش از این حجم برداشت ۵۴ میلیارد مترمکعبی که سالانه از منابع زیرزمینی استحصال شده و به مصرف می‌رسد، حدود ۵۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب از چاه‌ها و حدود ۳.۵ میلیارد مترمکعب از قنوات برداشت می‌شود. سهم کشاورزی از برداشت مستمر آب از چاه‌ها و منابع زیرزمینیی بسیار زیاد است به‌طوری‌که از مجموع حدود ۵۴ میلیارد مترمکعب برداشت سالانه، حدود ۴۸.۳ میلیارد مترمکعب، در بخش کشاورزی مصرف می‌شود. درحالی‌که به طور متوسط در سراسر کشور، ۴۵ درصد از نیاز آبی از منابع سطحی و ۵۵ درصد از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود، اما وابستگی تأمین آب در برخی استان‌ها به منابع زیرزمینی به‌شدت زیاد است.
در ۱۷ استان کشور، بیش از ۶۰ درصد وابستگی به منابع زیرزمینی در تأمین آب وجود دارد که از این ۱۷ استان، در ۸ استان خراسان رضوی، خراسان جنوبی، کرمان، فارس، یزد، هرمزگان، البرز و همدان وابستگی به منابع زیرزمینی در تأمین آب مورد نیاز، بیش از ۸۰ درصد است.
براساس این گزارش ۶۴ درصد جمعیت کشور در این ۱۷ استان به سرمی برند که کسری تجمعی آبخوان های این استان ها ۹۴ درصد کل کشور را تشکیل می دهد. همچنین کسری سالانه مخازن آب های زیرزمینی این ۱۷ استان ۷۵ درصد و کل برداشت از سفرهای زیرزمینی هم در آنها ۶۷ درصد کل کشور است.

|پیام ما| بیش از ۱۲۰ نفر از سران کشورها برای شرکت در مهمترین کنفرانس اقلیمی راهی دریای سرخ شده‌اند. COP27 به میزبانی مصر، از دیروز آغاز شده و تا دو هفته آینده ۳۰ هزار نفر از نمایندگان کشورهای مختلف برای گفتن از دغدغه‌های اقلیمی و یافتن راهکار، در کنفرانس اقلیمی سازمان ملل در شرم‌الشیخ شرکت خواهند کرد. قرار است همین امروز و فردا (دوشنبه و سه‌شنبه)، هر یک از رهبران جهان، در طول پنج دقیقه مطالبات خود را از این کنفرانس مطرح کنند و بعد مذاکرات نمایندگان برای مقابله با تغییر اقلیم شکل می‌گیرد. اما از ایران چه کسانی راهی بندر شرم‌الشیخ می‌شوند؟ هنوز روشن نیست. پیگیری‌های «پیام ما» نشان می‌دهد برای نماینده‌ای از جمعیت هلال احمر، یک صندلی خالی در نظر گرفته شده. در حالی که سازمان حفاظت محیط زیست پیش از این اعلام کرده بود که به دلیل هزینه بالا توانایی شرکت در این اجلاس را ندارد، بخش خصوصی برای نخستین بار پا به میدان گذاشته و قرار است هشت نفر از اتاق بازرگانی به مصر بروند، اما مشکل اینجاست که هیچ یک از آنها هنوز موفق به دریافت ویزا نشده‌اند.

فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون توسعه پایدار، محیط زیست و آب اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با «پیام ما» از اهمیت حضور بخش خصوصی کشورهای مختلف در «کاپ۲۷» می‌گوید. او که به صدور ویزا در روزهای آینده امیدوار است، می‌گوید نمایندگان اتاق ایران در اجلاس شرم‌الشیخ می‌خواهند از تلاش بخش خصوصی برای مقابله با آثار تغییر اقلیم بگویند و در این راستا کمک‌های بین‌المللی جذب کنند.
امسال نخستین باری بود که نام بخش خصوصی برای شرکت در اجلاس COP به میان آمد. قرار بر این بود که هشت تن از اعضای اتاق بازرگانی ایران به این اجلاس بروند اما تاکنون از سوی کشور مصر برای این افراد ویزا صادر نشده است. فرشید شکرخدایی از جمله افرادی که قرار بود در این اجلاس شرکت کند به «پیام ما» می‌گوید که وزارت امور خارجه پیشنهاد داده بود که رئیس اتاق به همراه یک عضو در اجلاس شرکت کنند اما خواسته اتاق این بود که همه این هشت نفر در اجلاس حاضر باشند. او توضیح می‌دهد: «شرکت در این اجلاس در دو سطح برگزار می‌شود. سطح دولتمردان کشورها و سطح بخش خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد. در این سطح شرکت‌ها و سازمان‌های مختلف حاضر می‌شوند و از تلاش‌هایشان برای بهبود روند تغییر اقلیم می‌گویند. برای مثال کشور عربستان در اجلاس اقلیمی گلاسکو با 80 عضو از بخش خصوصی و ترکیه با 50 عضو حضور داشت اما ایران در سال‌های گذشته هیچ شرکت‌کننده‌ای در این سطح نداشته است. ما امیدواریم بتوانیم ویزا بگیریم و با شرکت در این اجلاس از کارهای انجام شده در کشور صحبت کرده و در عین حال همراهی و همکاری‌های بین‌المللی را جلب کنیم.»

شکرخدایی: سازمان حفاظت محیط زیست برای رفتن ما پیگیر بود. باید منتظر بمانیم و ببینیم در روزهای آینده وضعیت چطور پیش خواهد رفت و آیا از سوی مصر برای حضور ما ویزا صادر خواهد شد یا خیر. این در حالی است که ما برای این سفر از دو ماه قبل پیگیر گرفتن ویزا بوده‌ایم

شکرخدایی با تاکید بر اینکه هدف از شرکت در اجلاس پیگیری و گزارش‌دهی کارهای بخش خصوصی و جلب مشارکت بین‌المللی است ادامه می‌دهد: «ما در سال‌های اخیر در کمیسیون توسعه پایدار اتاق فعالیت‌های زیادی برای کاهش کربن و حفاظت از محیط زیست انجام دادیم و قرار بر این است در این اجلاس، در صورت حضور، این موارد مطرح شوند. یکی از این کارها لجستیک معکوس یا مدیریت بازگشتی‌ها بود که در شورای گفت‌و‌گو تصویب شد. کارهایی شامل بازیافت یا نوسازی محصول فروخته شده زیرمجموعه این اتفاق است.»
شکرخدایی با بیان اینکه 10 درصد اقتصاد هر کشور شامل اقتصاد چرخشی است و با لجستیک معکوس قابل مدیریت است ادامه می‌دهد: «این رقم در اقتصاد ایران 20 تا 30 میلیارد دلار است که رقم بزرگی است و علاوه بر ایجاد شغل می‌تواند در کاهش میزان کربن هم سهم به‌سزایی داشته باشد چرا که به این ترتیب کالاها برای بازیافت وارد چرخه درست می‌شوند و سهم آلایندگیشان از هر سو کم می‌شود.»

در حال حاضر میانگین دمای جهان ۱.۲ درجه سلسیوس بالاتر از زمان انقلاب صنعتی است و محققان و دانشمندان اقلیمی در یک سال گذشته، بیش از همیشه درباره این هشدار دادند که جهان هنوز در مسیر درست قرار نگرفته، از اهداف محدود کردن گرمایش جهانی منحرف شده و این روند، مقابله با بحران اقلیمی را دشوارتر از پیش خواهد کرد

او به اتفاقات دیگر انجام شده توسط بخش خصوصی که قرار است در این اجلاس ارائه شود اشاره می‌کند و یکی از آنها را طرح تعویض بخاری‌های کهنه می‌داند. طرحی که قرار است منابعش را پتروشیمی‌ها و فولاد مبارکه بدهند و در عوض برای زمستان منابع گازشان تامین شود: «اتفاق دیگر که قابل استناد است تبدیل آب مجازی به اوراق است. اعضای اتاق بازرگانی اصفهان این طرح را پی گرفتند و بر این اساس حقابه کشاورزان به اوراق بدل می‌شود و آنها می‌توانند در صورت کمتر هزینه کردن آب، آن را بفروشند.»
نکته دیگری که رئیس کمیسیون توسعه پایدار بر آن تاکید دارد این است که کشورهای توسعه‌یافته تعهداتی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای دارند و این تعهدات را فقط در کشورهای خودشان اجرایی نمی‌کنند چرا‌که در این صورت از توسعه بازمی‌مانند و برخی از این تعهد را در کشورهای در حال توسعه اجرایی می‌کنند و به این کشورها برای کاهش کربن کمک می‌رسانند. او می‌گوید: «پاکستان در این زمینه بسیار خوب عمل کرده و لازم است ایران هم روابطش را با جهان بهبود ببخشد و بتواند از مزایای اتفاقاتی از این دست بهره‌مند شود.»
او از جلسات بخش خصوصی با سازمان حفاظت از محیط زیست هم صحبت کرده و می‌گوید این سازمان حمایت ویژه‌ای از حضور بخش خصوصی داشت: «تقسیم کار انجام گرفت و گفته شد چه کارهایی توسط هر بخش انجام بگیرد و سازمان حفاظت محیط زیست هم برای رفتن ما پیگیر بود. در نهایت باید منتظر بمانیم و ببینیم در روزهای آینده وضعیت چطور پیش خواهد رفت و آیا از سوی مصر برای حضور ما ویزا صادر خواهد شد یا خیر. این در حالی است که ما برای این سفر از دو ماه قبل پیگیر گرفتن ویزا بوده‌ایم.»
نقطه عطف کنش اقلیمی
در طول یک سال گذشته رویدادهای شدید آب‌ و هوایی شدیدی به تغییر اقلیم مرتبط دانسته شد. در حال حاضر میانگین دمای جهان ۱.۲ درجه سلسیوس بالاتر از زمان انقلاب صنعتی است و محققان و دانشمندان اقلیمی در یک سال گذشته، بیش از همیشه درباره این هشدار دادند که جهان هنوز در مسیر درست قرار نگرفته، از اهداف محدود کردن گرمایش جهانی منحرف شده و این روند، مقابله با بحران اقلیمی را دشوارتر از پیش خواهد کرد.
مصر که میزبان اجلاس سالانه تغییر اقلیم سازمان ملل است، این رویداد را نقطه عطف جهان برای کنش اقلیمی خوانده است. در خبرها از حضور حدود ۳۰ هزار نفر از نمایندگان کشورهای مختلف در کاپ ۲۷ گفته شده اما بعضی کنشگران هم به‌دلیل سابقه مصر در نقض حقوق بشر، به شرم‌الشیخ نمی‌روند.
در این اجلاس بعد از سیمون استیل، رئیس جدید امور تغییر اقلیم سازمان ملل، و سامح شکری، وزیر خارجه مصر و رئیس کنفرانس کاپ۲۷، قرار است سخنرانی‌هایی از سوی دیپلمات‌ها و دانشمندان از جمله هوسونگ لی، رئیس IPCC، نهاد سازمان ملل برای ارزیابی علم مرتبط با تغییر اقلیم انجام شود.
طی امروز و فردا (دوشنبه و سه‌شنبه) سران کشورها، هر یک پنج دقیقه فرصت دارند تا مطالباتشان را از این کنفرانس بیان کنند و سپس مذاکرات نمایندگان درباره برنامه‌های مقابله با تغییر اقلیم آغاز می‌شود. در گزارش‌ها گفته شده که انتظار می‌رود ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا، از رهبران جهان بخواهد که در گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر سریع‌تر باشند و از تعهدات اجلاس اقلیمی پیشین (COP26) عقب‌نشینی نکنند.
در اجلاس سال گذشته در گلاسکو بر روی تعدادی از تعهدات توافق شد: کاهش تدریجی استفاده از زغال‌سنگ که یکی از آلاینده‌ترین سوخت‌های فسیلی است، توقف جنگل‌زدایی تا سال 2030، کاهش 30 درصدی انتشار گاز متان تا سال 2030 و همچنین ارائه طرح‌های اقدام جدید آب و هوایی به سازمان ملل. در اجلاس COP27 که هم‌اکنون در حال برگزاری است، کشورهای در حال توسعه‌-‌که در خط مقدم تغییر اقلیم قرار دارند‌-‌خواستار رعایت تعهدات قبلی برای تامین مالی هستند. آنها از سوی دیگر برای جبران خسارت‌های آثار تغییر اقلیم طلب کمک خواهند کرد تا ضررهای ناشی از پدیده‌های شدید آب و هوایی را رفع کنند، نه اینکه صرفا برای آینده خود را آماده کنند. این اولین باری است که این موضوع در دستور کار رسمی یک نشست COP قرار می‌گیرد. فوریت مسئله تغییر اقلیم در طول 12 ماه گذشته با وقوع سیل ویرانگر پاکستان و نیجریه و همچنین گرمای شدید هند و اروپا در تابستان مشهود بوده است.
پیش از این کنفرانس، مجموعه‌ای از گزارش‌های مهم درباره تغییر اقلیم منتشر شد که اغلب ناامیدکننده بودند. این میان یکی از گزارش‌های UNEP درباره انتشار گازهای گلخانه‌ای به این نتیجه رسید که برای محدود کردن دمای جهانی به 1.5 درجه بالاتر از سطح قبل از صنعتی شدن، هیچ مسیر معتبری وجود ندارد. این محدودیت 1.5 درجه‌ای، سال 2015 در جریان توافق پاریس (بیست و یکمین اجلاس آب و هوایی سازمان ملل متحد)، مورد توافق قرار گرفت. در سال‌های گذشته تمام اجلاس‌های آب و هوایی بعد از توافق پاریس بر توسعه اقدامات برای دستیابی به این هدف متمرکز شده‌اند.

یک روز پس از آزمایش موفقیت‌آمیز پروازی زیر مداری موتور مرحله اول رافع در ماهواره بر سوخت جامد قائم ۱۰۰، وزیر دفاع با حضور در مراسم رونمایی از موشک صیاد ۴B از شلیک موفق باور ۳۷۳ به هدف در برد ۳۰۰ کیلومتری خبر داده است. تحولاتی که در شرایطی با واکنش کاخ سفید و چند کشور اروپایی مواجه شده و همزمان روزنامه واشنگتن‌پست مدعی شده که «ستاد مرکزی آمریکا در راستای افزایش آماده‌باش نیروهای خود جنگنده‌هایی را به پایگاه‌های خود در منطقه منتقل کرده است.»

موشک صیاد ۴B رونمایی شد. مراسمی که روز گذشته در حالی با حضور وزیر دفاع، فرمانده نیروی پدافند هوایی ارتش و شماری از متخصصان صنعت دفاعی برگزار شد که آزمون سامانه ارتقایافته باور ۳۷۳ علیه اهداف دور ایستا با این موشک برد بلند نیز با موفقیت انجام شد. آزمونی که طی آن، ابتدا هدف دور ایستا در برد بیش از ۴۵۰ کیلومتر توسط رادار بهینه شده سامانه باور ۳۷۳ کشف شد و در ادامه با ردگیری آن در برد حدود ۴۰۵ کیلومتر، در برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر مورد اصابت و انهدام کامل قرار گرفت. آن‌طور که وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در توضیحاتی در این رابطه اعلام کرده، برد رادار کشف سامانه باور ۳۷۳ از ۳۵۰ به ۴۵۰ کیلومتر و برد رادار درگیری این سامانه از ۲۶۰ به ۴۰۰ کیلومتر ارتقا یافته است. این وزارتخانه همچنین در توضیحاتی در خصوص موشک برد بلند صیاد ۴B از این خبر داده که این موشک دارای سوخت جامد مرکب در جریان آزمون روز گذشته برای نخستین بار مورد ارزیابی کامل عملیاتی قرار گرفته و این در حالی است که برد موشک سامانه باور ۳۷۳ از ۲۰۰ به ۳۰۰ کیلومتر و ارتفاع درگیری آن نیز از ۲۷ به ۳۲ کیلومتر افزایش یافته است.

رونمایی از آخرین دستاوردهای صنعت موشکی ارتش جمهوری اسلامی اما در حالی روز یکشنبه انجام گرفت که یک روز پیش از آن نیز سپاه پاسداران آزمایش پروازی زیر مداری موتور مرحله اول رافع در ماهواره‌بر سوخت جامد قائم ۱۰۰ را با موفقیت به انجام رسانده بود

رونمایی از آخرین دستاوردهای صنعت موشکی ارتش جمهوری اسلامی اما در حالی روز یکشنبه انجام گرفت که یک روز پیش از آن نیز سپاه پاسداران آزمایش پروازی زیر مداری موتور مرحله اول رافع در ماهواره‌بر سوخت جامد قائم ۱۰۰ را با موفقیت به انجام رسانده بود. ماهواره‌بری که با سه مرحله سوخت جامد قادر خواهد بود ماهواره‌های با وزن ۸۰ کیلوگرم را در مدار ۵۰۰ کیلومتری از سطح زمین قرار دهد و در حالی شنبه همین هفته، مرحله نخست آزمایش‌های پروازی زیر مداری آن با موفقیت انجام شد که این ماهواره‌بر، آزمایش‌های زمینی خود را نیز در دی‌ماه سال گذشته با موفقیت پشت سر گذاشته بود.
اما در حالی که این گزارش‌های وزارت دفاع، نیروهای هوافضای ارتش و همچنین نیروی هوافضای سپاه پاسداران در یکی، دو روز گذشته در خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری داخلی بازنشر شده، یک کانال تلگرامی فعال در پوشش اخبار نظامی و امنیتی نیز در گزارش روز گذشته خود از دستیابی سپاه به موشک‌های ۱۲۵۰۰ کیلومتری میان‌برد و قاره‌پیما خبر داده و نوشته است: «امروز رسما سپاه پاسداران به موشک‌های میان برد ۵۵۰۰ تا ۱۲۵۰۰ کیلومتری در قالب دو مرحله و سه مرحله سوخت جامد دست پیدا کرد.» کانال تلگرامی صابرین‌نیوز که دستیابی سپاه به این موشک‌های میان‌برد و قاره‌پیما را «دستاوردی بسیار بزرگ» توصیف کرده که «کمتر کشوری به آن دست پیدا کرده» و «غربی‌ها را بسیار مضطرب و مستاصل خواهد کرد.» در این گزارش همچنین آمده است: «در پایگاه فضایی شاهرود ماهواره‌بر قائم ۱۰۰ ‌(در واقع موشک قاره‌پیمای تاکتیکی) را دیدیم که شتاب فوق‌العاده خوبی‌ گرفته و کمی‌ پس از شلیک نازل متحرک موتور رافع فعال شده و موشک به سرعت تغییر جهت می‌دهد.» شتابی چشمگیر که صابرین‌نیوز، آن را «نشان‌دهنده استفاده از سوخت جدید با چگالی انرژی بالا، طراحی‌ گرین مناسب با تولید تراست فراوان و استفاده از یک موتور تمام کامپوزیت» می‌داند. ویژگی‌ها و دستاوردهایی که در مجموع «به سبک‌سازی موشک کمک فراوانی کرده است.» در این تحلیل نظامی دستاوردهای جدید سپاه و مشخصاً موشک آزمایش شده، «چیزی شبیه به MGM-۱۳۴ Midgetman آمریکایی» توصیف شده است. موشکی که «بردی بالغ بر ۱۱۰۰۰ کیلومتر با کلاهک هسته‌ای چندصد تنی دارد.» و آن‌طور که این رسانه می‌نویسد «قطعا توان حمله به خاک اروپا و پایگاه‌های آمریکایی در دیگو گارسیا را به دست آورد.» این درحالی است که صرف‌نظر از آن‌چه در تحلیل غیررسمی صابرین‌نیوز در ارتباط با این دستاوردهای اخیر سپاه مورد تاکید قرار گرفته، وزیر دفاع نیز در توصیحاتی که روز گذشته در ارتباط با سامانه ارتقایافته باور ۳۷۳ و موشک صیاد ۴B به‌دست داد، از این گفته که «امروز یکی از دستاوردهای شگرف و بسیار بزرگ دفاعی و ملی رونمایی کردیم.» امیر سرتیپ محمدرضا آشتیانی که در توضیح برخی ویژگی‌ها و توانایی‌های سامانه باور ۳۷۳ گفته «بسیاری از کشورهای صاحب فناوری در دنیا آرزوی داشتن چنین سامانه‌ای را دارند»، گفته است: «قطعاً این دستاورد دفاعی در ارتقای توان رزم نیروهای مسلح نقش‌آفرینی بسیاری خواهد داشت.»
موضوع به‌کارگیری از پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین از سوی نیروهای ارتش روسیه، در روزهای گذشته وارد فاز تازه‌ای در فضای رسانه‌ای بین‌المللی شده است. این تحول در پی آن رخ داد که وزیر امور خارجه ایران بالاخره اصل موضوع ارسال پهپاد به روسیه را تایید و البته تاکید کرد که این موضوع مربوط به بازه زمانی کنونی نبوده و در گذشته انجام گرفته است. اظهاراتی که در روزهای گذشته با واکنش‌های برخی مقام‌های چند کشور خارجی از جمله ایالات متحده و اوکراین روبه‌رو شده است. حسین امیرعبداللهیان که در نخستین روز همین هفته به بیان نکاتی در مورد ارسال پهپاد و موشک از سوی ایران به روسیه و اینکه تهران این ابزارها را در اختیار مسکو قرار داده پرداخت، گفته است: «اظهارات آنها در مورد بخش موشکی کاملا غلط است و بخش پهپاد درست است.» امیرعبداللهیان گفته «ما تعداد معدودی پهپاد، در ماه‌های قبل و پیش از جنگ اوکراین در اختیار روسیه قرار دادیم.» او همچنین تاکید کرده است: «ما یک طرف جنگ در اوکراین نیستیم و این موضوع را به مقامات اوکراین نیز اعلام و تاکید کرده‌ایم که اگر مستنداتی در مورد استفاده از پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین توسط روسیه دارند، در اختیار ما قرار بدهند.» وزیر امور خارجه همچنین گفته «اگر برای ما ثابت شود که روسیه از پهپادهای ایرانی در جنگ اوکراین استفاده کرده، نسبت به این مسئله بی‌تفاوت نخواهیم بود»؛ حال آن‌که اما نماینده آمریکا در امور ایران، بار دیگر ادعای اثبات نشده کاخ سفید درباره استفاده از پهپادهای ساخت ایران در اوکراین را تکرار و مدعی شده که اظهارات اخیر امیرعبداللهیان صحت ندارد، چراکه تهران در تابستان گذشته ده‌ها پهپاد به روسیه ارسال کرده و در حال حاضر نیز نیروهای نظامی ایران در مناطق اشغالی اوکراین به نیروهای روسی برای استفاده از این پهپادها آموزش می‌دهند. راب مالی که در حساب کاربری خود در توییتر به این موضوع پرداخت، همچنین نوشت: «آنها در مواجهه با شواهد، نیازمند یک سیاست جدید هستند، نه یک داستان جدید.»
همزمان با این واکنش توییتری نماینده آمریکا در امور ایران به بحث ارسال پهپادهای ایرانی به روسیه، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده نیز از نگرانی واشنگتن نسبت‌به گسترش برنامه موشکی جمهوری اسلامی خبر داده است. ند پرایس در اظهاراتی نتیجه آزمایش موشکی ایران را «بی‌ثباتی» می‌داند و رئیس‌جمهوری اوکراین نیز با تکرار ادعاهای پیشین خود مبنی‌بر استفاده از پهپادهای ساخت ایران در حملات علیه اوکراین، مدعی شده که تعداد پهپادهایی که ایران به روسیه داده، کم‌شمار نیست. ولودیمیر زلنسکی که به اظهارات اخیر امیرعبداللهیان در این رابطه واکنش نشان می‌داد، گفته «نیروهای اوکراینی روزانه حداقل ۱۰ پهپاد ایرانی را سرنگون می‌کنند و اظهارات مقامات ایرانی درباره موضوع پهپادها حقیقت ندارد.» همزمان سخنگوی وزارت امور خارجه اوکراین نیز در سخنانی با تکرار ادعاهای رئیس‌جمهوری این کشور در باره نقش جمهوری اسلامی در تجاوز نظامی ارتش روسیه به خاک اوکراین، به سخنان وزیر امور خارجه ایران واکنش نشان داد. اولگ نیکولنکو گفته است: «ایران باید متوجه این مسئله باشد که عواقب سوء‌همکاری با روسیه در جنگ علیه اوکراین، از مزایای آن بیشتر است.»
اما در حالی موضوع همکاری نظامی جمهوری اسلامی با روسیه و مشخصاً ارسال پهپاد به این کشور به‌منظور استفاده علیه اوکراین، بار دیگر دولت‌های غربی را به واکنش واداشت که ادعای دیگری که اخیراً از سوی برخی منابع رسانه‌ای در خصوص حمله احتمالی ایران به عربستان مطرح شده بود، بار دیگر از سوی واشنگتن‌پست تکرار شد. این نشریه در گزارشی مدعی شد که در پی انتشار گزارش‌هایی درباره آمادگی ایران برای حمله به عربستان، جنگنده‌های آمریکایی به منطقه اعزام شده‌اند. بنابر گزارش واشنگتن‌پست، «ستاد مرکزی آمریکا در راستای افزایش آماده‌باش نیروهای خود جنگنده‌هایی را به پایگاه‌های خود در منطقه منتقل کرده است.» در گزارش این روزنامه همچنین ادعا شده اعزام این جنگنده‌ها، «نشانه استحکام و اهمیت مشارکت آمریکا و عربستان» است.
همزمان با انتشار گزارش این روزنامه آمریکایی، یک هفته‌نامه معتبر آلمانی نیز در شماره جدید خود، از احتمال تصویب تحریم‌های جدیدی علیه ایران خبر داده است. هفته‌نامه اشپیگل که در گزارشی به نقل از منابع آگاه به این موضوع پرداخته، مدعی شده آلمان به همراه ۸ کشور دیگر اروپایی به‌دنبال تصویب بسته جدید تحریم علیه جمهوری اسلامی است. بر اساس این گزارش، این کشورها بسته‌ای تحریمی شامل ۳۱ پیشنهاد را به اعضای اتحادیه اروپا ارائه کرده‌اند که از جمله شامل مسدود شدن دارایی‌ها و ممنوعیت ورود برخی شخصیت‌های حقیقی ایران به خاک اتحادیه اروپا است. تحریم‌هایی که احتمال می‌رود وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در نشست آتی این هیئت که ۱۴ نوامبر برگزار می‌شود، درباره فهرست تحریم‌های جدید تصمیم بگیرند.

رئیس مجلس شورای اسلامی از آمادگی برای کمک به دولت خبر داد و گفت: انتظار داریم مسئولان دقت و نظارت بیشتری بر قیمت‌ها و بازار ارز داشته باشند. محمدباقر قالیباف دیروز در آغاز نشست علنی مجلس و در نطق پیش از دستور خود به ناآرامی‌ها و اعتراض‌های هفته‌های گذشته پرداخت. او ابراز امیدواری کرد که هرچه سریع‌تر امنیت در کشور به‌صورت کامل تثبیت شود تا تغییرات مشروع و لازم به سمت حکمرانی نو در عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در چارچوب نظام سیاسی جمهوری اسلامی آغاز شود.

رئیس مجلس ابراز امیدواری کرد که هرچه سریع‌تر امنیت در کشور به صورت کامل تثبیت شود تا تغییرات مشروع و لازم به سمت حکمرانی نو در عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در چارچوب نظام سیاسی جمهوری اسلامی آغاز شود

رئیس مجلس گفت: حوادث و اتفاقات اخیر پیامی روشن به همراه داشت و بار دیگر نشان داد که گردانندگان اصلی اغتشاشات یعنی سیا، موساد و گروهک‌های پیرو آنها دنبال به نتیجه رسیدن مطالبات معترضان نیستند؛ بلکه آنها با تبدیل اعتراض به اغتشاش و تبدیل اغتشاش به جنایت داعش‌سازی نوینی را در دستور کار خود قرار داده‌اند. او در ادامه گفت: دشمنان ایران با مرزبانی مدافعان حرم به فرماندهی شهید حاج قاسم سلیمانی نتوانستند از طریق مرزها به کشورمان نفوذ کنند، اما آنها امروز از داخل داعش بازتولید کرده‌اند و تاسف اصلی آنجاست که عده‌ای از چهره‌های فرهنگی، هنری، ورزشی و یا سیاسی از این داعش نوین حمایت می‌کنند و امکان حیات آن را مهیا می‌کنند. به این افراد توصیه می‌کنم بجای اینکه گوش خود را فقط به رسانه‌های لندن‌نشین بدهند، کمی هم اخبار این جنایات را بشنوند تا واقعیت را ببینند. ببینند که این داعشی‌های نوین مانند داعشی‌های سوریه و عراق بدون هیچ دلیلی مردم بی‌گناه را شکنجه می‌کنند و به قتل می‌رسانند و مثل آنها با افتخار فیلم جنایاتشان را منتشر و روی آن تبلیغات می‌کنند. او گفت: اینها اگر بتوانند به هیچکس رحم نمی‌کنند، همانطور که در فضای مجازی چنان خفقانی ایجاد کردند که هر کسی ناخواسته آنها عمل می‌کرد، با بدترین اهانت‌ها مواجه می‌شد.
قالیباف یادآور شد: آنها با این بهانه که نیروهای امنیتی معترضان را می‌کشند، سعی در توجیه جنایت خود دارند، این در حالی است که نیروهای حافظ امنیت فقط مجهز به سلاح‌های ویژه مبارزه با اغتشاشات هستند. شهادت نیروهای پلیس و سایر نیروهای امنیتی در این مدت هم دلیل این ادعاست. این نیروها جان خود را در مقابل این جنایتکاران سپر می‌کنند اما از سلاح گرم استفاده نمی‌کنند تا مردم در این میان آسیبی نبینند. ندیدن این واقعیت‌ها بلایی بدتر از داعش بر سر مردم خواهد آورد. رئیس مجلس همچنین در سخنانی خطاب به مسئولان امنیتی و رسانه‌ای گفت: مردم امروز از مسئولان، امنیت می‌خواهند. او که بیان این نکات را «ضروری» خوانده بود، همچنین گفت: برای امنیت در جنگ ترکیبی نیازمند اقتدار هوشمند در میدان و بازنمایی کامل واقعیت در افکار عمومی هستیم تا هم بهانه‌ای به دشمن برای داعش‌سازی داده نشود و هم کسی جرات رفتار داعشی نداشته باشد و معترضان نیز از اسارت فکری رسانه‌های داعش‌ساز آزاد شوند. او یادآور شد: همانطور که رهبر معظم انقلاب هم فرمودند ما درگیر یک جنگ ترکیبی هستیم و دفاع در جنگ ترکیبی پاسخی از جنس خودش را می‌طلبد. تجربه‌های گذشته به اندازه کافی بوده است که هر چه زودتر دستگاه‌های مسئول خود را برای یک دفاع ترکیبی در برابر جنگ ترکیبی بیشتر از قبل آماده کنند.
قالیباف افزود: یکی از اهداف این جنگ ترکیبی غافل کردن مسئولان اقتصادی از وظایف خودشان است، همانطور که رهبر انقلاب در دیدار با اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام فرمودند این مسائل حواس شما مسئولان را پرت نکند و از کارهای اصلی و اساسی باز نمانید. رئیس مجلس خاطرنشان کرد: مجلس آماده است تا در این راستا و بیش از پیش هرگونه کمکی به دولت نماید و انتظار داریم که مسئولان دقت و نظارت بیشتری بر قیمت‌ها و بازار ارز داشته باشند. قالیباف ابراز امیدواری کرد که هرچه سریع تر امنیت در کشور به صورت کامل تثبیت شود تا تغییرات مشروع و لازم به سمت حکمرانی نو در عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در چارچوب نظام سیاسی جمهوری اسلامی آغاز شود.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست از تهیه پیش‌نویس آیین‌نامه حفاظت مشارکتی زیستگاه ها برای ارائه به دولت خبر داد. به گفته حسن اکبری، رویکرد جدید سازمان، استفاده از ظرفیت جوامع محلی برای مدیریت ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره است: «ایران یکی از کشورهای پیشرو در انتخاب ذخیره‌گاه‌ها و ایجاد مدلی برای حفاظت از آنها است و در سال ۱۳۵۵ تعداد ۹ ذخیره‌گاه در کشور مصوب شد که در سال‌های بعد با اضافه شدن چهار ذخیره‌گاه دیگر، تعداد آنها به ۱۳ مورد رسید.»
او ادامه داد: «وجه تمایز ذخیره‌گاه زیست‌کره با دیگر مناطق حفاظت شده این است که نقش اصلی را در بهره‌برداری و حفاظت از این مناطق، جوامع محلی و ذینفعان بر عهده دارند؛ بنابراین بهره‌برداری از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره به صورت پایدار صورت می‌گیرد. همچنین پراکنش ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره در ایران نسبتا مناسب بوده و توانسته اکوسیستم‌های مختلف را پوشش دهد.»
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست اظهار کرد: «در دنیا ۷۳۸ ذخیره‌گاه زیست‌کره در ۱۳۴ کشور وجود دارد که توسط ۶ سازمان منطقه‌ای هدایت می‌شوند و ایران یکی از کشورهایی است که هزینه زیادی در بحث حفاظت انجام داده و کمتر کشوری در دنیا وجود دارد که همچون کشور ما تمام هزینه‌های حفاظت بر دوش دولت باشد.»
اکبری تصریح کرد: «ما با تمام چالش‌هایی که داریم توانستیم گونه‌های کاریزمای خود را حفظ کنیم با این وجود، در استفاده مناسب از مدل‌های مشارکتی و همکاری با جوامع محلی چندان توفیقی نداشتیم و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای برای استفاده از مدل‌های مدیریت مشارکتی در ذخیره‌های زیست‌کره حائز اهمیت است.»
به گزارش ایرناُ زیست‌کره بخشی از زمین است که شامل تمام موجودات زنده است، این بخش یک پله بالاتر از اکوسیستم است و شامل ارگانیسم‌هایی است که در اجتماعات گونه‌ها یا جمعیت انسان‌ها زندگی می‌کنند و با یکدیگر تعامل دارند.

مدیرکل مدیریت بحران استان تهران نسبت به احتمال بالا آمدن آب رودخانه‌ها در این استان هشدار داد و گفت: طبق پیش‌بینی‌های هواشناسی حجم بیشتر بارش‌ها در ارتفاعات شمال شرقی استان خواهد بود.
به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی استانداری تهران حامد یزدی‌مهر پیش از ظهر یکشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به هشدار زرد هواشناسی گفت: پیش از این به تمام شهرستان‌های استان تهران اعلام کرده‌ایم، که لایروبی مسیل‌ها و جوی‌ها را انجام دهند. او ادامه داد: هشدار سازمان هواشناسی برای استان تهران زرد است و ممکن است از ظهر امروز یکشنبه تا بعد از ظهر سه شنبه ۱۷ آبان شاهد وزش باد شدید، خیزش گرد و خاک در مناطق مستعد، نفوذ گرد و غبار از استان‌های مجاور (به‌ویژه در غرب و جنوب استان) باشیم.‌ مدیرکل مدیریت بحران استان تهران اضافه کرد: با توجه به گزارشات، بالا آمدن رودها،کانال‌های آب و مسیل‌ها متصور است و بر همین اساس شهروندان باید هوشیار باشند از توقف در اطراف رودخانه‌ها خودداری و حداقل تا روز سه‌شنبه از کوهنوردی اجتناب کنند، چراکه بارش پراکنده برف و باران، مه و گاهی رعد و برق و احتمال تگرگ در مناطق مستعد پیش‌بینی می‌شود.‌
او با اشاره به وضعیت آب و هوایی تهران گفت: کاهش کیفیت هوا در ساعات بعدازظهر و شب، احتمال شکستن درختان، سقوط اجسام از ارتفاع، کاهش دید در جاده‌های کوهستانی و لغزندگی جاده‌ها و احتمال بالا آمدن رودخانه‌ها در این روزها دور از ذهن نیست و باید نسبت به آن هوشیار بود. یزدی‌مهر با بیان اینکه از مردم می‌خواهیم، اطراف رود دره‌ها نروند، گفت: حجم بیشتر بارش‌ها در ارتفاعات شمال شرقی استان پیش‌بینی می‌شود. مدیرکل مدیریت بحران استان تهران در ادامه در خصوص بازدید قدرت‌الله شفیقی، معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استانداری تهران از اداره کل مدیریت بحران استان تهران بیان کرد: با حضور معاون استاندار تهران در این اداره کل موارد و مشکلات توسط کارکنان بیان شد و مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد در زمان مقتضی برای حل مشکلات موجود اقداماتی صورت گیرد. یزدی‌مهر با اشاره به اینکه مدیریت بحران یک بخش اساسی از مدیریت استراتژیک است افزود: قبل از اینکه برای هر هدف بلندمدتی فکر شود باید بدانیم که مدیریت بحران برای تضمین ثبات و موفقیت مستمر یک سازمان ضروری است. او با بیان اینکه مدیریت بحران مؤثر نیازمند یک رویکرد منظم و نظام‌مند است گفت: این نظم مبتنی بر هوشیاری، حساسیت مدیریتی و یک درک خوب از اهمیت برنامه‌ریزی دقیق و آمادگی سازمانی است و در این راستا نیازمند توجه ویژه به این مقوله هستیم.

صدور هشدار سطح زرد هواشناسی در ابتدای هفته دوم آبان‌ماه 1401 مبنی بر احتمال وقوع سیل در مسیل رودخانه‌ها به ویژه در محدوده منطقه ۵ شهرداری که در آن‌، رود‌دره ، کانال و مسیل‌های مهمی مانند روددره فرحزاد، کانال شهید باکری، کانال میان‌رود، رود کن و… وجود دارد، بسیار قابل توجه است. توجه کنیم که در بالادست این منطقه امامزاده داود واقع شده‌ که در سیلاب هفتم مرداد 1401 آسیب فراوان دید و بیست و پنج نفر کشته شدند. اکنون هشدار داده شده تا مردم باید از تردد در حاشیه این مکان‌ها خودداری کنند. ارزیابی آسیب‌پذیری شهری و تاب‌آوری در برابر سیل برای سناریوهای مختلف خطر، پیش نیاز برنامه‌ریزان شهری و تصمیم‌گیرندگان است. آسیب‌پذیری سیل در کلانشهر تهران تحت سناریوهای مختلف خطر با چندین عامل محاسبه شده است، که از جمله شامل ویژگی های توپوگرافی و هیدرولوژیکی، جمعیت شناسی، پوشش گیاهی، کاربری اراضی و ویژگی های شهری است‌. نقشه آسیب‌پذیری برای سناریوهای مختلف ریسک تهیه شده . بر اساس این بررسی‌ها، بخشهای مهمی از پهنه های شمالی و جانبی (شرقی و غربی تهران) به عنوان پهنه های با ریسک بالای سیلاب تعیین شده است. پژوهش‌های استاد دکتر قهرودی از دانشگاه شهید بهشتی و پژوهش‌های دکتر اویس ترابی و همچنین پژوهش‌های اخیر نگارنده، نشان می‌دهد که علاوه بر پهنه‌های فوق که عمدتا با سامانه گردآوری آب‌های سطحی تهران‌، احتمال وقوع سیلاب ناگهانی حداقل در محدوده‌های شهری آن کمتر شده است، احتمال وقوع سیلاب واریزه‌ای به ویژه در محدوده شمالی شهر تهران بالاست. نمونه‌ای از این نوع سیلاب در چهارم مرداد 1366 در منطقه گلابدره، دربند و تجریش در شمال تهران است که حدود 200 نفر کشته برجای گذاشت. برنامه‌ریزان شهری، تصمیم‌گیرندگان، و هیدرولوژیست‌ها و زمین‌شناسان برای برنامه‌ریزی بهتر و کسب تاب‌آوری بهتر در برابر سیلاب باید دست به دست هم داده و در اولین گام به تغییر محیط ساخته شده شهری برای افزایش نفوذپذیری و آزاد کردن حریم رودخانه‌ها و روددره‌ها و تضمین عدم ساخت و ساز بیشتر در حریم‌های خطرناک از نظر سیلاب تلاش کنند.
تهران با وسعتی در حدود 730 کیلومتر مربع یکی از بزرگترین شهرهای جهان با ویژگی‌ها و مشخصات خاصی در دامنه‌های جنوبی البرز ‌است. تهران دارای 22 منطقه شهری است و با تمرکز بالای سازمان‌ها، صنایع، امکانات و خدمات دولتی در محدوده شهر، مدیریتی بسیار پیچیده در هنگام مخاطرات طبیعی می طلبد. تهران دارای بالاترین نرخ مهاجرت ورودی مثبت از سال 1345 است. بخش عمده این موضوع به دلیل فرصت‌های اقتصادی-اجتماعی و نابرابری از نظر خدمات و توزیع ثروت‌، از بعد از انقلاب سفید شاه و به ویژه اصلاحات ارضی، اتفاق افتاد به نحوی که جمعیت شهر از حدود 2.5 میلیون در سال 1345 به حدود 4و5 میلیون در سال 1355 رسید. این موج مهاجرت منجر به رونق بی‌سابقه‌ای در صنعت ساخت‌وساز انجامید که به تناوب در تمامی حدود شش دهه اخیر در تهران و پیرامون آن ادامه داشته است. به همین دلیل زمین‌های باز و مراتع را به سطوح غیرقابل نفوذ تبدیل شده، و حتی محدوده دره‌ها و رودخانه‌های شهری با بتن‌ریزی‌، یا با پوشش آسفالت و همچنین ساخت خیابان و آزاد راه (مانند اتوبانهای امام علی، صیاد‌، مدرس، ستاری و باکری) پوشیده شده ‌است. عوامل متعددی در وقوع سیلاب‌های زیاد در تهران نقش داشته است، مانند توسعه فیزیکی از رقوم حدود 1000 متری در جنوب تهران تا رقوم 2200 متری در محدوده دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، جایی که هتلی بزرگ داخل محدوده «کاسه لغزشی بزرگ» مکان‌یابی و ساخته شده است. دامنه‌های تند شمال و شرق شهر در دامنه رشته کوه‌های البرز؛ توسعه گسترده شهری و صنعتی حتی در بستر رودخانه‌ها شرایط تهران را پیچیده‌تر کرده و نادیده گرفتن اکوسیستم؛ کاهش نفوذ خاک؛ و نبود شبکه فاضلاب کارآمد و مناسب بر مشکل افزوده است. حتی برنامه‌هایی به ظاهر عمرانی مدرن مانند احداث بوستان نهج البلاغه و بوستان جوانمردان، خطر سیلاب را در مسیر رودخانه‌های فرحزاد و کن افزایش داده است. بنابراین، تهیه نقشه به روز زمین‌شناسی سیلاب از مناطق آسیب‌پذیر شهر تهران‌، با توجه ویژه به عوامل و پارامترهای موثر در وقوع سیلاب به منظور به حداقل رساندن پیامدهای آن برای تخصیص بهتر منابع ضروری است.

| پیام ما | در آستانه کنفرانس جهانی تغییر اقلیم معروف به کاپ 27، رئیس این اجلاس در نامه‌ای سرگشاده ادعا کرد که تعهدات اجلاس سال گذشته مبنی بر کاهش گازهای گلخانه‌ای انجام شده است. اما گزارش‌های جهانی حکایت دیگری دارند. از 200 کشور شرکت کننده کمتر از 40 کشور به تعهدات خود پایبند بودند و سیاست‌های جهان همچنان به سوی افزایش گازهای گلخانه‌ای است. با این حال مجریان این کنفرانس پیش رو، امید دارند که بتوانند به سیاست‌های الزام‌آوری دست یابند که در آینده مشارکت‌کنندگان را در صورت پایبند نبودن به تعهدات‌شان، تحت فشار بین‌المللی قرار دهند.

از امروز برابر 15 تا 27 آبان، بیست و هفتمین اجلاس کاپ یا همان شرکت‌کنندگان با هدف مبارزه با آثار تغییر اقلیم و افزایش سازگاری از طرف سازمان ملل متحد در مصر برگزار می‌شود. این کنفرانس قرار است با حضور بیش از 45 هزار شرکت‌کننده از سراسر جهان و 2 هزار سخنگو و حدود 100 نفر از سران کشورها بر سر 300 موضوع، گفت‌وگو کنند به امید اینکه راهکاری عملی برای مبارزه افزایش گرمایش زمین و کاهش آثار مخرب آن ارائه دهند. این کنفرانس بزرگ در شهر شرم‌الشیخ مصر که طبق گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی یکی از بدترین وضعیت‌ها از نظر کاهش منابع آبی و مالی و خسارات ناشی از تغییر اقلیم را تجربه می‌کند، برگزار خواهد شد. علی سلاجقه رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان نماینده ایران در این نشست حضور خواهد داشت.

در حالی که تصمیمات و تعهدات کاپ 26 که سال گذشته برگزار شد، عملی نشدند امسال دوباره این اجلاس در بدترین شرایط اقلیمی جهان به مدت 12 روز در شهر شرم‌الخیر مصر برگزار می‌شود

مبارزه با تغییر اقلیم، نیازمند توافق جمعی
سامح شکری، دیپلمات مصری و رئیس کاپ 27 در نامه‌ای سرگشاده خطاب به شرکت‌کنندگان این کنفرانس نوشت: «نشست‌های گروه 20، بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول هیچ کدام نتوانستند به آنچه هدف مبارزه با تغییر اقلیم بود دست یابند. این شکست در توافق و مصالحه جمعی و عقب‌نشینی از تعهدات مالی نهادهای کنوانسیون پاریس، به نیازهای کشورهای در حال توسعه پاسخ نمی‌دهد. نیازهایی که طبق برآورد‌های کمیته دائمی امور مالی در حوزه تغییر اقلیم سازمان ملل تا سال 2030 برای مشارکت جمعی، برنامه‌ریزی و اقدام به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به حداقل 5.6 تریلیون دلار نیاز است.» او در ادامه ضمن ابراز امیدواری به نتایج کنفرانس پیش رو در بخش دیگری از این نامه به دستاورد‌های کاپ 26 اشاره کرد: «براساس آخرین گزارش برنامه اقدام ملی کاهش گازهای گلخانه‎ای (NDC)، کشورها انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش داده‌اند.» این دیپلمات مصری در حالی ادعای کاهش جهانی گازهای گلخانه‌ای را کرد که در گزارش جدید سازمان جهانی هواشناسی، سطح گازهای دی‌اکسید کربن، اکسید نیتروژن و متان در سراسر جهان افزایش یافته و به رکورد نگران‌کننده‌ای رسیده است. شکری در ادامه دستاوردها در این نامه به این موارد اشاره کرد: «صندوق بین‌المللی پول، صندوقی تازه را عنوان تاب‌آوری با 40 میلیارد دلار ایجاد کرد. به علاوه صندوق بین‌المللی آب و هوا (CIF) در یک بودجه‌ریزی جدید از برنامه‌هایی مبتنی بر ارائه راهکار‌های طبیعت محور رونمایی کرد. همچنین صندوق آب و هوای سبز زیر نظر کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل به شکل سالانه 2.5 میلیارد دلار را به برنامه‌های سازگاری با تغییر اقلیمی در چارچوب منابع محدود ارائه می‌‌دهد. این پیشرفت ثابت می‌کند که وقتی اراده سیاسی، احساس فوریت و ساختار عملکردی وجود داشته باشد، می‌توانیم به طور جمعی در تلاش مشترک خود برای مبارزه با تغییرات اقلیمی گام برداریم.»

صندوق بین‌المللی پول، صندوقی تازه را عنوان تاب‌آوری با 40 میلیارد دلار ایجاد کرد. به علاوه صندوق بین‌المللی آب و هوا (CIF) در یک بودجه‌ریزی جدید از برنامه‌هایی مبتنی بر ارائه راهکار‌های طبیعت محور رونمایی کرد. همچنین صندوق آب و هوای سبز زیر نظر کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل به شکل سالانه 2.5 میلیارد دلار را به برنامه‌های سازگاری با تغییر اقلیم در چارچوب منابع محدود ارائه می‌‌دهد

در کاپ 26 چه گذشت؟
در حالی که رئیس اجلاس کاپ 27 ادعای تحقق وعده‌های کاپ 26 را داده است، به نقل از نیویورک تایمز در نشست سال گذشته اسکاتلند، کشورها توافق کرده بودند که فورا اقدامات بیشتری برای جلوگیری از افزایش خطرناک دمای جهانی انجام دهند. اما اقدام سریع محقق نشده و پیامدهای تغییرات آب و هوایی -از جمله سیل‌های مرگبار در پاکستان، خشکسالی در ایالات متحده، قحطی در آفریقا و امواج گرما در سراسر جهان- به طرز دردناکی به چشم می‌خورد. COP26 پیمان گلاسکو را ایجاد کرد، توافقی بین نزدیک به 200 کشور. در این کنفرانس از کشورها درخواست شد تا به اهداف کاپ 26 پایبند بمانند و از انتشار گازهای گلخانه‌ای خود تا پایان سال 2022 کاهش دهند تا به هدف افزایش دمای جهانی به زیر 1.5 درجه سانتی گراد در مقایسه با سطوح قبل از انقلاب صنعتی، نزدیک شوند. این کنفرانس همچنین به کشورهای ثروتمندی که به وعده ده ساله کمک به کشورهای در حال توسعه و تحویل سالانه 100 میلیارد دلار تا سال 2020 برای افزایش سازگاری با تغییر اقلیمی عمل نکرده بودند، هشدار داد. از آنها خواسته شد که تا سال 2025 حداقل دو برابر بودجه خود را برای برنامه سازگاری اختصاص دهند. در حاشیه مذاکرات رسمی ده‌ها توافق بین کشورها و شرکت ها منعقد شد. بیش از 100 کشور توافق کردند که انتشار گاز متان، گازی که باعث گرم شدن سیاره‌ها می‌شود را تا 30 درصد در این دهه کاهش دهند. 130 کشور دیگر متعهد شدند که جنگل‌زدایی را تا سال 2030 متوقف کنند و میلیاردها دلار برای این تلاش اختصاص دهند. ده‌ها کشور دیگر متعهد شدند که کارخانه‌های زغال‌سنگ و فروش خودروهای بنزینی خود را طی چند دهه آینده متوقف کنند.
وعده‌هایی برای انجام ندادن
اما آیا کشورها آنچه که در COP26 گفته بودند را انجام دادند؟ نه! اما برخی قدم‌هایی برای رسیدن به این هدف برداشتند. مثلاً ایالات متحده در سال جاری، قانونی را برای سرمایه‌گذاری 370 میلیارد دلاری برای دور کردن کشور از سوخت‌های فسیلی به سمت انرژی‌های بدون آلاینده مانند انرژی باد، خورشیدی و هسته‌ای تصویب کرد. انتظار می‌رود که ایالات متحده برای رسیدن به هدف خود برای کاهش حداقل 50 درصدی گازهای گلخانه‌ای کمتر از سطح سال 2005 تا سال 2025 نزدیک شود. همچنین به نقل از رویترز در آستانه کاپ 27، سال گذشته 200 کشور در برنامه NDC توافق کردند که به تعهدات خود برای کاهش گازهای گلخانه‎ای عمل کنند اما تنها 22 کشور از جمله کره جنوبی، اندونزی و استرالیا به این تعهدات پایبند ماندند. برزیل هم در ماه مارس طرحی را ارائه کرد که در واقع به خودش اجازه انتشار گازهای گلخانه‌ای بیشتری از تعهدات قبلیش داد. اتحادیه 27 کشور اتحادیه اروپا یا سومین آلاینده بزرگ جهان، وقتی دید که به هدفش نمی‌رسد آن را یک سال عقب‌تر یعنی پایان 2023 اندخت. همچنین چین در برابر فشار برای اعمال تعهدات خود مبنی بر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای قبل از سال 2030، مقاومت کرده است. اقدامی که با هدف کاهش فوری انتشار گازهای گلخانه‌ای برای جلوگیری از فاجعه گرم شدن کره زمین متناقض است. به علاوه بیش از 100 کشور در سال گذشته متعهد شدند که تا سال 2030 به جنگل‌زدایی پایان دهند. اما جنگل‌زدایی آمازون در سال گذشته به بالاترین سطح خود از سال 2006 رسیده است و داده‌های اولیه دولت نشان می‌دهد که در 9 ماه اول سال 2022، 23 درصد افزایش یافته است. کنگو هم که قول داده بود حفاظت از جنگل‌ها را پس از COP26 بهبود بخشد، در عوض اعلام کرد که قصد دارد مناطقی از جنگل‌های بارانی بکر و زمین‌های زغال‌سنگ نارس غنی از کربن را برای حفاری نفت و گاز باز کند.
114 کشور بی‌توجه به تعهد متان
119 کشور از جمله ایالات متحده و اتحادیه اروپا در کنفرانس تغییر اقلیم سال گذشته، متعهد به کاهش 30 درصدی انتشار گاز متان از سطح سال 2020 تا سال 2030 شدند. اما طبق گزارش موسسه منابع جهانی، تنها 15 مورد از آنها، برنامه‌های مشخصی را برای انجام این کار ارائه کرده‌اند. ایران هم در کاپ 26، حضور داشت و 10 روز پیش هم یک توده ابر ساطع‌کننده متان در جنوب تهران توسط ناسا دیده شد. معاون دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط‌ زیست علت این توده را مراکز دفن قدیمی زباله دانست.
با این وضعیت شاید نباید انتظار داشت که در COP27 هم به جز تعداد انگشت شماری به تعهدات خود عمل کنند. البته برگزارکنندگان این دوره از کنفرانس، تفاوت آن را با دوره‌های گذشته تلاش برای تبدیل تعهدات به سیاست‌های الزام‌آور اعلام کردند؛ تا بتوانند کشورهای امضاکننده را تحت فشار بین‌المللی ملزم به انجام این تعهدات کنند.

|پیام ما| باورش سخت است که سوسک‌هایی کوچک‌تر از بند انگشت چطور نخل‌های بلندقامت را تنها در چهار ماه از پا در می‌آورند؛ اما این واقعیت دارد و حکایت نخل‌داران شرق استان کرمان شده است. با این حال در رزمایش جهاد کشاورزی برای تیمار و درمان نخل‌های آلوده به آفت سوسک سرخطومی‌حنایی خرما در اندوهجرد و در خلال عملیات مبارزه علیه این آفت و تیمار و پانسمان درختان نخل، مشاهده شد که یک سوسک کوچک چطور تنه درختان بزرگ هیکل را از داخل پوک کرده بود.

آفت سوسک سرخرطومی ‌در واقع در نتیجه غفلت عده‌ای از نخل‌داران، وارد استان کرمان شده است و آن‌طور که مدیران جهاد کشاورزی می‌گویند اینک این آفت در اندوهجرد شهرستان کرمان و نیز شهرستان نَرماشیر در شرق استان کرمان مشاهده شده است. بنا بر گزارش «ایرنا» درواقع برخی نخل‌داران به علت انتقال پاجوش یا درخت آلوده برای کاشتن، بدون توجه به هشدار کارشناسان سبب‌ساز بروز این آفت شده‌اند. سوسک سرخرطومی ‌حنایی خرما، آفتی خطرناک است که با ورود به کرمان از سال گذشته در کمین ناآگاهی کشاورزان، حمله به نخل‌های این استان و رقم زدن مرگ خاموش نخلستان‌هاست.
گفته می‌شود برخی افراد با تصور اینکه درختان نخل کشورهای عربی از کیفیت مناسب‌تری برخوردار هستند اقدام به قاچاق پاجوش این درختان می‌کنند؛ غافل از اینکه همراه با ورود این پاجوش‌ها آفتی قرنطینه‌ای با نام سوسک سرخرطومی ‌حنایی را به جان نخلستان‌های خود می‌اندازند که در مدت زمان دو سال مرگ خاموش و بی‌صدای درختان نخل را رقم می‌زند.

گفته می‌شود برخی افراد با تصور اینکه درختان نخل کشورهای عربی از کیفیت مناسب‌تری برخوردار هستند اقدام به قاچاق پاجوش این درختان می‌کنند؛ غافل از اینکه همراه با ورود این پاجوش‌ها آفتی قرنطینه‌ای با نام سوسک سرخرطومی ‌حنایی را به جان نخلستان‌های خود می‌اندازند که در مدت زمان دو سال مرگ خاموش و بی‌صدای درختان نخل را رقم می‌زند

سوسک سرخرطومی ‌حنایی بعد از ورود به تنه درخت با تخم‌گذاری و افزایش جمعیت و در نتیجه ایجاد دالان‌هایی طویل، لایه‌های حیاتی درخت را از بین می‌برد و در صورت متوجه نشدن کشاورز بعد از مدتی با کج شدن تاج نخل، درخت از درون تهی می‌شود و بر زمین می‌افتد. طبق گفته کارشناسان، استفاده از پاجوش و اندام‌های آلوده درخت نخل به آفت و ورود آن از سایر شهرستان‌ها از سال گذشته موجب ورود آفت سوسک سرخرطومی ‌حنایی به استان کرمان شده است. مبارزه با این آفت که هم‌اکنون در دو منطقه اندوهجرد و نرماشیر از توابع استان کرمان دیده شده در حال انجام است اما انجام اقدامات پیشگیرانه و قرنطینه‌ای در مدیریت کنترل آفت سوسک سرخرطومی حنایی نقش مهمی‌ دارد.
طبق اذعان کارشناسان کشاورزی متاسفانه اینک هیچ روش منحصربه‌فردی برای کنترل ۱۰۰ درصد آفت سوسک سرخرطومی حنایی وجود ندارد اما سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان می‌گوید از بدو اطلاع از ورود آفت سوسک سرخرطومی ‌حنایی خرما به نخیلات این استان طی سال گذشته مبارزه جدی با آن را آغاز و موفقیت‌هایی نیز حاصل کرده به طوری که در اندوهجرد حدود ۹۰ درصد آفت از بین رفته است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان در این باره گفت: گسترش آفت سرخرطومی ‌حنایی خرما در استان و حساسیت بسیار زیاد رقم مضافتی به این آفت، زنگ خطری برای نخلستان‌های این استان است.
محمد خیراندیش افزود: با توجه به تک کشت بودن خرما در مناطق خرماخیز استان کرمان که تنها منبع درآمد بیشتر باغداران است و از طرفی پنهان بودن آفت داخل تنه درخت و تغذیه از بافت تنه و تشخیص ندادن آلودگی در مراحل اولیه ورود آفت تا ایجاد خسارت و آسیب جدی به درخت، این آفت خسارت زیادی به باغداران وارد می‌کند.
او بیان کرد: علائم خسارت آفت شامل خروج خاک اره و شیرابه از داخل سوراخ‌های ایجاد شده از تنه با بوی تند لهیدگی و خالی شدن داخل تنه و مرگ درخت است لذا پیشگیری از ورود آفت به مناطق سالم و جلوگیری از انتقال پا جوش‌ها و خودداری از زخم شدن درخت، پایش و کنترل آفت باید با جدیت مدنظر مسئولان و باغداران قرار گیرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان تاکید کرد: خطر این آفت بیشتر در خاموش عمل کردن آن و وارد شدن از جای زخم‌های ایجاد شده روی درخت به دلیل بریدن شاخه‌ها یا هر اقدام دیگری است.
او همچنین از تجمیع خرده مالکان و تشکیل تعاونی‌ها به عنوان راه حلی برای دریافت اعتبارات و امکانات نام برد و گفت: امکان واگذاری برخی امکانات به خرده مالکان وجود ندارد.
خیراندیش اضافه کرد: سه هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار در سفر رئیس جمهور به کرمان دیده شده و منتظر تخصیص آن هستیم.
او با تاکید بر اینکه شهرستان کرمان در اعتبارات کشاورزی باید ویژه دیده شود زیرا یک چهارم کل استان را شامل می‌شود گفت: این شهرستان از بسیاری از مراکز استان‌ها مساحت بیشتری دارد.
سوسک‌ها اولین بار در نرماشیر مشاهده شدند
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان نیز گفت: با توجه به آلودگی برخی نخیلات استان‌ها به سوسک سرخرطومی ‌حنایی، باغ‌داران این استان از وارد کردن پاجوش‌ از مناطق آلوده به این آفت خودداری کنند.
اعظم ناظمی‌ گفت: آفت سوسک سرخرطومی ‌حنایی تیرماه سال گذشته برای نخستین بار در شهرستان نرماشیر از توابع استان کرمان گزارش شد و هزار هکتار از اراضی مورد ردیابی قرار گرفت که در نتیجه در ۱۱۵ هکتار از اراضی این شهرستان آلودگی مشاهده و با آن مبارزه شد.
هزار هکتار از اراضی نرماشیر مورد ردیابی قرار گرفت که در نتیجه در ۱۱۵ هکتار از اراضی این شهرستان آلودگی مشاهده و با آن مبارزه شد.
اعظم ناظمی‌ با اشاره به اینکه آلودگی ۱۲۰ اصله درخت در نرماشیر به آفت سوسک سرخرطومی ‌حنایی با انجام مبارزات اکنون به یک و نیم هکتار و ۶ اصله درخت رسیده است گفت: این آفت بسیار خطرناک است و توان نابود کردن درختان نخل را در خفا دارد.
او افزود: حمله سوسک سرخرطومی ‌حنایی خرما در کنار شبیخون‌های مگس مدیترانه‌ای، یورش ملخ‌ها، نفوذ موریانه‌ای آفت زنجره خرما، تشی، سرما، گرمازدگی و خشکسالی، کرمان را به عنوان قطب مطرح کشاورزی کشور به مجموعه‌ای از آفات مختلف تبدیل کرده است که این مهم بیش از هر زمانی اهمیت اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل را مورد تاکید قرار می‌دهد.
ناظمی ‌از نخل‌داران خواست به منظور جلوگیری از ورود این آفت خطرناک به نخلستان‌های خود حتما به توصیه‌های کارشناسان مبنی بر جلوگیری از ورود پاجوش از مناطق تایید نشده توسط مدیریت حفظ نباتات عمل کنند تا با همکاری مشترک بتوان از انتقال آفت به سایر مناطق جلوگیری کرد و در مناطق آلوده خسارت این آفت را حتی‌المقدور کاهش داد.
90 درصد اشتغال مردم کشاورزی است
رئیس شورای شهر اندوهجرد نیز با تاکید بر اینکه اقتصاد شهر اندوهجرد کاملا بر پایه کشاورزی استوار است گفت: ۹۰ درصد اشتغال منطقه را کشاورزی تشکیل می‌دهد به طوری که حتی کارمندان این منطقه نیز به کشاورزی مشغول‌اند.
علی زواری افزود: با وجود اینکه بیشتر اهالی شهر اندوهجرد کشاورز هستند اما حتی یک شعبه بانک کشاورزی و نمایندگی جهاد کشاورزی در این شهر وجود ندارد.
او همچنین با اشاره به ورود آفت سوسک سرخرطومی ‌حنایی خرما به اندوهجرد از سال گذشته بیان کرد: این آفت به دلیل حضور به‌موقع کارشناسان جهاد کشاورزی در این شهر در حال مهار شدن است.
زواری همچنین هدر رفت آب در جوی‌های سنتی و خاکی را با توجه به خشکسالی و کم‌آبی‌های اخیر یک معضل برشمرد و خواستار رفع آن شد.
رئیس شورای شهر اندوهجرد از وجود آفت زنجره خرما در اندوهجرد به عنوان دیگر مشکل نخل‌داران نام برد و افزود: برخی کشاورزان فاصله استاندارد بین درختان را رعایت نمی‌کنند و به کشت مرکبات بین درختان نخل می‌پردازند که خطری جدی برای شیوع آفت زنجره خرماست.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کرمان نیز گفت: در زمینه ترمیم خطوط انتقال آب در اندوهجرد اعتبارات دولتی بسیار اندک است اما سال گذشته رقم نسبتا خوبی برای شهداد و اندوهجرد در نظر گرفته شده که به‌زودی تخصیص خواهد یافت.
جنوب و شرق استان کرمان با بیش از ۶۰ هزار هکتار سطح زیرکشت خرما و تولید افزون بر ۵۲۰ هزار تن محصول به عنوان یکی از قطب‌های مهم تولید خرمای کشور شناخته می‌شود.

ایران در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهانی قرار دارد که به‌طور عادی نیز بارش‌های کمتری را دریافت می‌کند اما طی چندسال گذشته با کاهش میزان بارندگی و تغییر الگوی بارش، تغییر اقلیم و… مشکلات بسیار زیادی همچون بیابان زایی به وجود آمده است که موجب وقوع توفان‌های شن و ماسه و وارد شدن بسیاری خسارات همچون از ریل خارج شدن قطار و افزایش تصادفات جاده‌ای شده است که به گفته مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در این شرایط قابلیت حیاتی، بیولوژیک، توان و حاصلخیزی سرزمین کاهش می‌یابد و بازگشت به شرایط اولیه بسیار دشوار است.

مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه منابع اعتباری یکی از چالش‌ها و دغدغه‌های جدی در حوزه مقابله با بیابان‌زایی است، گفت: تنها مسئله منابع مالی موضوع اول و آخر نیست بلکه باید برنامه‌ریزی‌های هماهنگ و سیاستگذاری‌های همسو و پشتیبانی قوانین در‌این‌باره پررنگ دیده شود.
وحید جعفریان در گفت‌و‌گو با ایسنا درباره موقعیت جغرافیایی ایران و عوامل افزایش بیابان‌زایی عنوان کرد: ایران به لحاظ جغرافیایی در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان قرار گرفته است و به دلیل متاثر شدن از این شرایط اقلیمی خشک، شرایط بیابانی برای اکوسیستم‌های زمینی کشور ما فراهم است.
او افزود: براساس مطالعات انجام شده توسط دانشگاه تهران و وزارت نیرو، حدود ۸۸ درصد از مساحت کشور تحت تاثیر پدیده بیابان‌زایی قرار دارد. مفهوم بیابان‌زایی، به تخریب سرزمین و آسیب‌پذیری در مناطق خشک و نیمه‌خشک و سوء‌مدیریت سرزمین اشاره دارد.
مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: در این شرایط قابلیت حیاتی، بیولوژیک و توان و حاصلخیزی سرزمین کاهش می‌یابد و بازگشت به شرایط اولیه بسیار دشوار است.

مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور: سالیانه در حداقل یک میلیون هکتار از عرصه‌های بیابانی و یا مناطق تحت تاثیر کشور از نظر فرسایش بادی‌، تخریب سرزمین اتفاق می‌افتد و مستعد تبدیل به کانون بحران فرسایش بادی و خسارت‌ها می‌شوند

۳۰ میلیون هکتار از مساحت کشور تحت تاثیر فرسایش بادی
او با تاکید بر اینکه مدیریت پایدار یکی از اتفاقات مهم در این اقلیم است، گفت: بر اساس آخرین مطالعات صورت گرفته در سال ۹۸ مشخص شده است که ۳۰ میلیون هکتار از عرصه‌های ایران تحت تاثیر فرسایش بادی هستند. از این ۳۰ میلیون هکتار، حدود ۱۴ میلیون هکتار تحت عنوان کانون‌های بحرانی فرسایش بادی شناخته می‌شوند. این کانون‌ها عرصه‌هایی هستند که بر منابع زیستی و اقتصادی کشور خسارت وارد می‌کنند.
جعفریان افزود: اراضی کشاورزی، جاده‌ها، راه‌آهن، صنایع و همه منابع زیست انسانی که در این محدوده قرار گرفتند، تحت تاثیر فرسایش بادی قرار دارند و آسیب می‌بینند.
۳۰۰۰ میلیارد تومان هزینه ناشی از فرسایش بادی
او ادامه داد: در مطالعه سال ۹۸ مشاهده شده است که هزینه‌های ناشی از فرسایش بادی در کشور حداقل ۳۰۰۰ میلیارد تومان در سال است که به‌طور مستقیم باعث کاهش کیفیت زندگی در بسیاری از روستاهای مناطق بیابانی می‌شود و بخشی از عرصه‌های کشاورزی، صنایع و تاسیسات صنعتی به دلیل هجوم ماسه‌های روان و فرسایش بادی دچار آسیب و خسارت می‌شوند.
مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود: برآورد ما این است که سالیانه در حداقل یک میلیون هکتار از عرصه‌های بیابانی و یا مناطق تحت تاثیر کشور از نظر فرسایش بادی‌، تخریب سرزمین اتفاق می‌افتد و مستعد تبدیل به کانون بحران فرسایش بادی و خسارت‌ها می‌شوند.
او ادامه داد: ما اگر بخواهیم فقط شرایط موجود را حفظ کنیم باید برنامه‌های مدیریت پایدار سرزمین و مقابله با بیابان‌زایی را حداقل در یک میلیون هکتار از عرصه‌های آسیب‌پذیر کشور در سال اجرا کنیم. در حال حاضر در بهترین شرایط، در طول برنامه ششم توسعه اجرای فعالیت‌های مقابله با بیابان‌زایی بیش از ۳۰۰ هزار هکتار نبوده و ما در مقایسه با شدت بیابان‌زایی در کشور -که ناشی از عوامل انسانی و تغییر اقلیم است- عقب می‌مانیم و هرسال این گستره توسعه می‌یابد و خسارات بیشتری را تحمیل می‌کند.
به گفته جعفریان یکی از مهم‌ترین علل زیربنایی تشدید فرسایش بادی در کشور به‌ویژه در سال‌های اخیر به چگونگی مدیریت منابع آب، افت آب‌های زیرزمینی و عدم تامین حقابه بازمی‌گردد. به‌طور کلی استمرار و تشدید توسعه خشکسالی‌ در کشور از عواملی هستند که به گسترش و تخریب سرزمین و بیابان‌زایی کمک کرده‌اند.
او ادامه داد: به عقیده ما در برنامه‌های بالادستی حکمرانی منابع آب، حتما باید به موضوع فرسایش بادی، گرد و غبار و خسارات ناشی از آن توجه جدی شود، کما اینکه اخیرا موضوع حکمرانی منابع آب و موضوعات مرتبط در شورای عالی آب مطرح شده است. تقاضای ما به این دلیل است که با یک نگرش جامع بتوان توفان‌های ماسه‌ای و گرد و غبار را کنترل کرد.
مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه در این سازمان برای کنترل بیابان‌زایی تاکنون اقدامات بسیار زیادی انجام شده است، عنوان کرد: اخیرا سندی تحت عنوان سیاست‌های مشارکتی مدیریت مناطق بیابانی را به استان‌ها ابلاغ کردیم و برای اولین بار رویکردهای مشخصی با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و حمایتی برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، توسعه مشارکت مردم و ایفای نقش مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های مالی در کشور تعریف شده است.
احیای ۸۵ هزار هکتار از کانون‌های بحرانی گرد و غبار
او ادامه داد: خوشبختانه در سال گذشته ۸۵ هزار هکتار از مناطق کانون‌های بحرانی فرسایش بادی و مناطق بیابانی کشور با مشارکت بخش‌های مختلف به ویژه صنایع بزرگ، معادن و جوامع محلی هم احیا شدند و هم در حال حفاظت هستند. این یک رویکرد مشارکتی بر اساس تجارب سازمان منابع طبیعی در حوزه توانمندسازی جوامع محلی و همکاری موثر با سازمان‌ها و بخش‌های مختلف است. انتظار داریم تا پایان سال ۱۴۰۱ برنامه‌های احیای مناطق تحت تاثیر فرسایش بادی از دید مشارکتی به ۱۰۰ هزار هکتار برسد و ظرفیت‌های خوبی نیز در این حوزه وجود دارد.
او ادامه داد: موضوع قابل‌توجه دیگر بحث ارائه نیازهای فناورانه مدیریت پایدار سرزمین با تاکید بر بحث مدیریت مناطق بیابانی است. در این زمینه بازخورد خوبی از بخش‌های دانش‌بنیان دریافت کرده‌ایم و الگوها و روش‌های تثبیت ماسه‌های روان، استفاده اقتصادی از کالاها و خدمات متعدد اکوسیستم‌های منحصربه‌فرد و ویژه بیابان‌های کشور و استفاده از خاکپوش‌های مناسب دوستدار محیط زیست برای تثبیت ماسه‌های روان مواردی هستند که با هماهنگی و همکاری موثر با حوزه‌های دانش‌بنیان صورت گرفته است.
او با تاکید بر اینکه تخصیص منابع اعتباری مرتبط با فعالیت‌های مناسب برای مقابله با بیابان‌زایی ضروری است، گفت: کانون‌های بحرانی ویژه‌ای در منطقه خوزستان، سرخس و دشت زابل وجود دارد و آثاری از فعال شدن و خسارت‌زا بودن دشت‌های تولیدکننده توفان‌های ماسه‌ای و گرد و غبار در اطراف آنها و شهرهای بزرگ به چشم می‌خورد.
مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اضافه کرد: با توجه به گستره خشکسالی در منطقه جنوب و جنوب غرب آسیا این نگرانی وجود دارد که فعالیت‌های بیابان‌زایی، سرعت بیشتری پیدا کند. بنابراین نیاز است که منابع اعتباری لازم برای انجام فعالیت‌های گسترده نهالکاری، استفاده از خاکپوش‌ها، بادشکن‌ها، ایجاد تله‌های رسوب‌گیر و بهره‌گیری از روش‌های مدیریت روان آب‌ها در مناطق بیابانی، قرق و مدیریت چرای دام در محدوده بیابانی، اختصاص یابد.
جعفریان ادامه داد: ما نیاز داریم که به‌صورت عاجل یک میلیون هکتار از مناطق فوق بحرانی کشور -که برنامه‌ مشخصی برای آن تعریف شده است- را در یک برنامه زمانی یکساله تحت کنترل قرار دهیم و نزدیک به ۱۰۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی برای این اقدامات نیاز است.
او افزود: با توجه به اینکه ما یکی از اعضای فعال کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی هستیم و فعالیت‌های مرتبط با مدیریت پایدار سرزمین را در این راستا در قالب کارگروه ملی مقابله با بیابان‌زایی انجام می‌دهیم، دانش و ظرفیت‌های قابل‌توجهی در ایران و سایر کشورهای اطراف و دانشی قابل ارائه و تعمیم برای مدیریت پایدار سرزمین در مناطق خشک و نیمه‌خشک وجود دارد. بخش دانشگاهی و تحقیقاتی کشور ما نیز جایگاه ویژه‌ای در این زمینه دارد و اقداماتی که برای نقش‌آفرینی دولت جمهوری اسلامی ایران در تبیین طرح‌های منطقه‌ای مدیریت توفان‌های ماسه‌ای و گرد و غبار صورت گرفته بسیار قابل‌توجه است.
مدیر کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تاکید کرد: متولی این اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست است و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور یکی از اعضای مهم اجرای سیاست‌های تعریف شده در قالب سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت گرد و غبار در کشور است.
تنها تامین اعتبارات کافی نیست
او در پاسخ به این سوال که آیا برای سرعت بخشیدن به اجرای برنامه‌های مقابله با بیابان‌زایی تنها تامین اعتبارات مالی نیاز است یا شرایط دیگری نیز ضرورت اجرا دارد؟ گفت: منابع اعتباری یکی از چالش‌ها و دغدغه‌های جدی است و در هر مقطعی که در بحث ریزگردها اعتبارات مورد نیاز از منابع صندوق توسعه ملی تامین شد ما شاهد یک جهش فوق‌العاده در فعالیت‌های مقابله با بیابان‌زایی در کشور بودیم ولی اعتبارات محدود برای پرداختن به این چالش جدی در کشور ما چندان کفایت نمی‌کند.
جعفریان تاکید کرد: در میان تمامی مشکلاتی که وجود دارد قطعا موضوعات مالی یکی از مهم‌ترین مباحث تاثیرگذار در فرایند همکاری و هماهنگی سیاست‌ها و برنامه‌های دستگاه‌های اجرایی مختلف است که در قالب مدیریت سرزمین اعمال می‌شود.
او افزود: از جمله نقش‌های انسان در تخریب سرزمین، موضوع تغییر کاربری زمین است. تغییرات کاربری می‌توانند به شدت موجب افزایش آسیب‌پذیری سرزمین نسبت به فرسایش بادی باشند و خسارت‌ها را نه تنها در همان سرزمین بلکه در مناطق دوردست از عرصه‌های تخریب یافته با حرکت شن‌های روان و حرکت غبار به سمت‌های دیگر ایجاد کنند.
مدیر‌کل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: یکی از رسالت‌های کارگروه ملی مقابله با بیابان‌زایی، هماهنگی و همسوسازی سیاست‌ها و برنامه‌های بخش‌های مختلف است. از وظایف آنها می‌توان به برنامه‌های فرهنگ‌سازی و سیاست‌گذاری‌های کلان و مباحث قانون‌گذاری اشاره کرد.
جعفریان گفت: بخش‌های حمایتی و تشویقی و پشتیبانی از سرمایه‌گذاری در بخش‌های خصوصی و… همه قطعات یک پازل هستند که در نهایت می‌توانند به چشم‌اندازی از مدیریت پایدار سرزمین ختم شوند و منابع مالی موضوع اول و آخر نیست بلکه باید برنامه‌ریزی‌های هماهنگ و سیاستگذاری‌های همسو و پشتیبانی قوانین در این خصوص پررنگ دیده شود.

«امید» و «پیروز» در روزهای گذشته موضوع صحبت رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست بودند. امید، تک‌درنای سیبری که 15 سال است تنها به شمال ایران مهاجرت می‌کند و پیروز، تنها توله‌یوز آسیایی که در اسارت متولد شده و حالا هفت ماهگی‌اش را سپری می‌کند پایشان به جلسه روزهای گذشته هیئت وزیران باز شد و علی سلاجقه درباره آنها صحبت کرد. رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره «پیروز» گفته «پیروز به دلیل اینکه باید جنگنده شود، یک روز در منطقه توران رهایش می‌کنیم تا به خوی درندگی خود برسد» و صحبت‌های او درباره تک درنای سیبری به این شرح است: «دیدید که «امید» در تالاب انزلی می‌رود و می‌آید و داریم با کشورهایی که جفت آن را داشته باشند، رایزنی می‌کنیم تا آن را تامین کنیم.»
این صحبت‌ها دلیلی بود تا از مرتضی پورمیرزای، عضو انجمن یوزپلنگ ایرانی و ایمان معماریان، دامپزشک درباره رهاسازی پیروز بپرسیم و نظر ایمان ابراهیمی، پرنده‌شناس را هم درباره جفت‌یابی برای امید جویا شویم.

«پیروز» تنها توله باقی‌مانده از «ایران» و «فیروز» حالا هفت ماهه است. به دنیا آمدن او و دو برادرش یکی از پرسروصداترین اتفاقات بهار امسال بود. دو برادرش با فاصله اندک از هم از دست رفتند و پیروز تنها بازمانده از جفت‌گیری در اسارتی شد که حالا تصاویرش باعث خوشحالی و امید بسیاری از ایرانیان است. علیرضا شهرداری، در ماه‌های گذشته تیمار او را در پارک پردیسان تهران برعهده داشته و حالا آینده این یوز هفت ماهه یکی از مواردی است که برای بسیاری از فعالان این حوزه بااهمیت است. صحبت‌های اخیر علی سلاجقه، رئیس سازمان محیط زیست هم باعث واکنش بسیاری شده است. صحبت‌هایی که می‌گوید باید این یوز به توران منتقل شود و چون یوزی جنگنده به خوی درندگی خود برسد.

مرتضی پورمیرزای، عضو انجمن یوزپلنگ ایرانی: یوزهای متولد شده در طبیعت، وقتی به یک سالگی می‌رسند همراه مادر به شکار می‌روند و بعد از 18 ماهگی هم از مادر جدا شده و خودشان به تنهایی شکار می‌کنند. پیروز الان نزدیک به هفت ماه از عمرش می‌گذرد و از حالا باید برای ماه‌های آینده، آموزش برای شکار و کارهای دیگرش برنامه‌ریزی داشت

مرتضی پورمیرزای، مدیرعامل پیشین انجمن یوزپلنگ ایرانی اما گفته‌های سلاجقه را کلی می‌داند و با تاکید بر اینکه باید جزئیات دقیق برنامه‌های سازمان در این زمینه اعلام شود به «پیام ما» می‌گوید: «آزادسازی «پیروز» یا هر حیوان رشد کرده در اسارت، پیش‌نیازهایی دارد که باید ابتدا آنها برآورده شوند. این در حالی است که هنوز آینده پیروز از سوی سازمان محیط زیست تعریف نشده و معلوم نیست برای آینده‌اش چه هدفی دارند؟ از سوی دیگر پیروز هم حیوانی است که شرایط سختی داشته. ضعیف بوده، دو برادرش را از دست داده و مادرش هم او را نپذیرفته است.»
او با تاکید بر این شرایط معتقد است که در حال حاضر نحوه نگهداری از پیروز درست است و راه دیگری برای حفاظت از این توله‌یوز وجود نداشته است: «رها کردن یوزی که با این شرایط بزرگ شده راحت نیست. هرچند نمونه‌های موفقی هم در جهان وجود دارد اما هیچ کدام از آنها شرایط یکسانی با پیروز ندارند. نمونه‌ها اغلب به این صورت هستند که یا چند سالی با مادر بودند و بعد جدا شدند و برای تیمار به دست انسان رسیده‌اند که بعد از مدتی نگهداری در محدوده محصور رها شده‌اند و یا اگر هم شرایط بزرگ شدن مشابه پیروز را داشتند، در محیط محصور قرار داده شده‌اند نه اینکه در زیستگاه رهاسازی شوند.»
پورمیرزای می‌گوید جزئیات این حرف‌ها و تصمیمات مشخص نیست اما واقعیت این است که میزان مرگ و میر یوزپلنگ‌ها در طبیعت ایران بالاست و حالا با توله‌یوزی روبه‌رو هستیم که شرایط سختی را گذرانده و باید آموزش‌های زیادی ببیند. «اگر بخواهم از نمونه مشابه بگویم، باید به یوزی اشاره کنم که در آفریقای جنوبی آن را دیدیم. حتی مادر یوز هم در شرایط اسارت متولد شده بود. بعد از تولد توله، مانند پیروز به‌صورت دستی شیر داده شد و شرایط مشابهی داشت. در نهایت شکار و مهارت‌های دیگر را به آن آموزش دادند اما در طبیعت رهایش نکردند. بلکه در محدوده محصور ۲۵۰۰۰ هکتاری آزاد شد. این محدوده هم بسیار بزرگ است و اغلب حیوانات گوشتخوار دیگر را هم درون خود دارد و یکی از تلفات ناشی از یوزهای جوان هم به کشته شدن توسط شیرها برمی‌گردد.»

ایمان ابراهیمی، پرنده‌شناس: شاید این خیلی عجیب به نظر بیاید اما ما هنوز مطمئن نیستیم امید نر است. این نکته مهمی است. از سوی دیگر باید بدانیم درناها به صورت گله‌ای پرواز می‌کنند و زندگیشان جمعی است اما امید توانسته 15 سال تنها زندگی کند. این یعنی مهارت‌های بقا را به خوبی بلد است و احتمالا بزرگ‌جثه‌تر از میانگین درناهاست

این عضو انجمن یوزپلنگ ایرانی در نهایت تاکید می‌کند که باید با برنامه‌ریزی و آینده‌نگری وارد عمل شد. «یوزهای متولد شده در طبیعت، وقتی به یک سالگی می‌رسند همراه مادر به شکار می‌روند و بعد از 18 ماهگی هم از مادر جدا شده و خودشان به تنهایی شکار می‌کنند. پیروز الان نزدیک به هفت ماه از عمرش می‌گذرد و از حالا باید برای ماه‌های آینده، آموزش شکار و کارهای دیگرش برنامه‌ریزی داشت.»
ایمان معماریان، دامپزشک متخصص در حوزه حیات وحش هم فرستادن «پیروز» به طبیعت را کاری نادرست می‌داند و به «پیام ما» می‌گوید: «تجربیاتی که وجود دارد می‌گوید معرفی توله یوزهای بزرگ شده در اسارت به طبیعت کار بسیار دشواری است و این شامل حال یوزهایی است که با مادر، بزرگ شده‌اند و نه مانند پیروز که بدون حضور مادر بزرگ شده. معرفی آنها هم در شرایط تعریف شده و محصور اتفاق می‌افتد. به این ترتیب یوزها کاملا آزاد نیستند و در فنس‌کشی قرار داده می‌شوند. خطرات در محوطه بزرگ محصور شده هم برایشان محدود می‌شود، تعارض با انسان و مشکلات دیگر هم حذف می‌شود.»
او با تاکید بر اینکه هیچکدام از این موارد درباره پیروز صدق نمی‌کند، ادامه می‌دهد: «آزادسازی پیروز نه ممکن است و نه الزامی و اگر اتفاق بیفتد ممکن است باعث مرگ خودش شود.»
کم‌کاری در جلوگیری از انقراض درناها
15 سال است که «امید» تنها مهاجرت می‌کند و هر سال هم با آمدنش امیدهای فراوانی با خودش می‌آورد. اما حالا بار دیگر صحبت از پیدا کردن جفت برای او به میان آمده. پیش از این هم صحبت‌هایی در این‌باره مطرح شده بود اما هیچگاه به عمل نزدیک نشد. این در حالی است که حالا بر اساس برآوردها امید در حدود 30 سال سن دارد و این گونه به طور متوسط عمری 34 تا 36 سال خواهد داشت و در نتیجه شاید پیدا کردن جفت برای او کمی دیر به‌نظر برسد. اتفاقی که البته از نظر ایمان ابراهیمی، پرنده‌شناس و مدیرعامل انجمن «آوای بوم ایران» هم اینگونه است و بهتر بود در تمام 15 سال گذشته این مسئله به شکل جدی‌تر دنبال می‌شد. او به «پیام ما» می‌گوید: «هیچوقت برای «امید» مشکل پیدا کردن جفت وجود نداشت. چراکه بنیاد درنا در اروپا و حتی کشورهای چین و روسیه حاضر به همکاری در این کار بودند اما هرگز این اتفاق به صورت جدی پیگیری نشد. از سوی دیگر خصایص اخلاقی درناها هم یکی از مواردی است که تا حدودی این ماجرا را با اما و اگر مواجهه کرده است. درناها بعد از دست دادن جفتشان، امکان بسیار کمی برای جفت‌گیری جدید دارند و معمولا جفت جدید را نمی‌پذیرند اما این امکان صفر هم نیست.»
نکته دیگری که در این موضوع دارای اهمیت است، در اسارت بزرگ نشدن درنایی است که قرار است با امید آشنا شود. چراکه درنای سیبری جمعیت غربی که امید از آن جمله است و تنها بازمانده، 5 هزار کیلومتر را برای مهاجرت پرواز می‌کند و اگر درنایی در اسارت بزرگ شده باشد این توانایی را ندارد: «درناها سه جمعیت دارند. جمعیت غربی که امید تنها بازمانده آنهاست. جمعیت مرکزی که منقرض شده و جمعیت شرقی که حدود 2700 عدد از آنها باقی است و از روسیه به چین در حال کوچند. در این میان باید جوجه‌ای از جمعیت شرقی آورد و در شرایط بسیار دقیق که با انسان هیچ ارتباطی نداشته باشد و توسط ماسک عروسکی درنا به آن غذا داد تا بزرگ شود و به سن پرواز برسد. بعد آن را به امید معرفی کرد. در این میان مشخص نیست این دو با یکدیگر جفت‌گیری کنند یا نه. بسیاری از این موارد غیرقابل پیش‌بینی هستند و نمی‌توان به راحتی درباره‌شان صحبت کرد.»
نکته مهم دیگر در صحبت‌های ابراهیمی این است که در طول سال‌های گذشته حتی درباره جنسیت امید هم شبهاتی در میان بوده است: «شاید این خیلی عجیب به نظر بیاید اما ما هنوز مطمئن نیستیم امید نر است. این نکته مهمی است. از سوی دیگر باید بدانیم درناها به صورت گله‌ای پرواز می‌کنند و زندگیشان جمعی است اما امید توانسته 15 سال تنها زندگی کند. این یعنی مهارت‌های بقا را به خوبی بلد است و احتمالا بزرگ‌جثه‌تر از میانگین درناهاست. در نتیجه اگر درنایی به او معرفی شود، به دلیل اینکه توانایی‌های او را ندارد نمی‌تواند هم پای او بماند و امکان تلف شدنش زیاد است. در نتیجه بهتر است چند درنا برای این کار انتخاب شوند.»
این پرنده‌شناس درنهایت می‌گوید سازمان محیط زیست باید در سال‌های گذشته به فکر این اتفاق می‌افتاد و در این صورت حفظ این پرنده کار سختی نبود «اراده‌ای برای این کار وجود نداشت و فقط چند وقت یکبار دراین‌باره صحبت می‌شد. سازمان‌های مردم‌نهاد هم نمی‌توانستند کاری از پیش ببرند چرا که این کار به همکاری با کشورهای دیگر نیاز داشت و امکاناتش تنها در اختیار دولت بود. هر چند در سال 87 هم یکبار این تلاش انجام گرفت و «آرزو» در پروژه حفاظت از درنای سیبری به امید معرفی شد. آرزو ردیاب داشت و در هنگام بازگشت به ایران، در نزدیکی گیلان دیگر ردیابش کار نکرد و می‌شد فهمید که شکار شده. اتفاقی تلخ بود و بعد از آن هم ‌دیگر درنایی به امید معرفی نشد.»