حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تلاش برای ضربه زدن به نظام اسلامی به وسیله مجموعه‌ای از اقدامات اعم از تهدید، تحریم، جاسوسی، نفوذ، فشار حداکثری، ایجاد اتحادهای ضد ایرانی، ایران‌ستیزی، اسلام‌ستیزی و شیعه‌ستیزی را تلاش مستمر آمریکایی‌ها در طول ۴۳ سال گذشته خواندند و تاکید کردند: در دوران پهلوی، ایران له شده بود زیر دست و پای فرهنگ معوج و غلط غربی و زیر تسلّط سیاسی و نظامی غربی. انقلاب توانست این را بکشد بیرون، مستقلش کند، هویت تاریخی ایران را احیا کند. هویت تاریخی اسلام و ایران، ایران اسلامی است.

رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح دیروز در سالروز قیام تاریخی مردم قم در ۱۹ دی ۱۳۵۶ در دیدار جمعی از مردم این شهر، حوادث تحول‌آفرین تاریخ را دربردارنده تجربیات بزرگِ درس‌آموز و یا متضمن یک سنت الهی خواندند و با اشاره به نجات ایران از پنجه غارتگر و خونین آمریکا با پیروزی انقلاب اسلامی گفتند: پس از دستور کارتر در ۴۳ سال قبل برای سرنگونی جمهوری اسلامی، آمریکایی‌ها از هر وسیله‌ای به‌خصوص تبلیغات و پروپاگاندا برای تحقق این هدف استفاده کرده‌اند اما همچنانکه در این اغتشاشات هم مشخص شد ناکام مانده‌اند و ملت بزرگ ایران و مسئولان کشور به فضل الهی، با همت به کارهای بزرگ و تحولی، به رفع نقاط ضعف و شتاب بیشتر در مسیر تحقق اهداف و خواسته‌ها ادامه می‌دهند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، زنده نگه داشتن و درس‌آموزی از حادثه عظیم ۱۹ دی ۵۶ قم را ضروری برشمردند و گفتند: چرا می‌گوییم نوزده دی قم یک حادثه‌ی تحول‌آفرین و تاریخی است؟ چون شروع و سرآغاز یک جهاد بزرگ است. از اینجا یک جهاد بزرگی آغاز شد در سراسر کشور که هدف این جهاد هم این بود که ایران عزیز را از هاضمه‌ی غرب بکشد بیرون. ایران که له شده بود زیر دست و پای فرهنگ معوج و غلط غربی و زیر تسلّط سیاسی و نظامی غربی، این را بکشد بیرون، مستقلش کند، هویت تاریخی ایران را احیا کند. هویت تاریخی اسلام و ایران، ایران اسلامی است.

در رأس نقشه‌های بدخواهان، تبلیغات و به قول خودشان پروپاگاندا است که علاج آن، تبیین‌ صحیح حقایق از زبان‌های مختلف و با ابتکار و نوآوری است چرا که راه برطرف کردن وسوسه تبلیغاتیِ اثرگذار بر ذهن جوان و نوجوان باتوم نیست بلکه تبیین و روشنگری است

ایشان کتمان یا کم‌رنگ کردن ایام‌الله و حوادث تاریخی را راهبرد جریان باطل دانستند و افزودند: برخلاف قرآن که همه را به یاد و ذکر ایام‌الله و حوادث عظیم فرا می‌خواند، جریان باطل می‌خواهد از نورافشانی و هدایت‌بخشی این‌گونه ایام جلوگیری کند که تلاش برای کم‌رنگ کردن یا کتمان روزهایی مانند ۲۲ بهمن، ۲۹ بهمن، ۱۹ دی، ۹ دی، تشییع شهید سلیمانی و تشییع شهید حججی، نمونه‌های این تلاش است.
رهبر انقلاب با اشاره به عکس‌العمل سریع مردم مؤمن و با اخلاص قم در ۱۷ دی ۵۶ یعنی همان روز انتشار مقاله‌ای سخیف و موهن نسبت به امام خمینی به دستور دربارِ پهلوی، گفتند: این حرکت در روز ۱۸ دی ادامه یافت و در ۱۹ دی به قیامی فراگیر تبدیل شد و قمِ پُر افتخار اولین پرچم انقلاب را برافراشت و مسیری نورانی در کشور به‌وجود آورد.
ایشان سرعت در احساس تکلیف، خطرپذیری در مقابل رژیم سنگدل و خونخوار طاغوت، و حرکت بهنگام و بدون تردید را از جمله ویژگی‌های قیام ۱۹ دی مردم قم برشمردند و تأکید کردند: هر حرکتی که از این ویژگی‌ها برخوردار باشد حتماً به اهداف مورد نظر می‌رسد.
رهبر انقلاب، دفاع مقدس را نمونه درخشان نتیجه گرفتن ملت از احساس تکلیف، ورود بهنگام و به جان خریدن خطرات برشمردند و گفتند: صدام دیوانه با امکانات فراوان و پشتیبانی آمریکا، شوروی، ناتو و کشورهای مرتجع و با هدف تجزیه ایران حمله کرد اما ایران در این جنگ احزاب پیروز شد و آنها هیچ غلطی نتوانستند بکنند و حتی یک وجب از خاک کشور جدا نشد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای پشت‌گرمی رژیم طاغوت به آمریکا را علت بی‌عقلی و جسارت در چاپ مقاله موهن علیه امام خمینی خواندند و گفتند: چند روز قبل از ۱۹ دی، کارتر در تهران و در حالت مستی، ایران را جزیره ثبات نامیده بود اما این حمایت نتیجه‌ای نداد چراکه به فرموده قرآن، نتیجه اتکا به نیروی کفر چیزی جز شکست نیست.
رهبر انقلاب با اشاره به نفوذ بسیار بالای آمریکا در رژیم پهلوی، مبارزه مردم با طاغوت را در واقع مبارزه با آمریکا خواندند و افزودند: علت تبعید امام در سال ۱۳۴۳، اعتراض ایشان به قانون کاپیتولاسیون بود که به آمریکایی در مقابل هر جنایتی در ایران مصونیت می‌داد و مردم در مقابل چنین نفوذی قیام کردند و ایران را نجات دادند که پایه دشمنی آمریکا با ملت شد.

نقاط قوّت را می‌خواستند متوقف کنند والّا بله ما مشکل اقتصادی داریم شکّی نیست، مشکل معیشتی مردم را داریم آیا مشکل اقتصادی با آتش زدن سطل آشغال حل می شود؟ با آمدن و اغتشاش کردن در خیابان حل می‌شود؟

ایشان نکته مهم دیگر حادثه ۱۹ دی قم را جلوگیری از نفوذ افراد پُرمدعا و بی‌ریشه در مسیر نهضت اسلامی دانستند و خاطرنشان کردند: در مشروطه، نفوذ افراد ناباب موجب کج شدن راه نهضت به سمت سفارت انگلیس شد اما در انقلاب اسلامی به علت حضور پررنگ شخصیت‌های موجّه دینی در میدان و پرچمداری علما در شهرهای مختلف و همراه کردن دل‌های مردم با نهضت، همه حتی مخالفان و گروه‌های مختلف مانند کمونیست‌ها، مرعوب حرکت عظیم مردمی و آن نهیب‌های امام بزرگوار شدند که از نجف و در درس طلبگی خود دنیا را به لرزه می‌انداخت و ما هنوز حتی امام و عظمت آن شخصیت را نیز به درستی نشناخته‌ایم.
رهبر انقلاب اسلامی، پیروزی انقلاب و نجات ایران از سلطه سنگین امریکا را علت اصلی دشمنی با نظام اسلامی برشمردند و با اشاره به انتشار سندی طبقه‌بندی شده از یک مرکز معتبر آمریکایی مبنی بر دستور کارتر رئیس‌جمهور وقت برای سرنگونی جمهوری اسلامی، آن هم فقط ۱۰ ماه پس از پیروزی انقلاب، گفتند: بر اساس این سند، کارتر به سازمان سیا دستور می‌دهد که جمهوری اسلامی را سرنگون کند و اولین راهبردی که برای سرنگونی ذکر کرده، استفاده از ابزار تبلیغات است.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تلاش برای ضربه زدن به نظام اسلامی به وسیله مجموعه‌ای از اقدامات اعم از تهدید، تحریم، جاسوسی، نفوذ، فشار حداکثری، ایجاد اتحادهای ضد ایرانی، ایران‌ستیزی، اسلام‌ستیزی و شیعه‌ستیزی را تلاش مستمر آمریکایی‌ها در طول ۴۳ سال گذشته خواندند و افزودند: در رأس همه این کارها، ضربه زدن به جمهوری اسلامی به وسیله تبلیغات بوده است.
ایشان افزودند: البته معلوم است که دشمن موفق به عملی کردن نیت شوم خود نشده و جمهوری اسلامیِ امروز با ریشه‌های مستحکم خود در داخل و حتی منطقه، قابل مقایسه با روز اول نیست اما آن کارها به کشور ضربه زد و ما می‌توانستیم جلوتر از نقطه کنونی باشیم.
رهبر انقلاب، تمرکز توان کشور بر مقابله با جنگ تحمیلی هشت ساله و همچنین مقابله با فشارها و تحریم‌ها را موجب کُند شدن پیشرفت کشور دانستند و خاطرنشان کردند: آن توان می‌توانست به صورت کامل صَرف سازندگی، پیشرفت و ریشه‌کنی فقر شود.
ایشان جبران و برطرف کردن کُندی‌های ناشی از دشمنی‌ها را ممکن خواندند و افزودند: با کار بیشتر، ایمان و اعتقاد، و مجاهدت خستگی‌ناپذیر و شبانه‌روزی می‌توانیم در همه بخش‌ها ضعف‌ها را برطرف کنیم همچنانکه در حوزه‌های علمی، دفاعی و بخش‌هایی از تولید، کارها و جبران‌های خوبی انجام شده است.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در بخش دیگری از سخنانشان به تحلیل هدف طراحان اغتشاشات اخیر پرداختند و گفتند: دست دشمن خارجی در این حوادث کاملاً عیان بود و اینکه تا گفته می‌شود دخالت دشمن خارجی، عده‌ای آن را انکار می‌کنند و می‌گویند این حوادث تقصیر شما است، صحیح نیست.
ایشان با اشاره به نقش‌آفرینی آشکار و غیرقابل اغماض آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها در حوادث اخیر خاطرنشان کردند: مهمترین وسیله دشمن در این اغتشاشات کار تبلیغاتی و وسوسه از طریق فضای مجازی و رسانه‌های غربی، عربی و عبری بود.
رهبر انقلاب اسلامی افزودند: عده‌ای این‌طور وانمود می‌کردند که افراد حاضر در اغتشاشات مخالف ضعف‌های مدیریتی و اقتصادی کشور هستند، در حالی که برعکس، هدف آنها برطرف کردن ضعف‌ها نبود بلکه هدفشان از بین بردن نقاط قوت کشور بود.
ایشان در تبیین این مسئله به هدف قرار دادن نقاط قوتی همچون امنیت کشور، متوقف کردن پیشرفت علمی از طریق به تعطیلی کشاندن مراکز تحصیلی و علمی، متوقف کردن رشد تولید داخلی و همچنین متوقف کردن مسائل در حال رونق‌گیری مانند گردشگری اشاره کردند و افزودند: البته در اینکه مشکل اقتصادی و معیشتی وجود دارد شکی نیست اما آیا این مشکل با آتش زدن سطل زباله و اغتشاش خیابانی حل می‌شود؟ بدون تردید این کارها خیانت است و دستگاه‌های مسئول نیز با خیانت، برخورد جدی و عادلانه می‌کنند.
ایشان در بخش پایانی سخنانشان به دو مسئله دیگر نیز اشاره کردند. مسئله اول تاکید مجدد بر «جهاد تبیین» بود که در این زمینه گفتند: در رأس نقشه‌های بدخواهان، تبلیغات و به قول خودشان پروپاگاندا است که علاج آن، تبیین صحیح حقایق از زبان‌های مختلف و با ابتکار و نوآوری است چرا که راه برطرف کردن وسوسه تبلیغاتیِ اثرگذار بر ذهن جوان و نوجوان باتوم نیست بلکه تبیین و روشنگری است. نکته پایانی رهبر انقلاب، تاکید بر انجام شدن کارهای بزرگ و تحولی بود.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، اصل انقلاب اسلامی را تحولی بزرگ و عبور دهنده کشور از گردنه‌های سخت خواندند و افزودند: در ادامه راه نیز در زمینه‌های مختلف همچون اقتصاد، فرهنگ، امنیت و علم نیازمند کارهای بزرگ و تحولی هستیم و این تحول مبتکرانه با وجود مسئولان و جوانان پرتلاش در دانشگاه‌ها و بخش‌های دیگر، ممکن و شدنی است.

مسئله توسعه در روستاهای ایران، مسئله بهره‌برداری است. بعد از انقلاب رویکرد روستاهای ما به طرف خرده‌مالکی رانده شد. در مصوبه‌ای که مربوط به شورای انقلاب است همان سال‌های نخست، این اختیار به روستاییان داده شد که می‌توانند که شرکت‌های سهامی زراعی و شرکت‌های تولید کشاورزی را منحل کنند که عمده شرکت‌های سهامی زراعی و 60 درصد تعاونی‌های تولید روستایی براساس همین مصوبه منحل می‌شود. با این اتفاق خرده‌مالکی تشویق می‌شود و هر خرده‌مالکی در ابتدا شروع به حفر چاه‌های مجاز و غیرمجاز می‌کند. این رویکرد منجر به «بیش بهره‌برداری» از آب می‌شود و مشکلات دیگری ایجاد می‌کند. نمونه بارز آن اصفهان است که سطح زیر کشت اراضی آن دو برابر شد و با بحران هم آب مواجه شده است. یعنی به جای توسعه عمیق، اصولی و هوشمند‌سازی بخش کشاورزی، توسعه سطحی کشاورزی مد نظر قرار گرفت. در برنامه ششم توسعه تربیت 200 هزار مروج کشاورزی به منظور هوشمند‌سازی روستاها پیش‌بینی شده بود که متاسفانه اجرا نشد و در حال حاضر هم در دستور کار دولت نیست. این مسئله موجب تخریب محیط زیست شد چنان‌که آمارها نشان می‌دهد روستاهایی مهاجرت گسترده داشته‌اند که عمدتا در مناطق کوهستان و گرم و خشک کشور قرار دارند و به شدت متاثر از تخریب محیط زیست هستند.
بنابراین می‌توان گفت که نظام بهره‌برداری در ایران مانع اصلی توسعه روستایی است. چون این سیستم از آب و مراتع بیش بهره‌برداری و جنگل تراشی می‌کند. به این سیستم مصیبت مشاعات می‌گویند. در عین حال اینکه ترویج کشاورزی هم وجود ندارد. کشت خربزه و هندوانه 25 برابر آب پشت سد کرج آب مصرف می‌کند. در ایران باید نظام بهره‌برداری تعاونی ایجاد شود که از قدیم هم وجود داشته است و با سنت‌های ایران همخوان بوده است. تا پیش از اصلاحات ارضی، کشاورزی مشاع بود است. این را به خرده‌مالکی یا به تعبیر من انقلابی‌گری خرده‌بورژایی تبدیل کرده‌اند که هم به روستا، هم به کشاورزی و هم به محیط زیست ضربه وارد کرد.
موضوع دوم این است که توسعه کشاورزی با توسعه روستایی یکی فرض شد. در حالی که باید به فعالیت اقتصادی روستا تنوع داد. این برنامه هم نمی‌تواند تک روستا باشد چون در آستانه جمعیتی روستا نمی‌شود این تنوع را ایجاد کرد. بلکه باید در داخل یک شبکه روستایی و در طرح منظومه‌های روستایی این اتفاق رخ دهد. منظومه‌های روستایی برنامه‌ها و وجوه آن سال 78 در وزارت مسکن و شهرسازی آن زمان تصویب شد اما عملیاتی نشد. تجربه جهانی می‌گوید شبکه روستایی تشکیل دهید و روستاها را در تقسیم کار با شهرها قرار دهید. مثلا روستاهای پیرامون شهرهای بزرگ را برای شرکت‌های نوپا سامان می‌دهند. این کار ساماندهی آمایشی بسیار سنجیده می‌خواهد و پس از آن نوبت مدیریت می‌رسد و مقوله حکمرانی مطرح می‌شود. یعنی این محتوا اول باید تعریف شود که روستا باید تنوع پیدا کند و وارد اقتصاد دانش شود و همپای هم پیش رود.

استاندار گیلان با اشاره به گذشت پنج دهه از احیای تالاب انزلی و بی‌نتیجه بودن اجرای این طرح گفت: «کوتاهی و قصور متولیان امر احیا و حفظ تالاب‌های گیلان پذیرفتنی نیست.»
به گزارش مهر، اسدالله عباسی پیش از ظهر یکشنبه در نشست بررسی وضعیت تالاب‌ها عنوان کرد: «احیای تالاب‌ها از اولویت مهم دولت سیزدهم در گیلان است.»
او با اشاره به اهمیت حفظ اکوسیستم تالاب‌ها، افزود: «برای حفظ اکوسیستم و موجودات زنده تالاب باید برنامه‌محور عمل کرد.»
استاندار گیلان با اشاره به ضرورت لایروبی در تالاب و بندر جهت تسهیل‌بخشی امورات کشتی‌رانی، اضافه کرد: «لایروبی در تالاب باید به گونه‌ای صورت گیرد که شرایط پهنه‌گیری کشتی فراهم شود.»
عباسی با تاکید اینکه آبراه‌های قدیمی منتهی به تالاب احیا و حفظ شود، گفت: «آبراه‌های قدیمی شریان‌های اصلی حفظ تالاب هستند و باید از آنها مراقبت کرد.»

از دهه چهل عملیات احیای تالاب انزلی آغاز شده و تاکنون اثر وضعی مناسبی نداشته و به نتیجه ختم نشده است

او از منابع طبیعی گیلان خواست تا درباره عملکردش در احیای تالاب‌ها و رسوب‌برداری از تالاب و بندر گزارش دهد و افزود: «کوتاهی و قصور متولیان امر در احیا و حفظ تالاب‌های گیلان پذیرفتنی نیست.»
استاندار گیلان با بیان اینکه از سمن‌ها و نهادهای مردمی در امر تالاب به خوبی استفاده نشده، گفت: «سمن‌ها و مؤسسات مردمی و محیط زیستی را در حفظ و احیای تالاب مشارکت دهید.»
عباسی با بیان اینکه ۵ دهه از احیای تالاب انزلی می‌گذرد، اضافه کرد: «از دهه چهل عملیات احیای تالاب انزلی آغاز شده و تاکنون اثر وضعی مناسبی نداشته و به نتیجه ختم نشده است.»
او انسجام و وحدت رویه در کار را موفقیت‌آمیز خواند و افزود: «هیچ اقدامی بدون نظارت و دستور کارگروه احیای تالاب انجام نشود.»
استاندار گیلان با تاکید از حفظ پرندگان مهاجر و گونه‌های مهمان در تالاب انزلی، تصریح کرد: «تعلل در حفظ و مراقبت از پرندگان و گونه‌های مهاجر در تالاب انزلی پذیرفتی نیست.»
سرازیر شدن فاضلاب، افزایش رسوبات، ورود گونه‌های بومی و خطر انقراض هفت گونه از جمله آبزیان از مشکلات جدی این تالاب است. چندی پیش نیز مدیرکل منابع طبیعی گیلان نیز با بیان اینکه سرعت انباشته شدن رسوبات در کف تالاب انزلی ۱۰ برابر بیشتر از چهار دهه قبل است، گفته بود: هر ساله بیش از ۳۲ میلیون متر مکعب فاضلاب خانگی وارد تالاب می‌شود.

دادستان تهران گفت: اقدامات دستگاهی که در خصوص اجرای قانون هوای پاک ترک‌ فعل کرده باشد در شعبه ویژه کارکنان دولت مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
به گزارش مهر، ظهر دیروز یکشنبه ۱۸ دی‌ماه جلسه بررسی قانون هوای پاک با حضور علی صالحی دادستان تهران، معاونان و سرپرستان نواحی مختلف دادستانی تهران و دستگاه‌های مسئول در این حوزه برگزار شد.
علی صالحی دادستان عمومی و انقلاب تهران در این نشست بیان کرد: امروزه یکی از معضلات و مشکلات اساسی که در تهران و سایر کلان شهرها با آن مواجه هستیم و به عنوان یک مطالبه و دغدغه عمومی و تقاضاهای کثیری از عامه جامعه به دست ما رسیده، بحث هوایی است که با آن مواجه هستیم.
او با بیان اینکه خساراتی که از بابت هوای آلوده متحمل می‌شویم بسیار کلان و نامحدود است، گفت: مشاهده می‌کنیم که در پی آلودگی هوا چه امراض و بیماری‌هایی را در سطح جامعه گسترش پیدا کرده است.
دادستان تهران با اشاره به تعطیلی مدارس به دلیل آلودگی هوای تهران، تصریح کرد: مدارس به دلیل آلودگی هوا به طور متوالی تعطیل می‌شوند و امر آموزش به صورت مجازی انجام می‌شود.
وی افزود: در دو سه سال اخیر که دامن‌گیر بیماری کرونا شده‌ایم مشاهده کنید که چه میزان به وضعیت آموزشی کشور خسارت وارد شد و حالا با تعطیلی مدارس به دلیل آلودگی هوا این خسارات جبران ناپذیر به قشر جوان، نوجوان و کودک ما وارد می‌شود.
صالحی با اشاره به خسارات وارده به کسب کارهای مردم به تبع آلودگی هوا، تصریح کرد: با این وضعیت کار مردم بر روی زمین می‌ماند و دستگاه‌های اجرایی در مسیر ترقی و تعالی نمی‌توانند گام بردارند.
او افزود: انتظار داریم دستگاه‌های متعددی که در قضیه قانون هوای پاک یعنی ۱۴ دستگاه به صورت مستقیم و ۱۹ دستگاه به صورت غیر مستقیم در این رابطه نقش دارند، اقدامات و وظایف قانونی محوله را به درستی انجام دهند.
دادستان تهران ادامه داد: آیا اقدامات ما در حوزه محیط زیست و هوای پاک در سطح جهانی مؤثر بوده است؟ آیا متناسب با صنعتی شدن کشور گام برداشتیم، آیا دستگاه‌های متولی امر که طبق قانون موظف هستند اقدامات مؤثری را انجام دهند به درستی اقدام کردند؟ قطعاً در خصوص هوای پاک با مشکل مواجه هستیم.
او با بیان اینکه هوای تهران فاجعه بار است، گفت: در روزهای گذشته حتی فاصله ۲۰۰ متری قابل مشاهده نبوده است. به آمار بیمارستان‌ها مراجعه کنید که چه تعداد از مردم به دلیل تنفس این هوای آلوده بستری شدند. چه کسی پاسخگوی این وضعیت است؟
صالحی تاکید کرد: باید این وضعیت سامان یابد و به فکر مردم، اقتصاد جامعه، حوزه آموزش، پرورش و دانشگاه باشیم. اقدامات به هنگام مسئولان می‌تواند در وضعیت مؤثر باشد.
او افزود: محیط زیست به عنوان متولی امر که نظارت کننده است چه اقدامی انجام داده است؟ چرا نباید در این زمینه شفاف سازی نکنیم؟ چرا مسئولان دستگاه‌های مسئول در این زمینه کم کاری کردند؟ مردم از دادستانی به عنوان مدعی العموم در راستای پیگیری حقوق عامه، هوای پاک را طلب می‌کنند.
او با اشاره به برگزاری جلسات قضائی در خصوص اجرای قانون هوای پاک، گفت: این موضوع با پیگیری ویژه در دستور کار قرار گرفته است و از امروز دستگاه‌های مختلف امر باید به صورت شفاف به دادستانی تهران در خصوص اجرایی شدن قانون هوای پاک گزارش کار دهند.
او با اشاره به تشکیل شعبه ویژه رسیدگی کننده به ترک فعل دستگاه‌های مختلف در خصوص اجرای قانونی هوای پاک در دادسرای کارکنان دولت، گفت: اقدامات دستگاهی که در خصوص اجرای قانون هوای پاک ترک فعل کرده باشد در شعبه ویژه کارکنان دولت مورد بررسی قرار خواهد گرفت و در صورت مشاهده تخلف و جرایم با ترک فعل کنندگان این زمینه برخورد قاطع و بی تعارفی خواهیم داشت.
سردار حسین رمضانی معاون اجرایی پلیس راهور فراجا در این جلسه گفت: پلیس راهور حلقه آخر اجرای قانون هوای پاک هست، ۷ میلیون خودرو در کشور فرسوده هستند. ۷ میلیون خودرو با پلاک تهران و ۹ میلیون خودرو با پلاک غیر تهران در سطح پایتخت در تردد هستند.
معاون اجرایی پلیس راهور فراجا تصریح کرد: ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار وسیله نقلیه در تهران در سن فرسودگی هستند، یعنی ۴۲ درصد حمل و نقل تهران فرسوده است. او با بیان اینکه ۸۰ درصد حمل و نقل عمومی تهران فرسوده است، گفت: قانون هوای پاک بیشتر در راستای بحث معاینه فنی تنظیم شده نه هوای پاک. سردار رمضانی ادامه داد: قطعات یدکی غیر استاندارد و لنت‌های غیراستاندارد موجود در خودروها به هوای پاک ضرر می‌زند. باید امر اسقاط احیا شود و دولت تکالیفش را در این رابطه انجام دهد.

«بیشتر مادربزرگ‌ها خانم‌های پیر، دوست داشتنی، مهربان و خیرخواه هستند. ولی این یکی این‌طور نبود. او هر روز، تمام وقت، روی صندلی کنار پنجره می‌نشست و مدام از همه چیز ایراد می‌گرفت، ناله می‌کرد، غرمی‌زد و گلایه و اعتراض می‌کرد.»
این اولین باری نیست که کلیشه‌ها تغییر می‌کنند و خبری از شخصیت‌ها و تیپ‌های همیشگی در داستان «رولد دال»، نیست. ماجرای مادربزرگی پیر و خبیث که نوه‌اش جورج در غیاب ِمادر از او مراقبت می‌کند.
دال تصدیق می‌کند که بیشتر مادربزرگ‌ها انسان‌های خوبی هستند، اما این یکی از خلاقیت‌های بد کلاسیک اوست که با نوه‌اش بسیار بد رفتار می‌کند. خنده‌دار، آزاردهنده و ترسناک مثل همیشه و قطعا این داستان هم از این قاعده مستثنی نیست.
مادربزرگ با غرغرهایش از اسراری برای جورج صحبت می‌کند که بسیار ترسناک است و او تصمیم می‌گیرد با درست کردن دارویی جدید از مادربزرگ ِنفرت‌انگیزش انتقام بگیرد.
داروی جدید ِجورج، ترکیبی از انواع و اقسام آت‌وآشغال‌های انبار خانه‌شان، بعد جوشانده شدن به‌جای داروی مادربزرگ داده می‌شود و بعد اتفاقات ِخارق‌العاده‌ای در داستان روی می‌دهد که حتی مادربزرگ هم گمان می‌کند جادویی رخ داده است. پدر جورج تصمیم می‌گیرد از داروی جدید روی حیوانات مزرعه امتحان کند و یک کارخانه فروش برای این داروی خارق‌العاده راه بیاندازد تا با آن پول خوبی به جیب بزند.
در ادامه داستان و این اتفاقات خنده‌دار و هیجان‌انگیز باید دید فکر بکر آقای کرانکی، پدر جورج عملی می‌شود یا خیر؟ وضعیت مادربزرگ چطور می‌شود؟ آیا در همین حال می‌ماند؟
رولد دال از مشهورترین نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان جهان، که قدرتی جادویی در داستان‌پردازی و ایجاد فضاسازی‌های خارق‌العاده دارد، با زبانی شوخ و شنگ این خرده ‌ماجراهای بامزه و دلچسب را کنار هم قرار داده است. داستان در کنار تصویرگری‌های ساده بلیک که به اجرای طرح ِداستان کمک کرده، این چنین بی‌نظیر خلق شده است. داستانی با زبان رسا و خیال‌انگیز و تصاویری که کمک کرده‌اند این اثر فانتزی برای همه قابل دسترس باشد.
یکی از حربه‌های مورد علاقه رولد دال برای به وجد آوردن خوانندگانش، حضور طبیعت ِتاریک در داستان‌هایش است؛ همان پیروزی ِکودکان بر بزرگسالان بدخواه. حربه‌ای که گرچه خوشایند بزرگسالان نیست اما مخاطب نوجوان را مجذوب خود می‌کند. قطعا بسیاری به دلیل همین انتقام‌های غالبا شرورانه‌ به داستان‌های رولد دال انتقاد کرده‌اند.
رولد دال قصه‌گوی چیره‌دستی است و بچه ها تمایل دارند از این واقعیت لذت ببرند که او هرگز متواضع نیست و به نظر می‌رسد همیشه «طرف آنها» است. موضوعی که در ارتباط با رولد دال بسیار تحسین‌برانگیز است، احترام او نسبت به کودکان است. او به گونه‌ای می‌نویسد که به هوش کودک، شهود او و میزان درک آنها اذعان می‌کند تا بتواند در تمام موارد، انتظارات یا ادراکات یک بزرگسال را از جهان جدا کند و نشان دهد که در برخی موارد، آنها ناقص هستند و بزرگسالان کامل نیستند. رولد دال خلاقانه می‌نویسد و بدون تحقیر و همین موارد، خواندن این رمان‌های درخشان را برای کودکان ضروری می‌کند.
این کتاب نمونه دیگری است از اینکه چگونه دال برای گنجاندن ساده‌ترین جزئیات وقت می‌گذارد و به خواننده کمک می‌کند تا شخصیت‌ها را تا این حد زنده و رنگی تصور کند. این کتاب احمقانه، خشن، سرگرم‌کننده و به سادگی فوق‌العاده است.

|پیام ما| پانزده روز پس از اینکه خبر رسید گاز اداره گاز یزد به دلیل مصرف بالا قطع شده و خبرهای مشابهی از سایر استان‌ها از جمله استان لرستان هم منتشر شده خبرهای دیگری مبنی بر کاهش صادرات گاز ایران به ترکیه نیز به گوش می‌رسد. این در حالی است که در شرایط تحریم صادرات گاز به ترکیه می‌توانست مرهمی بر زخم‌های اقتصادی کشور باشد. نکته اینجاست که در این مدت ترکیه نیز خود در جست‌وجوی منابع جدید گاز بوده و علاوه بر کشف یک میدان گازی در دریای سیاه قراردادی هم با کشور بلغارستان بسته است. اما ایران به دلیل اولویت دادن به مصرف خانگی دو آسیب جدی به خود وارد کرده است؛ یکی مازوت‌سوزی در نیروگاه‌های برق و صنایع دیگر و پیوستگی آلودگی هوا و دیگری از دست دادن درآمد غیرریالی خود.

گاز مصرفی بخش خانگی نسبت به زمان مشابه پارسال بیش از ۲۰ میلیون متر مکعب افزایش یافته است و موجب ناترازی ۲۰۰ میلیون متر مکعبی گاز در سال جاری شده است. در چنین شرایطی دولت برای تامین مصرف خانگی فشار مضاعفی به صنایع آورده و حتی برنامه تشویقی هم برای کاهش مصرف گذاشته است. بر اساس گزارش ایسنا میزان مصرف گاز در روز جمعه گذشته با وجود تعطیلی ۷۶۶ میلیون متر مکعب در کشور بوده است. از این میزان ۵۹۲ میلیون متر مکعب، در بخش خانگی، تجاری، ۹۰ میلیون متر مکعب صنایع غیرعمده و صنایع عمده و ۸۴ میلیون متر مکعب نیروگاه‌ها مصرف شده است.
استمرار چنین وضعیتی سبب شد تا ایران برای جبران ناترازی گازی خود به محدود کردن صادرات بپردازد. در نتیجه شرکت دولتی بوتاش ترکیه اعلام کرد صادرات گاز ایران به ترکیه به دلیل مشکلات فنی در آستانه اوج تقاضای زمستانی، به میزان ۷۰ درصد کاهش پیدا کرده است.
ایسنا دراین‌باره نوشت: شرکت بوتاش که اپراتور خط لوله دولتی ترکیه، در بیانیه‌ای اعلام کرد میزان گازی که از ایران به ترکیه ارسال می‌شود، از اول ژانویه به دلیل مشکل فنی در شبکه ایرانی، کاهش پیدا کرده است و مقامات ترکیه از ایران خواسته‌اند هرچه سریع‌تر این مشکل را حل کند.
بوتاش اعلام کرد ترکیه برای جلوگیری از اختلال در مصرف گاز در این کشور، اقدامات احتیاطی را انجام داده و گاز ذخیره شده، برای تامین تقاضا مورد استفاده قرار گرفته است.
طبق آمار رگولاتور انرژی ترکیه، ایران دومین صادرکننده بزرگ گاز به ترکیه پس از روسیه است و ۹.۴۳ میلیارد متر مکعب گاز به این کشور در سال ۲۰۲۱ صادر کرده است.
در ژانویه سال ۲۰۲۲، صادرات گاز ایران به ترکیه به مدت دو هفته به دلیل نشت گاز، متوقف شد و ترکیه مجبور شد برق مصرف‌کنندگان صنعتی را قطع کند.
تجارت گازی ایران و ترکیه در ۹ ماهه سال جاری میلادی بیش از هفت میلیارد متر مکعب گاز صادر شده به ترکیه بوده است.
در همین حال چند روز قبل‌تر محمود خاقانی مدیرکل پیشین امور خزر و آسیای میانه وزارت نفت نیز خبر داد که در سال ۲۰۱۸ در اجلاس سران کشور‌های ساحلی دریای خزر در اکتائو قزاقستان توافق شد اگر مسائل محیط زیستی بر اساس استاندارد بین‌المللی مورد توجه قرار گیرد، احداث خطوط لوله برای صادرات نفت و گاز از عرض خزر مشکلی ندارد. اکنون اروپا روی این موضوع تمرکز کرده و شرکت‌های اروپایی سرمایه‌گذاری می‌کنند که گاز ترکمنستان را به اروپا ببرند.

با توجه به نیاز کشور باید تولید گاز را افزایش دهیم. به این منظور باید ۸۰ میلیارد دلار در طول هشت سال آینده سرمایه‌گذاری در حوزه گاز انجام گیرد تا تولید گاز را از رکورد یک میلیارد متر مکعبی فعلی به آستانه ۱.۵ میلیارد متر مکعب در روز برسانیم. برای این منظور باید سرمایه داخلی و خارجی به میدان آید

بر اساس گفته‌های خاقانی بحث احداث خط لوله در عرض دریای خزر و انتقال گاز ترکمنستان از مسیر باکو و تفلیس و ارزوم تا اروپا جدید نیست و از زمان فروپاشی شوروی سابق مطرح بوده است. در آن زمان آمریکا وارد دریای خزر شده بود و بر اینکه صادرات انرژی منطقه از مسیر ایران و روسیه نباشد این بحث را مطرح کرد. آن زمان گاز ترکمنستان از مسیر روسیه به اروپا می‌رفت، گاز ایران هم از مسیر شوروی سابق و خط لوله آیگت یک و آستارا به جمهوری آذربایجان (شوروی سابق) و اروپا می‌رفت، اما ایران پولی از اروپا دریافت نمی‌کرد و شوروی سابق به جای گاز به ایران کالا و خدماتی مثل وسیله حمل و نقل نظامی می‌داد و یا ذوب آهن اصفهان را احداث کرد.
خاقانی همچنین درباره تاثیر صادرات گاز ترکمنستان از مسیر خزر به اروپا بر ایران عنوان کرد: قرار است ۳۰ میلیارد متر مکعب گاز در سال از ترکمنستان به اروپا صادر شود اگر گاز قزاقستان هم به مسیر ترکمنستان متصل شود قاعدتا قطر خط لوله‌ای که قرار است احداث شود بزرگتر طراحی خواهد شد و حجم بیشتری از گاز به اروپا خواهد رفت، در آن صورت ممکن است جایی برای صادرات گاز ایران نباشد. نکته مهم اینکه مصرف‌کننده در احداث خط لوله و حتی تولید گاز در ترکمنستان سرمایه‌گذاری می‌کند، اما شرایط اینکه مصرف‌کننده در تولید و احداث خط لوله برای صادرات گاز ایران هم سرمایه‌گذاری کند، قطعا فراهم نیست.
در چنین شرایطی که ایران تحدیدهای بسیاری برای حضور در بازار جهانی و تجارت گاز دارد به شدت درگیر چگونگی سامان دادن به بازار مصرف‌زده داخلی است.

استمرار شدت مصرف گاز در بخش خانگی سبب شد تا ایران برای جبران ناترازی گازی خود به محدود کردن صادرات بپردازد. در نتیجه شرکت دولتی بوتاش ترکیه اعلام کرد صادرات گاز ایران به ترکیه به دلیل مشکلات فنی در آستانه اوج تقاضای زمستانی، به میزان ۷۰ درصد کاهش پیدا کرده است

ناترازی در تولید و مصرف گاز وزارت نفت را وادار به اجرای طرح‌های مدیریت مصرف کرده، در این راستا پاداش خوش‌مصرفی نیز تعریف شده، آن‌طور که وزیر نفت اعلام کرده هرکدام از مشترکان حوزه گاز یک درصد کاهش مصرف داشته باشند، سه درصد تخفیف در هزینه مصرف گاز دریافت می‌کنند.
همچنین ایسنا در گزارشی نوشته است با توجه به عرضه و تولید گاز در فصل سرد سال حدود ۲۰۰ میلیون متر مکعب ناترازی در حوزه گاز وجود دارد.
در زمینه گاز با وجود اینکه تولیدکننده بزرگی هستیم، اما با توجه به نیاز کشور باید تولید گاز را افزایش دهیم. به این منظور باید ۸۰ میلیارد دلار در طول هشت سال آینده سرمایه‌گذاری در حوزه گاز انجام گیرد تا تولید گاز را از رکورد یک میلیارد متر مکعبی فعلی به آستانه ۱.۵ میلیارد متر مکعب در روز برسانیم. برای این منظور باید سرمایه داخلی و خارجی به میدان آید. برای مثال اکنون بخش‌های زیادی از سرمایه‌گذاری‌ها به هلدینگ‌های بزرگ اقتصادی واگذار شده و برآورد می‌شود در طول پنج سال آینده با افزایش تولید گاز مواجه شویم. هم‌اکنون ۱۰۰ میلیارد دلار عقد قرارداد با شرکت‌های داخلی و خارجی برنامه‌ریزی شده و در بخش خارجی ۴۰ میلیارد دلار تفاهم‌نامه امضا شده که بیش از ۵ میلیارد دلار آن به عقد قرارداد رسیده است.
با این اما در شرایط فعلی چاره‌ای جز مدیریت مصرف وجود ندارد، مشترکان باید به این موضوع توجه بیشتری داشته باشند تا بتوان بدون مشکل روزهای سرد را پشت سر گذاشت و بعد از آن به فکر توسعه طرح‌ها و افزایش تولید گاز بود. در حال حاضر بیش از ۲۰۰ پروژه مهم و اساسی صنعت گاز در کشور در حال اجراست که پس از گذر از ناترازی فعلی می‌توان با اهتمام بیشتری به آنها پرداخت.
معادلات گازی ترکیه
اما درست در روزهایی که انتظار می‌رفت اروپا از بی‌گازی سرمای سختی را تجربه کند تجارت گاز در ایران یخ زد و در همین حال ترکیه سخت سرخوش از کشف میدان‌ گازی و قراردادهای جدید بوده است. پس از اینکه اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه گفت که یک میدان گازی جدید در دریای سیاه با حجم 58 میلیارد متر مکعب کشف کردیم خبر رسید که قرارداد جدیدی با کشور بلغارستان منعقد که آن را تاریخی توصیف کرده‌اند.
پیشتر روسن هریستوف، وزیر انرژی بلغارستان در مصاحبه با خبرنگاران اعلام کرده بود که مذاکرات برای استفاده از ظرفیت پایانه‌های ترکیه برای ذخیره حدود یک میلیارد متر مکعب گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) در حال انجام است. قرارداد ما برای واحد ذخیره‌سازی و گازرسانی ال‌ان‌جی شناور (FSRU) در دده‌آغاچ نیز در سال 2024 آغاز می‌شود. ما هنوز به یک میلیارد متر مکعب ظرفیت اضافی نیاز داریم و در این زمینه در حال مذاکره برای ذخیره آن در پایانه‌های در ترکیه و انتقال آن از طریق شرکت بوتاش هستیم. مصرف سالانه گاز طبیعی بلغارستان حدود 3.5 میلیارد متر مکعب است.
سرانجام در سومین روز از سال میلادی جدید قرارداد جدیدی میان ترکیه و بلغارستان منعقد شد که بر این اساس طی ۱۳ سال سالانه ۱.۵ میلیارد متر مکعب گاز منتقل خواهد شد.
بر اساس گزارشی که خبرگزاری رسمی ترکیه آناتولی منتشر کرده فاتح دؤنمز، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه در سفر به صوفیا، پایتخت بلغارستان با روزن هریستوف، همتای بلغارستانی خود دیدار و قرارداد همکاری در زمینه گاز طبیعی بین دو کشور امضا کردند.
وزیر انرژی بلغارستان نیز توافقنامه امضا شده را یک «سند تاریخی» توصیف کرد و گفت: در سایه این توافق ما این فرصت را داریم که از تمام تولیدکنندگان در همه جهان گاز طبیعی خریداری کنیم. همچنین در کنار صادرات به دیگر کشورهای اروپایی خودمان نیز از این گاز بهره‌مند شویم.
این قرارداد به ویژه پس از اینکه ترکیه میدان جدیدی در دریای سیاه از گاز کشف کرده می‌تواند اهمیت دوچندانی در بازار گاز یکی از خریداران عمده گاز ایران به وجود آورد.
رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در توصیف میدان گازی یاد شده گفته بود کشتی حفاری فاتح ترکیه، در حفاری چای‌جوما-1، ذخایر گاز طبیعی با حجم 58 میلیارد متر مکعب را در عمق 3 هزار و 23 متری زیر دریا کشف کرد. ذخایر گاز طبیعی ما در دریای سیاه با اکتشاف جدید در چای‌جوما-1، در حدود 170 میلیارد متر مکعب افزایش یافته و در مجموع به 710 میلیارد متر مکعب رسیده است.
او همچنین درباره ذخایر گاز طبیعی در دریای سیاه گفت که در نتیجه تجزیه و تحلیل داده‌ها، حجم ذخیره 540 میلیارد متر مکعبی قبلی ما به 652 میلیارد متر مکعب افزایش یافته است.
با این وصف و دور و دورتر شدن ایران از تجارت گاز با پاکستان و هند پرسش این است که آیا توسعه فازهای پارس‌های جنوبی صرفا متوجه تامین گاز برای مصرف خانگی خواهد شد یا تصمیم‌گیران و برنامه‌ریزان ایران تدارک یک برنامه متمایز از تخفیف به خوش‌مصرف‌ها و قطع گاز بدمصرف‌ها می‌بینند.

شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر لزوم و اهمیت رعایت حجاب در جامعۀ ایران از همۀ دستگاه‌ها و نهادهای مسئول در این امر می‌خواهد که علاوه بر عمل به وظایف قانونی خود، در درجۀ اول با تبیین دیدگاه اسلام و قانون دربارۀ زن و مسئله حجاب به تحکیم مبانی اعتقادی بانوان، به ویژه نسل جوان به رعایت این فریضه الهی کمک کنند و ثانیاً در برخورد با بعضی هنجارشکنی‌ها در مسئله حجاب، مراقب باشند در دامی که دشمنان برای ملت ما طراحی کرده‌اند گرفتار نشوند و در زمین غرب که پیوسته درصدد ایجاد انواع دوگانه‌های سیاسی و اجتماعی میان ملت ماست، بازی نکنند.

شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر لزوم و اهمیت رعایت حجاب در جامعۀ ایران از همۀ دستگاه‌ها و نهادهای مسئول در این امر می‌خواهد در برخورد با بعضی هنجارشکنی‌ها در مسئله حجاب، مراقب باشند در دامی که دشمنان برای ملت ما طراحی کرده‌اند گرفتار نشوند.
به گزارش جماران؛ به نقل از ایرنا، در این بیانیه که روز یکشنبه منتشر شد، آمده است:‌
«موضوع «زن» و شئون مرتبط با آن، از جمله پوشش و حجاب یکی از چالش‌های مهمی است که کشور ما، در یکی دو قرن اخیر در مواجهه با «تجدد غربی» با آن مواجه بوده است.
در آغاز تبلیغ می‌شد که علت عقب‌ماندگی ایران از قافله تمدن، اعتقادات دینی است و اگر زنان بی‌حجاب شوند ایران هم مثل کشورهای اروپایی قدم در راه پیشرفت می‌گذارد. چنین بود که در سال ۱۳۱۴ حکومت پهلوی اول زنان معتقد به حجاب، جامعۀ ما را به زور و تهدید به کشف حجاب مجبور کرد و مردمی را که در اعتراض به کشف حجاب در مسجد گوهرشاد مشهد گرد آمده بودند به گلوله بست و صدها و شاید هزاران نفر را به شهادت رساند و از هیچ یک از مدعیان حقوق بشر و آزادی، چه در خارج از ایران و چه در داخل کشور صدای اعتراضی به آن کشتار وسیع و فجیع شنیده نشد.»
شورای عالی انقلاب فرهنگی در این بیانیه تاکید کرده است: «حجاب یک حکم اسلامی و شرعی است و از اموری نیست که مذاهب اسلامی بر سر آن اختلاف داشته باشند. حجاب از جمله احکامی است که درک فلسفۀ آن دشوار نیست. هر کس با تاریخ جوامع بشری آشنا باشد تصدیق می‌کند که حرکت از برهنگی به سوی پوشش در همۀ جوامع انسانی کهن، نشانۀ حرکت به سوی زندگی انسانی است و عفت و شرم، که پوشیدگی از لوازم و نتایج آن است ارزشی اخلاقی و رفتاری و انسانی است.»
شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید کرده است‌: «پوشیدگی سبب می‌شود تا زن در جامعه با فکر و شخصیتش شناخته شود نه با اندام و زیبایی‌های ظاهری‌اش؛ و این بزرگترین خدمتی است که ادیان و به‌ویژه اسلام به زن کرده است که او را ملزم به رعایت حجاب ساخته تا کرامتش حفظ شود و چونان کالایی فروخته نشود و دست به دست نگردد.

شورای عالی انقلاب فرهنگی از همۀ دستگاه‌ها و نهادهای مسئول خواسته است در برخورد با بعضی هنجارشکنی‌ها در مسئله حجاب، مراقب باشند در دامی که دشمنان برای ملت ما طراحی کرده‌اند، گرفتار نشوند

زن ایرانی مسلمان و حتی زنان غیرمسلمان ایرانی که زندگی در جامعۀ ایران را تجربه کرده‌اند با فرهنگ دینی و تربیت اخلاقی خود از برهنگی و بی‌عفتی مرسوم در جوامع غربی نفرت دارند. همین حجب و حیای ذاتی بود که سبب شد تا پس از پیروزی انقلاب اسلامی زنان در برابر تقاضای جمهوری اسلامی برای رعایت حجاب مقاومت نکردند. زنان کشور ما می‌دانستند و می‌دانند که برهنگی و بی‌بندوباری پایه‌های زندگی خانوادگی را ویران می‌کند و اهتمام جمهوری اسلامی بر حفظ حجاب در درجۀ اول به سود خود زنان و دختران است.»
در بخش دیگری از بیانیه این شورا آمده است: «خانواده در هر جامعه کانون تربیت اخلاقی و مسیر انتقال ارزش‌های فرهنگی از نسلی به نسل دیگر است و تضعیف نهاد خانواده در هر کشور، به معنای تضعیف فرهنگ آن کشور است. فروپاشی خانواده مصیبتی است با پیامدهای انسانی و اجتماعی گوناگون که در اثر رواج برهنگی و بی‌بندوباری جنسی دامنگیر جوامع غربی شده است.
بعضی تصور می‌کنند برهنگی وقتی به شکل مرسوم در کشورهای غربی فراگیر شود به‌صورت امری عادی در خواهد آمد و مشکل روابط جنسی حل خواهد شد؛ اما همان‌طور که رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار خود با زنان در چهاردهم دی‌ماه ۱۴۰۱ بیان فرمودند افزایش برهنگی و بی‌بندوباری، نه‌تنها مشکل را در جوامع غربی حل نکرده بلکه آن را تشدید کرده است. در واقع، آنچه در غرب درباره برهنگی زنان اتفاق افتاده، شبیه افزوده شدن بر مقدار مصرف معتادان در اعتیاد است که سبب می‌شود آنها حساسیت خود را نسبت به مقدار کم از دست بدهند و با عادی شدن آن سطح از مصرف، خواهان مقدار بیشتر و بیشتری باشند. آنچه در فیلم‌های هالیوودی و بعضی برنامه‌های ماهواره‌ای و صحنه‌های تولید شده در شبکه‌های اجتماعی یا بعضی از کتاب‌ها و مجلات در موضوع جنسیت وجود دارد گواه صحت این سخن است.
دنیای غرب که خود گرفتار انواع ناهنجاری‌ها و نابسامانی‌های اجتماعی ناشی از برهنگی و بی‌بندوباری در روابط جنسی و نابودی خانواده است، برای زنان ایرانی دلسوزی می‌کند که حقوق آنان با رعایت حجاب نادیده گرفته شده است. اما حق این است که آنها بیش از هر چیز از «استقلال» ایران ناراحت و نگرانند. غرب، از رنسانس به بعد، عادت کرده است که تنها خود را «متمدن» بنامد و به خود حق بدهد که «تمدن و متمدن بودن» را برای همه جهان تعریف کند و همه را برای پذیرش آن مجبور کند. رئیس‌جمهور قبلی آمریکا در منطقۀ نفت‌خیز آسیا از «گاو شیرده» سخن می‌گفت و رئیس‌جمهور فعلی آمریکا می‌گوید بقیۀ کشورهای جهان چیزی بیش از وصلۀ شلوار جین آمریکا هم نیستند. حال اگر ملتی مانند ملت ایران برای دست یافتن به استقلال کشور خود به‌پاخیزد و همت مردان و زنان باایمان و فداکار خود که شهید قاسم سلیمانی اسوه و الگوی آنان است، اختیار ادارۀ کشور خود را به دست گیرد، از نظر قدرت‌های غربی مرتکب گناهی نابخشودنی شده است.
آری، از نظر کسانی که به کشورهای اسلامی به چشم «گاو شیرده» می‌نگرند کدام گناه بزرگتر و کدام تفکر خطرناک‌تر از این است که ملتی بخواهد در سیاست و اقتصاد و علم و فناوری و فرهنگ و سبک زندگی، استقلال داشته باشد و بر اساس ارزش‌های خود تصمیم بگیرد و موافق با هنجارهای خود عمل کند! زن ایرانی با رعایت حجاب که باید آن را نماد آشکار اعتقاد اسلامی و پرچم استقلال فرهنگی او دانست، به برهنگی و سبک زندگی غربی نه گفته است و غرب چنین جرأت و جسارتی را تحمل نمی‌کند. فراموش کرده‌ایم که چند سال پیش چگونه یک مرد آلمانی به یک بانوی جوان مصری با چاقو حمله کرد و او را در برابر چشمان قاضی دادگاه و چشمان همسرش به جرم رعایت حجاب و پوشش اسلامی به قتل رساند. رفتاری که از بازیکنان تیم ملی فوتبال آلمان در اعتراض به ممانعت مسئولان کشور قطر از تبلیغ و ترویج نمادهای هم‌جنس‌گرایی در مسابقات جام جهانی مشاهده شد، نمونۀ دیگری از روحیه استکباری غربیان برای تحمیل هنجارهای خود در قلمرو امور جنسیتی به همۀ مردم جهان است.»
شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرده است که بر خلاف آنچه تبلیغ می‌شود تجربۀ چهل و چهار سالۀ جمهوری اسلامی ایران ثابت کرده است که حجاب به‌هیچ‌وجه مانع حضور در فعالیت‌های اجتماعی و دست یافتن به موفقیت‌های علمی و هنری و ورزشی و اقتصادی و فرهنگی نیست: «زن ایرانی در دفاع مقدس و جنگ تحمیلی هشت‌ساله نقشی ایفا کرده است که همچون ستاره‌ای بر تارک تاریخ می‌درخشد. امروزه نیز زنان مسلمان ایران با رعایت حجاب اسلامی در همۀ عرصه‌ها حضور دارند و روزبه‌روز دستاوردهای بهتر و بیشتری کسب می‌کنند.
زنان مسلمان ایران حق دارند از دولت‌های غربی که به بهانۀ نادیده گرفته شدن حقوق و آزادی‌های زن ایرانی به دلیل رعایت حجاب اسلامی، مدعی حمایت از آزادی زن در ایران می‌شوند بپرسند که چرا وقتی در بعضی از کشورهای منطقۀ ما، تا همین اواخر به زنان اجازۀ رانندگی داده نمی‌شد اعتراضی نمی‌کردند؛ و چرا وقتی نویسنده‌ای مانند «جمال خاشقچی» تنها به جرم چند انتقاد ربوده و قطعه‌قطعه شد و جسدش در اسید محو شد، از رعایت نشدن حقوق بشر نگران نشدند؟»
شورای عالی انقلاب فرهنگی سرانجام در بیانیه‌اش توصیه کرده است: «مواجهه با آنچه در جامعۀ ما «بی‌حجابی» نامیده می‌شود باید کاملاً هوشمندانه و واقع‌بینانه باشد. چنانکه رهبر معظم انقلاب اسلامی هشدار دادند ضعف حجاب بعضی از بانوان را نباید به معنای بی‌اعتقادی آنان به مبانی دینی و مخالفت آنان با انقلاب و جمهوری اسلامی دانست و علاوه بر این باید علاوه بر چادر که حجاب سنتی و فراگیر زنان مسلمان ایران است، انواع دیگر حجاب را، که نمونه‌هایی از آن در دیگر کشورهای اسلامی نیز مشاهده می‌شود در چارچوب حکم شرعی حجاب محترم و مجاز دانست.»
شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر لزوم و اهمیت رعایت حجاب در جامعۀ ایران از همۀ دستگاه‌ها و نهادهای مسئول در این امر خواسته است: «علاوه بر عمل به وظایف قانونی خود، در درجۀ اول با تبیین دیدگاه اسلام و قانون دربارۀ زن و مسئله حجاب به تحکیم مبانی اعتقادی بانوان، به‌ویژه نسل جوان به رعایت این فریضه الهی کمک کنند و ثانیاً در برخورد با بعضی هنجارشکنی‌ها در مسئله حجاب، مراقب باشند در دامی که دشمنان برای ملت ما طراحی کرده‌اند گرفتار نشوند و در زمین غرب که پیوسته درصدد ایجاد انواع دوگانه‌های سیاسی و اجتماعی میان ملت ماست، بازی نکنند.»

| پیام ما | شیوع کرونا در سطح بین‌المللی صنایع مختلف را با آسیب‌های جدی مواجه کرد. از آنجا که ماهیت صنعت گردشگری بر اصل جابه‌جایی استوار شده،‌ نسبت به سایر صنایع خسارت بیشتری را متحمل شد و شاهد رکود و سیر قهقرایی این صنعت در حال توسعه بودیم. گردشگری به دلیل قرار دادن منابع ارزی مناسب و قابل ملاحظه در اختیار یک کشور و همچنین نقش بسیار مهم در رشد و توسعه اقتصادی از طریق افزایش اشتغال و توسعه اقتصادی اهمیت زیادی دارد. معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی،‌ صنایع، معادن و کشاورزی تهران در گزارشی با هدف ترسیم وضعیت گردشگری بین‌المللی از نگاه این سازمان، راهکارهای پیشنهادی‌اش را به منظور تعدیل شرایط به وجود آمده و بهبود وضعیت گردشگری مطرح کرده است. نقدینگی و حمایت از مشاغل، ترویج گردشگری سبز، همکاری میان بخش‌های دولتی و خصوصی، توجه به مشاغل دارای ارزش افزوده به واسطه فناوری‌های نوین از محورهای مورد توجه هستند که «فاطمه علیزاده آغ اسمعیلی» نویسنده این گزارش، به آنها پرداخته است.

بحران شیوع کرونا محدودیت‌ها و هشداری مبنی بر عدم مسافرت و تعطیلی تمامی زنجیره خدمات گردشگری در سراسر جهان را شکل داد. در گزارش «تحولات گردشگری در جهان پس از شیوع کووید-19» آمده است: «کسب‌ و کارهای حوزه گردشگری که 85 درصد آنها را شرکت‌های کوچک و متوسط تشکیل می‌دهند و یکی از موتورهای ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی محسوب می‌شوند با وضعیت پیش آمده عملا تعطیل شده و به عبارتی چرخ این صنعت اشتغال‌زا متوقف شد.»
این گزارش می‌افزاید: «با وقوع شوک بی‌سابقه کووید-19 و اثرات مخرب آن بر گردشگری، همگرایی و همکاری عمومی و خصوصی برای حمایت و توسعه گردشگری پایدار و انعطاف‌پذیر ضرورت پیدا می‌کند. برای عبور از این بحران نمی‌توان فقط به اقدامات دولت اتکا کرد. برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری، تعامل و مشارکت بخش خصوصی و عمومی لازم است. آگاهی از نقش گردشگری به عنوان محرک اقتصادی و اجتماعی در بالاترین سطوح افزایش یافته است و دولت‌ها گام‌های بی‌سابقه‌ای را برای پاسخگویی به بحران و کمک به مشاغل گردشگری، کارکنان و گردشگران برداشته‌اند که با ظهور همکاری‌های جدید در بخش‌های عمومی و خصوصی تقویت می‌شود.»
موضوع دیگری که بایستی بیش از پیش در نظر گرفته شود،‌ سناریوهای احتمالی آینده است که ممکن است بحران دیگری را شکل دهد و همین امر گردشگری انعطاف‌‌پذیر را ضروری می‌کند تا بتواند خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. در همین راستا است که OECD (سازمان سازمان همکاری و توسعه اقتصادی) پیشنهاد می‌دهد: «استراتژی‌های گردشگری آینده‌ را برای تقویت برنامه‌های بهبود، تسریع انتقال به سمت گردشگری سبز، استفاده از بسترهای دیجیتال و فناوری و ایجاد ظرفیت در سراسر دولت به منظور آماده‌سازی، واکنش و انطباق با شوک‌های آینده، ترویج کنید.»

توسعه تاب‌آوری با توریسم
زمانی که از ترویج گردشگری سبز صحبت می‌کنیم منظور بهره‌گیری از چه راهکار‌هایی است؟ در این گزارش آمده است:‌ «توسعه استراتژی‌های یکپارچه بلندمدت، اهداف برنامه‌ریزی شده برای گردشگری پایدار و ارائه مکانیسم‌هایی برای استفاده صحیح از منابع و هماهنگی بین دولت، اجرای ترکیبی از سیاست‌های مبتنی بر شواهد با اولویت ایجاد بستر تعاملی موثر در زنجیره تامین گردشگری، به منظور افزایش آگاهی، تنظیم و گسترش مشوق‌هایی برای سبز کردن بخش گردشگری و سرمایه‌گذاری، ترویج سواد تحول به سمت گردشگری کم کربن و ایجاد ظرفیت‌های همکاری فعالان گردشگری برای ارائه راه‌حل‌های جدید و نوآورانه، توانمندسازی انتخاب سفرهای پایدار و کمک به کسب‌ و کارها برای کاهش اثرات محیط زیستی خود است.» OECD همچنین از فعالان این عرصه می‌خواهد که از نقش دولت در تسریع انتقال سبز استفاده کرده و زیرساخت‌های گردشگری را با استفاده از بودجه عمومی تخصیص یافته، سازماندهی کنند تا به توسعه تاب‌آوری محیطی و آب‌ و هوایی کمک کند.
«در کشورهایی که بین بخش خصوصی و دولتی تعامل مناسبی وجود داشته باشد و بخش دولت به عنوان مکمل بخش خصوصی عمل کند، شاهد رشد و توسعه پایدار خواهیم بود. در صورتی که بخش خصوصی زیرساخت‌های توسعه گردشگری را فراهم و دولت به عنوان حامی این بخش عمل کند، منجر به رشد صنعت گردشگری و در نهایت افزایش تولید ناخالص داخلی خواهد شد» بر اساس این گزارش «بخش خصوصی یکی از عوامل کلیدی در سیاست‌گذاری گردشگری است. پیش از همه‌گیری کووید-19 شناخت روزافزونی از این موضوع وجود داشت. با این حال ماهیت پراکنده اقتصاد گردشگری که از شاخه‌های گوناگون تشکیل شده است، آن را به بخش چالش‌برانگیزی برای سیاستگذاران تبدیل می‌کند.»

در سال 2021 تعداد توریست‌هایی که به ترکیه سفر کردند با 88 درصد افزایش نسبت به 2020 به عدد 30 میلیون رسیدند و برآوردها نشان می‌دهد با جهشی در سال 2022 این کشور توانسته باشد به عدد 42 میلیون گردشگر بین‌المللی دست پیدا کند. گرچه این رقم همچنان به عدد 52 میلیون 2019 نرسیده است اما پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که در سال 2023 یعنی همین سالی که در آن به سر می‌بریم ترکیه عدد 52 میلیون را به راحتی پشت سر بگذارد و شاهد ورود 60 میلیون گردشگر به کشورش باشد و در سال 2024 آن را به 70 میلیون افزایش دهد

مراکش
از آغاز همه‌گیری نمونه‌های خوبی از همکاری و هم‌افزایی بین دولت و بخش خصوصی و همچنین با جامعه مدنی در سطوح محلی، ملی و بین‌المللی وجود داشته است و بسیاری از کشورها،‌ گروه‌های ویژه گردشگری یا گروه‌های مشاوره‌‌ای متشکل از بازیگران بخش دولتی و خصوصی تشکیل داده‌اند. این گزارش یکی از این نمونه‌ها را مراکش معرفی کرده و دراین‌باره می‌نویسد: «در مراکش بازیگران دولتی و خصوصی در سطوح ملی و منطقه‌ای گرد هم آمدند تا یک طرح مشترک برای احیای بخش گردشگری برای سال‌های 2020-2022 ایجاد کنند. برنامه گردشگری مراکش پس از همه‌گیری کووید-19 شامل 21 اقدام برای انطباق با واقعیت‌های جدید بازار، پیش‌بینی تغییرات در الگوهای مصرف گردشگران و استفاده از فرصت‌های جدید است.»
گردشگری یکی از بخش‌های مهم و توسعه آن از اولویت‌های اصلی مراکش است. همین موضوع است که باعث شده این کشور از استراتژی‌های توسعه ده ساله -چشم‌انداز 2010 و چشم‌انداز 2020- با هدف حمایت و تقویت فعالیت‌های توریستی و در عین حال بهبود آن در کشور بهره بگیرد. با این حال شروع همه‌گیری کرونا آن‌هم همزمان با پایان چشم‌انداز سال 2020 این بخش را وارد بحران کرده و پتانسیل توسعه آن را تغییر داد. در این گزارش درباره راه‌حل‌های مراکش برای رفع این بحران آمده است: «مقامات دولتی تدابیر متعددی را به کار گرفتند تا تأثیر بحران مذکور را محدود، اقتصاد را حفظ و بهبود را تسریع بخشند. بازیگران دولتی و خصوصی همکاری خود را در سطوح ملی و منطقه‌ای با تهیه برنامه‌ای برای احیای بخش گردشگری در دوره 2020-2022 آغاز کردند. هدف از این برنامه تقویت صنعت گردشگری و راه‌اندازی مجدد از طریق سه محور اصلی حفظ اقتصاد و اشتغال، تسریع در راه‌اندازی مجدد، و پایه‌گذاری یک تحول پایدار بود.» همین موضوعِ بهبود گردشگری این کشور پس از یک بازه زمانی دچار رکود شد. گزارش «تحولات گردشگری در جهان پس از شیوع کووید-19» در این باره آورده است: «در سال 2019 حدود سه و نیم میلیون گردشگر داخلی با اقامت شبانه در مراکش سفر کردند. گردشگری داخلی مراکش در سال 2020 با افت 59 و 4 درصدی نسبت به سال 2019 درصدی همراه بود اما با گذشت یک سال در سال 2021 گردشگری داخلی عملکرد بهتری داشته و به حدود دو میلیون و 800 هزار گردشگر با اقامت شبانه در مراکز اقامتی رسید که گرچه 22 درصد کمتر از سطح قبل از همه‌گیری است اما روند رو به رشدی را نشان می‌دهد.» تعداد هتل‌ها و موسسات مشابه در مراکش طی سال 2021 هم با 82 درصد رشد نسبت به سال 2020 مواجه شد.

طی 4 ماهه نخست سال 1401 نیز حدود یک و نیم میلیون گردشگر وارد کشور شده که با فرض استمرار روند فعلی می‌تواند تا پایان سال 1401 به رقمی بیش از تعداد سال 1400 که عدد یک میلیون و 800 هزار نفر است، برسد

ترکیه
گردشگری نقش مهمی در اقتصاد ترکیه دارد. در سال 2019 سهم گردشگری از تولید ناخالص داخلی این کشور 4.6 درصد است که در سال 2021 به 1.9 درصد کاهش یافته است. سهم گردشگری ترکیه در اشتغال‌زایی طی سال 2019، حدود 8.1 درصد از کل اشتغال و معادل 2.3 میلیون شغل بوده است که در سال 2021 سهم آن به 6.6 درصد کاهش یافته است. در حالی که ایران رویای 20 میلیون گردشگر را در سر می‌پروراند و با آن فاصله زیادی دارد و حتی به 10 میلیون نزدیک هم نشده است،‌ این گزارش درباره تعداد توریست‌هایی که به ترکیه سفر می‌کنند، می‌نویسد: «تعداد گردشگران بین‌المللی ورودی به ترکیه در سال 2019 به 52 میلیون نفر رسید. در سال 2020، 15.9 میلیون گردشگر از ترکیه بازدید کردند که نسبت به سال قبل، تقریباً‌ 69 درصد کاهش داشته است.» با این حال ترکیه هم مانند مراکش توانست تعداد توریست‌های خود را افزایش دهد،‌ هر چند به رقم سال 2019 نرسد. در سال 2021 تعداد توریست‌هایی که به ترکیه سفر کردند با 88 درصد افزایش نسبت به 2020 به عدد 30 میلیون رسیدند و برآوردها نشان می‌دهد با جهشی در سال 2022 این کشور توانسته باشد به عدد 42 میلیون گردشگر بین‌المللی دست پیدا کند. گرچه این رقم همچنان به عدد 52 میلیون 2019 نرسیده است اما پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که در سال 2023 یعنی همین سالی که در آن به سر می‌بریم ترکیه عدد 52 میلیون را به راحتی پشت سر بگذارد و شاهد ورود 60 میلیون گردشگر به کشورش باشد و در سال 2024 آن را به 70 میلیون افزایش دهد.

در اندونزی آنچه به محرک اقتصادی بدل شد گردشگری داخلی است. در سال 2019 حدود 722 میلیون نفر در سال در این کشور سفر می‌کردند که در سال 2020 به عدد 544 میلیون نفر رسیدند. با این حال در سال 2021 سفرهای داخلی 15 درصد افزایش یافتند و 603 میلیون نفر در این کشور سفر داخلی داشتند که دوسوم سفرهای داخلی با اقامت شبانه همراه بود

ترکیه چه راهی را پیموده که توانسته به چنین موفقیتی دست پیدا کند؟ این گزارش دراین‌باره می‌نویسد: «وزارت فرهنگ و جهانگردی ترکیه مسئول سیاست‌های گردشگری در این کشور است. وظایف این وزارت، تحقیق، توسعه، حفاظت، نگهداری، ارزیابی، اشاعه و ترویج گردشگری به منظور کمک به تقویت وحدت ملی و رشد اقتصادی است. چندین مؤسسه حرفه‌ای و انجمن‌های بخش خصوصی نیز برای برنامه‌ریزی در زمینه گردشگری و رسیدگی به مسائل مربوط با وزارت مزبور همکاری و تعامل دارند. این نهادها شامل اتحادیه آژانس‌های مسافرتی ترکیه، انجمن هتل‌های توریستی، فدراسیون هتل‌داران، انجمن سرمایه‌گذاران گردشگری ترکیه و اتحادیه اتاق‌های راهنمایان گردشگری است. دفتر سرمایه‌گذاری ریاست جمهوری ترکیه با ارائه مشوق‌هایی به سرمایه‌گذارن و حمایت از آنها فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ترکیه را به جهان، معرفی و تبلیغ می‌کند.»
در گزارش «تحولات گردشگری در جهان پس از شیوع کووید-19» همچنین درباره سیاست‌ها و راهبردهای مدنظر ترکیه برای فعال و پویا نگه داشتن کسب‌ و کارهای گردشگری با وجود محدودیت‌ها و چالش‌های مرتبط با کووید-19 آمده است: «اجازه تاخیر 6 ماهه در پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی، صدور مجوز فعالیت آنلاین برای آژانس‌های مسافرتی مورد تایید وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، تعویق پرداخت بدهی ناشی از ایجاد تاسیسات گردشگری در زمین‌های عمومی، ارائه سریع وام بانکی در مقیاس کوچک با بازپرداخت بلندمدت، تعویق در پرداخت مالیات هتل‌ها و مراکز اقامت و ارائه امکانات گردشگری، پرداخت 1000 لیره ترکیه به 3 میلیون خانواری که از نظر مالی تحت تأثیر بحران کووید-19 قرار گرفتند، ایجاد پورتال گردشگری « Go Türkiye» در سال 2020 با هدف کمک به گردشگری در سراسر کشور ترکیه. (این پورتال به طور فعال سازمان‌های غیردولتی گردشگری، دانشگاه‌ها، بخش خصوصی و ادارات گردشگری استانی را درگیر می‌کند. طبق نظرسنجی انجام شده در تمام 81 استان ترکیه، داده‌های به دست آمده نظرات و بازخوردهایی را ارائه کرد که از آنها برای توسعه مقاصد جدید و طراحی مجدد گردشگری در دوران پس از کووید-19 استفاده می‌شود.)»
اندونزی
اندونزی دیگر کشوری است که در این گزارش به آن توجه شده است. اندونزی پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان در جهان است که سالانه میلیون گردشگر خارجی را به خود جذب می‌کند. با این حال در این کشور هم مانند سایر مناطق دنیا،‌ توریسم در سال 2019 با چالش جدی مواجه شد و سهم آن در تولید ناخالص داخلی با 56 درصد کاهش به 2.2 درصد رسید. در این کشور تعداد گردشگران بین‌المللی در سال 2019 عددی معادل 16.1 میلیون نفر بود که در سال 2020 کاهش نزدیک به 75 درصدی را تجربه کرد و همچنان این روند نزولی ادامه دارد. با این حال در اندونزی آنچه به محرک اقتصادی بدل شد گردشگری داخلی است. در سال 2019 حدود 722 میلیون نفر در سال در این کشور سفر می‌کردند که در سال 2020 به عدد 544 میلیون نفر رسیدند. با این حال در سال 2021 سفرهای داخلی 15 درصد افزایش یافتند و 603 میلیون نفر در این کشور سفر داخلی داشتند که دو سوم سفرهای داخلی با اقامت شبانه همراه بود. پیش‌بینی‌ها هم حاکی از آن است که در سال 2024 این کشور بتواند تعداد مسافران بین‌المللی خود را به سطح پیش از همه‌گیری برساند.
عربستان
در این گزارش درباره سیاست‌های گردشگری عربستان آمده است: «هدایت و تنظیم و اجرای سیاست‌ها در حوزه گردشگری در عربستان سعودی تحت مدیریت وزارت گردشگری این کشور است که بر استراتژی، مقررات، توسعه مقصد، توسعه سرمایه انسانی و جذب سرمایه‌گذاری متمرکز است. این نهاد توسط سازمان گردشگری عربستان سعودی پشتیبانی می‌شود که مسئولیت برندسازی، بازاریابی و همکاری با آژانس‌های مختلف مسافرتی و اپراتورهای تورها را بر عهده دارد. صندوق توسعه گردشگری، مسئول تامین مالی پروژه‌های گردشگری و حمایت از بخش خصوصی برای توسعه اقامتگاه‌ها است. وزارت گردشگری عربستان سعودی با تمام نهادهای دولتی مرتبط (وزارت امور خارجه، وزارت کشور، وزارت حمل و نقل، وزارت برق، آب و کشاورزی) از طریق یک نهاد دولتی به نام کمیته توسعه گردشگری، ارتباط و همکاری دارد.»
ایران
گزارش «تحولات گردشگری در جهان پس از شیوع کووید-19» درباره ایران می‌نویسد: «طی 4 ماهه نخست سال 1401 نیز حدود یک و نیم میلیون گردشگر وارد کشور شده که با فرض استمرار روند فعلی می‌تواند تا پایان سال 1401 به رقمی بیش از تعداد سال 1400 که عدد یک میلیون و 800 هزار نفر است، برسد». این در حالی است که می‌دانیم با شروع اعتراضات و تحولات اخیر در کشور،‌ همان میزان اندک گردشگران نیز مقصد سفرشان را به ایران تغییر داده و بیش از 80 درصد تورها به مقصد کشورمان از سوی گردشگران خارجی لغو شده است. از این رو به نظر می‌رسد در حالی که دنیا در حال خروج از رکود صنعت گردشگری باشد، ایران با موجی سهمگین‌تر در این زمینه روبه‌رو است.
استفاده حداکثری از نیروی کار جوانان و زنان
نویسندگان گزارش «تحولات گردشگری در جهان پس از شیوع کووید-19» در بخش نتیجه‌گیری آورده‌اند: «مرور گزارش و توصیه‌های سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و همچنین تجارب کشورهای گوناگون در خصوص کاهش اثرات شیوع کووید-19 بر گردشگری و افزایش پایداری آن نشان می‌دهد صنعت گردشگری به عنوان یکی از مهمترین صنایع خدماتی، رقابت تنگاتنگی را در مقایسه با سایر فعالیت‌های اقتصادی در جهان تجربه می‌کند. توسعه این صنعت منجر به افزایش درآمد اقشار جامعه، کاهش بیکاری و رونق اقتصادی و در نتیجه بهبود کیفیت زندگی مردم و افزایش رفاه اجتماعی خواهد شد». از نظر آنها «بررسی تجارب سایر کشورهای همسایه به‌ویژه دو اقتصاد ترکیه و عربستان سعودی و یادگیری از آنها، با نگاهی جامع و رویکردی منسجم و از طریق مشارکت حداکثری با بخش خصوصی، ضمن تبیین درست جایگاه این صنعت در اقتصاد کشور، نهادها و زیرساخت‌های مورد نیاز برای آشکارسازی پتانسیل بالا و نهفته صنعت گردشگری در اقتصاد به صورت جدی فعال شده و از طریق تنظیم برنامه‌ها و سیاست‌های اصولی و هدفمند، اجرای آنها به صورت منظم پیگیری و دنبال شوند. بدیهی است بهره‌برداری از ابزارهای لازم متناسب با تحولات نوآوری و فناوری به خصوص در حوزه اقتصاد دیجیتال و استارت‌آپ‌ها و ارتقای سطح دانش و مهارت‌ها به همراه استفاده حداکثری از نیروی کار جوانان و زنان، زمینه را برای تحول اقتصادی و اجتماعی و مهم‌تر از همه افزایش تاب‌اوری اقتصاد، فراهم می‌کند.»

| پیام ما | معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده ضمن محکوم کردن لغو عضویت ایران در کمیسیون بین المللی مقام زن، ادعا کرد که بر پایه آمارهای بانک جهانی نرخ کارآفرینی زنان از ۱۲ درصد به ۲۴ درصد در سال ۹۸ رسیده و ایران رتبه سی‌ام کارآفرینی زنان در جهان را دارد. همچنین این عضو دولت سیزدهم، رتبه ایران در بحث تساوی جنسیتی را رتبه اول دانسته است. این در حالی است که طبق گزارش سال 2022 مجمع جهانی اقتصاد، هیچ کشوری هنوز به برابری کامل جنسیتی دست نیافته است و رتبه اول به کشور ایسلند با پر کردن 90.8 درصد شکاف‌های جنسیتی در اقتصاد این کشور، اختصاص دارد. همچنین آماری که خزعلی آن را مبنای افزایش نرخ کارآفرینی زنان در سال 98 قرار داده به تاثیر فیلتر نبودن اینستاگرام که نقش زیادی در شکل‌گیری کسب و کارهای خانگی و کارآفرینی زنان داشت، بی‌توجه است. اما امروز که این شبکه مجازی فیلتر شده و به استناد از گزارش‌های متعدد رسانه‌ها و همچنین مرکز پژوهش «بتا»، بیش از 2 میلیون کسب‌ و کار ایرانی در اینستاگرام فعالیت می‌کنند و از این تعداد، فقط ۱۹ درصد از آنها فروش حضوری دارند. همچنین به‌طور کلی۶۴ درصد از این مشاغل فعال بر بستر اینستاگرام متعلق به زنان است و حالا فیلترینگ اینستاگرام ضربه بزرگی به مشاغل آنها زده و پیش‌بینی می‌شود آمار سال 1401 بسیار با آمار 3 سال پیش، متفاوت و رو به کاهش باشد. خزعلی در حالی از رتبه اول ایران در بحث تساوی جنسیتی و بهبود مشارکت زنان در فعالیت‌های اقتصادی گفته است که اخیراً محمدرضا جوادی یگانه، استاد دانشگاه با اشاره به آمار سال 1395 عنوان کرده که بیش از نیمی از زنان جامعه ایران تجربه اشکالی از آزار جنسی را داشته‌اند. همچنین هنوز زنان امکان ورود به ورزشگاه را ندارند و شروط ضمن عقد، اجازه کار آنها را به رضایت همسر منوط کرده است. به‌علاوه زنان در سهمیه‌بندی مشاغل و آگهی‌های استخدامی نیز با تبعیض‌های متعدد رو‌به‌رو هستند.

انسیه خزعلی، معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به نقش بی‌بدیل زنان در عرصه‌های مختلف جامعه، گفت: «منع قانونی برای مدیریت زنان در مباحث کلان مدیریتی وجود ندارد.» با این وجود سه هفته پیش خبر آمد که از ۲۲ معاون برنامه‌‌ریزی در مناطق، فقط چهار نفر زن بودند و از همین تعداد نیز سه نفرشان عزل شدند، چون شهردار یک منطقه به یکی از آنها گفته بود: «‌من با زن جماعت حوصله کار ندارم!»
به گزارش مهر، معاون امور زنان و خانواده، با تاکید بر اینکه باید طبق گفته رهبر انقلاب برای نفی ظلم علیه زنان در خانواده‌ها و جامعه چاره‌اندیشی کرد، گفت: «رهبری جایگاه زن در خانواده را بی‌بدیل می‌دانند و معتقدند زنان ضمن اینکه باید فعالیت‌های مختلف علمی، سیاسی، اجتماعی و…داشته باشند، باید توجهشان به مسئولیت خطیر رسیدگی به امور خانه و خانواده نیز باشد.» اما با این وجود به گفته معاون امور زنان و خانواده، لایحه کرامت که به مبحث حمایت از زنان می‌پردازد، پس از ۱۰ سال هنوز در حال کش و قوس است و اضافه می‌کند:«یکی از قوانین و لوایح حمایتی از زنان، بحث لایحه حمایت از کرامت زنان است. این لایحه هنوز به تصویب نهایی نرسیده که امیدواریم روند تصویب آن هر چه سریع‌تر انجام شود.»
بهبود وضعیت سواد در مقایسه با پیش از انقلاب
خزعلی با استناد و آمار رسمی از پیشرفت زنان در عرصه‌های مختلف، بیان کرد: «رشد و پیشرفت زنان در عرصه‌های مختلف جامعه پس از انقلاب اسلامی بسیار چشمگیر است. به طوری که وضعیت سواد قبل از انقلاب ۳۵ درصد بوده که این رقم اکنون به بیش از ۹۵ درصد رسیده و ما در مبارزه با بی‌سوادی رتبه اول را داریم. همچنین جذب اعضای هیئت علمی از ۲ درصد به ۳۰ تا ۳۵ درصد رسیده است.»
حضور زنان در عرصه بهداشت و آموزش
او همچنین به حضور زنان در عرصه‌های مختلف اشاره کرد و ادامه داد: «سازمان‌های مردم‌نهاد نیز رشد چشمگیری داشتند و اکنون در کشور 2 هزار و 700 سمن وجود دارد. همینطور نویسندگان زن که به بیش از 4 هزار نفر رسیده‌اند.» او در ادامه تصریح کرد: «رشد آموزش و وضعیت بهداشت یکی ‌دیگر از عرصه‌هایی است که نشان از تکامل و پیشرفت در حوزه زنان دارد. به طوری که امید به زندگی از ۵۴ سال به ۷۸ سال رسیده و اختراعات، ابداعات و کشف ۲ نوع واکسن به دست زنان نشان‌دهنده رشد و پیشرفت زنان در حوزه‌های مختلف است.»

در حالی که خزعلی مدعی شد که «در بحث تساوی جنسیتی نیز که ایران رتبه اول را دارد» ، طبق گزارش سال 2022 مجمع جهانی اقتصاد، هیچ کشوری هنوز به برابری کامل جنسیتی دست نیافته و رتبه اول به کشور ایسلند با پر کردن 90.8 درصد شکاف‌های جنسیتی در اقتصاد آن، اختصاص دارد

ادعای افزایش نرخ کارآفرینی زنان
معاون امور زنان و خانواده با بیان اینکه برخی رسانه‌های معاند همواره در صدد تولید اخبار منفی علیه ایران و به خصوص نشان دادن وضعیت بد زنان در کشور هستند، گفت: «متأسفانه این هجمه‌های رسانه‌ای باعث می‌شود تا کشورهای دیگر بدون استناد به مدارک لازم علیه جمهوری اسلامی موضع بگیرند و اتهاماتی را نیز وارد کنند. اما ما می‌بینیم که بر پایه آمارهای بانک جهانی کارآفرینی زنان از ۱۲ درصد به ۲۴ درصد در سال ۹۸ رسیده است و رتبه سی‌ام کارآفرینی زنان را دارا هستیم.» این در حالی است که این آمار در سال 98 با توجه به فیلتر نبودن اینستاگرام که نقش زیادی در شکل‌گیری کسب و کارهای خانگی و کارآفرینی زنان داشت، منتشر شده است. اما امروز که این شبکه مجازی فیلتر شده و به استناد از گزارش‌های متعدد رسانه‌ها و همچنین مرکز پژوهش «بتا»، بیش از 2 میلیون کسب‌وکار ایرانی در اینستاگرام فعالیت می‌کنند و از این تعداد، فقط ۱۹درصد از آنها فروش حضوری دارند. همچنین به‌طور کلی۶۴ درصد از این مشاغل فعال بر بستر اینستاگرام متعلق به زنان است و حالا فیلترینگ اینستاگرام ضربه بزرگی به مشاغل آنها زده و پیش‌بینی می‌شود آمار سال 1401 با آمار 3 سال پیش، بسیار متفاوت و احتمالا رو به کاهش باشد. خزعلی همچنین گفت: «در بحث تساوی جنسیتی نیز که ایران رتبه اول را دارد.» که طبق گزارش سال 2022 مجمع جهانی اقتصاد، هیچ کشوری هنوز به برابری کامل جنسیتی دست نیافته است و رتبه اول به کشور ایسلند با پر کردن 90.8 درصد شکاف‌های جنسیتی در اقتصاد این کشور، اختصاص دارد.
دولت سیزدهم در تلاش برای انتصاب زنان در شوراها
او در ادامه به حضور بانوان در جایگاه‌های بالاتر مدیریتی در سطح کشور اشاره کرد و گفت: «هیچ منع قانونی برای مدیریت زنان در مباحث کلان مدیریتی وجود ندارد و دولت سیزدهم در تلاش است در تمام شوراها زنانی را منصوب کند تا از نظرات و راهکارهای آنان بهره بگیرد.» البته رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران نیز پیش از این با بیان اینکه چرا از مدیران زن که پاکدستی آنها ثابت شده استفاده نمی‌شود، از انتصاباتی که زنان را نادیده می‌گیرد انتقاد کرده بود.
سیاه‌نمایی جامعه جهانی علیه جایگاه زنان ایران
معاون امور زنان و خانواده، لغو عضویت ایران در کمیسیون بین المللی مقام زن را غیر قانونی و خارج از رویه معمول دانست و عنوان کرد: «ایران کمتر از ۹ ماه پیش به عضویت کمیسیون مقام زن با رأی‌گیری درآمد. این مطلب با ۴۳ رأی از ۵۴ رأی اعضا صورت گرفت. متأسفانه الان با جوسازی‌ها و حرکت‌های رسانه‌ای و ایجاد نوعی رویه غلط که در سازمان ملل معمول نبوده برخی کشورها نسبت به لغو عضویت ایران از این کمیسیون اقدام کردند. در حالی که مشابه این موارد و این اعتراضات در کشورهای دیگر حتی خیلی بیشتر وجود داشته، اما هیچ‌گاه چنین پیشنهادی داده نشده بود.»
در برابر نسل آینده مسئول هستیم
خزعلی، با تاکید بر اینکه ما در برابر جامعه و نسل آینده مسئول هستیم و به همین دلیل باید در زمینه فرزندآوری پیشگام باشیم، گفت: «تحکیم خانواده و افزایش جمعیت از مهمترین مسائل کنونی کشور به شمار می‌رود که باید با آسیب شناسی در این حوزه به نتیجه مطلوب برسیم. در همین راستا نقش زنان و اهمیت بانوان برای نهادینه کردن ضرورت تشکیل خانواده و پایداری خانواده بسیار تأثیرگذار و مهم است.» او بیان داشت: «امیدواریم دولت کنونی بتواند در مقابله با آسیب‌هایی که زن و خانواده را تهدید می‌کند و مشکلات مربوط به فرزندآوری و جمعیت عملکرد خوب و تأثیرگذاری داشته باشد که این مستلزم احیای فرهنگ ایثار، فرهنگ حیات بخشی، فرهنگ خانواده دوستی و علاقه به ادامه نسل است که می‌تواند از عواملی باشد که خانواده را به فرزندآوری تشویق کند.»

«یک عده‌ای بیمار، یک عده‌ای معاند نظام و عده‌ دیگر حقوق‌بگیر برای تخریب نظام و کارهای بزرگِ صورت گرفته در آن هستند.» سیدعلی احمدزاده، استاندار کهگیلویه و بویراحمد، مخالفان ساخت سد چم شیر را در روزهای گذشته با این جملات خطاب قرار داد. سدی که موافقان آن می‌خواهند بدون توجه به نظرات علمی و کارشناسی هرچه زودتر آبگیری شود و در جدیدترین خبر هم مجریان طرح گفته‌اند که از هفته آینده آماده آبگیری است. در این میان مخالفان هم هر روز با ذکر دلایل بیشتر، آبگیری چم‌شیر را دلیلی بر نابودی منطقه ذکر می‌کنند. یکی از این مخالفان علی بیت‌اللهی، عضو هیئت علمی‌ مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی است که دیروز با خطاب قرار دادن احمدزاده و نوشتن نامه‌ای سرگشاده از او چهار پرسش اساسی درباره سد چم‌شیر و ابهامات موجود درباره خطر زمین‌لغزش در دامنه‌های مشرف به دریاچه سد، احتمال توسعه فرسایش تونلی، خطر شوری آب و وجود گسل‌های فعال در محدوده را سد پرسیده است. او حالا به «پیام ما» می‌گوید: «اهانت‌ها و حرف‌های بی‌پایه و ناشایست به دلسوزان این مرز و بوم عاملی نخواهد بود که ما از پرسشگری دست برداریم. ما بدون چشمداشت، دلمان برای این کشور می‌تپد و خواهان پایداری سرزمین هستیم.»

کش و قوس‌ها برای آبگیری سد چم‌شیر همچنان ادامه دارد. با ادعای پیشرفت ۹۹ درصدی این سد، مسئولان وزارت نیرو خواهان آبگیری آن هستند و این در حالی است که همچنان به ابهامات موجود درباره این سد پاسخی داده نشده است. علاوه بر مشکلات محیط زیستی، دو روز قبل هم محمدحسین عزیزی خرانقی، مدیر پروژه و ناظر کاوش‌های نجات‌بخشی سد و نیروگاه «چم‌شیر» هم از شناسایی ۱۴۰ اثر تاریخی در ۱۶۰ محوطه باستانی کاوش شده در حوضه آبگیر سد چم‌شیر خبر داده بود و همه اینها در کنار یکدیگر عاملی است که نیاز به بررسی بیشتر درباره این سد را دوچندان می‌کند. با این حال استاندار کهگیلویه و بویراحمد با خطاب قرار دادن منتقدان به عنوان بیمار و معاند برگ دیگری از برخوردهای غیرعلمی را گشوده است.

همین هم دلیلی بود تا علی بیت‌اللهی، عضو هیئت علمی‌ مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در متنی سرگشاده با عنوان «چند سوال فنی و غیرفنی از استاندار کهگیلویه و بویر احمد در خصوص سد چم‌شیر» ابهامات موجود درباره این سد را بار دیگر مطرح کند. او در این نامه از چهار ابهام و مشکل بزرگ در این محدوده نام می‌برد که یکی از آنها وجود گسل فعال و احتمال خطر‌گسلش در محدوده سد چم‌شیر است. آنطور که بیت‌اللهی، با توجه به اطلاعات سایت مرکز لرزه‌نگاری نوشته، این محدوده، گسل‌ها و زلزله‌های بسیاری را در 20 سال گذشته تجربه کرده است. او با استناد به نقشه شرکت نفت می‌نویسد: «در محدوده‌های محور سد و دریاچه سد چم‌شیر زمین‌لرزه‌هایی نظیر زلزله با بزرگی 4.1 در سال 2008، زلزله 3.9 سال 2018، زلزله با بزرگی 4 ریشتر در سال 2002 ، زلزله 3.8 سال 2018 و تعداد 43 زمین لرزه‌ای که فقط در محدوده دریاچه سد واقع شده‌اند، رخ داده است.» و پس از آن پرسیده: «آیا مطالعات ویژه و خاصی مانند مطالعات ژئوفیزیکی با هدف تهیه مقاطع عمود بر گسل‌های عبوری از محور و محدوده اطراف سد انجام گرفته است؟»
مورد دومی که او به آن اشاره کرده درباره احتمال توسعه فرسایش تونلی و تخریب‌های ناشی از آن است. به گفته او در سمت مخزن فرعی دریاچه، نهشته‌های تبخیری گچی با پتانسیل انحلال بالا با پوشش سطحی منطقه و دامنه ارتفاعات را تشکیل می‌دهند که امکان ایجاد فروریزش‌های سطحی و از آن مهمتر توسعه و گسترش فرسایش تونلی و فرار آب را ممکن می‌سازند. بیت‌اللهی در این بخش هم از استاندار پرسیده با توجه به احتمال خطر بروز و توسعه فرسایش تونلی و فروریزش‌های سطحی و فرار ناگهانی آب مخزن فرعی، آیا مطالعات خاصی در پاسخ به این ابهام انجام گرفته است؟

علی بیت‌اللهی: تصمیماتی از این دست تاکنون کم گرفته نشده است. تصمیماتی که باعث خشکی دریاچه ارومیه، خشکی زاینده رود، فرونشست گسترده زمین در کشور و …. شده است. در این میان اما مطالعات در کف دریاچه برای شوری آب انجام نگرفته و من تمام مطالعاتشان را خوانده‌ام. الان باید این اتفاق بیفتد چرا که اگر ۵ متر آب هم جمع شود امکان تحقیق دیگر وجود نخواهد داشت

مشکل سوم از نظر بیت‌اللهی، خطر زمین‌لغزش در دامنه‌های مشرف به دریاچه سد است و مورد چهارمی که او بر آن تاکید کرده خطر شوری آب و وجود نهشته‌های نمکی و شوری بیش از حد آب به مرور زمان و آثار زیان‌بار آن است. «به‌طور کلی خصوصیات زمین‌شناختی گچساران احتمال وجود لایه‌های زیر سطحی نمک را تقویت می‌کنند. نهشته‌های نمکی بدلیل وزن مخصوص کم خود تمایل به مهاجرت به بالا و تماس با آب دریاچه را خواهند داشت که در نهایت موجب شوری فزاینده آب سد به مرور زمان و آثار زیانبار ناشی از آن خواهد شد.»
او در پایان با خطاب قرار دادن وزیر کشور نوشته که آیا کارشناسان دلسوز حق ندارند از پروژه‌ها و طرح‌های کلان ملی انتقاد کرده و سوالات و ابهامات خود را طرح کنند؟ یعنی هر طرح و پروژه‌ای با این فرض که توسط کارفرمایان و مشاوران طرح بررسی شده، بی‌عیب و نقص است؟ پس آن همه مکان‌یابی‌های غلط سدها، صنایع و تاسیسات در ایران و همچنین در جهان، چرا صورت پذیرفته است که نتایج بسیار منفی آن را که ناشی از نبود مطالعات کامل و در نظر نگرفتن ملاحظات محیط زیستی است، ما حداقل در کشور به عیان مشاهده می‌کنیم؟ اگر چنین رویه‌ای از انگ‌زنی‌ها و الفاظ منفی در مورد کارشناسان منتقد پروژه‌های کلان «رویه» شود، آن‌وقت هرگونه اقدام ناکامل یا غیرکارشناسانه که صرفا از روی دیدگاه‌های ضعیف کارشناسی و بر اساس اصرار مسئولان محلی یا سایر اشخاص ذینفع شکل می‌گیرد، کل کشور را با هزینه کردهای بی‌حاصل و آثار زیانبار ثانویه ناشی از اجرایی شدن آنها مواجه خواهد کرد و اینکه آن موقع چه کسی مورد اتهام و سوال واقع شود، دیگر سودی نخواهد داشت.

در محدوده‌های محور سد و دریاچه سد چم‌شیر زمین‌لرزه‌هایی نظیر زلزله با بزرگی 4.1 در سال 2008، زلزله 3.9 سال 2018، زلزله با بزرگی 4 ریشتر در سال 2002، زلزله 3.8 سال 2018 و تعداد 43 زمین لرزه‌ای که فقط در محدوده دریاچه سد واقع شده‌اند، رخ داده است

ما نگران پایداری سرزمین هستیم
بیت‌اللهی این نامه را برای استاندار کهگیلویه و بویراحمد هم ارسال کرده و به «پیام ما» می‌گوید که منتظر و امیدوار است که نگاه‌ها کاملا علمی و به دور از ملاحظات شخصی، منطقه‌ای و سیاسی شود: «این انتظار وجود دارد که صحبت کارشناسان تاثیر بگذارد. اهانت‌ها و حرف‌های بی‌پایه و ناشایست به دلسوزان این مرز و بوم عاملی نخواهد بود که ما از پرسشگری دست برداریم. ما بدون چشمداشت، دلمان برای این کشور می‌تپد و خواهان پایداری سرزمین هستیم.»
او تاکید می‌کند که گزارش‌های منتشر شده دراین‌باره را خوانده و از محل هم بازدید داشته با این حال هیچکدام از ابهام‌ها و مشکلات این طرح حل نشده و پاسخی برای آنها تاکنون وجود نداشته است. «ما تمام تلاشمان را خواهیم کرد تا ابهامات را بگوییم و درصدد پاسخ هستیم و حداقل حسن ماجرا این است که دوستان بعد از آبگیری نمی‌توانند بگویند کاش به ما میگفتید این مشکلات وجود دارد. اگر میگفتید اجازه این کار صادر نمی‌شد. من هیچ نفعی در این ماجرا ندارم جز آنکه نگران پایداری سرزمین و آسیب‌هایی هستم که در آینده رخ خواهد داد.»
بیت‌اللهی می‌گوید حداقل خواست آنها این است که مناظره‌ای علمی و دقیق با حضور همه موافقان و مخالفان برگزار شود تا حجت بر همگان تمام شود و در نهایت مسئول بالادستی که می‌خواهد اجازه نهایی کار را صادر کند با علم بر این موارد تصمیم بگیرند. «تصمیماتی از این دست تاکنون کم گرفته نشده است. تصمیماتی که باعث خشکی دریاچه ارومیه، خشکی زاینده‌رود، فرونشست گسترده زمین در کشور و مواردی از این دست شده است. این میان اما مطالعات در کف دریاچه برای شوری آب انجام نگرفته و من تمام مطالعاتشان را خوانده‌ام. الان باید این اتفاق بیفتد، چرا که اگر ۵ متر آب هم جمع شود دیگر امکان تحقیق وجود نخواهد داشت.»
او می‌گوید یکی از مشکلات دیگری که در طرح‌هایی از این دست وجود دارد این است که پ‍ژوهشگران یا در میانه کار و یا در انتهای کار با ماجرا روبرو می‌شوند چرا که شفافیتی وجود ندارد و از ابتدای کار بر روی پروژه‌هایی از این دست، این پروژه‌ها برای بررسی و رصد گذاشته نمی‌‌شوند «ما کارگاه خصوصی نیستیم که از جزییات و محل پروژه‌های گوناگون مطلع شویم. سیستم تصمیم‌گیری بصورت شفاف عمل نمی‌کند و در میانه یا پایان کار معمولا با تلاش یک فرد یا اندیشمند مسئله رسانه‌ای می‌شود. این خطر بزرگی است.»
به گفته او باز هم دیر نشده و باید راه‌ها و ابهامات فنی بررسی شود و در نهایت تصمیم‌گیران باید پاسخ داده و بدانند نگرانی‌ها برای راه‌اندازی این سد جدی است.

عربستان سعودی در حال برنامه‌ریزی برای پروژه جدیدی به نام شهر نئوم (NEOM) در سواحل دریای سرخ است. این پروژه با ویژگی‌های منحصر به فرد و چالش‌برانگیز مختلف، به عنوان بخشی از چشم‌انداز 2030 برای تبدیل این کشور از یک اقتصاد وابسته به نفت به اقتصاد «دانش‌بنیان» پیشنهاد شده. با این حال، مخاطرات و چالش‌های مختلفی در ارتباط با پروژه وجود دارد که مطالعه آنها برای درس‌آموزی از یک توسعه آمرانه و بدون ملاحظات محیطی و سازگاری اقلیمی ضروری است. از آنجا که حدود 57 درصد از جمعیت جهان در سال 2022 در شهرها زندگی می‌کنند، پایداری شهری و رفاه عمومی به نگرانی فزاینده‌ای برای دولت‌ها در سراسر جهان تبدیل شده است. ظاهراً برای مقابله با این چالش‌ها، حکومت پادشاهی عربستان سعودی در حال آزمایش نحوه طراحی فضاهای شهری با شهر هوشمند انقلابی نئوم و توسعه شاخص آن – خطی: The Line – است. محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برنامه‌هایی را برای این پروژه خطی به عنوان یکی از چندین پروژه بزرگی اعلام کرده است که اکنون به عنوان بخشی از طرح اصلاحات و تنوع اقتصادی چشم‌انداز پادشاهی سعودی در سال 2030 در دست اجراست. در آوریل 1954، جی رابرت اوپنهایمر – فیزیکدانی که به عنوان «پدر بمب اتمی» شناخته می‌شود و یکی از شرکت‌کنندگان مهم در برنامه توسعه تسلیحات هسته‌ای گرماهسته‌ای آمریکا – به هیئتی از کمیسیون انرژی اتمی ایالات متحده برده شد و در مورد دیدگاه سیاسی خود مورد پرسش قرار گرفت. روشی که اوپنهایمر، جذابیت کار تسلیحات اتمی را برای یک مهندس -حتی مهندسی که از نظر اخلاق حرفه‌ای جدی بود- توضیح داد، چنین بود: «وقتی چیزی را دیدید که از نظر”فنی” شیرین است، بروید و آن را انجام دهید!» شاید با همان دیدگاه اوپنهایمر باید به معماران، طراحان، مشاوران مدیریت و آینده‌پژوهان که اکنون مشغول کار بر روی پروژه بزرگ برنامه‌ریزی شده عربستان سعودی (نئوم) هستند، فکر کنیم: «وقتی پروژه از نظر فنی شیرین و خیال‌انگیز (و البته بسیار درآمدزا برای سازندگان!) است، باید رفت و آن را انجام داد». این شهر خطی برای نه میلیون نفر در شکافی که به این ترتیب در بیابان ایجاد می‌شود، محل زندگی فراهم می‌کند. نئوم جنبه‌های دیگری نیز دارد، به‌ویژه آنکه راه‌اندازی تفرجگاه ورزشی-زمستانی نیز در آن برنامه‌ریزی‌شده است. در برخی سطوح، جذابیت کار روی پروژه‌ای مانند نئوم ساده است. معماری همیشه موجب خلق ثروت خواهد شد، در درجه اول، به دلایل ساختاری که کم و بیش آشکار است، شکی نیست که حامی نئوم، ولیعهد سعودی مایل است در مقایسه با پروژه‌های دیگر، بودجه نامحدودی را اختصاص دهد. رویا هزینه دارد. البته در این مورد هزینه‌ای چندبرابری خواهد داشت. بحران اقلیمی در شبه‌جزیره عربستان سعودی بیابان را به معنای واقعی کلمه غیرقابل سکونت می‌کند. جدیدترین مطالعات معتبر مخاطرات قابل توجهی را برای بقای انسان در این شبه‌جزیره پیش‌بینی می‌کند، مگر اینکه کاهش شدید دما و تغییری مثبت در وضع اقلیم رخ دهد. در واقع در پروژه نئوم باید ناهماهنگی شناختی طراحی را طوری مدیریت کنند که گویی در واقع اینطور نیست! حل چالش‌های طراحی و مهندسی ناشی از رها کردن یک شهر خطیِ صد و چهل کیلومتری وسط بیابان غیرقابل سکونت، نئوم را به پروژه‌ای «از نظر فنی شیرین» تبدیل می‌کند. حتی اگر محدودیت‌های ترمودینامیکی اساسی فوق‌الذکر قابل تفکیک و با هزینه‌ای فراوان، قابل جبران باشند، در سیاره ما که به‌سرعت و به‌طور فاجعه‌باری در حال گرم شدن است، توجیهات پروژه نئوم و شعارهای «توسعه پایدار» در طراحی و اجرای آن بسیار مشکوک و غیرواقعی است. آیا رضایت از کار در این پروژه و حق‌الزحمه‌های کلان شرکت‌های دخیل، مشارکت در این جنایت اکولوژیکی و اخلاقی را تلافی می‌کند؟ مسلماً نه! ولی شاید ویترینی زیبا و تماشایی برای نسل جوان و جدید حکومتی پادشاهی با سیاست‌هایی عمیقاً غیرمدرن و ناپایدار فراهم کند، که صرف نظر از نتایجش برای ساکنان شبه‌جزیره عربستان، برای شرکت‌های مشاور و پیمانکار متعدد در دنیای پیشرفته و عمدتاً غربی ثروت و مکنت فراهم خواهد کرد.

تیرماه امسال بود که محمدحسین شریعتمدار رئیس مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران با اشاره به بغرنج شدن مسئله آب در ایران گفته بود: «باید دهه آینده دهه ریاضت آبی نام‌گذاری شود. چراکه اگر در این ده سال کشور نتواند مسئله آب را سامان دهد بعد از آن امیدی به مدیریت منابع آب نخواهد بود.» او گفته بود «ذخایر زیرزمینی با بحران جدی مواجه است. در منابع آبی سدی حجم منابع از 74 میلیارد متر مکعب به 40 میلیارد متر مکعب رسیده و در منابع زیرزمینی اوضاع به همین اندازه خطرناک است. در سال 98 نسبت به سال 57 تعداد حلقه‌های چاه رشد 20 برابری داشته و به 850 هزار حلقه چاه رسیده است.» اکنون مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق بازرگانی نقشه راه و سند راهبردی احیا و تعادل‌بخشی آب‌های زیرزمینی را منتشر کرده است. گویی بخش خصوصی به این نتیجه رسیده که باید از هشدار دادن عبور کند و نسخه بنویسد. اما اینکه نهاد دولت و نهاد قانون‌گذاری چقدر به این نسخه اعتنا می‌کنند، روشن نیست.

نقشه راه و سند راهبردی احیا و تعادل‌بخشی آب‌های زیرزمینی توسط مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران تدوین شد. این در حالی است که به گفته بنفشه زهرایی دبیر کمیته ملی سازگاری با کم‌آبی مصرف آب در ایران ۲۰.۵ میلیارد متر مکعب بیشتر از چیزی است که وزارت نیرو اعلام می‌کند.
بر اساس گزارشی که اتاق ایران منتشر کرده بنفشه زهرایی تاکید کرده در مجموع ۱۱۴ میلیارد متر مکعب کسری تجمعی آب داریم و این ۱.۵ برابر آب تجدیدپذیر سالانه کشور است.
سند راهبردی احیا و تعادل‌بخشی آب‌های زیرزمینی در حالی تدوین شده است که به گفته زهرایی ، چنین وضعیتی سبب می‌شود تا سال ۱۴۳۵ دست‌کم ۱۱۶ آبخوان کشور از دست برود و ۱۸ میلیون نفر از آن متاثر شوند.
بر اساس این گزارش برداشت بی‌رویه و بیش از ظرفیت دینامیکی منابع آب زیرزمینی در چهار دهه گذشته منجر به تحمیل فشار بر منابع بین‌نسلی، تخلیه منابع استراتژیک و کسری تجمعی مخزن بیش از 130 میلیارد متر مکعبی در منابع آب زیرزمینی، ممنوعه و بحرانی شدن 410 دشت از 609 دشت کشور، بروز پدیده شوم و نگران‌‌کننده فرونشست زمین و تهدید پایداری سرزمین شده است.
حال بر اساس این وضعیت مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران و وزارت نیرو تفاهم‌نامه‌ مشترکی را برای ارائه راهکار و سازوکارهایی که بتواند در اجرای برنامه‌های عملیاتی طرح احیا و تعادل‌بخشی آب زیرزمینی مؤثر و مفید باشد، منعقد کردند.
در قالب این تفاهم‌نامه، این مرکز، مطالعاتی را به منظور آسیب‌شناسی طرح و احیا و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی در سطح ملی و تدوین نقشه راه و سند راهبردی احیا و تعادل‌بخشی آب‌های زیرزمینی در دستور کار قرار داد.
در گام نخست، مطالعات آسیب‌شناسی طرح احیا و تعادل‌بخشی با رویکرد مشارکتی و دریافت نظرات ذی‌نفعان و خبرگان امر انجام شد که خروجی آن منجر به شناسایی 4 عامل (علت) و 22 مسئله (معلول) به‌عنوان مهم‌ترین عوامل و مسائل مؤثر بر عدم تحقق اهداف طرح احیا و تعادل‌بخشی و از دیدگاه کلان‌تر، وضعیت نامطلوب منابع آب زیرزمینی در شرایط کنونی، شده است.
برای نقشه راه مورد نظر اتاق ایران ۴ عامل اصلی عدم تحقق اهداف طرح احیا و تعادل‌بخشی به ترتیب اولویت عبارتند از:

برداشت بی‌رویه و بیش از ظرفیت دینامیکی منابع آب زیرزمینی در چهار دهه گذشته منجر به تخلیه منابع استراتژیک و کسری تجمعی مخزن بیش از 130 میلیارد متر مکعبی در منابع آب زیرزمینی، ممنوعه و بحرانی شدن 410 دشت از 609 دشت کشور شده است

ظرفیت‌های ناکافی قانونی و عدم استفاده موثر از احکام برنامه‌های توسعه و اسناد بالادستی در سازمان‌دهی و فعال‌سازی مشارکت جامعه بهره‌بردار، ناکارآمدی و وجود تعارض منافع در مدیریت آب‌های زیرزمینی‌، وجود تعارض در سیاست‌ها، اسناد بالادستی و منافع بین‌بخشی برای حصول همگرایی در برنامه‌ریزی، اقدام و عمل و فقدان جامع‌نگری در برنامه‌ریزی، اجرا و پایش طرح.
گزارش اتاق ایران از این تفاهم‌نامه حکایت از آن دارد که مرحله بعد مطالعات، برگزاری جلسات هم‌اندیشی و کارگاه‌های برنامه‌ریزی ارزش، تبیین نظریه منتخب و تدقیق پروژه‌های طرح احیا و تعادل‌بخشی بود که منجر به ارائه نقشه راه احیا و تعادل‌بخشی در دو سناریو شد.
در سناریوی اول فعالیت‌هایی مدنظر قرار گرفته است که بتوان از طریق آنها تغییرات مثبتی در برنامه‌های فعلی طرح احیا و تعادل‌بخشی ایجاد کرده و کارایی این طرح را با انجام اصلاحاتی، ارتقا بخشید. هرچند این تغییرات منجر به حل مسائل بنیادین طرح نخواهد شد، ولی می‌تواند نقش مثبتی در اصلاح مسیر طرح داشته باشد.
در سناریوی دوم، اقدامات اساسی‌تری که تحقق آن می‌تواند زمان‌بر و پیچیده‌تر از فعالیت‌های سناریوی اول باشد اما به همان نسبت، از اثربخشی بالاتری نیز برخوردار است، در سه گام زمانی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت ارائه شده است.
بر همین اساس نتایج نهایی مطالعات و نقشه راه پیشنهادی در اختیار وزارت‌خانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی، کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه کشور قرار گرفت. اکنون باید دید سیاست‌گذار به نسخه بخش خصوصی برای تعادل‌بخشی آبخوان‌ها اعتنا می‌کند و در صورت توجه به آن آیا در عمل سناریوی مشترک ملی برای عبور از وضعیت کنونی تدوین و اجرا می‌شود؟ شکست برنامه‌های قبلی در این زمینه موجب شده تا نسخه‌پیچی‌های جدید در بخش آب دشوار باشد اما از سوی دیگر وضعیت سفره‌های آب زیرزمینی هم‌ چنان وخیم است که راهی برای به تعویق انداختن برنامه‌های اصولی باقی نمانده است.