خاطرات و فعالیت های محمد صنعتی با نظری به تحولات و رخدادهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ورزشی کرمان در هفت دهه اخیر
تاسیس انجمن مدیریت ایرانی در کرمان
بخش هفتاد و سه

در ادامه خاطرات و فعالیت‌های آقای محمد صنعتی در این شماره به تأسیس انجمن مدیریت ایران شعبه کرمان آن  خواهیم پرداخت.

3ـ انجمن مدیریت ایران، شعبه کرمان
«پیشینه‌ی تشکیل این انجمن به دهه‌ی چهل بر می‌گردد، چرا که پس از سکوت و اختناقی که از کودتای 28 مرداد 1332 در ایران حاکم شده بود، اندکی فضای سیاسی نسبت به قبل تغییر نمود. علت باز شدن فضای سیاسی کشور در این سال‌ها به دلایل متعددی بر می‌گردد که مهم‌ترین آن‌ها به وابستگی رژیم به آمریکا بود. تاثیر خرج‌های هنگفت نظامی به همراه برداشت بد محصول در سال‌های 1338 تا 1339، رژیم را به دریافت کمک مالی بیشتر از آمریکا وادار نموده بود و از طرفی دولت کندی هم پرداخت این کمک‌ها را به روی کار آمدن لیبرال‌ها و انجام اصلاحاتی در ایران مشروط کرده بود.
ابطال انتخابات دوره بیستم مجلس، عزل «اقبال» از نخست‌وزیری و روی کار آمدن دولت «شریف امامی» در همین راستا بود. اما اعتصاب معلمان و کشته شدن دکتر خانعلی موجب سقوط کابینه شریف امامی گردید (1) و شاه با بی میلی مجبور به انتخاب دکتر امینی به نخست‌وزیری گردید.
از زمان نخست‌وزیری دکتر امینی و به ویژه در زمان تصدی حسن‌علی منصور بر اریکه نخست‌وزیری، شاهد تغییرات و روی کار آمدن تکنوکرات‌ها در ایران هستیم، که یکی از نشانه‌های آن، شکل‌گیری انجمن‌های متعدد همچون انجمن مدیریت ایران بود.
هسته اصلی این انجمن توسط افرادی چون: دکتر منوچهر فرهنگ مهر (رییس دانشگاه شیراز)، دکتر طاهر ضیایی (رییس اتاق بازرگانی)، یاسینی (تولید‌کننده شیشه) علی آگاه (مدیرعامل سیمرغ ایران)، حاج محمد تقی برخوردار (مدیرعامل چندین کارخانه تولیدی و سهام‌دار چندین بانک)، رحیم علی خرم، عطاء‌الله خسروانی (وزیر کار)، برادران رضایی، رحیم علی ابتهاج، ایروانی، مهدی هرندی و … به همراه هویدا، تشکیل شد و در هر استان نیز شعباتی از آن تأسیس و شروع به فعالیت نمود.
این انجمن هر ماه تشکیل جلسه می‌داد و در هر سال نیز همایشی داشت و در حدود 200 نفر از مدیران و متخصصان شرکت می‌نمودند و به تعبیری سیاست‌های اقتصادی سال آینده را مورد بررسی قرار می‌دادند.
در کرمان نیز انجمن مدیریت ایران پس از تشکیل، با انتخاب افرادی چون: دهقان حایری‌زاده (مدیرکل اداره کار)، اعتصامی (مدیرکل بعدی اداره کار)، علی ارجمند، حسین هنری، محمدعلی یاسایی (تولید کنندگان و تاجران فرش)، عزت الله سالار کلانتری (از خوانین)، مهندس افخم ابراهیمی (مدیرکل صنایع و معادن کرمان)، علوی (شهردار وقت)، کاظم معین (رییس بانک کشاورزی کرمان)، بنده (به عنوان عضو هیئت مدیره و دبیر) و … شروع به فعالیت نمود» (2).

پی نوشت:
(1) ـ جریان از این قرار بود که در 12 اردیبهشت 1340 معلمان به دلیل کمی حقوق و شرایط بد اقتصادی به رهبری محمد درخشش در میدان بهارستان اجتماع کرده و دست به اعتصاب زدند، که در نتیجه بین معلمان و نیروهای نظامی درگیری شد و بر اثر تیراندازی مأمورین، دکتر ابوالحسن خانعلی (معلم دبیرستان جامی) کشته شد. این جریان باعث استیضاح شریف امامی رییس دولت وقت در مجلس شد و در پی آن، وی استعفا داد و روز بعد علی امینی مأمور تشکبل کابینه گردید. در همین رابطه در بین مردم ایران این جمله شایع گردیده بود: خانعلی کشته شد، دکتر علی خان نخست وزیر شد. به هر تقدیر این جریان باعث شد تا در دو نوبت حقوق معلمان، به دو برابر افزایش یابد و محمد درخشش نیز به عنوان وزیر فرهنگ منصوب گردید (محمد صنعتی).
(2) ـ برگرفته از متن مصاحبه با محمد صنعتی، آذر 1392.
(3) ـ روزنامه اندیشه، سه شنبه 28 تیر 1356، شماره 2778.