معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست در گفت‌وگو با «پیام ما»:خرد جمعی یوز را نجات می‌دهداز آنجا که تصمیم‌گیری درباره یوز در شرایطی گرفته می‌شود که داده‌های کافی نداریم و یا بهتر است بگوییم داده‌ها به دلیل تعدادکم،کامل نیست نمی‌توانیم بگوییم تصمیم ماکاملادرست است بنابراین چاره‌ای نداریم جز آنکه به خرد جمعی رجوع کنیم تا با کمترین خطاهمراه باشد

گونه‌ای در ایران نداریم که مانند یوز چنین حساسیت رسانه‌ای به همراه داشته باشد، از همین رو مدیرانی که حاضر به پاسخگویی به رسانه‌ها باشند خود را در معرض انتقادات بعدی قرار می دهند که پس از هر مصاحبه‌ای به همراه خواهد آمد. حسن اکبری معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط‌ زیست از ابتدای قرار گرفتن در این پست، همواره در مقابل رسانه‌ها به پرسش ها درباره این گونه پاسخ گفته است. در آستانه روز ملی یوز از او درباره برآیند جلسات مرتبط با یوز که این روزها در معاونت محیط طبیعی در حال انجام است پرسیدیم.

تجربه برگزاری جلسه‌های مختلف درباره یوز نشان داده سازمان محیط زیست تصمیمات خود را بر اساس دیدگاه مدیرانش فارغ از خروجی‌ جلسه‌ها می‌‌گیرد. اگر بخواهیم به یکی از این موارد اشاره کنیم انتقال یوزها به توران بود که شرکت‌کنندگان در این جلسه‌ها را هم به واکنش واداشت (زیرا به نظر می‌رسید در یک مورد توافق حداکثری حاصل شده است که در همین مورد هم سازمان در اجرا رویه دیگری پیش گرفت)،‌ فارغ از درستی یا نادرستی این تصمیم‌، به نظر شما کارکرد این جلسه‌ها چیست؟ آیا خروجی‌های آن قرار است به منزله برنامه‌های سازمان برای حفاظت از یوز باشند؟

به نظر من ما باید خودمان بخشی از این مسائل را مدیریت کنیم و به عنوان مدیر جمهوری اسلامی‌که به رعایت مسائل امنیتی تعهد دارد با رعایت حساسیت ها کارها را دنبال کرده و هر مسأله جزئی را به دستگاه امنیتی نکشانیم مگر در مواردی که تکلیف شده هماهنگی‌هایی باید انجام گیرد

گرچه بخشی از این گزاره درست است، ولی قابل تایید کامل نیست. در زمان مدیریت مهندس ظهرابی جلساتی برگزار شد و بحث‌هایی بین کارشناسان گرفت. بر مبنای همین جلسات قرار بود یوزها به توران منتقل نشوند و گزینه‌های دیگری مدنظر بودند. گزینه انتقال در زمان مدیریت بعدی یعنی مرحوم کیومرث کلانتری اتفاق افتاد. ایشان چون جلسات را کمتر برگزار کرده بودند تصمیمی‌که در جلسات دوره پیشین معاونت گرفته شده بود را اجرا نکردند. در واقع تغییراتی که در سازمان اتفاق می‌افتد باعث می‌شود برنامه‌های قبلی ادامه پیدا نکرده و بحث‌های کارشناسی که قبلا روی آنها توافق شده اجرایی نشود. با این حال بحث‌های کارشناسی که در زمان یک معاون مطرح می‌شود در زمان مدیریت آن معاون لااقل مورد توجه قرار می‌گیرد. در نظر داشته باشید بخشی از پویایی جمعیت که ما در زیستگاه‌های شمالی می‌بینیم حاصل فعالیت‌های حفاظتی است که خروجی همین جلسات کارشناسی هستند. نمونه آن را در حساسیت و اقداماتی که منجر به شروع اقدامات ایمن‌سازی جاده شده است، شاهدیم. پایش‌ها، برنامه‌های آموزشی و اقداماتی که برای تقویت حفاظت انجام شده و آزادسازی حقوق عرفی از دیگر موارد توافقی در همین جلسات هستند که نباید آنها را نادیده گرفت. هر چند نمی‌توان منکر شد با تغییرات مدیریتی توجه به این خروجی‌ها در حاشیه قرار می‌گیرند.
شما عنوان کرده‌اید پیشنهادهای کارشناسان در همین جلسات در تضاد کامل با هم باشند‌، بنابراین زمانی که هر کدام از کارشناسان بر دیدگاه خود پافشاری می‌کنند،‌ چطور می‌توان از چنین جلساتی خروجی گرفت به طوری که منجر به انتقاد گروه دیگر نشود؟
روال این جلسات به شکلی نیست که هر آنچه تحت عنوان نظرات کارشناسی مطرح می‌‌شود را بتوانیم اجرا کنیم زیرا در مواردی در تضاد کامل با هم هستند. ما در این جلسات صحبت‌ها را می‌شنویم و برآیند آنها را اجرا می‌‌کنیم. در مواردی شاهدیم که روی موضوعاتی توافق وجود دارد ولی گاهی هم نظرات در مقابل هم قرار می‌گیرند. در این شرایط دیدگاه‌هایی که فراوانی بیشتری دارند و در ضمن مورد توافق کارشناسان سازمان هستند و همکاران اجرایی هم بر اساس تجارب خود آنها را تایید می‌کنند ملاک عمل قرار می‌دهیم. از آنجا که تصمیم‌گیری درباره یوز در شرایطی گرفته می‌شود که داده‌های کافی نداریم و یا بهتر است بگوییم داده‌ها به دلیل تعداد کم، کامل نیست نمی‌توانیم بگوییم تصمیم ما کاملا درست است بنابراین چاره‌ای نداریم جز آنکه به خرد جمعی رجوع کنیم تا با کمترین خطا همراه باشد.
از پروژه یوز یک دفتر باقی مانده است،‌ آیا می‌‌توان از توان این دفتر در راستای هماهنگی استفاده کرد؟ یا به واسطه اهمیت این گونه، جدا از دفتر حیات‌وحش و فعالیت‌های روزمره آن پیگیری‌هایی از طریق این دفتر انجام شود؟
در حال حاضر پروژه یوز همان دفتر را هم ندارد. مدتی بود حقوق پرسنل این دفتر پرداخت نمی‌شد، امکان عقد قرارداد با نیروهایش وجود نداشت و کمک‌های بین المللی هم قطع شده بود. کاملا درست است که ما باید به خاطر وضعیت این گونه مسئله یوز را پررنگ‌تر ببینیم هر چند درباره برخی گونه‌ها نظیر هوبره،‌ میش مرغ،‌ گوزن زرد‌، خرس سیاه و پلنگ هم اگر توجه کافی نداشته باشیم در میان مدت وضعیت آنها مشابه یوز خواهد شد. اما از آنجا که مسئله یوز بحرانی‌تر است نیازمند توجه ویژه‌تر است. در همین راستا با وجود اینکه در گروه پستانداران تنها پنج کارشناس داریم برای یکی از آنها ابلاغ زده‌ایم تا زیر نظر معاونت محیط طبیعی به عنوان رابط و هماهنگ‌کننده، مسائل مرتبط با یوز را دنبال کند. در کنار آن، کمیته‌های چندگانه‌ای برای همین موضوع تشکیل شده است تا با جدیت در این موضوع ورود کنند. به عنوان مثال آنچه پروژه یوز در قالب یک دفتر، درباره دام می‌خواست انجام دهد، دفتر زیستگاه‌ها با توان بیشتری انجام خواهد داد. این دفتر با ارتباط مستمری که با سازمان منابع طبیعی دارد و با بهره‌گیری از کارشناسان خود در حوزه‌های GIS و… به شکل بهتری در این حوزه ورود می‌کند. یا دفاتر آموزش و مشارکت‌های مردمی‌‌سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان بخشی از معاونت آموزش تاکنون ورودی در مساله یوز نداشته‌اند. از این رو ما کمیته‌ای با مسئولیت آنها شکل داده‌ایم تا ورود موثری در این زمینه داشته باشند. در حوزه یگان حفاظت سازمان محیط زیست نیز امکانات، تجهیزات و نیروهای موجود بر اساس وسعت زیستگاه‌ها توزیع می‌شوند اما با این کمیته می‌توان یوز را به شکل ویژه دید تا فارغ از شاخص‌ها و معیارهایی که برای توزیع تجهیزات وجود دارد زیستگاه‌های یوز را در نظر بگیرند و به آنها وزن بیشتری دهند. پیشتر پروژه به این مسائل ورود می‌کرد اما اکنون بخش‌های موثر و تصمیم‌ساز و دارای اعتبار و تجهیزات می‌توانند به مسئله ورود کنند که در بخش پیگیری و اجرا هم دخیل هستند. انتظاری که از این کمیته‌ها وجود دارد فقط کار فنی و ارائه برنامه نیست بلکه با توجه به وضعیت خاص و بحرانی که یوز دارد بایستی مجموعه‌ای از اقدامات اورژانسی و ضرب‌الاجلی انجام دهند. باید به این نکته هم اشاره کنم که دفتر حیات وحش علاوه بر اینکه مسئولیت یکی از این کمیته‌ها را دارد، در جریان کل کارهایی که درباره یوز انجام می‌شود قرار می‌گیرد تا خود را جدا از این مساله نبیند. هدف از این کار این است که اگر در آینده تغییراتی در سازمان انجام شد، مساله یوز روی زمین نماند و چنانچه معاونت بعدی قصد نداشت مساله یوز جداگانه مورد پیگیری قرار گیرد دفتر حیات وحش بی‌خبر از کارهای انجام شده نباشد و بتواند کارهایش را با قوت ادامه دهد.

بخشی از پویایی جمعیت که ما در زیستگاه‌های شمالی می‌بینیم حاصل فعالیت‌های حفاظتی است که خروجی همین جلسات کارشناسی هستند. نمونه آن را در حساسیت و اقداماتی که منجر به شروع اقدامات ایمن‌سازی جاده شده است، شاهدیم. پایش‌ها، برنامه‌های آموزشی و اقداماتی که برای تقویت حفاظت انجام شده و آزادسازی حقوق عرفی از دیگر موارد توافقی در همین جلسات هستند که نباید آنها را نادیده گرفت

شما عنوان کردید به واسطه برخی مسائل در موضوع پایش دچار مشکل هستیم،‌ چطور می‌توان مسائلی امنیتی مرتبط با استفاده از دوربین‌های تله‌ای، ردیاب‌های ماهواره‌ای و .. که در سایر کشورها از آنها استفاده می‌شود و حساسیتی هم ایجاد نمی‌کنند را حل کرد؟
درباره پایش چند نکته وجود دارد. بخشی از مشکلات به حساسیت کارشناسان و مدیران خودمان برمی‌گردد. به نظر من بعضی مسائل با احتیاط و رعایت نکات لازم می‌تواند انجام شود. مدیرانی که در سطح استانی و کشوری انتخاب شده‌اند تایید شده نظام و دارای شخصیت انقلابی هستند و طبیعتا به آنها اعتماد وجود دارد. بنابراین چنانچه آنها مسائل را رعایت کنند در مورد استفاده از برخی تجهیزات پایشی مشکلی پیش نمی‌آید. در همین رابطه مکاتباتی هم قبلا انجام شده، با این حال حساسیت‌ها باعث می‌شوند مرتبا استعلاماتی گرفته شود. طبیعی است وقتی از نهادهای امنیتی استعلام می‌گیریم باید تمام ابعاد مواردی مانند دوربین‌های تله‌ای، برایشان روشن شود. درباره ردیاب ماهواره‌ای چون اطلاعات مختصات را به گیرنده‌های خارج از کشور می‌فرستند حساسیت بیشتری وجود دارد ولی برای آنها هم در حال رایزنی هستیم. به نظر من ما باید خودمان بخشی از این مسائل را مدیریت کنیم و به عنوان مدیر جمهوری اسلامی‌ که به رعایت مسائل امنیتی تعهد دارد با رعایت حساسیت‌ها کارها را دنبال کرده و هر مسأله جزئی را به دستگاه امنیتی نکشانیم مگر در مواردی که تکلیف شده هماهنگی‌هایی باید انجام گیرد. در این باره نیز بایستی هماهنگی‌ها تسریع شود و چنانچه مشکلاتی وجود دارد آن را از طریق رایزنی با مراجع مربوطه حل کنیم.

مطالب مرتبط
تنوع زیستگاه؛ کلید بقای یوز
علی رنجبرانعلی رنجبران گفت‌وگوی «پیام ما» با لیلی خلعتبری، پژوهشگر حیات وحش
یوزپلنگ حیوان دشواری برای حفاظت کردن است، مخصوصا در ایران چون سوالات بی‌پاسخ بسیاری در مورد این حیوان، عادات و الگوهای رفتاری زیرگونه آسیایی آن وجود دارد. از جمله این سوالات بدون پاسخ قطعی، علاقه‌مندی غذایی حیوان و تعداد و نحوه حضور حیوان در زیستگاه‌های شناخته شده است. اخیرا نتایج یک مطالعه در Scientific Reports […]
توله‌یوزها زیر ذره‌بین منتقدان
مهتاب جودکیمهتاب جودکی خوشحالی برای تولد توله یوزهای توران چطور به حاشیه رفت
اولین گام‌های تکثیر در اسارت یوزپلنگ‌ها، با وجود طرح انتقادات بسیار، گام‌هایی لرزان است. در حالی که تولد توله‌یوزهای «ایران» مثل بمبی منفجر شد و همه را شادمان کرد، با مرگ یکی از توله‌ها و تکذیب جنسیت ماده آنها، گویی امیدها در هم شکست. افکار عمومی حالا بیش از موفقیت تولد دو توله یوز نر […]
بروز خطاهای جزیی  در پروژه «یوز»  دور از ذهن نیست
رئیس سازمان محیط زیست در نامه به رییسی:
رییس سازمان حفاظت محیط زیست در نامه‌ای به رییس جمهور درباره نخستین پروژه تکثیر در اسارت یوزپلنگ آسیایی، روند نگهداری از توله یوز و برنامه‌های این سازمان برای حفظ ژنوم این گونه ارزشمند توضیحاتی ارایه کرد. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست، در نامه علی سلاجقه به ابراهیم رئیسی با اشاره به […]
یادداشت
یوز و شاتر دوربین در نای‌بندان
بعدازظهرِ یک روز کاری نقطه‌برداری با GPS را در محدوده امن پناهگاه حیات‌وحش نای‌بندان با همکار عزیز اعزامی از یزد آقای مهندس حیدری و پسرم صابر نجفی انجام دادیم. عصر تاریخ 14 بهمن ماه 1380 بعد از استراحت یک ساعته در پاسگاه محیط‌بانی علی‌آباد با وانتی از علوفه با همراهی یادشدگان فوق و محیط‌بان عباس […]
دیگر مطالب شماره 2374
گفت‌وگوی «پیام ما» با لیلی خلعتبری، پژوهشگر حیات وحشتنوع زیستگاه؛ کلید بقای یوزتاکید به افزایش آهو و جبیر عنوان طعمه یوز به این معنی نیست که یوز چیز دیگری نمی‌خورد و یا فقط در زیستگاه دشتی زندگی می‌کند، اما زیستگاه دشتی هم برای یوز بسیار مهم است
رهبر انقلاب در دیدار رئیس و اعضای دولت سیزدهمامنیت غذایی مسئله‌ای درجه یک استرهبری با تاکید بر لزوم مقابله با عوامل تضعیف تولید: افزایش سرمایه‌گذاری و کاهش فاصله طبقاتی مورد توجه قرار گیرد
بعضی معتقدند دلایل برگزیدن قزوین به عنوان دومین تختگاه صفویان هنوز به‌درستی بررسی نشده استروز قزوین از دریچه تاریخهر بار که شاه تهماسب، قشلاق را در قزوین به سر می‌­برد، خبری از فتح و پیروزی به او می‌­رسید قزوین کانال مناسبی برای برقراری ارتباط تجاری با روس‌­ها و اروپایی‌­ها بود و این خود دلیلی بر وجود کاروان­سراها و قیصریه­‌های متعدد در این شهر است
مقتدی صدر خواستار عقب‌نشینی هوادارانش از منطقه سبز بغداد شدده‌ها کشته و صدها زخمی در فاصله یک استعفا و عذرخواهی
چرا کاهش تعداد دستفروشان برای مدیریت شهری خوشحال کننده استریشه‌های تضاد مدیریت شهری با دستفروشانمریم ایثاری، پژوهشگر جامعه‌شناسی شهری: عموما نگاه مدیران شهری به دستفروشی متاسفانه به عنوان یک ناهنجاری و آسیب شهری است که بخشی از ناهنجار دانستن دستفروشی از منظر حکمرانی شهری به ضدیت آن با ایده شهر مدرن بازمی‌گردد

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *