وقوع سیلاب‌های اخیر، در سطوح گسترده بیش از دوسوم استان‌های کشور، اتفاقات ساده و روزمره‌ای نیستند که بتوان به آسانی از آن‌ها گذشت. بخش عمده‌ای از این سیلاب‌ها در استان‌هایی از کشور به وقوع پیوسته‌اند که جزیی از مناطق خشک و نیمه خشک کشور به حساب می‌آیند. خسارات وارده از این سیلاب‌ها تنها محدود به تخریب خانه‌ها، ویران کردن ساختارهای زیربنایی کشور و از دست رفتن بیش از میلیون‌ها تن خاک گیاهی کشور نیست، بلکه انسان‌های زیادی نیز قربانی این سیل‌های مهیب شده‌اند. حوادثی از این قبیل که هر چند گاهی یک بار با شدتی به مراتب گسترده‌تر از حوادث قبلی رخ می‌دهند، نشان‌دهنده این واقعیت تلخ هستند که تدابیر اتخاذ شده به منظور جلوگیری از رخداد آنها تاکنون بی‌اثر بوده است.

هر سیلابی رخ می‌دهد با حمل انبوهی از خاک، زمینه‌های مساعد دیگری را برای وقوع سیل بعدی مهیا می‌سازد. تا زمانی که علل اصلی یک اتفاق رخ داده شده به درستی تحقیق و شناسایی نشود اتخاذ هرگونه تصمیمی ‌به منظور پیشگیری و احتمالا مبارزه با آن امری توهمی‌ و به دور از واقعیت است. شرط لازم برای وقوع هر سیلابی، نخست بارندگی‌های شدید در زمان‌های کوتاه و یا بلند است. یکی از مهمترین عوامل ریزش باران‌هایی در حجم زیاد و آن هم در فصول گرم از سال افزایش حجم گازهای گلخانه‌ای در هوا است که تغییرات اقلیمی‌را موجب می‌شوند. افزایش حجم این گازهای گلخانه‌ای باعث افزایش درجه حرارت هوا می‌‌شوند. این افزایش درجه حرارت موجبات تبخیر هرچه بیشتر آب از سطوح گسترده دریاها، سدها، تالاب‌ها و… را فراهم می‌کند. افزایش میزان بخار آب و اشباع شدن آن در هوا باعث به وجود آمدن ابرهای پراکنده است که به تدریج و با توجه به علل مختلف، باران‌های تابستانی را موجب می‌‌شوند. تغییرات اقلیمی‌ و وضعیت توپوگرافی کشور‌ها منجمله کوهستانی بودن مناطق مختلف، زمینه‌های مساعدتری را نیز برای وقوع این قبیل بارندگی‌ها اعم از زمستانی و یا تابستانی فراهم می‌سازند. ارتفاعات هیمالیا و سایر مناطق کوهستانی در جهان نقش مهمی ‌را در بارندگی‌های مختلف مخصوصا در بارندگی‌های موسمی‌(مونسون) ایفا می‌کنند.
به منظور ممانعت از افزایش درجه حرارت کره زمین لازم است تدابیری اتخاذ شوند که مانع از تولید گازهای گلخانه‌ای و کم کردن حجم آنها در هوا شوند. یکی از مهم‌ترین این گازهای گلخانه‌ای گاز انیدرید کربنیک (2 CO‌) است. این گاز که بیشتر از همه محصول سوخت و ساز مواد فسیلی است خود یکی از ضروری‌ترین گازها برای رشد و توسعه جنگل‌ها است. یکی از مطمئن‌ترین راه‌های کم کردن میزان این گاز گلخانه‌ای (‌2CO‌) در هوا گسترش سطح جنگل‌های کشور است که متاسفانه در کشور ایران آن طور که لازم است به آن‌ها توجه خاصی نشده است. چنانچه در شرایط توپوگرافی و آب و هوایی کشور تدابیر اتخاذ شده جهت کم کردن عوامل اصلی گرم شدن هوا یعنی کم کردن حجم گاز‌های گلخانه‌ای صورت نگیرند طولی نخواهد کشید که کشور شاهد وقوع بارندگی‌های شدید دیگر و متعاقب آنها جاری شدن سیلاب‌های دیگری در سایر نقاط کشور هم خواهد بود. علاوه بر این یکی از مهمترین علت‌های جاری شدن سیلاب‌ها و از دست رفتن حجم زیادی خاک، تخریب جنگل‌ها و از بین رفتن پوشش گیاهی در سطح گسترده کشور است. مهم‌ترین عامل سیر قهقرایی پوشش گیاهی در کشور را می‌توان در درجه نخست در افزایش بی حد و حصر گیاهخواران بالاخص انواع دام‌ها جستجو کرد. افزایش جمعیت دام خود نشات گرفته از تفکر خودکفایی از طریق توسعه کشاورزی و دامپروری است. به طور کلی سیستم غذایی کشور بر اساس تولید بیشتر گوشت آن هم از طریق توسعه دامپروری سنتی شکل گرفته است. تا زمانی که این تفکر بر سیاست کلی کشور غالب است، حل مشکلات ناشی شده از دست رفتن پوشش گیاهی به آسانی میسر نخواهند شد. دولت با توجه به اتفاقات وحشتناک سیل اخیر از مجلس تقاضای فوری بودجه برای اختصاص دادن به امر توسعه و گسترش آبخیزداری کرده است. گرچه توسعه صحیح فعالیت‌های آبخیزداری اموری ضروری هستند اما نباید فراموش شود اجرای فعالیت‌های آبخیزداری باعث از میان برداشتن عوامل اصلی تغییرات اقلیمی‌ و ممانعت از ریزش باران‌های سیل‌آسا نخواهند شد. به منظور جلوگیری از شدت بیشتر تغییرات اقلیمی ‌و ممانعت از گرم شدن هوا ضرورت احیای جنگل‌ها و مراتع امری اجتناب‌ناپذیر است. هر گونه کم توجهی به این منابع زیربنایی عملا زمینه‌های گسترده‌ای را برای شدت بخشیدن به اتفاقاتی مانند وقوع سیل‌های مهیب، خشکسالی‌های متعدد ،آتش‌سوزی‌های گسترده ، طغیان آفات و امراض و موارد دیگر فراهم می‌کنند. منابع جنگلی و مرتعی کشور علیرغم کلیه نارسایی‌های طبیعی و غیر طبیعی باز هم از پتانسیل بسیار بالایی برخوردار هستند و چنانچه تدابیر لازم در زمینه خروج دام از این عرصه‌ها به عمل آید قادرند با سرمایه‌گذاری‌های ناچیز در مدت زمانی نسبتا کوتاه تاثیرات شگفتی را در کم کردن اثرات نامناسب تغییرات اقلیمی‌به جا بگذارند، حیات از دست رفته خود را مجددا احیا و زمینه‌های توسعه و پایداری منابع طبیعی کشور را فراهم کنند.