محدودیت ساخت‌وساز در جنوب تهران حذف می‌شود. این خبری بود که حمیدرضا صارمی، معاون معماری و شهرسازی شهردار تهران دو روز گذشته در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد. او تاکید کرده است که در مناطق پایین شهر زمانی ساخت‌وساز صرفه اقتصادی دارد که حداقل مجوز 5 طبقه داده شود. تصمیم معاون شهردار در روزهای گذشته واکنش‌های بسیاری از سوی شهرسازان و جامعه‌شناسان به همراه داشته است، منتقدان به تصمیم معاون شهردار از تبعات اجتماعی می‌گویند که ممکن است در آینده به ضرر مستاجران تمام شود.

معاون شهردار تهران در این گفت‌وگوی تلویزیونی به بافت فرسوده در جنوب پایتخت اشاره کرد: در بافت فرسوده و کوچه‌هایی با عرض 6 یا 8 متر اجازه ساخت بیش از 3 طبقه وجود ندارد و این امر هم صرفه اقتصادی ندارد. صارمی با مقایسه ساخت‌وساز در منطقه یک پایتخت با مناطق جنوبی گفته است: در منطقه یک در کوچه ده متری مجوز ساخت 10 یا 15 طبقه را داده‌ایم درحالی که در منطقه پایین شهر این انعطاف در ضوابط وجود ندارد. به گفته او زمانی ساخت‌وساز در مناطق جنوب پایتخت صرفه اقتصادی دارد که حداقل مجوز 5 طبقه داده شود. معاون شهردار تهران ضوابط را به ضرر پایین شهر می‌داند: رئیس جمهور و شهردار تهران اعلام کرده‌‌اند که باید رویکرد خود را به سمت مناطق پایین شهر ببریم و این به معنای اعمال تسهیلات تشویقی در مناطق جنوبی شهر است. به گفته او با بازنگری در آیین‌نامه‌ها باید محدودیت‌های تعداد طبقات برای ساخت‌وساز در مناطق جنوبی تهران را حذف کرد.
تصمیمی که معاون شهردار از آن صحبت می‌کند، پیشتر از سوی شورای پنجمی‌ها مطرح شده بود. محمد سالاری، رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر پنجم در تذکری به شورای عالی معماری و شهرسازی کشور از اجرای طرح خط آسمانی گفته بود که موجب تحقق عدالت اجتماعی در مناطق کم برخوردار می‌شود. موضوعی که به گمان او می‌توانست عدم النفع چندین هزار پارسل و ملک در راستای اجرای عدالت اجتماعی را برآورده و جبران کند.
با این حال رویکرد معاون شهردار تهران از دو روز گذشته، با انتقاد فعالان و جامعه‌شناسان مواجه شده است. گروهی ضمن واقع‌بینانه دانستن دغدغه معاون شهردار و نداشتن صرفه اقتصادی، تحقق این رویکرد را ملزم به رعایت چند شرط دانستند. گروه دیگری آن را شوک بزرگی به محلات جنوبی تهران دانستند و هجوم سرمایه و بی‌جا شدن مستاجران را از تبعات آن دانستند.
مرگ فضای عمومی در معابر باریک شهر
اما محدودیت‌های ارتفاع جز در چند بخش منطقه 11 شهرداری تهران، منطقه 12 و بخش‌هایی از منطقه یک که دارای بافت فرهنگی و میراثی باشند، به عرض معابر و حد نصاب قطعه وابسته است، رضا ناصری معمار و استاد دانشگاه معتقد است که جنوب تهران که دارای معابر کم عرض است، این محدودیت وجود داشته است. او به روزنامه پیام ما درباره تبعات لغو محدودیت‌ ساخت‌وساز در معابر کم عرض می‌گوید: «وقتی ارتفاع از یک حدی بیشتر می‌شود، معبر کشش ندارد و اولین مساله آن آمد و شد ساکنان است، آن هم در شهری که اساسا خودرو محور است. در این شرایط اختلالی جدی ایجاد می‌شود.» او معتقد است که تبعات اجتماعی این تصمیم احتمالی به راحتی قابل سنجش نیست. او معتقد است: «شهر خوب، شهری آمیخته است. شهری که در هر ناحیه از آن بیشینه پیچیدگی و آمیختگی را داشته باشد، یعنی اختلاط کاربری و فعالیت‌ها و اختلاط ساختمان کهنه و نو را داشته باشیم. چون فعالیت‌ها و اقشار مختلف می‌توانند در ساختمان‌ها کهنه و نو فعالیت کنند.» اما به گمان این معمار، اگر این تصمیم احتمالی معاون شهردار تهران منجر به افزایش بیش از حد نرخ نوسازی در منطقه شود می‌تواند، مخرب باشد زیرا در منطقه نوسازی فراگیر اتفاق می‌افتد و بافت جمعیتی تغییر می‌کند: «اگر نرخ نوسازی در منطقه‌ای پایین است یعنی تمام منطقه را ساختمان‌های 30 تا 40 ساله گرفته‌اند، باید نرخ نوسازی بالا برود زیرا منطقه به ساختمان جدید هم احتیاج دارد اما به طور کلی اگر تراکم سکونت در مراکز بالا برود باید مولفه‌های دیگری هم در کنار آن رعایت شود. به گفته او اگر تراکم در منطقه‌ای بالا می‌رود باید فضای عمومی مورد نیاز برای تراکم هم بالا برود تا شاهد مرگ فضای عمومی و فضای خدماتی در شهر نباشیم: «حتی کیفیت حمل و نقل در شهر را به حدی بالا ببریم که نیاز به استفاده از خودرو در معابر نداشته باشیم،‌ آنگاه معابر باریک هم می‌توانند کشش جمعیتی بالا داشته باشند.»
تصمیم معاون شهردار نگاه شخصی اوست
این صحبت‌ها در حالی مطرح می‌شود که جعفر بندی شربیانی،‌ عضو هیات رییسه شورای شهر تهران،‌ گفته‌های معاون شهردار را نظر شخصی او تلقی می‌کند. او به روزنامه پیام ما می‌گوید که تصمیمات در شورای شهر تهران و کمیسیون‌ها اتخاذ می‌شود و در نهایت اگر صحن با آن‌ها موافق باشد لازم‌الاجرا هستند: «به نظر می‌رسد که معاونت محترم شهرداری تهران در برنامه تلویزیونی نظر شخصی‌شان را گفتند و به مصداقی اشاره کردند،‌ نه اینکه بخواهند درباره قانونی صحبت کنند.» او با اشاره به اقدامات مدیریت شهری در حوزه شهرسازی در ماه‌های اخیر می‌گوید: «نگاه شورای ششم در حوزه معماری و شهرسازی نگاهیست مبتنی بر حل و فصل مشکلات مسکن در شهر تهران و تسهیل و تسریع موضوع ساخت‌وساز در شهر تهران که در این 3 ماه گذشته هم کمیسیون معماری و شهرسازی با همکاری شهرداری تهران تصمیمات خوبی اتخاذ کردند.» او که در صحبت‌هایش به اثرات منفی این نوع اظهار نظرات در جامعه اشاره می‌کند، می‌گوید: «به تبع باید در این موضوعات اثرات روانی اظهار نظرات را هم لحاظ کنیم.»