ضرورت حمایت و پشتیبانی همه‌جانبه از مراتع کشور

رئیس سازمان جنگل‌ها: مرتع موتور محرکه منابع طبیعی و نیازمند حمایت و پشتیبانی همه‌جانبه است

اخیراً رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور با بیان اینکه ۸۴ میلیون هکتار از مساحت کشور را مراتع ‏تشکیل می‌دهند، آن را نیازمند حمایت و پشتیبانی همه‌جانبه دانسته و گفته است: مرتع موتور محرکه ‏منابع طبیعی است و اگر پوشش گیاهی مراتع بالادست حفظ و تقویت شود هم فرسایش خاک کاهش می‌‏یابد و هم عمر مفید سازه‌های آبخیزداری افزایش خواهد یافت. ‏به گفته خلیل آقایی شاید در مقاطعی افتخار این بود که بخش اعظمی از مراتع کشور به واحدهای تولیدی، صنعتی و ‏کشاورزی واگذار شود و سپس آنچه حاصل می‌شد اراضی لم یزرع بود، این یک ظلم مضاعف و قدیمی است ‏که به مراتع تحمیل شد.‏ به گزارش سازمان جنگل‌ها مراتع و آبخیزداری کشور، این مقام مسوول در بیست و چهارمین ‏جلسه ستاد هماهنگی طرح‌های آبخیزداری و آبخوانداری با بیان اینکه  نقاط قوت زیادی در مراتع کشور نهفته است و در این حوزه اختیارات و امکانات زیادی ‏وجود دارد، گفته است: برای برون رفت از وضعیت موجود باید در تفکر و نگرش ایجاد شده تغییر حاصل ‏شود.‏ آقایی با اشاره به اینکه اگر روزی فکر کنیم مراتع متعلق به ما است و ما مالک مراتع ‏کشور هستیم، دچار اشتباه بزرگی شده‌ایم، تصریح می‌کند: مرتع صرفاً مال دامدار است، نه کسی که یک زمانی ‏دامی داشته و الان آن را فروخته و عده‌ای به عنوان وارث که در شهر زندگی می‌کنند و هیچ دامی ندارند ‏ادعای مالکیت در مراتع کنند.‏ رئیس سازمان جنگل‌ها همچنین در ادامه به مدیران منابع طبیعی کشور تاکید می‌کند، ضمن حمایت و ‏پشتیبانی از مراتع، حرمت مرتعدار و دامداران حفظ شده و نگذارند مرتعدار از مرتع بیرون رفته و بی‌کار شود.‏ به گفته  آقایی اکنون ۲۰ میلیون هکتار از مراتع کشور دارای طرح مرتعداری است و مابقی ‏دارای پروانه چرا است و اگر پروانه چرا خوب اجرا شود قطعا تعادل دام و مرتع به خوبی اتفاق می‌افتد.‏ این مقام مسوول به وجود ۷ میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار مراتع درجه یک در کشور اشاره کرده و می‌گوید: واگذاری مراتع درجه ‏یک به کلی ممنوع است و باید هر سال سطح مراتع درجه یک را افزایش دهیم. ‏رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در ادامه بیان می‌کند: در مراتع، در بیابان و جنگل سالانه اقدامات ‏زیادی انجام می‌دهیم و باید دنبال نتیجه و تغییرات مثبت در این حوزه باشیم و این گونه نباشد تا سال‌های ‏متمادی در زمینه بیابان‌ها، مراتع درجه یک و یا جنگل‌کاری یک آمار تکراری ارائه شود.‏

وی وظیفه اصلی و نهایی سازمان جنگل‌ها را حفظ پوشش گیاهی برشمرد و یادآور می‌شود: هر اقدام بیولوژیکی، ‏سازه‌ای و مکانیکی در عرصه‌های منابع‌ طبیعی انجام می‌شود به خاطر حفظ و توسعه پوشش گیاهی در کشور ‏است.‏ این مقام مسوول با بیان اینکه عملکردها و میزان پیشرفت فیزیکی طرح‌های منابع‌ طبیعی باید ‏مستند سازی و دارای آلبوم باشد، از مدیران خواست اقدامات و عملکرد موفق منابع طبیعی را به افکار عمومی ‏اطلاع‌رسانی کنند تا همگان از این اقدامات با خبر شوند.‏

چرای بی‌رویه علت فقر مراتع کشور

اردیبهشت‌ماه سال جاری بود که رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری با اشاره به اهمیت اقتصادی مراتع، اعلام کرد: «چرای بی رویه سبب فقر و تخریب بخش عمده مراتع کشور شده است». به گزارش ایرنا، خلیل آقایی درهفتمین همایش ملی مرتع و مرتعداری ایران در کرج گفته بود برای احیای مراتع باید فعالیت های آموزشی در مناطق عشایری و دام خیز کشور بیشتر شود ضمن آنکه مدیریت مراتع را به بهره برداران و مردم بسپاریم. این مقام مسوول تعداد واحدهای دامی کشور را 2 برابر ظرفیت مراتع اعلام کرد و افزود: اکنون80 میلیون واحد دامی در کشور داریم که مراتع جوابگوی نیمی از این جمعیت دامی است. آقایی در ادامه عنوان می‌کند: قراردادن منابع طبیعی دراختیار دولت هرچند اقدام خوبی بود اما از میزان مشارکت مردم کاسته است. به گفته رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور قانون اساسی مرتع را جزء ثروت های عمومی تعریف کرده و ثروت عمومی برای مردم است. آقایی، حفظ خاک را با استفاده از پوشش گیاهی مهم ترین گام برای مبارزه با تغییرات اقلیمی دانسته و می‌افزاید: میزان تبخیر آب در کشور بالا است که دراین زمینه باید اقدامات پیشگیرانه انجام داد. به گفته رئیس سازمان جنگل، مراتع و آبخیزداری کشور بیش از900هزار خانواردامدار داریم که 500هزار نفر به عضویت انجمن صنفی دامداران درآمده اند. این مقام مسوول در ادامه می‌افزاید: به دلایل غیرقابل قبول عملیات اجرایی درحوزه مرتع کشور کاهش داشته و ایستگاه های تولید بذر مرتع تعطیل شده است که تغییرات اقلیمی را هم باید به مشکلات اضافه کرد. رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور بیان می‌کند: همه باید دست به دست هم دهیم و برای اصلاح واحیا عرصه های منابع طبیعی از همه امکانات استفاده کنیم. این مقام مسوول، سال 97 را نقطه عطفی برای سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور دانسته و می‌گوید: امسال 200 میلیون دلار اعتبار به سازمان جنگل ها اختصاص داده شده که باید آن را به درستی برای بهبود وضعیت مراتع و آبخیزداری کشور استفاده کرد.

وظیفه ملی حفاظت از عرصه‌های طبیعی

هرساله با آغاز روزهای گرم آخر بهار و تابستان عرصه های طبیعی، مراتع و جنگل‌ها در کشور بنا به دلایل مختلفی دچار آتش سوزی می‌شوند که با توجه به اهمیت این منابع برای کشور ضرورت دارد با اقدامات پیشگیرانه و آگاه سازی مردم از وقوع و گسترش آن جلوگیری کرد. به گفته کارشناسان، بخشی از مراتع و جنگل های کشور که از منابع طبیعی با ارزش ایران و جهان محسوب می شوند، همه ساله بنابر دخالت عواملی نیز جرقه‌های حاصل از افزایش دما و وزش بادهای گرم و عوامل انسانی در شعله های آتش نابود می شوند. امسال نیز شاهد آتش سوزی های گسترده در سطح جنگل ها، مراتع، بیشه زارها و  علفزارها  بوده ایم که  به گفته مسئولان سهم عامل انسانی در وقوع این آتش سوزی های گسترده بیش از 90 درصد بوده است.

بررسی ابعاد مختلف آتش‌سوزی در منابع طبیعی کشور خسارت هایی که برجای می گذارد و ضرورت ارائه راه حل‌هایی برای کاهش خسارت ها در این خصوص به حدی اهمیت دارد که ضروری است نگاهی ملی به این موضوع داشته باشیم. همچنین آگاهی‌رسانی به مردم از طرق مختلف در روزهای تابستان که سفرهای مردم به عرصه‌های طبیعی کشور اوج می‌گیرد ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است که در این امر مهم دستگاه‌ها، نهادهای مختلف و رسانه‌ها وظیفه دارند.