غفلت از میراث فرهنگی در برنامه‌های توسعه‌ای کشور

رییس سازمان میراث فرهنگی:طی سال‌های گذشته به میراث کشور لطمه های زیادی وارد شده است

آسیب‌شناسی‌های به عمل آمده از برنامه‌های توسعه کشور چه قبل از انقلاب و چه پس از آن موید این واقعیت است که در این برنامه‌ها از منابع زیستی و فرهنگی کشور غفلت شده و حتی به این ذخایر لطمات جدی وارد شده است.این  نخستین صحبت مونسان ، رییس سازمان میراث فرهنگی در خصوص نگه داری از  میراث فرهنگی کشور است.او که در دومین همایش ملی میراث فرهنگی و توسعه پایدار  سخن می گفت معتقد است  موضوعی که این همایش بدان اهتمام ورزید، بی‌شک یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه و تجارب برنامه‌ریزی کشور طی دهه‌های گذشته است. بحران در منابع آب کشور، مسائل زیست محیطی، پدیده مهاجرت بی‌رویه و ترک روستاها و شهرهای کوچک، رشد شهرنشینی لجام گسیخته، بی‌توجهی به فرهنگ و میراث فرهنگی و ظرفیت عظیم آن در توسعه پایدار از جمله پیامدهای این بی‌توجهی و غفلت است.

مونسان درباره محورهای همایش و موضوعات پیشنهادی برای همایش‌های بعدی این‌طور عنوان کرد: اگر نگاهی به محورهای همایش بیندازیم؛ برخی از آنها به شایستگی نشان می‌دهد که در چه بخش‌هایی می‌بایست به میراث فرهنگی‌مان توجه می‌کردیم که متاسفانه در برخی از آنها غفلت‌های بزرگ داشته‌ایم. این حوزه‌ها عبارتند از: راه و شهرسازی، آب و محیط زیست و مسائل اقلیمی و آمایش سرزمین که بدان‌ها در دو همایش اول و دوم توجه شده و جای تقدیر و تحسین دارد.

وی افزود: حوزه‌های دیگری نیز می‌تواند در دستور همایش‌های بعدی قرار گیرد که ازجمله می‌توان به انرژی، پوشاک، تغذیه، اقتصاد و مبادلات اقتصادی، دیوانسالاری و نظام اداری، هنرها و صنایع ظریفه، تعلیم و تربیت… اشاره کرد.

معاون رییس‌جمهور همچنین درباره تعریف و ابعاد توسعه پایدار گفت: توسعه پایدار توسعه‌ای است که برخورداری ازمنابع و امکانات رشد را نه تنها برای نسل حاضر بلکه برای آیندگان نیز تضمین کند.به عبارت دیگر اگر منظور از توسعه، گسترش امکانات رشد،‌بهبود دسترسی‌ها، تقویت قابلیت‌ها و امکانات زندگی انسان‌هاست. این امر نه تنها در مورد نسل حاضر بلکه برای نسل‌های آینده نیز باید مدنظر باشد. به علاوه این موضوع توسعه پایدار به معنی عدم تحمیل آسیب‌های زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به نسل فعلی و نسل‌های آینده است.

وی افزود: با اقتباس از مدل‌های نظری، آنچه به عنوان پایداری توسعه مطالبه می‌شود را می‌توان در چهار بعد مقوله‌بندی کرد. که عبارتند از  پایداری زیستی و طبیعی ، پایداری اقتصادی، پایداری اجتماعی و پایداری فرهنگی.

تفکر ما نسبت به توسعه ما را به بحران رساند

یکی دیگر از سخنران این مراسم عباس آخوندی وزیر راه وشهرسازی نیز بود  . او در ابتدای توسعه ضمن اعتقاد به برنامه توسعه‌ای کشور گفت که در توسعه ایران تمام تمرکز ما روی مفهوم زن‌سالاری بود و توسعه موجب چندپارگی و نوعی ناهمبستگی اجتماعی در ایران شد که اکنون با وضعیت نازل اجتماعی روبرو هستیم. در واقع می‌توان گفت با بحرانی روبرو هستیم که ناشی از تفکر ما نسبت به توسعه در ایران است.او با اشاره به آنکه در حوزه‌های فرهنگی نیز صحبت زیاد شده است، گفت: طی سال‌های گذشته میلیاردها بار در خصوص تحولات فرهنگی و حوزه چیستی آن صحبت کرده‌ایم در حوزه چگونگی آن. این در حالی است که سیاستگذاری در حوزه چگونگی است نه چیستی.

وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: وقتی از ایران صحبت می‌کنیم از همگرایی و صلح صحبت به میان می‌آید. اگر به مفهوم هویت، نقش و مسئولیت بازگردیم به مفهوم ایران بازگشته‌ایم. هویت ایران نقش و مسئولیت آن، ایجاد صلح و یکپارچگی و وحدت بین اقوام است. در واقع مفهوم ما ایجاد سرزمینی گسترده‌تر از ایران کنونی است. هویت ایجاب می‌کند که ما در برابر افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان هم نقش مسئولیت داریم. ما به بخش هویتی ایران بی‌توجه هستیم. اگر به تمدن ایرانشهری بازگردیم می‌توانیم به مفهوم صلح برسیم.

آخوندی با اشاره به آنکه دل ایران بغداد است، گفت: نمی‌توانیم نسبت به شبه قاره، میان‌رودان و آسیای میانه بی‌تفاوت باشیم. این در حالی است که می‌گویند ایرانی‌ها نمی‌توانند در منافع مشترک خود با دیگران سهیم شوند و به نوعی تعریف مشترکی در خصوص منافع مشترک با دیگران داشته باشند. این در حالی است که اگر بخواهیم در جهان امروز منفعت ملی ایجاد کنیم باید در سطح منطقه این منفعت ملی را با سایر کشورها به اشتراک بگذاریم. برای تحقق این مهم نیز نیازمند نظام معرفتی هستیم.