ایران در آستانه راه‌اندازی نخستین اپلیکیشن پایش گرد و غبار برخط کانون‌های گرد و غبار جهان قرار دارد؛ اقدامی که به گفته مسئولان سازمان حفاظت محیط‌زیست، می‌تواند فصل تازه‌ای در مدیریت هوشمند این بحران زیست‌محیطی باز کند.

بهزاد رایگانی، دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت مقابله با پدیده گرد و غبار، با اعلام این خبر گفت: این اپلیکیشن امکان رصد پیوسته و نظام‌مند کانون‌های گرد و غبار را در هر نقطه از جهان فراهم می‌کند و داده‌های آن به‌صورت برخط در اختیار مدیران و تصمیم‌گیران قرار می‌گیرد.

پایش مستمر به جای رصدهای مقطعی

به گفته رایگانی، کانون‌های گرد و غبار تاکنون به‌صورت دوره‌ای و با فاصله زمانی چندساله پایش می‌شدند، اما با راه‌اندازی این اپلیکیشن، امکان بررسی مستمر تغییرات فصلی و ماهانه این کانون‌ها فراهم خواهد شد. این تحول، گامی مهم در ارتقای کیفیت پیش‌بینی، آمادگی و کاهش خسارات ناشی از طوفان‌های ماسه و گرد و غبار به شمار می‌رود.

راه‌اندازی سامانه تصمیم‌یار در خوزستان

دبیر ستاد ملی مقابله با گرد و غبار همچنین از راه‌اندازی نخستین سامانه پشتیبان تصمیم‌گیری مدیریت گرد و غبار در استان خوزستان طی کمتر از یک ماه آینده خبر داد. این سامانه با ارائه پیش‌آگاهی، تحلیل وضعیت و پشتیبانی اطلاعاتی، دستگاه‌های اجرایی را در اقدامات پیش از وقوع، حین وقوع و پس از وقوع گرد و غبار یاری می‌کند.

برنامه جامع مقابله با گرد و غبار

رایگانی با اشاره به تصویب برنامه جامع مقابله با گرد و غبار بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت گفت: این برنامه بر چهار محور اصلی شامل کنترل و پیشگیری، آمادگی، مقابله و کاهش آسیب، و سازگاری و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی تدوین شده است. به گفته او، این برنامه با یک سند پشتیبان ۱۸۰ صفحه‌ای، مبنای اقدامات اجرایی دستگاه‌های مسئول قرار گرفته است.

دانش بومی و همکاری بین‌المللی

وی همچنین از اجرای پروژه‌های ملی و بین‌المللی در این حوزه خبر داد و افزود: پروژه «مدیریت گرد و غبار با رویکرد حفاظت از تنوع زیستی» با منابع مالی بین‌المللی به‌زودی وارد مرحله اجرا می‌شود. همچنین با حمایت مالی دولت ژاپن، یک پروژه پایلوت در سیستان برای بهره‌گیری از دانش بومی مردم منطقه در هدایت و کنترل ماسه‌های روان در دست اجراست.

تمرکز بر سلامت و تاب‌آوری اجتماعی

رایگانی تاکید کرد یکی از راهبردهای مهم برنامه جامع، افزایش تاب‌آوری بهداشتی و سلامت است تا با ارتقای آمادگی مراکز درمانی، آموزش عمومی و اطلاع‌رسانی هدفمند، آسیب‌پذیری گروه‌های حساس در زمان وقوع گرد و غبار کاهش یابد.