بسیاری از قوانین، چه بخواهیم چه نخواهیم، از همان ابتدا با وضع‌شدنشان شکسته می‌شوند؛ از جمله این قانون نوشته و نانوشته که «ورزش غیرسیاسی است». اصلاً ماهیت ورزش و مسابقات ورزشی از ابتدا سیاسی بوده است و هدف آن این بوده که میدان رقابتی جدیدی ایجاد شود تا به‌جای کشت‌وکشتار انسان‌ها، کشورها در این عرصه بی‌خطر زورآزمایی، اعلام موجودیت و اعلام برتری کنند. لذا اینکه ما با نیت سیاسی وارد عرصه بزرگی همچون جام جهانی فوتبال شویم و در عین حال بخواهیم این میدان را بر روی مخالفان داخلی و خارجی خود ببندیم، خیال باطلی است. اینکه من به این میدان وارد شوم و انتظار رفتاری منصفانه داشته باشم نیز خیالی ساده‌لوحانه است.

مسئولان ورزش کشور بارها بیان کرده‌اند که در روند صدور ویزا و اقامت در کشور آمریکا کارشکنی شده است. سؤال این است که مگر جز این را طلب می‌کردید؟ این ورزش زمانی می‌توانست نقش دیپلماسی و نزدیکی دو کشور ایران و آمریکا را ایفا کند که دو کشور به مرحله ویرانگر نهایی وارد نشده باشند. همان‌طور که شاهد بودیم، در دوره‌های قبل، به‌ویژه در زمان اصلاحات، کشتی و فوتبال به‌ویژه در این زمینه شرایطی را فراهم کردند که بالطبع از آنها استفاده مناسبی نشد. بنابراین در دوران پرحادثه و مخرب اخیر نیز نباید هیچ‌گونه توقعی از بی‌طرفی یکی از برگزارکنندگان جام جهانی داشته باشیم. شاید دلیل این بی‌تدبیری، دست‌کم گرفتن عرصه‌های دیگر دیپلماسی و بهتر بگوییم، قدرت در عرصه بین‌الملل است. دیپلماسی ورزش امروزه کاری می‌کند که شاید هیچ توپ و تانکی نتواند به گرد آن برسد. نمونه واضح و مبرهن آن روسیه است. در حال حاضر این کشور به‌خاطر تجاوز به خاک اوکراین از بسیاری از مسابقات مهم بین‌المللی همچون جام جهانی و المپیک محروم است و حق برافراشتن پرچمش را ندارد. این به معنای از دست دادن سرمایه عظیم اجتماعی و انسانی است که به‌واسطه آن در این کشور ایجاد شده و تا زمانی نامعلوم ادامه خواهد داشت. مطلب اصلی این یادداشت این است که در محاسبات آتی سرنوشت کشور باید آنچه به سر ورزش کشور می‌آید نیز محاسبه شود. قدرت تنها در موشک و بمب اتم خلاصه نمی‌شود. اگر چنین بود، می‌بایست کره شمالی را کشوری مهم و تأثیرگذار در نظر بگیریم. مثال عیان‌تر آن پاکستان و کره جنوبی است؛ اولی اتمی و موشکی و توسعه‌نیافته، دومی فاقد موشک و اتم اما توسعه‌یافته، با ورزشی قدرتمند و مدعی در همه زمینه‌ها.

نتیجه آنکه ورزش برخلاف شعارهای زیبا و گوناگون، قطعاً سیاسی بوده، هست و خواهد بود و ملاحظات کشورها در آن نقشی پررنگ ایفا خواهد کرد. اگر نبود، آن را تحریم نمی‌کردند. اگر نبود، ابزار قدرت‌نمایی بلوک شرق و غرب نمی‌شد. اگر نبود، آمریکای غیرفوتبالی به آن دلبسته نمی‌شد و چینِ بی‌استعداد در این زمینه میلیون‌ها دلار خرج نمی‌کرد و عربستان برایش ابرپروژه‌های بلندمدت تعریف نمی‌کرد و قطر به‌واسطه دریافت میزبانی رشوه نمی‌داد و…
ورزش هم باید ایجاد ارتباط کند، هم کدورت‌ها را کم‌رنگ و هم سرمایه جذب کند. ابعاد اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ورزش روزبه‌روز پررنگ‌تر می‌شود و به نظر، ما از این غافله شدیداً جا مانده‌ایم. اگر می‌خواهیم به‌اصطلاح دشمنان خود را مقهور سازیم، باید ورزشکاران را آماده به میدان بفرستیم، نه اینکه با رسمیت شناختن و نشناختن کشورها، مدال‌ها را دودستی تقدیم رقبا کنیم. میدان ورزش هم همانند سایر میدان‌های قدرت، بی‌رحم است و قوانین خاص خود را طلب می‌کند. نه می‌توانیم از آن بگریزیم و نه می‌توانیم بدون تدبیر وارد آن شویم. یا باید راه کره شمالیِ منزوی و مضحکه را در پیش گیریم یا باید همچون قطر، هوشمندانه اسب خود را زین کنیم و در این عرصه بتازیم. باید شرایط برای حضور شجاعانه و هوشمندانه ورزشکاران در میدان‌ها فراهم شود؛ آنها به‌تنهایی می‌توانند انسجام از دست‌رفته ما را نیز دوباره برگردانند. ورزش حداقل باید در داخل فراجناحی نگریسته شود. ورزش امروز در ایران با چالش‌های بسیاری مواجه است. نیاز به بازسازی زیرساخت‌های ویران، مدیریت اصولی و دموکراتیک جدید و احیای دوباره دارد. اینکه ورزش ما با این حجم فشار و نارضایتی و انتقاد می‌تواند بدرخشد، قسمت پر لیوان است، اما این حجم در مقایسه با نیمه خالی لیوان ناچیز است. در نهایت، سیاست باید در کنار ورزش و ورزش کاتالیزور سیاست باشد؛ تقریباً نقشی مشابه آنچه در دوران جنگ سرد ایفا می‌کرد. این عرصه قدرت را باید بسیار جدی گرفت و با نگاهی توسعه‌گرا به استقبالش رفت، چون هم در زمینه ورزش همگانی و هم ورزش قهرمانی نیاز به توجه و نگاهی استراتژیک و درازمدت داریم.