حالا با شروع تعطیلات نوروزی ۱۴۰۵ و در بحبوحه جنگ تحمیلی این شرکت هواپیمایی مجدداً فعالیتش در حریم ثبت جهانی بیابان لوت آغاز کرده است.

درواقع هواپیمایی ماهان بدون توجه به انتقادات مردمی و احتمالاً با چراغ‌سبز وزارت میراث‌فرهنگی در فازهای مختلف و در زمان‌بندی دلخواه به کارش ادامه می‌دهد و خودش در قبال ارائه هیچ توضیحی به افکار عمومی موظف نمی‌داند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان کرمان یعنی «سید موید محسن‌نژاد» پاسخی به درخواست «پیام‌ما» برای گفت‌وگو در این مورد را نداده است.

منتقدان اقدامات ماهان معتقدند این پروژه برای این بیابان جهانی خسارت‌بار است. بااین‌وجود، مسئولان میراث‌فرهنگی استان کرمان و وزارتخانه میراث‌فرهنگی بارها گفته‌اند ضوابط میراث جهانی را رعایت می‌کنند.

به گزارش پیام‌ما جاده‌سازی در بیابان لوت پس از سفر وزیر میراث‌فرهنگی در سال ۱۴۰۳ به «کمپ گردشگری ماهان» در «شهداد» و بازدید از منطقه شروع شد، در واقع این موضوع نگرانی از بی‌توجهی به ضوابط بیابان جهانی را تشدید می‌کند.

«ایزدی» مدیر دفتر حفظ آثار و حرایم ثبتی وزارت میراث‌فرهنگی درباره پروژه‌های عمرانی هلدینگ هواپیمایی ماهان در عرصه ثبت جهانی بیابان لوت در منطقه شهداد و اظهارنظر مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان دراین‌رابطه مبنی‌بر اینکه این اقدامات مبتنی بر ضوابط آثار جهانی است، در تاریخ دی ۱۴۰۳ به پیام‌ما گفته بود: «از آنها خواسته‌ایم بخشی از فعالیت‌های خود را متوقف کنند و اخیراً پیگیری انجام شده است نقشه‌های اجرایی و دیتاهای مربوطه‌شان را برای ما ارسال کنند تا آنها را بررسی کنیم و در صورت امکان، با تطبیق آنها راه‌حلی پیدا کنیم. به‌هیچ‌وجه نمی‌خواهیم مانعی برای توسعه آن منطقه باشیم، اما اگر مانعی در این زمینه وجود داشته باشد، نمی‌توانیم از آن عدول کنیم؛ زیرا آثاری مانند بیابان لوت نشان‌دهنده شأن ایران هستند.»

حالا و طبق گفته یک منبع مطلع و شاهدان عینی در روستاهای تکاب عملیات عمرانی در بیابان لوت شروع شده است. پایگاه خبری «سوتک گلی» از پایگاه‌های خبری منطقه گفت: «احداث جاده از حدود کیلومتر ۴۵ جاده شهداد نهبندان به سمت رود شور در روزهای اخیر از سوی شرکت هواپیمایی ماهان شروع شده است و روزها شاهد رفت‌وآمد نیروهای انسانی این شرکت در منطقه است.»

فعالان گردشگری و محیط‌زیست معتقدند دست‌کاری در طبیعت بیابان لوت منجر به خارج‌شدن آن از فهرست ثبت جهانی و آسیب جدی به صنعت گردشگری منطقه می‌شود.

این گروه از فعالیت‌هایی مانند آفرود بی‌ضابطه نیز ابراز نگرانی کرده‌اند و خواستار ساماندهی جدی گردشگری بیابان لوت از سوی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان شدند.

 اما ماهان در بیابان لوت چه می‌کند؟

پس از ثبت جهانی بیابان لوت، ماهان به‌عنوان معین اقتصادی وارد لوت شد، یک اکوکمپ گردشگری لوکس در منطقه ساخت، اکوکمپی که سوییت‌های لوکس با قیمت‌های بالا دارد. پیش از شرایط جنگی به نظر می‌رسید استقبال از اکوکمپ خوب بوده و همیشه شلوغ است. در واقع هواپیمایی ماهان از معین اقتصادی که معنایش تحول اقتصاد منطقه است به مجری تورهای لوکس تبدیل شد، منتقدان می‌گویند این تغییر رویکرد ماهان، باعث شده فرصت‌های واقعی برای توسعه پایدار اقتصادی در منطقه از دست برود. اما موضوع تنها به مسائل اقتصادی محدود نمی‌شود. پروژه‌های ماهان در این منطقه موجب نگرانی‌های جدی درباره تأثیرات زیست‌محیطی و تخریب‌های جبران‌ناپذیر در عرصه‌های طبیعی شده است.

در واقع هواپیمایی ماهان می‌خواهد آب‌ریزها و رودخانه‌های طبیعی و فصلی منطقه و رود شور را به یک رودخانه مصنوعی هدایت کند و درست در وسط بیابان لوت و در نزدیکی کلوت‌ها و در ۳۰ کیلومتری کویر گندم‌بریان یک مجموعه تفریحی درست کند.

این طرح و جزئیاتش هنوز در رسانه‌ها منتشر نشده است و شفافیتی در این زمینه از سوی هواپیمایی ماهان و بخش دولت در کرمان وجود نداشته است.

سال گذشته جاده خاکی دسترسی در میان کلوت‌ها به طول ۲۰ کیلومتر اجرا شد و برخی سرچشمه‌های رودهای فصلی مسدود شد و اکنون عملیات عمرانی از ۱۰ فروردین در منطقه ادامه دارد.

برخی معتقدند آسیب‌هایی که به عرصه طبیعی وارد شده، قابل‌جبران نیست. زمانی که یک پدیده طبیعی مانند کلوت یا تپه‌های تخم‌مرغی تخریب می‌شود، دیگر قابل‌بازسازی و احیا نیست. بسیاری از پدیده‌های طبیعی منطقه، مانند کلوت‌ها، میلیون‌ها سال تحت‌تأثیر فرسایش‌های بادی، آبی و خورشیدی شکل‌گرفته‌اند و تخریب آنها به معنای ازدست‌دادن میراثی بی‌قیمت است. تصاویر موجود نشان می‌دهد جاده‌سازی ماهان در لوت بخش‌هایی از این «میراث بی‌قیمت» را برای همیشه تخریب کرده است. لوت اثری طبیعی و منحصربه‌فرد است که شاخصه‌های فراوان آن باعث حضورش در فهرست بلندبالای میراث طبیعی جهان در یونسکو شد. اما مهم‌ترین نگرانی اعضای کمیته میراث جهانی یونسکو مدیریت یکپارچه این اثر جهانی است، پایگاه جهانی لوت طی سالیان اخیر بارها با تغییر مدیریت مواجه شده و رویکردهای دوگانه همواره در این مورد وجود داشته است.