ایران در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع آبی تاریخ خود قرار دارد. تغییر اقلیم، کاهش بارندگی، افزایش دمای هوا و افت بی‌سابقه منابع آب تجدیدپذیر، شرایط تأمین آب شرب را به مرحله هشدار رسانده است. منابع آب تجدیدپذیر کشور از حدود ۱۳۲ میلیارد مترمکعب در دهه ۱۳۷۰ به کمتر از ۹۰ میلیارد مترمکعب در سال‌های اخیر کاهش یافته است؛ کاهشی بیش از ۳۰ درصدی که همزمان با افزایش مصرف آب و میانگین دمای کشور (افزایش بیش از ۱.۶ درجه سانتی‌گراد در پنج دهه گذشته) رخ داده است.

آخرین آمارها از وضعیت مخازن سدهای کشور تا تاریخ ۲۱ تیرماه نشان می‌دهد تنها ۴۶ درصد ظرفیت مخازن پر شده و ۱۸ سد مهم کشور کمتر از ۲۰ درصد حجم ذخیره دارند. ورودی آب به مخازن سدها در بازه ابتدای مهرماه تا ۲۱ تیرماه، ۲۲.۴۳ میلیارد مترمکعب بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۳ درصد کاهش یافته است. حجم آب موجود در مخازن نیز با ۲۶ درصد کاهش به ۲۳.۶۷ میلیارد مترمکعب رسیده است.

بارندگی‌ها نیز کاهش چشمگیری داشته است. ارتفاع کل ریزش‌های جوی ایران تا ۲۱ تیرماه ۱۴۶ میلی‌متر گزارش شده که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۳۳.۵ میلی‌متر، ۳۹ درصد و نسبت به سال گذشته (۲۴۴.۵ میلی‌متر)، ۴۰ درصد کاهش یافته است.

تهران، به عنوان پایتخت کشور، نیز با کاهش ورودی آب به سدهای پنج‌گانه و افزایش تقاضا در ماه‌های گرم سال، در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد و جزو ۵۲ شهری است که در وضعیت تنش آبی قرار دارند.
**تیتر:** بحران آب در ایران؛ بیش از ۵۰ شهر در تنش آبی شدید

**روتیتر:** کاهش شدید بارندگی و منابع آب تجدیدپذیر؛ هشدار مسئولان در خصوص ضرورت صرفه‌جویی و مدیریت منابع

**لید:** کاهش بی‌سابقه منابع آب تجدیدپذیر و بارندگی‌های ناچیز، بیش از ۵۰ شهر ایران را در معرض تنش آبی شدید قرار داده است و وضعیت تأمین آب شرب در بسیاری از مناطق، از جمله تهران، بحرانی است.

**بدنه:**

ایران در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع آبی تاریخ خود قرار دارد. تغییر اقلیم، کاهش بارندگی، افزایش دمای هوا و افت بی‌سابقه منابع آب تجدیدپذیر، شرایط تأمین آب شرب را به مرحله هشدار رسانده است. منابع آب تجدیدپذیر کشور از حدود ۱۳۲ میلیارد مترمکعب در دهه ۱۳۷۰ به کمتر از ۹۰ میلیارد مترمکعب در سال‌های اخیر کاهش یافته است؛ کاهشی بیش از ۳۰ درصدی که همزمان با افزایش مصرف آب و میانگین دمای کشور (افزایش بیش از ۱.۶ درجه سانتی‌گراد در پنج دهه گذشته) رخ داده است.

آخرین آمارها از وضعیت مخازن سدهای کشور تا تاریخ ۲۱ تیرماه نشان می‌دهد تنها ۴۶ درصد ظرفیت مخازن پر شده و ۱۸ سد مهم کشور کمتر از ۲۰ درصد حجم ذخیره دارند. ورودی آب به مخازن سدها در بازه ابتدای مهرماه تا ۲۱ تیرماه، ۲۲.۴۳ میلیارد مترمکعب بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۳ درصد کاهش یافته است. حجم آب موجود در مخازن نیز با ۲۶ درصد کاهش به ۲۳.۶۷ میلیارد مترمکعب رسیده است.

بارندگی‌ها نیز کاهش چشمگیری داشته است. ارتفاع کل ریزش‌های جوی ایران تا ۲۱ تیرماه ۱۴۶ میلی‌متر گزارش شده که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۳۳.۵ میلی‌متر، ۳۹ درصد و نسبت به سال گذشته (۲۴۴.۵ میلی‌متر)، ۴۰ درصد کاهش یافته است.

تهران، به عنوان پایتخت کشور، نیز با کاهش ورودی آب به سدهای پنج‌گانه و افزایش تقاضا در ماه‌های گرم سال، در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد و جزو ۵۲ شهری است که در وضعیت تنش آبی قرار دارند.

برای مدیریت شرایط موجود، ۱۹۲ پروژه مدیریت تنش آبی در مناطق شهری و روستایی کشور آغاز شده که بخش مهمی از آن‌ها به بهره‌برداری رسیده‌اند. با این حال، مسئولان هشدار می‌دهند که بدون مشارکت مردم در مدیریت مصرف، حتی این پروژه‌ها نیز نمی‌توانند بحران را مهار کنند.

مطالعات نشان می‌دهد صرفه‌جویی ۱۵ تا ۲۰ درصدی در مصرف آب توسط خانوارها، می‌تواند وضعیت را به حالت پایدار بازگرداند. از این رو، همراهی مردم نه‌تنها یک وظیفه شهروندی، بلکه اقدامی ضروری برای حفظ سلامت، امنیت و آینده کشور است.

گذر از این شرایط تنها با طرح‌های فنی و زیرساختی ممکن نیست و نیازمند رویکردی منسجم در سطح حاکمیت، مدیریت علمی، تقویت حکمرانی آب، بازنگری در الگوی تخصیص منابع و مقابله با هدررفت آب است. برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت برای سازگاری با کم‌آبی، بازچرخانی آب، اصلاح الگوی کشت و سرمایه‌گذاری هدفمند، باید در اولویت سیاست‌گذاری دولت قرار گیرد.

مشارکت مردم در کاهش مصرف، به‌ویژه در تابستان و دوره‌های اوج مصرف، می‌تواند نتایج چشمگیری داشته باشد. برای تحقق این امر، نیازمند آموزش، فرهنگ‌سازی، شفاف‌سازی وضعیت منابع و جلب اعتماد عمومی هستیم. عبور از بحران آب، نیازمند اراده ملی و همکاری نزدیک دولت و جامعه است.

**منبع:** خبرآنلاین، ایسنا

برای مدیریت شرایط موجود، ۱۹۲ پروژه مدیریت تنش آبی در مناطق شهری و روستایی کشور آغاز شده که بخش مهمی از آن‌ها به بهره‌برداری رسیده‌اند. با این حال، مسئولان هشدار می‌دهند که بدون مشارکت مردم در مدیریت مصرف، حتی این پروژه‌ها نیز نمی‌توانند بحران را مهار کنند.

مطالعات نشان می‌دهد صرفه‌جویی ۱۵ تا ۲۰ درصدی در مصرف آب توسط خانوارها، می‌تواند وضعیت را به حالت پایدار بازگرداند. از این رو، همراهی مردم نه‌تنها یک وظیفه شهروندی، بلکه اقدامی ضروری برای حفظ سلامت، امنیت و آینده کشور است.

گذر از این شرایط تنها با طرح‌های فنی و زیرساختی ممکن نیست و نیازمند رویکردی منسجم در سطح حاکمیت، مدیریت علمی، تقویت حکمرانی آب، بازنگری در الگوی تخصیص منابع و مقابله با هدررفت آب است. برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت برای سازگاری با کم‌آبی، بازچرخانی آب، اصلاح الگوی کشت و سرمایه‌گذاری هدفمند، باید در اولویت سیاست‌گذاری دولت قرار گیرد.

مشارکت مردم در کاهش مصرف، به‌ویژه در تابستان و دوره‌های اوج مصرف، می‌تواند نتایج چشمگیری داشته باشد. برای تحقق این امر، نیازمند آموزش، فرهنگ‌سازی، شفاف‌سازی وضعیت منابع و جلب اعتماد عمومی هستیم. عبور از بحران آب، نیازمند اراده ملی و همکاری نزدیک دولت و جامعه است.

**منبع:** خبرآنلاین، ایسنا