رئیس اداره پایش اقلیمی مرکز ملی خشکسالی می‌گوید پیامدهای تغییر اقلیم فقط به افزایش دما محدود نیست؛ به گفته او، تولید هر تن محصول کشاورزی اکنون به حدود ۲۰ درصد آب بیشتری نیاز دارد و این روند همزمان، مدیریت آب و انرژی و حتی بازه‌های گردشگری در مناطق ییلاقی را تحت تأثیر قرار داده است.

علیرضا شریعت، دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران، با رد تصور بهبود شرایط آبی کشور صرفاً بر اساس میانگین بارندگی‌های کشوری، نسبت به تداوم بحران آب در فلات مرکزی هشدار داد. وی تأکید کرد که توزیع نامتوازن بارش‌ها، ۵ سال خشکسالی متوالی و تمرکز ۶۰ درصدی جمعیت در این مناطق، نیازمند تغییرات اساسی در حکمرانی آب، اصلاح شبکه توزیع و بازنگری در آمایش سرزمین است.

روزنامه «پیام ما» در شماره ۳۴۴۸ خود (شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵)، با تمرکز بر چالش‌های زیست‌محیطی، انسانی و زیرساختی، گزارش‌های ویژه‌ای را از بحران نابرابری در حوضه آبریز رود کُر و همچنین پیامدهای دردناک جنگ در مناطق جنوبی کشور منتشر کرده است. این شماره ضمن واکاوی وضعیت بیماران خاص در اهواز، به موضوعات مهمی نظیر میراث فرهنگی و چالش‌های اجتماعی کارگران زن نیز پرداخته است.

خاطره روزهایی که دشت «کُربال» سبز بود و عطر برنج فضای آن را پر می‌کرد، آرام‌آرام از ذهن اهالی محو می‌شود. کُربال در دو دهه اخیر به نمادی از فقر در استان فارس بدل شده است. سال‌به‌سال چراغ خانه‌های بیشتری در این منطقه خاموش می‌شود و ساکنان آن به مرودشت و شیراز مهاجرت می‌کنند. این گزارش میدانی، روایتی از شرایط کُربال و زندگی مردمی است که زیر فشار بی‌آبی خم شده‌اند.

| پیام ما | در صفحه ۲۴۶ گزارش جهانی توسعه پایدار ۲۰۲۶، نام ایران در میانه جدولی آمده است که نه می‌توان آن را شکست کامل خواند و نه موفقیتی روشن. عدد ۶۸.۸ کنار نام «جمهوری اسلامی ایران» قرار گرفته است؛ امتیازی بالاتر از میانگین منطقه، اما نه آن‌قدر بالا که کشور را در مسیر مطمئن تحقق اهداف توسعه پایدار نشان دهد. کمی پایین‌تر، عدد دیگری تصویر را روشن‌تر می‌کند: امتیاز ایران از سال ۲۰۱۵ فقط ۰.۴ واحد درصد افزایش یافته است. یعنی در یک دهه‌ای که جهان قرار بود به سوی اهداف سال ۲۰۳۰ حرکت کند، ایران بیش از آنکه پیشروی چشمگیری داشته باشد، در نقطه‌ای میانه باقی مانده است.

با وجود افزایش ۸۰ درصدی ورودی آب به مخازن سدها و پر شدن ۶۶ درصدی ظرفیت آن‌ها، کارشناسان حوزه آب و محیط‌زیست هشدار می‌دهند که این بهبود وضعیت کاملاً موقتی است و نباید مانع از برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و اصلاحات ساختاری در حوزه مدیریت منابع آب شود.

نام زاینده‌رود سال‌هاست با خشکسالی و کم‌آبی گره خورده است. اما در فاصله‌ای نه‌چندان دور از این رودخانه، کارخانه‌های نساجی همچنان بخشی از نخ، پارچه و محصولات پوشاک کشور را تولید می‌کنند؛ صنعتی که شاید کمتر از کشاورزی با بحران آب شناخته شود، اما وابستگی آن به این منبع حیاتی کمتر نیست. آب در صنعت پوشاک حضوری پنهان اما تعیین‌کننده دارد. از مزارع پنبه و تولید الیاف گرفته تا فرایندهای رنگرزی، چاپ و تکمیل پارچه، تقریباً هیچ حلقه‌ای از زنجیره تولید نساجی بدون آب معنا پیدا نمی‌کند. به همین دلیل، کمبود آب می‌تواند بر هزینه تولید، سرمایه‌گذاری، اشتغال و حتی آینده رقابت‌پذیری این صنعت اثر بگذارد. البته این نگرانی محدود به ایران نیست. در سال‌های اخیر، بحران آب به یکی از موضوعات اصلی در گزارش‌ها و نشست‌های بین‌المللی صنعت مد تبدیل شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که کمبود آب در آینده می‌تواند به‌اندازه انرژی و مواد اولیه، سرنوشت صنعت پوشاک را تحت‌تأثیر قرار دهد.

 مهدی زارع، پژوهشگر و استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی، هشدار می‌دهد که سامانه آبی تهران وارد «شدیدترین فاز خشکسالی هیدرولوژیک» شده است؛ مرحله‌ای که در آن حتی بارندگی‌های نسبتاً مناسب سال آبی ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نیز نتوانسته وضعیت آبخوان‌ها را ترمیم کند.