پروژهایی که بتن و شیشه را با روح ایرانی پیوند زد

حمله به معماری مدرن ایران

جنگ علیه معماری





حمله به معماری مدرن ایران

۲۷ خرداد ۱۴۰۴، ۲۰:۴۱

گفت‌وگو با مهرداد زواره محمدی معمار و پژوهشگر حوزه معماری در مورد اهمیت ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما در معماری مدرن ایران و نگرانی برای بازسازی و برگشت به کاربری این ساختمان مهم.

براساس گفته‌های مهرداد زواره محمدی، اطلاعات متقن و مستندی در مورد ساختمان شیشه‌ای صداوسیما در اینترنت و کتب معماری معاصر وجود ندارد و اطلاعات اندکی که ایشان ارائه می‌کند بر اساس نمایشگاه و سمپوزیوم معماری معاصر در توکیو در سال ۲۰۱۸ که با توجه به مشاهدات ایشون از ساختمان در خلال چند برنامه و مصاحبه‌ی تلویزیونی در این ساختمان تبیین شده است. طبق اظهارات ایشان ساختمان شیشه‌ای در زمین حدود ۱۰ هکتاری با ۴ هزار و ۵۰۰ متر مربع سطح اشغال روی زمین و در ۴ طبقه روی زمین و طبقات زیرزمین (احتمالی) ساخته شده که کل زیربنای این پروژه ۲۵ تا ۳۰ هزار مترمربع به‌صورت ناخالص تخمین زده می‌شود، البته نباید حیاط بسیار جذاب و دیدنی این بنا با طرح آبنمای ویژه و تعبیه‌ی ورودی‌های مختلف در آن‌را نادیده گرفت، این حیاط که در مرکز پروژه قرار گرفته با ایده‌ی حیاط مرکزی سنتی ایرانی و البته با یک بیان طراحی و اجرا شده است.
این معمار می‌گوید: ساختمان شیشه‌ای اسکلت بتنی دارد که یکی از مظاهر معماری مدرن است، در دوران پهلوی دوم که این ساختمان یکی از پروژه‌های شاخص معماری آن دوره است، دانش‌آموختگان زیادی در رشته‌ی معماری از اروپا برگشته بودند و می‌شود گفت حال و هوایی از مدرنیسم ایرانی را داشتند که تلفیقی از سبک‌های غربی و معماری مدرن و موتیف‌هایی از معماری ایرانی و سنتی بود که در پروژه‌های دیگری مانند موزه‌ی‌ هنرهای معاصر، ساختمان تئاتر شهر یا فرهنگسرای نیاوران که در حقیقت بازتعریفی از معماری ایرانی با ادبیات مدرن و همسو با جریانات روز معماری دنیا است. در واقع این پروژه‌ها هم در استفاده از مصالحی مانند بتن، شیشه و فولاد مدرن بودند و هم در استفاده‌ی بهینه‌ای که از ارجاعات معماری گذشته و هم در رابطه با کاربری و تعریفی که در شهر داشتند.
زواره محمدی تاکید کرد: معماری در دوره‌ی پهلوی دوم متاثر از جریانات روشنفکری آن دوران و تلفیقی از معماری بومی‌گرایی و سبک بین‌المللی بود و آنبه باور ایشان عصر طلایی معماری ایران که در محوری برروی گذشته‌ی باشکوه معماری ایرانی و با نگاهی به آینده و براساس جریانات روز دنیا، ارمغان‌های گرانبهایی از جمله برج آزادی، موزه‌ی هنرهای معاصر، ساختمان تئاتر شهر، ساختمان صداوسیما و … را برای معماری معاصر ایران به‌وجود آورد.
زواره محمدی با توضیح ارتباط شهر با برخی از این پروژه‌های معماری مهم گفت: بسیاری از ساختمان‌هایی که به‌عنوان پروژه‌های مدرن در دوره‌ی پهلوی دوم از آن‌ها یاد می‌کنیم ساختمان‌هایی با کاربری عمومی هستند، در حال حاضر ساختمان‌های عمومی کمتر در شهرها تعریف می‌شود و بیشتر تجارب معماران در طراحی و اجرای ساختمان‌های مسکونی و اداری است و تنها ساختمان‌های تجاری و مال‌ها در قالب ساختمان عمومی تجربه می‌شود اما در آن دوره ساختمان‌ها و پروژه‌های عمومی مهمی مانند موزه، استادیوم‌های ورزشی، سالن‌های تئاتر و کتابخانه‌ها ساخته شدند و چون ساختمان‌های عمومی بودند ارتباط گسترده و مهمی با شهر برقرار می‌کردند و مصادیق آن هم کاملا روشن است، تمام نمونه‌هایی که مثال زدیم با سطح اشغال کم و طراحی فضای باز و سبز هم‌پبوند با شهر، ارتباط جذاب و کاربردی را با شهر و زمینه‌‌ی خودشان برقرار کردند مثلا موزه‌‌ی هنرهای معاصر در کنار باغ مجسمه‌ها که آثار بسیار مهم تجسمی مانند آثار هنری مور، جامومتی و … در آن نگهداری می‌شوند، زمینه‌ی ماندگاری بیشتر انسان در فضا و افزایش حس تعلق به شهر را فراهم ‌می‌کرد.
عبدالعزیز فرمانفرماییان معمار این پروژه در سال ۱۳۹۲ در اسپانیا در سن ۹۳ سالگی فوت کرد، او دانش‌آموخته‌ی معماری از دانشگاه هنرهای زیبای پاریس بود که به‌همراه معماران مطرح دیگر مانند کامران دیبا، هوشنگ سیحون، حسین امانت، فروغی، کوروش فرزامی و دیگران از معماران مطرح دوره‌ی پهلوی دوم بودند، فرمانفرماییان بعد از اینکه به ایران برگشت در آتلیه‌ی فروغی و سیحون در دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد و بعد از مدتی که دفتر معماری خودشان را تاسیس کردند پروژه‌های بزرگ و مهمی مانند استادیوم آزادی، سالن فرودگاه مهرآباد، برج‌های سامان و همین ساختمان شیشه‌ای را طراحی کرد، عمده پروژه‌هایی که او معمار آن‌ها بود، پروژه‌های عمومی بودند

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

گنج‌یابی در سایه جنگ

گنج‌یابی در سایه جنگ