علت انتخاب کرمان به‌عنوان میزبان اولین جشن ملی بومگردی‌ها چه بود و این جشن با رویدادهای مشابه که در سال‌های قبل در شهرهای اردکان، رشت، کرمانشاه و فردوس برگزار شده بود، چه تفاوت‌هایی دارد؟
کرمان به‌عنوان استانی با بیشترین جمعیت روستایی کشور، پتانسیل‌ها و جذابیت‌های فراوانی دارد. این منطقه با داشتن تعداد زیادی آثار ثبت جهانی و ملی، چه در زمینه‌های طبیعی و چه فرهنگی، بستری عالی برای معرفی این جاذبه‌ها فراهم کرده است. به همین دلیل، کرمان به‌عنوان میزبان جشن ملی بومگردی‌ها انتخاب شده است. در مورد رویدادهای بومگردی‌ها که در شهرهای مذکور برگزار شده، باید بگویم آنها سمینارهای علمی-آموزشی بودند که با حضور اساتید برجسته‌ای برگزار شد که همکاران ما در اقامتگاه‌های بومگردی در این سمینارهایی آموزشی شرکت می‌کردند تا آموزش لازم برای حرفه خود را کسب کنند. اما این برنامه که در کرمان اجرا می‌شود، اولین جشن ملی بومگردی‌ها به مناسبت روز ملی بومگردی‌ها است. این رویداد خوشبختانه پارسال در تقویم ملی کشور ثبت شد و ما تصمیم داریم هر سال در این روز دور هم جمع شویم و آن را جشن بگیریم. در شب دوم، کارگاه‌های متعدد آموزشی برای شرکت‌کنندگان برگزار می‌شود و همکاران از تجربیات هم استفاده می‌کنند و با هم ارتباط می‌گیرند. این رویدادها می‌تواند منجر به هم‌افزایی بین فعالین در اقامتگاه‌های بومگردی شود. ما در کنار هم می‌توانیم موفق شویم، به‌تنهایی حرکت‌کردن در این مسیر دشوار است.

در سال‌های اخیر استقبال گردشگران و تورها برای اقامت در بومگردی‌ها چطور بوده؟ به‌نظر شما اقامت در بومگردی‌ها به‌دلیل علاقه گردشگران به تجربه زندگی روستایی است یا تنوع در نوع اقامت؟
خوشبختانه ذائقه مردم به‌سمت اقامتگاه‌های بومگردی سوق پیدا کرده است. مردم دوست دارند به محیط‌های آرام بروند و تجربه زندگی روستایی را داشته باشند. بسیاری از مردم با اقامت در بومگردی درواقع تجربه بازگشت به گذشته را تجربه می‌کنند و برای آنها حس نوستالژیک دارد. اقامت در بومگردی‌ها برای گردشگران هم لذت تجربه زندگی روستایی را می‌سازد و هم به‌دلیل وجود اقوام گوناگون، تنوع در فرهنگ و آداب‌ و رسوم، معماری، اقلیم، خوراک، لباس، مذهب و… برای گردشگران جالب‌ و چشمگیر است. بومگردی‌ها هم در روستاها هستند، هم در شهرها و هم در بافت‌های تاریخی و انواع گوناگون دارند که براساس سلیقه گردشگر برای اقامت انتخاب می‌شوند. به‌طور مثال، بومگردی در سیستان با بومگردی کردستان تفاوت‌های بسیار دارد و این عامل جذابیت در اقامتگاه‌های بومگردی است.

آیا امکان دارد که با حضور بیش‌ازحد گردشگر در بومگردی‌ها هویت بومی آنها از بین برود؟
ما اگر بر کیفیت آموزش بومگردی‌ها دقت و تأمل بیشتری اعمال کنیم، شاهد ارتقای کیفیت بومگردی‌ها هستیم و رفاه کامل گردشگران را تأمین می‌کنیم. باتکیه‌بر آموزش و برنامه‌ریزی، می‌توان هویت بومی اقامتگاه‌ها را نیز حفظ کرد.

خب در این میان، تضاد فرهنگی میان گردشگران و جامعه محلی و بومگردی‌ها رخ نمی‌دهد؟ درصورت بروز این تضاد چطور باید با آن مواجه شویم؟
همکاران ما در بخش تورگردانی و راهنمای تور باید به‌گونه‌ای آموزش دیده باشند که این موضوع را به افراد در تور آموزش دهند که وقتی وارد جامعه بومی می‌شوند، به آداب و فرهنگ جامعه بومی احترام بگذارند. در بسیاری موارد می‌بینیم نوع پوشش محلی به‌دلیل جذابیتی که دارد، روی مسافران آنقدر تأثیر می‌گذارد که گردشگران همان لباس‌ها را می‌پوشند، یعنی باعث اقبال گردشگران به پوشش محلی می‌شود. این‌هم یک اثر مثبت فرهنگی است و هم خرید این لباس‌ها اثر مفید اقتصادی بر جامعه بومی دارد.

بومگردی‌ها ارتباط بسیار تنگاتنگی با دهیاری‌ها و جامعه بومی دارند، آیا برنامه‌ای برای آموزش آنها و انتقال این آموزش‌ها از طریق بومگردی‌ها به جامعه بومی شده است؟
ما برای بحث آموزش اهمیت ویژه‌ای قائلیم. ما در صددیم با آموزش به بومگردی‌ها رضایت میهمانان خود را در بالاترین سطح تأمین کنیم و به‌دنبال ارتقای استانداردها و جهانی‌کردن سطح خدمات‌رسانی در بومگردی‌ها هستیم. بومگردی‌ها، به‌دلیل جاذبه‌های فراوان، پتانسیل بسیار بالایی دارند، ما باید از این ظرفیت نهایت استفاده را برای رشد گردشگری کنیم. بسیاری از بومگردی‌ها ارتباط با جامعه محلی را در پیش گرفته‌اند و شکل‌گیری این ارتباط باعث موفقیت آنها در عملکرد خود می‌شود. این تعامل میان بومگردی‌ها و جامعه محلی و سود رساندن آنها به جامعه محلی باعث شکل‌گیری ارتباط مثبت و قوی بین این دو می‌شود. از سویی، باید شهرداری و دهیاری‌ها آموزش ببینند و همکاری قوی‌تر و دوجانبه‌ای بین آنها پدید آید که این، منجر به رشد صنعت گردشگری می‌شود.

باتوجه‌به مشکلاتی که در حال حاضر در تأمین برق در کشور با آن مواجه هستیم، بومگردی‌ها برای خدمات‌رسانی به میهمانان خود چطور با این معضل روبه‌رو می‌شوند؟ آیا شما به‌دنبال استفاده از انرژی‌های پایدار و تجدیدپذیر، برای برون‌رفت از این بحران برای بومگردی‌ها هستید؟
مسئله قطعی برق مشکل بسیار بزرگی برای بومگردی‌ها است که تأثیر منفی بر خدمات‌رسانی آنها به گردشگران دارد. باید به‌دنبال راه‌حل اساسی در سطح ملی باشیم. ما مکاتباتی انجام دادیم، حتی به خود رئیس‌جمهور نامه دادیم و تقاضا کردیم وزارتخانه و بانک‌ها به مردم وام‌های کم‌بهره و تسهیلات دهند تا مردم بتوانند به‌سمت پنل‌های خورشیدی و تولید برق بروند که هم برق مورد نیاز خودشان را تولید کنند و هم مازاد آن را به شبکه سراسری برق منتقل کنند. امیدواریم در آینده نزدیک این اتفاق عملی شود؛ چون این امر کمک شایان توجهی به شکل‌گیری گردشگری سبز و ارتقای استاندارهای بومگردی‌ها به سمت‌وسوی استانداردهای جهانی می‌کند.

به‌طورکلی بومگردی‌ها در جریان فعالیت‌هایشان با چه چالش‌ها، معضلات و مشکلاتی روبه‌رو هستند؟ آیا بومگردی‌ها با دستگاه‌های اجرایی مشکل و درگیری دارند؟
از مهمترین چالش‌ها، سختگیری‌های شدید دستگاه‌های اجرایی و نظارتی، مانند اداره اماکن، بهداشت، وزارت گردشگری و… بر بومگردی‌هاست که دائماً در معرض بازخواست، جریمه و پلمب واحد خود هستند. از سوی دیگر، ما شاهد رشد بی‌حساب اقامتگاه‌های غیررسمی که نظارتی هم بر آنها وجود ندارد، هستیم. آنها به‌دلیل عدم رعایت یکسری از محدودیت‌ها، بیشتر مورد استقبال مردم قرار دارند و این مسئله، کسب‌وکار بومگردی‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. وقتی افراد بدون پروانه اشتغال و رعایت قوانین درآمد بیشتری دارند، دیگر اصلاً به‌دنبال تمدید پروانه نمی‌روند. ما باید به‌نحوی عمل کنیم که افراد تشویق شوند به‌صورت قانونی کار کنند و افتخار کنند که مجوز دارند، نه اینکه این امر عامل دافعه برای کسب‌وکارها باشد. موضوع دیگر، تأخیر پلتفرم‌های رزرو اقامتگاه‌های بومگردی، در پرداخت پول صاحبان اقامتگاه‌ها است. آنها قبل از ورود مسافر پول را دریافت می‌کنند؛ اما با ۲ تا ۴ ماه تأخیر به اقامتگاه‌ها پرداخت می‌کنند. این، مشکل بزرگی را برای آنها رقم زده است و اگر این روال ادامه پیدا کند، ما مقدمات خروج اقامتگاه‌های بومگردی از این پلتفرم‌ها را آغاز می‌کنیم.

اگر امکان وضع یک قانون برای فعالیت‌های بومگردی‌ها وجود داشته باشد، شما چه قانونی را پیشنهاد می‌دهید؟
در حال حاضر تورم و شرایط اقتصادی بر سفرها تأثیر منفی گذاشته است. ما پیشنهاد داریم ارگان‌های دولتی و سازمان‌ها بخشی از بودجه‌شان را برای سفر پرسنل خود در نظر بگیرند، یعنی با بومگردی‌ها قرارداد ببندند، بن‌کارت‌هایی برای اقامت در بومگردی‌ها تهیه شود، تا پرسنل آنها بتوانند به‌راحتی در این فضاها اقامت داشته باشند و تعداد سفرها افزایش یابد. این موضوع هم باعث ایجاد شادابی و سلامت در بین کارکنان می‌شود، هم چرخ صنعت گردشگری می‌چرخد. متأسفانه سفر از سبد برخی خانوارها است. اولویت مردم هزینه‌های ضروری‌ترشان شده است و سفر اولویت خود را در بین جمعیت زیادی از هم‌وطنان از دست داده است.