افزایش شمار جان‌باختگان و مصدومان فاجعه انفجار در بندر شهیدرجایی

ابعاد پنهان خسارت

ابعاد خسارت‌های اقتصادی و جانی فاجعه انفجار بندر شهیدرجایی در بندرعباس، ساعت‌به‌ساعت بیشتر روشن می‌شود. فاجعه‌ای که تا زمان تنظیم این گزارش آتش آن به تمامی اطفا نشده و انفجارهای پی‌در پی کانتینرها کار مدیریت بحران را سخت‌تر می‌کند؛ به‌ویژه اینکه حالا بندرعباس با چالش‌هایی مانند انتشار حجمی عظیم از دود نیز روبه‌روست. یک پای مدیریت بحران در میدان حادثه است و یک پای آن در شهر. کارشناسان بنادر می‌گویند گرچه علت حادثه معلوم نیست، اما باتوجه‌به ابعاد و شدت آن، پروتکل‌‎های بحران اجرا شده است؛ به‌ویژه اینکه ایران تقریباً به‌تنهایی، از پس مقابله با آن برآمده است. بااین‌حال، نمایندگان مجلس و دفتر مدیریت بحران استانداری هرمزگان، توجه را به پیش از بحران جلب می‌کنند: «پیشتر هشدار داده‌ بودیم.»

«پیرحسین کولیوند»، رئیس جمعیت هلال‌احمر کشور، به «پیام‌ما» می‌گوید تعدد کشته‌شدگان حادثه انفجار در بندر شهیدرجایی بندرعباس تا زمان انجام این گفت‌وگو (ظهر هفتم اردیبهشت ۱۴۰۴) به 40 نفر رسیده است: «بیش از هزار مجروح حادثه بندر شهیدرجایی به بیمارستان‌ها منتقل شدند. عملیات جست‌وجو و نجات خیلی خوب انجام شد، خوشبختانه بیشتر مجروحان این حادثه از بیمارستان‌ها ترخیص شده‌اند، اما تا این لحظه و براساس آخرین آماری که همکاران برای من به‌روزرسانی کرده‌اند ۱۹۰ مجروح همچنان در بیمارستان‌ها بستری هستند. از این تعداد، شرایط ۲۰ نفر به گونه‌ای‌ است که نیازمند بستری در بخش‌های مراقبت‌های ویژه هستند.» اینها آخرین اخباری است که از بندرعباس تأیید می‌شود. خسارت جانی ناشی از انفجاری که هنوز دلایل آن به‌روشنی معلوم نیست و ساعت به ساعت اضافه می‌شود. اما در زمان تنظیم این گزارش هنوز ۲۰ درصد از منطقه تحت‌تأثیر انفجار و آتش‌سوزی در حریق به‌سر می‌برد و آتش گرفتن گاه‌به‌گاه کانتینرها بر پیچیدگی اطفای حریق اضافه می‌کند. دیروز هم‌زمان با اعلام سه روز عزای عمومی در این شهر، اداره‌ها، مدارس و مکان‌های عمومی نیز تعطیل‌ شدند.

ابعاد عظیم فاجعه
«هادی حق‌شناس»، کارشناس بنادر و معاون اسبق سازمان بنادر و دریانوردی نیز در مورد این حادثه به «پیام‌ما» می‌گوید: «همه آنچه امروز از آن صحبت می‌کنیم، براساس حدس و گمان و احتمالات است. براساس تجربه عرض می‌کنم و شرایط حمل‌ونقل کانتینر را می‌دانم، بعید می‌دانم که مسئله یا علت این انفجار کانتینرهای فرسوده باشد. نکته دوم این است که کانتینرها هم داخل کشتی و هم داخل بندر، براساس نقشه چیدمان می‌شود. این کانتینرها داخل محوطه کانتینری بندر (CONTAINER YARD)، یعنی محوطه‌ای که بلافاصله بعد از تخلیه کشتی کانتینرها در آن قرار می‌گیرند، منفجر نشده‌اند. بلکه در محل دپوی شرکت‌های ذی‌صلاح برای انبارداری کانتینرها اتفاق افتاده است. شرکت‌های زیادی در بنادر هستند که از سازمان بنادر انبار یا زمین گرفته‌اند و در آن کالا نگهداری می‌کنند. این اتفاق در محوطه یا انبار یکی از شرکت‌ها روی داده است.»
او ادامه می‌دهد: «نکته بسیار مهم دیگر موضوع ابعاد حادثه است. ابعاد کاملاً نشان می‌دهد که این حادثه یک واقعه معمولی نیست. تأکید می‌کنم که همه آنچه در حال حاضر می‌گوییم، حدس و گمان است. ممکن است یک سهل‌انگاری منجر به ایجاد این حادثه بزرگ شده باشد. در ابعادی که حادثه اتفاق افتاده است مهار آتش و پیامدهای آن از کنترل دستگاه‌های آتش‌نشانی بندر یا ایمنی بندر و عوامل این منطقه خارج شده است. در مجموع برای شناسایی علت نهایی باید صبر کرد.» او در مورد این بندر که اصلی‌ترین بندر تجاری ایران نام دارد و بیش از ۵۰ درصد بسیاری از کالاهای ورودی به کشور در این بندر وارد می‌شوند، نیز توضیح می‌دهد: «برای اینکه بدانید ابعاد این حادثه یا فاجعه چقدر بزرگ و مدیریت این بحران چقدر سخت است، یک مثال می‌زنم. در تهران اگر خدایی نکرده زلزله‌ای زیر ۷ ریشتر بیاید که خسارت به بار بیاورد، به‌احتمال بسیار زیاد مدیریت بحران پایتخت و کشور به‌خوبی از عهده آن بر خواهند آمد. اما اگر همین زلزله بالای ۷ ریشتر باشد، چه؟ آیا این انتظار وجود دارد که بتواند مانند گذشته عمل کند؟ آیا وقتی بندر بیروت آتش گرفت، به‌سادگی قابل‌اطفا بود. بندر شهیدرجایی در دهه ۶۰ به بهره‌برداری رسید. یک بندر با بیش از ۴۰ سال سابقه فعالیت، چنین اتفاقی نداشته است یا اتفاقات جزئی داشته است. این موضوع مؤید ایمنی در بندر است.»

پروتکل‌ها اجرا شد
حق‌شناس می‌گوید: «عوامل ایمنی در بندر همین افرادی هستند که الان جان خودشان آسیب دیده یا جان باخته‌اند. نمی‌شود به‌سادگی ابعاد این موضوع را تحلیل کرد. درباره اینکه از بنادر دیگر برای کمک به مهار آتش نیامده‌اند، دو موضوع وجود دارد. یکی اینکه قطعاً پیام‌های کمک‌رسانی به ایران آمده است. دوم اینکه حادثه در دریا با حادثه در بندر فرق می‌کند. طبق کنوانسیون‌های بین‌المللی، در کشتی، همه کشورها مکلف به کمک به یکدیگر هستند. در اینجا تکلیف است. ما بنادر جزو سرزمین اصلی به حساب می‎‌آیند و اینجا تکلیفی در کار نیست، بلکه کمک‌های داوطلبانه مطرح می‌شود.» او در مورد اجرای پروتکل‌های مدیریت بحران در بنادر نیز توضیح می‌دهد: «سازمان بنادر و دریانوردی و ستاد سوانح کشور هر دو پروتکل‌های مشخصی دارند که بلافاصله به استانداری هرمزگان ابلاغ شد و شواهد و اخبار منتشرشده نشان می‌دهد پروتکل‌ها به‌تمامی رعایت شده است. اعم از دستور تخلیه، گسیل امکانات، مسدود شدن تمام مبادی ورودی و خروجی و … جزئی از این پروتکل‌هاست. مطمئن باشید ابعاد فاجعه می‌توانست بسیار بزرگتر از این موضوع باشد.»

تذکر داده بودیم
«فاطمه جراره»، نماینده مردم بندرعباس در مجلس شورای اسلامی، به «پیام ما» می‌گوید پیشتر تذکراتی از سوی دستگاه‌های مختلف به بندر داده شده بود، اما متأسفانه سهل‌‌انگاری صورت گرفته و باید با مسئولان آن برخورد شود: «امروز شاهد از دست رفتن جان تعدادی از هموطنان بودیم. طبق اطلاعاتی که در شورای تأمین استان ارائه شده، تذکرات لازم قبلاً داده شده بود. من این نکته را براساس مباحث مطرح‌‌شده در آن جلسه عرض می‌کنم. البته لازم است بررسی شود که آیا واقعاً تذکرات به‌درستی داده شده و پیگیری شده یا خیر. مجموعه‌ای که حادثه در آن رخ داده، مجموعه‌ای بزرگ است و وقوع چنین حوادثی در آن پذیرفتنی نیست. البته نمی‌گوییم وقوع حادثه کاملاً غیرممکن است، اما باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که کمترین خسارت به نیروی انسانی، اموال دولتی و دارایی‌های ملت وارد شود. متأسفانه امروز شاهد خسارت بسیار سنگینی به بزرگترین بندر کشور هستیم.» او ادامه می‌دهد: «با وجود صنایع متعدد از جمله پالایشگاه‌ها، صنایع فولاد و آلومینیوم، بنادر و گمرکات که همگی در غرب بندرعباس متمرکز شده‌اند، لازم بود یک بیمارستان تخصصی در این منطقه احداث شود. اما متأسفانه این اتفاق رخ نداده و همین موضوع باعث شده است انتقال مصدومان به بندرعباس زمان‌بر باشد. از طرفی، جاده‌های منطقه نیز ایمنی کافی ندارند. حتی در شرایط عادی، بدون بروز حادثه، ترافیک شدید در این بخش از شهر وجود دارد و وقوع حادثه شرایط را به‌مراتب بحرانی‌تر می‌کند.»
آنچه جراره می‌گوید را یک روز قبل، «مهرداد حسن‌زاده»، مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری هرمزگان، نیز اعلام کرده بود. او در گفت‌وگو با صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده بود: «حسن‌زاده با بیان اینکه «علت حادثه هم‌اکنون در حال بررسی است. قبلاً هم تذکراتی درباره نکات ایمنی به مجموعه بندر شهیدرجایی داده بودیم.»

تلاش برای بازگشت به زندگی

اهالی بندرعباس از عزم عمومی برای عبور از بحران می‌گویند

| مرتضی سلیمانی، خبرنگار |

تصویری که بعد از انفجار از بندر شهیدرجایی مانده، شباهتی به روزهای پرتکاپوی آن ندارد. فاجعه آوار شده است، اما اهالی بندرعباس تلاش می‌کنند از پس دود و مرگ و مصیبت برآیند.

شهیدرجایی، جایی که آفتاب همیشه سوزان است، این‌بار آتش دیگری شعله کشید؛ آتشی که دل‌ها را سوزاند و در یک لحظه همه‌چیز فرو ریخت؛ اما بندر را زمین نزد. اینجا آدم‌هایی ایستاده‌اند که حتی وقتی دیوارها ریختند، دست‌هایشان محکم‌تر شد.

روایت اول: انفجار
«امیر»، کارمند ترخیص، سندهای امضاشده را در دست داشت و آماده‌ خروج بود که انفجاری مهیب، جهانش را از هم گسست. صدایی کرکننده گوش‌هایش را پر کرد و تا به خود بیاید، شیشه‌های خردشده خون را بر چهره و دستانش نشاندند. سقف‌ها ریخته بود و دیوارها شکسته.
با دست‌های زخمی، خود را کشان‌کشان به‌سوی همکارانی برد که نای رفتن نداشتند. هر که می‌لنگید، هر که افتاده بود، امیر به‌سویش رفت. زیر آفتاب سوخته‌ بندر، با آخرین رمق، خود و همکارانش را به ماشینی رساند که دیگر سقفی نداشت، اما هنوز پناهی بود برای فرار از مرگ.

پنج ساعت نفس‌گیر
در آن سوی میدان، «علی»، راننده‌ کامیون، با دستانی که لرزش را تاب آورده بودند، فرمان کامیونش را در دست گرفت. نیروی امداد کم بود. وقتی کانتینرها را از کنار شعله‌ها جابه‌جا می‌کردند، دو جسد بی‌جان از ارتفاع فرو افتادند. بغض گلویشان را فشرد، اما تاب آوردند. کم‌کم آتش‌نشانان، نظامیان و نیروهای هلال‌احمر از راه رسیدند.
در اولین ساعات پس از فاجعه، آمبولانس‌ها، زخمی‌ها را از دل دود و آتش بیرون کشیدند. پنج ساعت نفس‌گیر کافی بود تا تعدادی از آسیب‌دیدگان، یکی پس ازدیگری، به بیمارستان‌های مرکز استان منتقل کردند.
در زمان نوشتن این گزارش، جاده‌ اسکله خلوت است؛ خاک و آتش هنوز در نبردند. دود غلیظی که دیروز آسمان بندرعباس را پوشانده بود، کمتر شده و رنگ آبی آسمان کم‌کم پیدا می‌شود. صف‌های طولانی بارگیری و صادرات در اسکله، مثل رگ‌هایی که خون تازه می‌دوانند، جریان گرفته‌اند و بندر، زندگی را با طعم تلخی و امید ادامه می‌دهد.

در روستای همسایه
در نزدیکی بندر، روستاهای «گچین» و «بستانو»، که خانه‌های ساده‌شان روزی پر از کالاهای خانگی ارزان بود، لرزش موج انفجار را با تمام وجود حس کردند. شیشه‌ها شکست اما آماری تا کنون از مرگ داده نشده است. مدارس و ادارات، برای امنیت تعطیل شده‌اند. در صف‌های طولانی اهدای خون، پیر و جوان ایستاده‌اند. ظرفیت بانک‌های خون پر شده و تنها گروه‌های خونی خاص پذیرفته می‌شوند.
در دل این همهمه‌ تلخ، روایت «علی» شنیدنی است؛ کارمند بخش ایمنی که می‌توانست استعلاجی بگیرد و نیاید، اما آمد. با چشم‌هایی پراشک و دلی پر از عهد گفت: «دیدم که این آتش جان برادرم را گرفت. آمدم که راهش را ادامه بدهم… نگذارم خاطره‌اش فراموش شود.»
در محوطه‌ سوخته، آتش‌نشانانی را دیدم که روی زمین داغ و زیر آفتاب بی‌امان، بی‌رمق لقمه‌ای نان به دهان می‌بردند. یکی از آنها خسته گفت: «باید جان بگیریم، برویم جان برادرانمان را نجات بدهیم.»
خسارات مالی حادثه هنوز تخمین‌ زده نشده است. آتش آخرین نفس‌هایش را می‌کشد. بندر شهیدرجایی امروز تنها یک نام روی نقشه نیست؛ روایت ایستادگی نسلی است که میان دود و خاکستر، دوباره راه زندگی را پیدا می‌کنند.

از حادثه شهید رجایی تا پروتکل‌های جهانی

درس‌های خونین بنادر

| پیام ما | آتش و دود، روز ششم اردیبهشت قلب بندر شهید رجایی، دروازه تجارت ایران را در هم کوبید. انفجاری که 40 زندگی را بلعید و بیش از ۸۰۰ نفر را زخمی کرد، حالا توجه به اهمیت پروتکل‌های امنیتی در بنادر استراتژیک را بار دیگر جلب کرده است. این حادثه یادآور خطرات امنیتی بزرگ در دنیای تجارت جهانی و ضرورت نظارت دقیق بر امنیت بنادر است.

حمل‌ونقل و لجستیک در تجارت بین‌المللی همیشه چالش‌هایی را در پی داشته است. در جهانی که تجارت در جریان است، بنادر یکی از کلیدی‌ترین نقاط برای جابه‌جایی کالاها هستند. هر بندر در جهان مسئول حجم عظیمی از بار است که از آن عبور می‌کند و این موضوع به‌معنای اهمیت زیرساخت‌ها و امنیت آنهاست. اهمیت این موضوع تا جایی است که برخی از این بنادر به‌دلیل موقعیت استراتژیک و ظرفیت بالای خود، به مراکز تجاری جهانی تبدیل شده‌اند.
بندر شانگهای، بزرگترین بندر جهان، سالانه بیش از ۴۷ میلیون TEU (هر TEU معادل یک کانتینر 20 فوتی -۶متری- است) را مدیریت می‌کند. این بندر که در دهانه رودخانه یانگ‌تسه قرار دارد، به‌عنوان یک هاب مهم برای تجارت دریایی جهانی شناخته می‌شود. با داشتن پایانه‌های متعدد و اسکله‌های عمیق، قادر به پذیرش بزرگترین کشتی‌های کانتینری است. موقعیت استراتژیک بندر شانگهای آن را به دروازه‌ای حیاتی برای مسیرهای تجاری منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل کرده است و نقش مهمی در اقتصاد چین ایفا می‌کند.
بندر سنگاپور، دومین بندر بزرگ جهان، با ظرفیت حمل‌ونقل سالانه حدود ۳۷ میلیون TEU، یکی از کلیدی‌ترین هاب‌های حمل‌ونقل در جهان است. این بندر به‌عنوان یک مرکز تجاری و لجستیکی پیشرفته، در اتصال مسیرهای حمل‌ونقل در آسیا و فراتر از آن نقشی حیاتی دارد. بندر نینگبو-ژوشان، که با ظرفیت ۳۰ میلیون TEU در سال در جایگاه سوم قرار دارد، نقش مهمی در صادرات و واردات چین ایفا می‌کند و پایانه‌های کانتینری مدرن آن، از جمله امکانات ذخیره‌سازی پیشرفته، از ویژگی‌های برجسته آن است.
بندر هنگ‌کنگ با ظرفیت سالانه حدود ۲۰ میلیون TEU یکی دیگر از بنادر بزرگ و مهم در سطح جهانی است که به‌عنوان یک مرکز تجاری در آسیا و جهان شناخته می‌شود. بندر بوسان، بزرگترین بندر کره جنوبی، نیز یکی از مهمترین بنادر جهانی است که ظرفیت سالانه آن به ۲۱ میلیون TEU می‌رسد و برای اقتصاد کره جنوبی نقش حیاتی دارد. در اروپا، بندر روتردام بزرگترین بندر قاره است و با ظرفیت حدود ۱۴ میلیون TEU در سال، به‌عنوان دروازه‌ای مهم برای تجارت اروپا عمل می‌کند. همچنین، بندر آنتورپ که دومین بندر بزرگ اروپا است، با ظرفیت سالانه ۱۲ میلیون TEU نقش حیاتی در تسهیل تجارت جهانی ایفا می‌کند.
در ایالات متحده، بندر لس‌آنجلس و بندر لانگ‌بیچ از بنادر مهم آمریکا هستند. بندر جبل‌علی در دبی، بزرگترین بندر خاورمیانه، با ظرفیت سالانه ۱۴ میلیون TEU به‌عنوان یک هاب تجاری منطقه‌ای شناخته می‌شود. همچنین، بندر کلمبو در سری‌لانکا با ظرفیت ۶ میلیون TEU، یکی از بنادر حیاتی در اقیانوس هند است که به‌عنوان یک دروازه تجاری برای جنوب آسیا عمل می‌کند. این بنادر نقاط اتصال مهمی برای تجارت جهانی هستند و هرکدام نقش اقتصادی برجسته‌ای در کشورهای خود دارند.
اما در کنار این ظرفیت‌ها، امنیت بنادر نیز یکی از بزرگترین چالش‌ها در دنیای مدرن تجارت است. حوادثی نظیر انفجارهای بندری، که در تاریخ تجارت جهانی بارها رخ داده، ضرورت توجه به پروتکل‌های امنیتی را بیشتر از هر زمان دیگری آشکار می‌کند.

انفجارهای مرگبار بنادر جهان
حادثه انفجار در بندر شهیدرجایی ایران یادآور حوادث مشابه در سایر بنادر جهان است. در سال ۱۹۱۷، انفجار در بندر هالیفکس کانادا ناشی از برخورد دو کشتی حامل مواد منفجره، به کشته شدن دو هزار نفر و نابودی بخش بزرگی از شهر منجر شد.
در ۱۹۴۴، انفجاری در بندر شیکاگو به‌دلیل مسائل ایمنی در حین بارگیری مهمات جنگ جهانی دوم رخ داد که ۳۲۱ کشته بر جای گذاشت. انفجار ۲۰۱۵ در بندر تیانجین چین نیز به‌علت نگهداری نامناسب مواد شیمیایی باعث مرگ نزدیک به ۲۰۰ نفر شد و خسارات بسیاری به بار آورد.
در ۲۰۲۰ بندر بیروت لبنان شاهد انفجاری عظیم از انبار مواد شیمیایی بود که بیش از ۱۵۰ کشته و هزاران زخمی به‌دنبال داشت و بخش بزرگی از شهر را تخریب کرد.
حوادث مشابهی همچون انفجار در بندر نینگبو چین و بندر لاگوس نیجریه در سال ۲۰۲۴ نیز رخ داده است. این حوادث ضرورت مدیریت صحیح مواد خطرناک، آموزش نیروی انسانی و نظارت دقیق بر فعالیت‌های بندری را برای جلوگیری از فجایع بیشتر نشان می‌دهد.

پروتکل‌های امنیتی جهانی چه می‌گویند؟
بندرهای دفاعی از امن‌ترین نقاط هر کشورند؛ زیرا محل استقرار کشتی‌های نیروی دریایی، تجهیزات دفاعی و پرسنل نظامی هستند و به‌صورت شبانه‌روزی با تجهیزات پیشرفته محافظت می‌شوند. اما بندرهای تجاری نیز به‌دلیل اهمیت اقتصادی و نقششان به‌عنوان دروازه تجارت و زنجیره تأمین، به امنیت نیاز دارند. این بندرها در مناطق وسیعی پراکنده‌اند و اقتصاد جهانی به ایمنی آنها وابسته است.
«marineinsight» در زمینه راهنمای صنعت دریانوردی فعالیت می‌کند. این منبع درباره پروتکل‌های جهانی نوشته است امنیت بندر، زیرمجموعه امنیت دریایی، شامل حفاظت از کشتی‌ها و کنترل خطرات در محدوده بندر و مناطق ساحلی اطراف است. شایع‌ترین تخلفات شامل ورود غیرمجاز و دسترسی به مناطق ممنوعه است. کالاهای انبارشده در بندر در معرض سرقت، دزدی‌های کوچک، خرابکاری، قاچاق، تروریسم و قاچاق انسان و مواد مخدر قرار دارند. حملات سایبری نیز تهدیدی جدی‌اند؛ هکرها با بدافزارها می‌توانند فعالیت بندر را مختل سازند، داده‌ها را سرقت کنند یا خسارات گسترده‌ای به‌وجود آورند. بنابراین، یک سیستم امنیتی قوی، چه فیزیکی و چه نرم‌افزاری، برای پیشگیری از این تهدیدات و رعایت مقررات بندر ضروری است.
در پروتکل‌های امنیتی، اداره گمرک وظیفه جمع‌آوری عوارض گمرکی و اجرای قوانین تجارت را دارد و با جلوگیری از قاچاق کالا، مواد مخدر و انسان نقش مهمی ایفا می‌کند. با رشد اقتصاد جهانی، تقاضا برای خدمات گمرک، امنیت و مهاجرت افزایش یافته و قاچاق انسان، به‌ویژه برای فراریان از جنگ و فقر، چالشی بزرگ است. قاچاقچیان با روش‌های نوآورانه قانون را دور می‌زنند و دستگیری آنها دشوار است.
نیروهای امنیتی بندر از فعالیت‌های غیرقانونی و تروریسم جلوگیری می‌کنند و با گارد ساحلی و دیگر نهادها برای کاهش خطرات بلایای طبیعی همکاری دارند. فناوری‌های پیشرفته مانند اسکنرهای بیومتریک، ربات‌ها، حسگرها، رادار و سونار برای شناسایی جرایم استفاده می‌شوند. برخی بندرها از شناورهای بدون سرنشین برای گشت‌زنی بهره می‌برند.
اداره مهاجرت نیز وظیفه کنترل ورود، اقامت و خروج اتباع خارجی را دارد و با صدور ویزا و مجوز، از مهاجرت غیرقانونی، قاچاق و تروریسم جلوگیری می‌کند. امنیت سایبری بندر هم از سیستم‌های نرم‌افزاری در برابر هک محافظت می‌کند. حملات سایبری می‌توانند داده‌ها را فاسد کنند یا شرایط نگهداری کالاهای خطرناک را تغییر دهند و خسارات جانی و مالی به بار آورند. کارشناسان از فایروال‌ها و نرم‌افزارهای ضدویروس برای پیشگیری استفاده می‌کنند.
امنیت بندر شامل جابه‌جایی ایمن کالاهای خطرناک براساس کد بین‌المللی (IMDG)، تضمین ایمنی پرسنل، محیط‌زیست و پهلوگیری کشتی‌ها است. این کالاها خطراتی مانند آلودگی، آتش‌سوزی و انفجار دارند و باید طبق روش‌های ایمن مدیریت شوند. بندرها بخش ایمنی جداگانه‌ای برای پیشگیری از حوادث دارند. آلودگی ناشی از مواد سمی، نفت یا پلاستیک و حوادثی مانند نشت گاز می‌توانند سلامت پرسنل و اکوسیستم را تهدید کنند. خلبانان بندر کشتی‌ها را ایمن هدایت می‌کنند و امنیت بندر اجرای معاهدات تجاری را تضمین می‌کند.
امنیت بندر از بسیاری جهات، اجرا و حفظ معاهدات تجاری با کشورهای دیگر را تضمین می‌کند. در‌حالی‌که اکثر کشورها امنیت بنادر خود را به بخشی از نیروهای امنیتی کشورشان واگذار می‌کنند، امروزه برخی کشورها این مسئولیت را به‌طور کامل یا جزئی به بازیگران خصوصی سپرده‌اند.