صلح و سیاست و محیط‌زیست!





صلح و سیاست و محیط‌زیست!

۲۶ فروردین ۱۴۰۴، ۱۹:۰۵

وضعیت زیست‌محیطی هر ملت و جامعه‌ای تابع شرایط طبیعی و نظام سیاسی و اقتصادی حاکم بر آن و حتی بر همسایگان آن است. حفظ و بهبود بخشیدن محیط‌زیست نیاز به اعتدال در رفتار انسان با آن دارد؛ اعتدالی که نگران سلامت و بقای لانه و خانه انسان‌ها و دیگر مظاهر جهان هستی باشد. تا زمانی که دخالت‌های انسان در محیط‌زیست آسیب‌رسان نباشد، طبیعت خودش چنان اعتدالی را تنظیم می‌کند، اما از زمانی که فکر و ابزار انسان در محیط‌زیست اثر معناداری بر جای گذارد، رعایت چنان اعتدالی نیاز به احساس تعلق انسان به محیط و تعلق محیط به خودش را دارد. وقتی از توسعه پایدار سخن می‌گوییم، یعنی توسعه مساعد و مدرن‌سازی محیط‌زیست در شرایطی که متضمن حفظ و بهبود آن باشد و مخرب و ویرانگر نباشد؛ یعنی تجدیدپذیر باشد؛ بقای انسان و همه موجوداتی را که تعادل طبیعی مستلزم بقا و حفاظت آنهاست، تضمین کند. بشر متمدن روز‌به‌روز با افزایش ابزارهای تسهیل‌کننده زندگی، انرژی بیشتری مصرف می‌کند. مصرف انرژی بیشتر ضمن اینکه منابع آن را می‌خشکاند، با گرم کردن محیط‌زیست شرایط اقلیمی را مختل می‌کند. زمین گرمتر می‌شود، یخ‌ها ذوب می‌شوند. ادامه زندگی انسان‌ها و انواع موجودات زنده و گیاهان انطباق خود را با محیط از دست می‌دهد. برای مساعد کردن شرایط زندگی فقط از طبیعت می‌توان کمک گرفت! طبیعت منابع انرژی بیکرانی در اختیار دارد که نور و حرارت خورشید برترین آن است و باد و حرارت داخلی زمین و امواج دریا منابع انرژی بیکران و تجدیدپذیری هستند که می‌توانند بدون آسیب به محیط‌زیست، بقای انسان و دیگر تجلیات طبیعی را تضمین کنند. پیشرفت علم و فرهنگ نیز به نوع دیگری کمک می‌کند. یعنی هم بر کیفیت زندگی و سلامت نفس می‌افزاید و هم مانع اندیشمندانه افزایش عوامل مخرب و در رأس آنها شمار انسان‌ها نسبت به سایر موجودات در طبیعت می‌شود. اما رسیدن به این آرمان یا آرزو مستلزم  صلح و آرامش است. برهم خوردن شرایط زندگی مسالمت‌آمیز در داخل جامعه یا در روابط خارجی نگران‌کننده و تنش‌آفرین است. نگرانی و تنش اولویت‌های فعالیت اجتماعی را تغییر می‌دهد و از موضوعات ارزشمندی مانند حفاظت و بهسازی و حتی زیباسازی محیط‌زیست به تدابیر امنیتی و نظامی‌گری سوق می‌دهد. بدتر از آن هنگامی است که تهدید یعنی خطر یا احساس خطر بالقوه تبدیل به خطر بالفعل یعنی جنگ شود.

جنگ با شعارها و ترغیب مردم به تجهیز نظامی ثروت ملی را از موضوعات متعارف زندگی و زیبایی و هنر به‌سوی تدارکات مخرب سوق می‌دهد. اگر جنگ در بگیرد، انسان‌ها نابود می‌شوند و محیط‌‌زیست خودشان را نیز ویران می‌کنند. جنگل‌کاری و زیباسازی محیط‌زیست تبدیل به ویرانه‌سازی و بیابان‌زایی و آلودگی‌های شیمیایی ماندگار می‌شود. به‌بهانه نیاز به دفاع از شرف ملی و موجودیت کشور نظامی‌گری و انهدام  در اولویت همه برنامه‌ها قرار می‌گیرد. یعنی هم تخریب افزایش می‌یابد و هم امکان اجرای برنامه‌های  دوستدار محیط‌زیست معوق می‌ماند.

اکنون بالا رفتن درجه حرارت زمین شرایط اقلیمی را خشک و کشت را دشوار کرده است. در چنین شرایطی کشت علمی و گلخانه‌ای در سطح گسترده می‌تواند مصرف آب را به حداقل برساند و تولید یک نوبت در سال را به دو نوبت یا حتی بیشتر افزایش دهد. امروز شیرین‌سازی آب دریا نیز با انرژی خورشیدی و تولید املاح آن به‌عنوان تولید جانبی رنگ اقتصادی به خود گرفته است. اما با انحراف توجه عمومی به مسائل دفاعی و نظامی آیا امکان بهره‌مندی از علم و تکنولوژی در راه رفاه و سعادت عمومی وجود دارد؟ دولت‌ها به‌جای تأمین آب و انرژی برای مردم و بازیافت مکرر آب و زباله خودشان از کمبود آب و برق و گران شدن تولید می‌نالند و مردم را به مصرف کمتر ترغیب می‌کنند. اینها مسائلی است که خود ما در ایران با آن مواجه هستیم و هریک از ما علاوه‌بر ایفای نقش انفرادی در بهسازی و استفاده بهینه از منابع و مواهب طبیعی مظیف داریم توجه عمومی را به مسئله اصلی یعنی صلحی که به‌جای بیابان‌زایی، سرسبززایی بیافریند و به‌جای صرف ثروت ملی در راه خونریزی و جنگ به توسعه بهره‌برداری از انرژی‌های قابل‌بازگشت و کشت و تولید کشاورزی و دامی و رفع نگرانی از نخستین نیاز بشر، یعنی غذا، روی آورد. صلح نه‌تنها امکان بهره‌مندی هر جامعه‌ای را افزایش می‌دهد، بلکه به‌جای جنگ موجب فراهم آوردن روابط صلح‌آمیز با همسایگان می‌شود که آنها نیز به‌نوبه خود می‌توانند با تأثیر مثبت بر محیط‌زیست خود در آب‌وهوا و محیط عمومی منطقه خود نیز اثرگذار باشند و چه‌بسا برنامه‌های بزرگی را با مشارکت اجرا کنند. سرسبزی کشور به سرسبزی همسایگان نیز منوط است. زنده‌ باد صلح و زیبایی و زندگی!

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زمـانی بـرای نـزیستـن

زمـانی بـرای نـزیستـن