اکثر پیش‌دبستانی‌ها مخصوصاً در مناطق محروم با چالش‌های مالی و نیروی انسانی دست به گریبان‌اند. با وجود آنکه زابل در منطق سیاستگذاری جزو مناطق محروم و دوزبانه به‌شمار می‌رود، اما هیچ حمایت دولتی ویژه‌ای در حوزۀ پیش‌دبستانی دریافت نمی‌کند. همین موضوع بر عملکرد تحصیلی و یا میزان ترک تحصیلی مقاطع بالاتر هم اثر خواهد داشت، کمااینکه تا الان هم در لیست کمترین میانگین معدل‌ها در میان سایر مناطق کشور قرار گرفته است. در این گزارش از زاویه نگاه چند مدیر و مربی پیش‌دبستانی روستایی در منطقه زابل، به وضعیت کنونی پیش‌دبستانی نگاه کرده‌ایم. بخش اعظم مشکلات این مراکز، از جایی شروع شد که با خروج از حمایت بهزیستی، تمام حمایت‌ها از سوی دولت قطع شد و ادامه فعالیت را برای بسیاری از این مجموعه با مشکل مواجه کرد و اکنون آنها ناگزیرند تنها با کمک‌های مردمی به حیات خود ادامه می‌دهند.

رها ماندیم

این مدیر و مربی پیش‌دبستانی با اشاره به اینکه پیش‌دبستانی در مدرسه نیست و جایی جدا از مدرسه قرار دارد، می‌گوید: «در حال حاضر، برای مکانی که در آن کلاس‌های پیش‌دبستانی را برگزار می‌کنیم، اجاره پرداخت می‌کنیم. قبلاً مدرسه‌ روستا کلاس پیش‌دبستانی هم ثبت‌نام می‎‌کرد، ولی اصلاً درسی نمی‌دادند و روند کار هم این‌طور بود که آخر سال اداره به آنها یک هزینه‌ای می‌داد. بچه‌ها اینجا درس می‌خواندند، ولی اسمش در پیش‌دبستانی مدرسه ثبت می‌شد و این ظلمی به مربی‌های پیش‌دبستانی بود و است. درست است که آموزش‌وپرورش همه پیش‌دبستانی‌ها را غیرانتفاعی کرده، ولی می‌توانست یک کلاس آموزشی برای مربی‌ها ایجاد کند. اگر مهر هامون نبود تا حمایت کند و کلاس‌های آموزشی بگذارد، ما تا همین‌جا هم نمی‌توانستیم پیش برویم. الان می‌بینیم در طی سال‌هایی که در منطقه پیش‌دبستانی داریم، وضعیت تحصیلی کودکان چقدر متفاوت شده است.»

حمایتی در کار نیست

دیگر فی‌سبیل‌الله کار می‌کنیم

«ریحانه حیدری»، مدیر دیگری در روستای بنجار زابل، اشاره می‌کند که بیشتر هزینه‌های پیش‌دبستانی را خودشان پرداخت می‌کنند و می‌گوید: «بیشتر هزینه‌ها را خودمان می‌دهیم؛ چون خانواده‌های این منطقه وضعیت مالی خوبی ندارند. ما درواقع فی‌سبیل‌الله کار می‌کنیم. شهریه ماهی ۳۰۰ هزار تومان است، ولی برخی از خانواده‌ها ماهی صد هزار تومان یا ۵۰ هزار تومان پرداخت می‌کنند. الان همه بچه‌های روستا برای پیش‌دبستانی می‌آیند و خودم هم مربی هستم و هم مدیر که اجاره مکان هم از پولی که خانواده‌ها می‌دهند، پرداخت می‌کنم که ماهی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. من فقط چون کارم را دوست دارم، اینجا را سر پا نگه داشته‌ام. وقتی که تحت‌نظر بهزیستی بودیم، باز شرایط بهتر بود؛ بیمه بودیم، هزینه کمکی پرداخت می‌کردند که همه آنها تمام شد. همان مواد غذایی و ناهاری که بهزیستی می‌داد تا به بچه‌ها بدهیم، باعث می‌شد کودکان بیشتری اینجا بیایند. اما الان شرایط کاملاً تغییر کرده است.»